Dr. Tuncay Erciyas

Akciğer zarları arasında sinsi sıvı birikmesi; nefes alırken bıçak saplanır tarzda şiddetlenen göğüs ağrısı, kuru öksürük ve düz yatamama (ortopne) şikayetleriyle kendini gösterir. Sıvı miktarı arttıkça ağır hipoksemi krizleri tetiklenir. Acil serviste ultrasonografi eşliğinde zarlar arasına milimetrik iğneyle girilerek sıvının boşatılması ve tahlil edilmesi işlemi (torasentez) poliklinik başarısıyla planlanır.

Tarım veya böcek ilaçlarının solunması ya da cilde sızmasıyla seyreden fulminan bir intoksikasyon acilidir. Vücutta salgı patlaması (aşırı tükürük, gözyaşı, ishal) ve göz bebeklerinde milimetrik küçülme yaratır. Acil tıp süreçlerinde hastanın giysileri derhal imha edilir, cilt yıkanır. Respiratuar sekresyonları kurutmak adına hayat kurtarıcı olan yüksek doz atropin protokolü saniyeler içinde kurgulanır.

Sıcak bitkinliğinde vücut ısısı hafif yüksektir, aşırı terleme bulunur ve bilinç açıktır. Isı çarpması ise terleme mekanizmasının sinsi çökmesi sonucu çekirdek ısısının aniden 40 derece üzerine çıkması tablosudur; sinsi dalgalanmalarla koma tetikler. Isı çarpması, fulminan protein hasarı riski taşıyan ölümcül bir acildir; acil serviste agresif buz panelleri ve evaporatif soğutma kurgulanmalıdır.

Bulantı ilaçları (metoklopramid) veya bazı psikiyatri ilaçlarının sinsi uyarısıyla aniden gelişen; boynun yana dönmesi (tortikollis), gözlerin yukarı kilitlenmesi ve çene kasılmasıyla seyreden korkutucu bir tablodur. Hastanın bilinci tamamen açıktır. Acil tıp yönetiminde, ilaçların merkezi sinir sistemindeki sinsi etkilerini saniyeler içinde bloke eden antihistaminik veya biperiden enjeksiyon rejimleri başarıyla uygulanır.

Kalp yetmezliğine bağlı olarak sıvıların alveollere dolmasıyla gelişen, pembe-köpüklü balgamla karakterize fulminan bir krizdir. Acil serviste kurgulanan NİMV (maskeyle pozitif basınçlı solunum desteği); pozitif basınç yaratarak alveollerdeki sıvıyı sinsi bir şekilde damar içine geri iter. Akciğer tutulumunu azaltarak hastayı entübasyon krizinden ve minimal fonksiyonel hasarla kurtarır.

Yabancı cisim, masif yüz travmaları veya ağır laringeal ödem nedeniyle hastanın soluk borusuna ağızdan tüp yerleştirilemeyen (entübe edilemeyen) durumlarda uygulanan en acil cerrahi havayolu protokolüdür. Boyundaki krikotiroid membran milimetrik bir kesiyle delinerek doğrudan dışarıdan havayolu kalkanı kurgulanır. Dokuların oksijensiz kalıp ölmesini engelleyen, hayat kurtarıcı son çaredir.

Romatizmal zeminlerde veya enfeksiyon tetikli akut artrit olgularında; büyük eklemlerde (diz, kalça) aniden başlayan, dokunmakla dehşet verici ağrı, masif şişlik ve lokal ısı artışı saptanır. Acil tıp poliklinik süreçlerinde, tablonun selim bir alevlenme mi yoksa eklemi saatler içinde çürütebilecek sinsi bir septik artrit mi olduğunu tahlil etmek adına acil eklem içi sıvı aspirasyonu kurgulanır.

Deprem veya enkaz altında kalma gibi masif kas travmalarından sonra, parçalanan kaslardan kana sinsi sızan miyoglobin proteinleri böbrek tübüllerini mekanik olarak tıkar. İdrarın tamamen kesilmesiyle seyreden ölümcül bir metabolik acildir. Önlenmesinde, hasta henüz enkaz altındayken damar yolu açılmalı ve idrar çıkışını pompalayan agresif bikarbonatlı serum infüzyon protokolleri acilen kurgulanmalıdır.

Kardiyojenik şok; kalp kasının masif hasar görmesi (genellikle geniş bir enfarktüs sonrası) nedeniyle vücuda yeterli kanı pompalayamaması tablosudur. Hastada durdurulamayan tansiyon çöküşü, soğuk-soluk cilt, sinsi ilerleyen bilinç bulanıklığı ve idrar miktarında azalma görülür; hücresel düzeyde perfüzyon bitmiştir. Acil tıp süreçlerinde kalbin kasılma gücünü artıran inotropik ilaçlar kurgulanır.

Trafik kazaları veya yüksekten düşmeler sonrasında kaburga kırıklarının akciğeri yırtması sonucu göğüs kafesi içine masif hava (pnömotoraks) veya kan (hemotoraks) dolabilir. Akciğeri tamamen söndüren ve kalbi sıkıştıran bu fulminan krizlerde; ultrason rehberliğinde göğüs duvarından milimetrik bir hatla girilerek göğüs tüpü takılır. İçerideki havanın ve kanın dışarı tahliyesi başarıyla sağlanır.

A Life Sağlık Grubu, acil servis süreçlerinde sinsi bradikardi krizleri için transkutan harici kalp pillerini, plevral sıvı analizleri için ultrason eşliğinde torasentez kitlerini, akut zehirlenmeler için antidot intoksikasyon sürveyans laboratuvarlarını ve crush sendromu için acil diyaliz ünitelerini uzman hekim kadrosuyla yönetir. Klinik başarımızı, zamanla yarışan kritik şok ve resüsitasyon vakalarında kurguladığımız kanıta dayalı tıp vizyonumuza borçluyuz. Sağlığınızda güvenilir çözüm ortağınızız.