Çocuk ve Ergen Psikiyatri

Çocuk psikiyatrisi; Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), Otizm Spektrum Bozukluğu, Öğrenme Güçlüğü (Disleksi vb.), sınav kaygısı, çocukluk çağı depresyonu, takıntılar (OKB) ve davranış bozukluklarına bakar. Ayrıca alt ıslatma, tırnak yeme, uyku ve iştah sorunları gibi gelişimsel süreçleri de tıbbi ve psikolojik yöntemlerle tedavi eder. Teşhis sürecinde çocuğun akademik, sosyal ve ailevi durumu bütünsel olarak değerlendirilir.

Çocuk psikiyatristleri, sorunları genellikle gelişimsel basamaklara göre sınıflandırarak ele alırlar:

Beyin gelişimi ve sinir sistemiyle doğrudan ilişkili olan, genellikle erken yaşlarda belirti veren durumlardır.

• Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB): Odaklanma güçlüğü, dürtüsellik ve yaşa uygun olmayan aşırı hareketlilik.

• Otizm Spektrum Bozukluğu: Sosyal etkileşimde sınırlılık, göz teması kurmama ve tekrarlayan ilgi alanları.

• Özgül Öğrenme Bozuklukları: Okuma (Disleksi), yazma (Disgrafi) veya matematik (Diskalkuli) alanlarında akademik gerilik.

• Konuşma ve Dil Bozuklukları: Geç konuşma, kekemelik veya artikülasyon sorunları.

• Zeka Geriliği ve Gelişimsel Duraklamalar: Bilişsel becerilerin yaş normlarının altında kalması.

• Tik Bozuklukları: İstem dışı gelişen ani hareketler veya sesler.

Çocuğun duygusal dünyasını ve iç huzurunu etkileyen, sıklıkla okul başarısını düşüren tablolardır.

• Kaygı Bozuklukları: Anne-babadan ayrılma korkusu (Ayrılık kaygısı), sosyal ortamlardan çekinme (Sosyal fobi) ve yaygın gelecek kaygısı.

• Depresyon ve İntihar Düşünceleri: Sürekli mutsuzluk, ilgi kaybı ve kendine zarar verme (jiletle çizik atma vb.) eğilimleri.

• Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB): Rahatsız edici takıntılı düşünceler ve bunları yatıştırmak için yapılan tekrarlayıcı eylemler.

• Sınav Kaygısı ve Okul Reddi: Performans korkusuna bağlı olarak gelişen akademik tıkanıklıklar ve okula gitmeyi reddetme.

• Travma ve İlişkili Bozukluklar: Kayıp, kaza veya istismar sonrası gelişen ruhsal yaralanmalar.

Çocuğun dış dünya ve kurallarla olan etkileşimini kapsayan sorunlardır.

• Davranış Bozuklukları: Söz dinlememe, karşı gelme, yalan söyleme, izinsiz eşya alma ve saldırganlık.

• İnternet ve Teknoloji Bağımlılığı: Oyun ve ekran kullanımının kontrol edilememesi, sosyal hayatın durma noktasına gelmesi.

• Arkadaş Uyumsuzluğu: Sosyal beceri eksikliği nedeniyle akran gruplarına dahil olamama veya dışlanma.

• Cinsel Gelişim ve Kimlik Sorunları: Cinsellikle ilgili merak, gelişimsel karmaşalar veya uyum sorunları.

Ruhsal sıkıntıların vücut diliyle ifade edildiği veya temel biyolojik ihtiyaçların bozulduğu durumlardır.

• Psikosomatik Şikayetler: Tıbbi bir neden bulunamayan; stres kaynaklı baş ağrısı, karın ağrısı ve mide bulantıları.

• Tuvalet Alışkanlıkları: Alt ıslatma (Enürezis), kaka kaçırma veya organik nedene dayanmayan kabızlık süreçleri.

• Yeme Bozuklukları: Yemek reddi, aşırı yeme veya yediğini çıkarma (Anoreksiya/Bulimia belirtileri).

• Uyku Sorunları: Uykuya dalamama, kabuslar veya gece terörü.

Aşağıdaki "Kırmızı Bayrak" belirtileri görüldüğünde uzman desteği alınması kritiktir:

1. Gelişimsel Duraklama: Çocuğun dil veya motor becerilerinde yaşıtlarından geri kalması.

2. Akademik Düşüş: Başarılı bir öğrencinin derslerinde aniden ve açıklanamayan bir düşüş yaşanması.

3. İçe Kapanma: Sosyal hayattan, arkadaşlardan ve sevdiği aktivitelerden tamamen uzaklaşma.

4. Uyku ve İştah Değişimi: Belirgin kilo kaybı/kazancı veya kalıcı uykusuzluk.

5. Kendine Zarar Verme: Kesici alet kullanımı veya kendine zarar verme düşünceleri (özellikle ergenlerde).

Çocuklar duygularını kelimelere dökmekte yetişkinlerden daha çok zorlandıkları için, ruhsal sıkıntılarını doğrudan "beden diliyle" anlatırlar.

• Okul reddi öncesi yaşanan sabah karın ağrıları.

• Sınav kaygısı ile tetiklenen mide bulantıları.

• Aile içi huzursuzluk sonrası başlayan geçmeyen öksürükler veya tikler.

Psikosomatik belirti yaşayan birine "Her şey kafanda bitiyor" demek, onun yaşadığı gerçek fiziksel acıyı reddetmek demektir. Bu ağrılar gerçektir; sadece kaynağı laboratuvar testlerinde değil, ruhsal dinamiklerde gizlidir.

• Değerlendirme: Çocuğun veya ergenin ruhsal, duygusal ve davranışsal durumunu değerlendirmek için görüşmeler, gözlemler ve testler kullanır.
• Tanı: DSM-5 (Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı) gibi standart tanı ölçütlerini kullanarak tanı koyar.
• Tedavi: Psikoterapi (konuşma terapisi), ilaç tedavisi veya her ikisinin kombinasyonunu içeren tedavi planları oluşturur.
• Ailelere danışmanlık: Ailelere çocuklarının sorunları hakkında bilgi ve destek sağlar, ebeveynlik becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur.
• Okul ve diğer kurumlarla işbirliği: Çocuğun veya ergenin okul, sosyal hizmetler ve diğer kurumlarla olan iletişimini ve uyumunu destekler.

Uzman akademik kadromuzla, çocukların gelişimsel basamaklarına uygun olarak şu alanlarda profesyonel destek sağlanmaktadır:

• Nörogelişimsel Takip: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), Otizm Spektrum Bozukluğu ve Disleksi (Öğrenme Güçlüğü) teşhis ve yönetimi.

• Akademik ve Okul Sorunları: Sınav kaygısı, okul reddi, odaklanma problemleri ve akademik başarısızlık.

• Duygusal ve Davranışsal Sorunlar: Çocukluk çağı depresyonu, ayrılık kaygısı, sosyal fobi, öfke kontrol sorunları ve takıntılar (OKB).

• Ergenlik Dönemi Danışmanlığı: Kimlik bocalamaları, ergenlik dönemi çatışmaları ve sosyal uyum zorlukları.

• Gelişimsel Destek: Alt ıslatma (enürezis), kaka kaçırma (enkoprezis), tırnak yeme ve uyku bozuklukları.