Sperm Testi

Sperm testi veya spermiogram, erkek fertilitesini (doğurganlık) değerlendirmek için yapılan bir laboratuvar testidir. Bu test, meninin (semen) miktarını, sperm sayısını, hareketliliğini, şeklini ve diğer özelliklerini analiz eder. Sperm testi, çocuk sahibi olamayan çiftlerde erkek faktörünü değerlendirmek ve infertilite (kısırlık) nedenini belirlemek için önemli bir araçtır.

Cinsellik testi olarak da bilinen sperm testi, erkeğin üreme potansiyelini değerlendirmek için yapılan kritik bir analizdir. Bu testte, meni örneği detaylı bir şekilde incelenerek sperm sayısı, hareketliliği, şekli ve diğer önemli özellikleri değerlendirilir. Cinsellik testi, çocuk sahibi olamayan çiftlerde erkek faktörünü belirlemek için ilk ve en önemli adımdır.

2–5 günlük cinsel perhizin ardından, sperm testi odası içinde hijyenik koşullarda mastürbasyonla örnek verilir. Kayganlaştırıcı, tükürük veya prezervatif kullanılmaz (çoğu prezervatif spermisid içerir).

Sperm testi nasıl verilir?

1. Elleri yıkayın, kapaklı steril kaba ejakülatın tamamını toplayın.

2. İlk damlalar konsantrasyon açısından zengin olduğundan kabın içine düşmesi kritiktir.

3. Evde verilecekse kap, 30–60 dakika içinde, vücut ısısına yakın taşınmalıdır.

4. Laboratuvara teslimden sonra örnek 20–30 dk lik örselenmeden bekletilir (likörifikasyon), ardından mikroskopik analiz başlar. Laboratuvarda, meni örneği mikroskop altında incelenir ve sperm parametreleri değerlendirilir. Bu adım “erkek sperm testi” deneyiminin standart akışıdır.

Sperm testi sonuçları, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kriterlerine göre değerlendirilir. Normal sperm parametreleri şunlardır:

• Meni hacmi: 1.5 ml veya daha fazla

• Sperm konsantrasyonu: 15 milyon/ml veya daha fazla

• Toplam sperm sayısı: 39 milyon veya daha fazla

• Toplam hareketlilik: %40 veya daha fazla

• Progresif hareketlilik: %32 veya daha fazla

• Normal sperm morfolojisi: %4 veya daha fazla

• pH: 7.2 veya daha fazla

• Lökosit sayısı: 1 milyon/ml'den az

Sperm testi sonuçları, bu parametrelere göre normal, borderline veya anormal olarak değerlendirilir. Anormal sonuçlar, infertilite nedenini belirlemek için daha ileri testlerin yapılmasını gerektirebilir.

Sperm testi fiyatları, laboratuvara ve yapılan ek testlere bağlı olarak değişebilir. A Life Sağlık Grubu laboratuvarlarında uygulanan sperm testi fiyatları hakkında bilgi almak için lütfen bizimle iletişime geçin.

Ankara'da sperm testi yaptırabileceğiniz birçok laboratuvar ve tüp bebek merkezi bulunmaktadır. A Life Sağlık Grubu olarak, Ankara'daki merkezlerimizde sperm testi hizmeti sunuyoruz. Deneyimli ekibimiz ve ileri teknoloji donanımımızla, güvenilir ve hızlı sonuçlar almanızı sağlıyoruz.

Sperm testi çeşitleri arasında basit sperm analizi, ileri sperm analizi ve sperm fonksiyon testleri yer alır. Basit sperm analizi, rutin olarak yapılan ve sperm parametrelerini değerlendiren bir testtir. İleri sperm analizi, sperm DNA hasarı, oksidatif stres ve diğer faktörleri değerlendiren daha detaylı bir testtir. Sperm fonksiyon testleri ise, spermlerin yumurtayı dölleme yeteneğini değerlendirir.

• Post-ejakülatif idrar (retrograd ejakülasyon şüphesinde)

• Kapiler/santrifüj sonrası hazırlık (IUI/IVF öncesi motil fraksiyon seçimi)

• CASA (bilgisayar destekli motilite analizi)

Bu alt testler, “sperm testi nasıl yapılır” çerçevesinin bir parçasıdır.

Sperm testi öncesinde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır:

• Cinsel perhiz: Test öncesinde 2-5 gün cinsel perhiz yapılması önerilir.
• Alkol ve sigara: Test öncesinde alkol ve sigara kullanımından kaçınılmalıdır.
• İlaçlar: Kullanılan ilaçlar hakkında doktora bilgi verilmelidir.
• Ateşli hastalık: Ateşli bir hastalık geçiriyorsanız, test ertelenmelidir.
• Stres: Stres, sperm kalitesini etkileyebilir. Test öncesinde stresli durumlardan kaçınılmalıdır.

Sperm testi sonuçlarını etkileyebilecek birçok faktör vardır:

• Yaş: Yaş ilerledikçe sperm kalitesi azalabilir.
• Genetik faktörler: Bazı genetik bozukluklar sperm üretimini veya kalitesini etkileyebilir.
• Hormonal bozukluklar: Testosteron eksikliği gibi hormonal bozukluklar sperm üretimini azaltabilir.
• Enfeksiyonlar: Testis veya prostat enfeksiyonları sperm kalitesini etkileyebilir.
• Varikosel: Testis damarlarının varisleşmesi olan varikosel, sperm üretimini ve kalitesini etkileyebilir.
• Yaşam tarzı faktörleri: Sigara içmek, alkol tüketmek, aşırı kilo, stres ve bazı ilaçlar sperm kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Sperm testi sonuçları anormal ise, doktorunuz daha ileri testler isteyebilir. Bu testler arasında hormonal testler, genetik testler, ultrason ve biyopsi yer alabilir. İnfertilitenin nedeni belirlendikten sonra, uygun bir tedavi planlanır. Tedavi seçenekleri arasında ilaç tedavisi, cerrahi müdahale ve tüp bebek tedavisi yer alır.

A Life Sağlık Grubu olarak, erkek infertilitesi değerlendirmesi ve tedavisi konusunda uzmanlaşmış bir ekibe sahibiz. Deneyimli üroloji uzmanlarımız, androloji uzmanlarımız ve laboratuvar ekibimiz, size en iyi hizmeti sunmak için birlikte çalışmaktadır. Sperm testi ve diğer erkek infertilitesi testleri hakkında bilgi almak ve randevu oluşturmak için lütfen bizimle iletişime geçin.

Başvuru yeri genellikle Üroloji/Androloji birimleridir; örnekleme ise androlog/embriyologların bulunduğu androlabi ya da tüp bebek merkezlerindeki laboratuvarlarda gerçekleştirilir. Hastanemize ait iletişim bilgilerimizle Tüp Bebek Merkezimize başvurabilirsiniz. Bazı durumlarda aile hekimliği veya kadın doğum hekimleri de sperm sayısı testi talep edip Üroloji’ye yönlendirebilir.

Rapor başlıklarında “spermiogram normal değerleri” genellikle referans aralık olarak yer alır. Yukarıda sayılan ana parametrelere ek olarak sık raporlananlar:

• Likörifikasyon süresi: ≤60 dk.

• Viskozite: normal.

• Vitalite (canlılık): ≥%58 canlı.

• Aglütinasyon: negatif olmalı.

• Yuvarlak hücre/lökosit: <1 milyon/ml.
  “Sperm testi aglütinasyon negatif ne demek?” → Sperm hücrelerinin birbiriyle yapışmadığı, antisperm antikor/infeksiyon şüphesinin düşük olduğu anlamına gelir. Aglütinasyon pozitifse, ek değerlendirme (MAR testi/IBT) istenebilir.

Sıklıkla iki değer kullanılır: konsantrasyon (≥15 milyon/ml) ve toplam sperm sayısı (≥39 milyon/ejakülat). Klinik karar verirken “Toplam İlerleyici Motil Sperm Sayısı (TMC)” da önemlidir: hacim × konsantrasyon × progresif hareketlilik. Bu, doğal gebelik olasılığı ve inseminasyon/IVF seçimi için pratik bir göstergedir (ör. düşük TMC’de sperm kalitesi testi ve tedavi stratejileri gündeme gelir).

Raporunuzda “sperm testi sonucu” başlığında tüm parametreler listelenir. Sperm testi sonuçları nasıl olmalı?

• Bir parametrenin sınırda (borderline) çıkması tek başına tanı koydurmaz.

• En az iki ayrı test, 2–3 hafta ara ile yapılmalı. Çünkü yaşam tarzı, perhiz süresi, stres, yakın zamanda geçirilen ateş gibi etmenler sperm testi sonuçları üzerinde dalgalanma yapabilir.

• Sperm testi değerlerinin tamamı birlikte değerlendirilir; örneğin morfoloji düşük ama progresif hareket iyi olabilir.

Laboratuvar iş akışına göre aynı gün ön rapor, 24–72 saat içinde kesin rapor düzenlenebilir. İleri testler (DNA hasarı, oksidatif stres) eklendiyse süre uzayabilir. Bu nedenle randevuda sperm testi sonuçları ne zaman çıkar sorusunu netleştirmek faydalıdır.

Temel spermiogram normal görünse bile sperm kalitesi testi kapsamında ileri analiz gerekebilir:

• DNA fragmantasyon (sperm DNA bütünlüğü)

• Oksidatif stres belirteçleri

• Vitalite (Eozin–Nigrosin ya da hipo-osmotik şişme)

• Antisperm antikor (MAR/IBT) Bu testler, tekrarlayan düşük, açıklanamayan infertilite veya yoğun profesyonel maruziyet (ısı, toksin) gibi senaryolarda belirleyicidir.

İstenen “sperm testi öncesi yapılması gerekenler” listesini pratikleştirelim:

• Perhiz: 2–5 gün (daha kısa/daha uzun perhiz sonuçları bozabilir).

• Isıdan kaçınma: Sauna, sıcak banyo, diz üstü bilgisayar uzun kullanımını azaltın.

• Alkol–sigara: 72 saat öncesinden uzak durmak idealdir.

• İlaç/Supplement: Doktorunuza bildirin (özellikle testosteron türevleri, finasterid, anabolikler).

• Ateşli hastalık: Yüksek ateş geçirdikten sonra spermatogenez etkilenebilir; 6–8 hafta sonra tekrar test planlanabilir.

• Stres–uyku: Kısa süre de olsa düzenli uyku ve stres azaltıcı rutinler yararlı olur.

Merkezlerimizde sperm testi odası, ses–görüntü izolasyonlu, tek kullanımlık materyallerin bulunduğu, mahremiyet odaklı alanlardan oluşur. Gerekli olduğunda örnek evden de taşıma koşullarına uyularak getirilebilir. Ancak laboratuvar içi örnekleme zaman–ısı kontrolü açısından tercih edilir.

• Gebelik denemelerine rağmen sonuç alınamaması

• Varikosel şüphesi veya skrotal ağrı

• Hormonal bozukluk/gelisme geriliği bulguları

• Kanser tedavisi öncesi fertilite korunması

  Bu durumlarda erkek sperm testi hem başlangıç değerlendirmesi hem de tedavi sonrası sperm testi sonucu takibi için kullanılır.