Mekanik Trombektomi (Ameliyatsız Felç Tedavisi)

Mekanik trombektomi, inmeye yol açan büyük damar tıkanıklıklarında, pıhtının bir kateter ve özel cihazlar aracılığıyla damar içinden fiziksel olarak çıkarılması işlemidir. Kasık üzerinden gerçekleştirilen bu minimal invaziv yöntem, beyin kan akışını hızla normale döndürerek kalıcı felç riskini minimize eden ve yaşam kalitesini koruyan en etkili müdahaledir.

Dünya genelinde inme, kalp hastalıklarından sonra en yaygın ikinci ölüm nedeni ve yetişkinlerde kalıcı engelliliğin (disabilite) birinci sebebidir. Her yıl milyonlarca insan inme nedeniyle hareket kabiliyetini veya konuşma yetisini kaybetmektedir. "Zaman beyindir" ilkesinin geçerli olduğu bu tabloda, gelişmiş görüntüleme sistemleri ve mekanik trombektomi gibi prosedürler, küresel sağlık yükünü azaltmada en güçlü silahlardır.

Akut iskemik inme tedavisinde uyguladığımız mekanik trombektomi prosedürü, zamana karşı yarışılan bir "mikro-cerrahi" navigasyon sürecidir. İşte kasıktan beyin damarlarına uzanan o kritik yolculuğun teknik anatomisi:

Operasyona, femoral arterden Seldinger tekniği ile perkütan giriş yaparak başlıyoruz. 8F veya 9F çapındaki bir taşıyıcı kılıf yerleştirildikten sonra, aort arkını geçerek hedef karotis veya vertebral artere ulaşıyoruz. Bu noktada Philips Azurion 7 Bi-Plan’ın sağladığı yüksek çözünürlüklü yol haritalama (roadmapping), vasküler kıvrımları (tortuozite) aşarken bize milimetrik bir rehberlik sunar.

Mikro-kılavuz tel ve mikro-kateter sistemiyle pıhtının (trombus) bulunduğu distal segmente ulaştığımızda, pıhtıyı mekanik olarak ortadan kaldırmak için iki temel teknoloji kullanıyoruz:

• Stent Retriever (Stent Geri Kazanıcı): Bu cihazlar, kendi kendine genişleyebilen nitinol kafes yapılardır. Pıhtı seviyesine iletildiğinde açılır, pıhtıyı kafes yapısının içine hapseder (entrapment) ve damar duvarından ayırarak geri çekilmesini sağlar.

• Aspirasyon Kateteri: Yüksek emiş gücüne sahip geniş lümenli bu kateterler, doğrudan pıhtı yüzeyine temas ettirilir. Negatif basınç (vakum) uygulanarak pıhtının kateter içine emilmesi (ADAPT tekniği) sağlanır.

İnme müdahalesinde "zaman beyindir" (time is brain) mottosu, teknik altyapıyla hayat bulur. Philips Azurion 7 Bi-Plan sisteminin sağladığı avantajlar operasyonel başarıyı doğrudan etkiler:

• Eş Zamanlı Çift Düzlemli Görüntüleme: Tek planlı sistemlerde hekimi bekleten "C-kollu rotasyonu" bu sistemde ortadan kalkar. Frontal ve lateral (ön ve yan) planların aynı anda izlenmesi, kateterin damar içindeki 3 boyutlu pozisyonunu anlık görmemizi sağlar. Bu durum, işlem süresini ortalama %20-25 oranında kısaltır.

• Düşük Doz, Yüksek Detay: ClarityIQ teknolojisi, özellikle serebral mikrovasküler yapılarda görüntü kirliliğini (noise) minimize ederken radyasyon dozunu ciddi oranda düşürür.

• Teknik Verimlilik: Bi-Plan mimarisi, kontrast madde kullanımını minimize ederken, pıhtının tam olarak çıkarılıp çıkarılmadığını teyit eden kontrol anjiyografilerinde hız kazandırır.

Pıhtı başarıyla ekstrakte edildikten sonra, TICI (Thrombolysis in Cerebral Infarction) skorlaması ile beyin perfüzyonu kontrol edilir. Philips Azurion’un sunduğu anlık 3D rekonstrüksiyon yeteneği, operasyon masasından kalkmadan reperfüzyonun başarısını en ince ayrıntısına kadar doğrulamamıza olanak tanır.

İnme (felç) yönetiminde temel ilke "Zaman Beyindir" (Time is Brain) felsefesidir. Bu kavram, semptomların başladığı andan itibaren geçen her saniyenin, hastanın gelecekteki yaşam kalitesini ve hayatta kalma şansını doğrudan belirlediğini vurgular.

Geçmişte inme müdahalesi için "altın saatler" oldukça kısıtlıyken, güncel tıp teknolojisi bu sınırı genişletmiştir:

• İlk 6 Saat (Geleneksel Pencere): Büyük damar tıkanıklıklarında mekanik trombektominin en yüksek başarı oranına ulaştığı standart süredir. Bu evrede müdahale edilen hastalarda tam iyileşme şansı en üst düzeydedir.

• Genişletilmiş Pencere (6-24 Saat): Modern nöroradyolojik görüntüleme yöntemleri (CT Perfüzyon ve MR Difüzyon/FLAIR) sayesinde, beyindeki "penumbra" adı verilen kurtarılabilir doku tespit edilebilmektedir. DAWN ve DEFUSE-3 gibi dönüm noktası niteliğindeki çalışmalar, uygun hastalarda 24 saate kadar yapılan müdahalelerin felcin etkilerini geri çevirebileceğini kanıtlamıştır.

Beyin, oksijensizliğe en duyarlı organdır. Büyük bir damar tıkandığında (LVO), literatür verileri (Saver, 2006) kaybın dehşet verici boyutunu şöyle özetler:

• Her Dakikada: Yaklaşık 1.9 milyon nöron, 14 milyar sinaps ve 12 kilometre miyelinli lif yok olur.

• Her Saatte: Beyin, tedavi edilmediği her bir saat için yaklaşık 3.6 yıl yaşlanır.

• Başarı Oranı: Müdahaledeki her 15 dakikalık gecikme, hastanın bağımsız yaşama şansını %4-5 oranında azaltmaktadır.

İnmede başarının anahtarı, hastanın hastaneye girdiği andan itibaren işleyen kusursuz bir organizasyondur. A Life Sağlık Grubu, inme tedavisinde zamanla yarışın bilincinde olan tam donanımlı bir altyapıya sahiptir:

• 7/24 Hazır İnme Ekibi: Nöroloji, Girişimsel Nöroradyoloji ve Beyin Cerrahisi branşlarından oluşan uzman kadro, günün her saatinde acil trombektomi prosedürünü başlatabilecek kapasitededir.

• Hızlı Tanı Protokolü: Philips Azurion 7 Bi-Plan teknolojisi ile entegre çalışan acil servis iş akışımız, kapıdan-iğneye ve kapıdan-pıhtı çıkarma sürelerini (Door-to-Puncture) uluslararası standartların altına indirmeyi hedefler.

Unutulmamalıdır ki; inme anında en yakın ve teknik donanımı en yüksek merkeze ulaşmak, kaybedilen dakikaları milyonlarca nörona geri dönüştürebilir.

Akut iskemik inme tedavisinde uygulanan iki temel yöntem olan İntravenöz Tromboliz (IV tPA) ve Mekanik Trombektomi, birbirinin alternatifi olmaktan ziyade, doğru hastada birbirini tamamlayan hayati prosedürlerdir.

Aşağıdaki tablo, özellikle Büyük Damar Tıkanıklıklarında (LVO) bu iki yöntemin etkinlik farklarını ortaya koymaktadır:

Literatür verileri, pıhtı yükü arttıkça intravenöz ilaçların (tPA) etkinliğinin azaldığını göstermektedir. Özellikle karotis terminal segmenti veya M1 segmenti gibi geniş çaplı damarlar tıkandığında, ilacın pıhtı yüzeyine nüfuz etmesi zordur ve tam rekanalizasyon oranı %30'larda kalmaktadır.

Buna karşın, Mekanik Trombektomi, pıhtının boyutundan veya sertliğinden bağımsız olarak doğrudan mekanik bir müdahale sunduğu için %90'a varan bir teknik başarı (rekanalizasyon) oranı sunar.

Klinik protokollerde, her iki yöntemin ardışık kullanımı "Bridging" (Köprüleme) olarak adlandırılır. Bu yaklaşımın tercih edilme nedenleri şunlardır:

1. Zaman Kazanımı: Mekanik trombektomi hazırlığı (anjiyo salonunun hazırlanması, ekibin toplanması) devam ederken, hastaya IV tPA başlanarak "vakit kaybedilmeden" tedaviye başlanmış olur.

2. Distal Embolizasyonun Önlenmesi: Mekanik işlem sırasında ana pıhtıdan kopan küçük parçalar daha uç damarlara (distal) kaçabilir. Sistemik olarak verilen tPA, bu küçük parçaların erimesine yardımcı olur.

3. Pıhtı Yumuşatma: tPA, pıhtının moleküler yapısını zayıflatarak stent retriever veya aspirasyon kateteri ile çıkarılmasını kolaylaştırabilir.

4. Mikrosirkülasyon Desteği: İlaç, sadece ana damarı değil, mekanik olarak ulaşılamayan kılcal damar yatağını da temizleyerek beyin perfüzyonunu iyileştirir.

Klinik Not: Güncel AHA/ASA kılavuzları, hastanın IV tPA kriterlerine uyması durumunda, mekanik trombektomi planlansa dahi köprüleme tedavisinin (ilaç + işlem) uygulanmasını en yüksek kanıt düzeyiyle (Level 1A) önermektedir.

A Life Sağlık Grubu olarak, inme ve girişimsel nöroradyoloji alanında dünya standartlarını belirleyen Philips Azurion 7 B20/15 Bi-Plan teknolojisini hastalarımızın hizmetine sunuyoruz. Bu sistem, sadece bir görüntüleme cihazı değil; cerrahın elindeki hassasiyeti ve hastanın güvenliğini en üst seviyeye taşıyan teknolojik bir devrimdir.

İşte A Life’ı ve Azurion 7’yi rakiplerinden ayıran üç temel teknolojik sütun:

Beyin damarları, insan vücudundaki en karmaşık ve ince yapılardır. ClarityIQ teknolojisi, görüntüleme sırasında oluşan dijital gürültüyü (noise) temizleyerek "Ultra HD" netliğinde bir vizyon sağlar.

• Avantajı: Cerrah, pıhtının yapısını ve damar duvarıyla olan ilişkisini en ince ayrıntısına kadar görür. Bu netlik, stent retriever veya aspirasyon kateterinin yerleşiminde hata payını sıfıra indirir.

Girişimsel işlemler uzun sürebilir ve hem hasta hem de ekip radyasyona maruz kalabilir. DoseWise mimarisi, "Mümkün Olan En Düşük Doz" (ALARA) prensibiyle çalışır.

• Güven Unsuru: Görüntü kalitesinden ödün vermeden radyasyon dozunu klasik sistemlere göre %50’den fazla oranda düşürür. A Life’da tedavi olan bir hasta, en yüksek kalitede tanıyı en düşük radyasyon riskiyle alır.

Standart anjiyo cihazları tek düzlemli (Single-Plane) çalışırken, Azurion 7 Bi-Plan sistemi, iki ayrı C-kollu dedektör sayesinde hastanın hem ön (frontal) hem yan (lateral) görüntüsünü aynı anda ekrana yansıtır.

• Cerrah İçin Önemi: Cerrah, kateteri damar içerisinde ilerletirken derinlik algısını kaybetmez. Beynin 3 boyutlu anatomisine aynı anda iki farklı açıdan hakim olmak, "tek hamlede başarı" oranını artırır.

• Hız Faktörü: Cihazı döndürmek veya hastanın pozisyonunu değiştirmek için zaman kaybedilmez. İnme müdahalesinde her saniyenin 32.000 nöron demek olduğu düşünülürse, Bi-Plan yapının sağladığı hız hayat kurtarıcıdır.

Rakiplerin çoğunda bulunan tek planlı sistemler, cerrahın "tahmin" veya "ardışık görüntüleme" yapmasını gerektirirken; A Life’daki Bi-Plan teknolojisi eş zamanlı doğrulama sunar. Bu teknolojik üstünlük, hastalarımız için:

• Daha kısa operasyon süresi,

• Daha az kontrast madde kullanımı (böbrek sağlığını korur),

• Ve en önemlisi, maksimum klinik başarı anlamına gelir.

Tıbbi her cerrahi girişimde olduğu gibi, mekanik trombektomi prosedüründe de belirli risk faktörleri mevcuttur. Ancak bu risklerin yönetilebilirliği ve tedavi edilmeyen bir felcin sonuçlarıyla kıyaslandığında ortaya çıkan tablo, modern tıbbın neden bu yöntemi "altın standart" olarak kabul ettiğini açıkça göstermektedir.

Mekanik trombektomi sırasında karşılaşılabilecek komplikasyonlar, uzman ellerde ve Philips Azurion 7 Bi-Plan gibi ileri teknoloji sistemler eşliğinde oldukça düşük seviyelerdedir:

• Semptomatik Kanama: İşlem sırasında veya sonrasında beyin dokusunda kanama oluşma riski yaklaşık %1-2 civarındadır.

• Damar Hasarı (Diseksiyon veya Perforasyon): Kateterin ilerlediği damar duvarında oluşabilecek mikroskobik hasarlar, gelişmiş görüntüleme sayesinde %1’in altında tutulmaktadır.

• Kasık Bölgesi Komplikasyonları: Giriş yerinde morarma veya küçük kanamalar görülebilir, ancak bunlar genellikle kalıcı bir sorun teşkil etmez.

Tedavinin risklerini değerlendirirken, "müdahale edilmemesi durumunda ne olacağı" sorusu hayati önem taşır. Büyük damar tıkanıklığı (LVO) olan ve tedavi edilmeyen bir hastada:

• Kalıcı Engellilik Oranı: Yaklaşık %80-90 seviyesindedir. (Trombektomideki %1-2'lik riskle kıyaslandığında, müdahalenin hayati gerekliliği ortaya çıkar.)

• Mortalite (Ölüm) Riski: Tedavi edilmeyen ağır inmelerde ölüm riski, başarılı bir trombektomiye göre kat kat yüksektir.

Başarılı bir pıhtı çıkarma işleminden sonra hasta, genellikle ilk 24-48 saat boyunca Nöro-Yoğun Bakım ünitesinde titizlikle izlenir. Bu süreçte:

• Kan basıncı kontrolü,

• Nörolojik skorlamaların (NIHSS) takibi,

• Kontrol görüntülemeleri (BT veya MR) yapılarak beynin iyileşme durumu analiz edilir.

Mekanik trombektomi damarı açar ve beyne kan akışını geri kazandırır; ancak fonksiyonların tam olarak geri kazanılması için nöro-rehabilitasyon vazgeçilmezdir.

• Nöroplastisite: Beynin sağlıklı bölgelerinin, hasar gören bölgelerin görevini üstlenme yeteneğidir. Bu yetenek, işlemden sonraki ilk haftalarda en yüksek seviyededir.

• Multidisipliner Yaklaşım: Fizyoterapist, konuşma terapisti ve rehabilitasyon uzmanları eşliğinde erken dönemde başlanan egzersizler, hastanın bağımsız yaşama dönme şansını dramatik şekilde artırır.

A Life Sağlık Grubu'nda, işlem sonrası akut dönemden rehabilitasyon aşamasına kadar hastanın tüm süreci entegre bir şekilde yönetilmektedir.

Ankara, milyonlarca nüfusa sahip bir metropol olmasına rağmen, inme (felç) gibi saniyelerle yarışılan vakalara 7/24 kesintisiz müdahale edebilen, mekanik trombektomi donanımına ve uzman ekibine sahip merkez sayısı maalesef oldukça sınırlıdır. Bu merkezlerin çoğunun şehir merkezinde yoğunlaşması, özellikle trafiğin kilitlendiği saatlerde çevre ilçelerden gelen hastalar için "altın saatlerin" yolda kaybedilmesine neden olmaktadır.

Ankara’nın batı aksında stratejik bir konumda yer alan A Life Sağlık Grubu (Etimesgut), bu kritik eksikliği gidererek bölge halkı için hayati bir lojistik avantaj sunmaktadır:

• Lojistik Hız ve Konum: Etimesgut, Eryaman ve Sincan bölgelerinin tam merkezinde yer alan hastanemiz; Ümitköy, Yaşamkent ve Yenimahalle gibi yoğun yerleşim alanlarından gelen hastalar için şehir merkezi trafiğine girmeden, dakikalar içinde ulaşılabilir bir noktadadır.

• Polatlı Aksında Kritik Rol: Ankara dışından, özellikle Polatlı istikametinden gelen inme vakaları için A Life, ileri düzey müdahalenin (Mekanik Trombektomi) yapılabildiği en yakın ve en hızlı erişilebilir tam donanımlı merkezdir.

• 7/24 Müdahale Kapasitesi: İnme vakaları mesai saati tanımaz. A Life bünyesindeki Philips Azurion 7 Bi-Plan ünitesi ve uzman nöroradyoloji ekibi, günün her saati "kapıdan-pıhtı çıkarmaya" (door-to-puncture) kadar olan süreci en minimize edecek şekilde hazır beklemektedir.

İnme müdahalesinde her 15 dakikalık tasarruf, hastanın bağımsız yaşama dönme şansını %4-5 oranında artırır. Şehir merkezindeki hastanelere ulaşmaya çalışırken kaybedilecek 30-40 dakika, milyonlarca nöronun kaybı demektir. A Life Sağlık Grubu, batı Ankara ve çevresindeki bölgeler için sadece bir hastane değil, zamana karşı kazanılan bir zaferin merkezidir.