Kaşıntı Nedir?

Kaşıntı Nedir?

İçindekiler

woman suffering from rash

Kaşıntı Nedir?

Kaşıntı, cilt yüzeyinde veya vücudun başka bölgelerinde meydana gelen rahatsız edici bir duygu veya hissidir. Tıbbi terimle “pruritus” olarak adlandırılır. Kaşıntı, derideki sinir uçlarındaki tahriş veya uyarı nedeniyle ortaya çıkar ve kişiye kaşımak isteği verir. Kaşıntı, ciltte birçok farklı nedenle meydana gelebilir ve cilt dışı sorunlardan kaynaklanabileceği gibi içsel sağlık sorunlarının bir belirtisi olarak da ortaya çıkabilir.

Kaşıntı ciltteki birçok farklı faktörden kaynaklanabileceği için, kaşıntı şiddetli ve uzun süreliyse veya diğer semptomlarla birlikteyse, bir doktora danışmanız önemlidir. Doktor, kaşıntının nedenini belirlemek ve uygun tedaviyi önermek için gerekli değerlendirmeleri yapacaktır.

Kaşıntı Neden Olur?

Kaşıntı (pruritus), birçok farklı nedene bağlı olarak ortaya çıkabilen bir semptomdur. Kaşıntının nedenleri karmaşık olabilir ve cilt dışı faktörlerden kaynaklanabileceği gibi içsel sağlık sorunlarının bir belirtisi de olabilir. İşte kaşıntının yaygın nedenlerinden bazıları:

  1. Cilt Kuruluğu: Cilt kuruluğu, en yaygın kaşıntı nedenlerinden biridir. Özellikle kış aylarında veya çok sıcak duşlar aldığınızda cilt kuruyabilir.
  2. Alerjiler: Yüzeydeki cilde temas eden alerjenlere karşı alerjik reaksiyonlar kaşıntıya neden olabilir. Örneğin, temizlik ürünleri, parfüm, lateks veya bazı giysiler alerjik reaksiyonlara yol açabilir.
  3. Dermatit: Dermatit, cilt iltihabıdır ve kaşıntı, kızarıklık ve ciltte kabarıklıklarla birlikte görülebilir. Temas dermatiti (cilde temas eden bir maddeye reaksiyon) veya atopik dermatit (egzama) gibi çeşitleri vardır.
  4. Enfeksiyonlar: Mantar, bakteri veya virüs enfeksiyonları cilt kaşıntısına yol açabilir. Örneğin, mantar enfeksiyonları (mantar türüne bağlı olarak) kaşıntılı olabilir.
  5. Kurdeşen (Ürtiker): Kurdeşen, ciltte kabarıklıklar ve kızarıklıkla birlikte şiddetli kaşıntıya neden olan bir cilt rahatsızlığıdır. Alerjenlere, yiyeceklere veya ilaçlara tepki olarak gelişebilir.
  6. İlaç Yan Etkileri: Bazı ilaçlar kaşıntıya neden olabilir. İlaçları kullanırken doktorunuzun önerdiği şekilde kullanmak önemlidir.
  7. Cilt Tahrişi: Ciltteki tahriş, sürtünme, baskı veya sıcaklık değişiklikleri gibi faktörlerden kaynaklanabilir. Bu, giysilerin veya yatak çarşaflarının cilde sürtünmesi gibi durumlarla ilişkilendirilebilir.
  8. Cilt Hastalıkları: Cilt hastalıkları, kaşıntıya neden olan birçok faktör içerebilir. Psoriasis, liken planus, skabies (kaşıntılı deri böcekleri) gibi hastalıklar kaşıntıya yol açabilir.
  9. İç Hastalıklar: Kaşıntı bazen içsel sağlık sorunlarının bir belirtisi olarak ortaya çıkabilir. Örneğin, karaciğer hastalıkları, böbrek sorunları, tiroid bozuklukları ve diyabet gibi içsel sorunlar kaşıntıya neden olabilir.
  10. Sinirsel Faktörler: Stres ve sinir sistemi bozuklukları, cilt kaşıntısını tetikleyebilir veya kötüleştirebilir.

Kaşıntı, spesifik bir nedenle ilişkilendirilmişse, tedavi nedeni ortadan kaldırmak veya kontrol altına almak için o nedenin ele alınması gerekebilir. Bu nedenle, şiddetli veya uzun süreli kaşıntı yaşayan kişilerin bir sağlık profesyoneli ile görüşmesi önemlidir.

Kaşıntı Hangi Hastalıkların Belirtisidir?

Kaşıntı (pruritus), birçok farklı hastalığın veya sağlık sorununun belirtisi olabilir. Bu nedenle kaşıntı, birçok farklı sağlık durumuyla ilişkilendirilebilir. İşte kaşıntının yaygın olarak görüldüğü bazı hastalıklar ve sağlık sorunları:

  1. Dermatolojik Hastalıklar:
    • Egzama (atopik dermatit)
    • Psoriasis
    • Kontakt dermatit (temas dermatiti)
    • Seboreik dermatit
    • Prurigo nodularis
    • Dermatit herpetiformis (gluten intoleransı ile ilişkili)
  2. Alerjik Reaksiyonlar:
    • Gıda alerjileri
    • İlaç alerjileri
    • Polen, toz veya hayvan alerjileri
  3. İnfeksiyonlar:
    • Mantar enfeksiyonları (örneğin, mantar türüne bağlı olarak kaşıntılı olabilir)
    • Deri enfeksiyonları (örneğin, bakteriyel veya viral enfeksiyonlar)
    • Parazitler (örneğin, skabies – kaşıntılı deri böcekleri)
  4. Karaciğer Hastalıkları:
    • Karaciğer sirozu
    • Safra kesesi hastalıkları
  5. Böbrek Sorunları:
    • Kronik böbrek hastalığı
    • Üremik pruritus (böbrek yetmezliğine bağlı olarak ortaya çıkan kaşıntı)
  6. Hematolojik Hastalıklar:
    • Polisitemi vera (kanda aşırı kırmızı kan hücresi üretimi)
  7. Nörolojik Sorunlar:
    • Sinir sistemi bozuklukları (bazı nörolojik hastalıklar kaşıntıya yol açabilir)
  8. Metabolik Sorunlar:
    • Diyabet (diyabetik deri komplikasyonları)
    • Tiroid hastalıkları (örneğin, hipotiroidi)
  9. İlaç Yan Etkileri:
    • Birçok ilaç kaşıntıya neden olabilir. Yan etkileri hakkında doktorunuzla konuşmalısınız.
  10. Psikiyatrik Faktörler:
    • Stres, anksiyete ve depresyon bazen cilt kaşıntısını tetikleyebilir veya kötüleştirebilir.

Kaşıntı, herhangi bir nedenle ilişkilendirilmişse, bu nedenin tanımlanması ve tedavi edilmesi önemlidir. Şiddetli, uzun süreli veya tedaviye cevap vermeyen kaşıntı durumlarında bir sağlık profesyoneli ile görüşmek gereklidir. Bu, altta yatan sağlık sorununun teşhis edilmesi ve tedavi edilmesi için önemlidir.

Kaşıntı Belirtileri Nelerdir?

Kaşıntı (pruritus), ciltte rahatsızlık veren bir hissiyatın yanı sıra çeşitli belirtilerle birlikte görülebilir. Kaşıntı belirtileri şunlar olabilir:

  1. Kaşınma Duygusu: Temel kaşıntı belirtisi, ciltte kaşınma veya kaşımak isteğidir. Bu duygu genellikle rahatsız edici veya rahatsız edici olabilir.
  2. Ciltte Kızarıklık: Kaşıntı genellikle ciltte kızarıklığa yol açar. Bu, cildin tahriş edildiğini veya iltihaplandığını gösteren bir belirtidir.
  3. Kabarıklık: Kaşıntılı bölgelerde ciltte şişme veya kabarıklık görülebilir. Bu, cildin iltihaplandığını ve kan damarlarının genişlediğini gösterebilir.
  4. Döküntüler: Kaşıntıya neden olan birçok cilt rahatsızlığı, ciltte döküntülerin gelişmesine yol açabilir. Döküntüler, kabarcıklar, sivilce benzeri lezyonlar veya kuru pullar şeklinde olabilir.
  5. Ağrı: Bazı insanlar kaşınma sırasında ciltlerinde hafif ağrı veya yanma hissi yaşayabilirler.
  6. Sıcaklık Değişiklikleri: Kaşınan bölgede sıcaklık hissi de olabilir. Kaşıntıya bağlı olarak ciltte yanma veya sıcaklık artışı hissi yaşanabilir.
  7. Kabuklanma: Kronik kaşıntı durumlarında ciltte kabuklanma ve pul pul dökülme görülebilir.
  8. İzler veya Yaralar: Aşırı kaşıma sonucu ciltte açık yaralar, izler veya kanamalar olabilir. Bu, kaşıntının cilt hasarına yol açtığını gösterebilir.
  9. Yaygınlık: Kaşıntı tek bir bölgeyi etkileyebileceği gibi vücudun farklı bölgelerine yayılabilir. Kaşıntı sadece bir bölgeyi etkileyebilir veya yaygın bir sorun haline gelebilir.

Kaşıntı belirtileri, altta yatan nedenlere ve kişiden kişiye değişebilir. Ayrıca, kaşıntının süresi ve şiddeti de farklılık gösterebilir. Eğer şiddetli, uzun süreli veya tedaviye yanıt vermeyen bir kaşıntınız varsa, bir sağlık profesyoneli ile görüşmek önemlidir. Bu, altta yatan nedenin belirlenmesi ve uygun tedavi planının oluşturulması için gereklidir.

Kaşıntı Türleri Nelerdir?

Kaşıntı (pruritus), farklı türlerde ve nedenlerle ortaya çıkabilen bir semptomdur. Kaşıntı türleri, nedenlerine ve karakteristik özelliklerine göre sınıflandırılabilir. İşte bazı yaygın kaşıntı türleri:

  1. Dermatolojik Kaşıntı: Cilt ile ilgili sorunlardan kaynaklanan kaşıntıdır. Bu kaşıntı türü, egzama, psoriasis, seboreik dermatit ve kontakt dermatit gibi cilt hastalıklarıyla ilişkilendirilebilir.
  2. Alerjik Kaşıntı: Alerjenlere karşı vücudun verdiği alerjik reaksiyonlardan kaynaklanır. Örneğin, gıda alerjileri veya alerjen içeren ürünlerle temas sonucu oluşan kontakt dermatit alerjik kaşıntıya neden olabilir.
  3. İnfeksiyon Kaynaklı Kaşıntı: Mantar, bakteri veya virüs enfeksiyonları ciltte kaşıntıya yol açabilir. Mantar enfeksiyonları özellikle ciltle ilgilidir.
  4. Neurojenik Kaşıntı: Sinir sistemi bozuklukları veya sinirsel nedenlerle ilişkilendirilen kaşıntıdır. Sinirsel kaşıntı, genellikle ciltte fiziksel bir neden olmadan ortaya çıkar.
  5. İçsel Kaşıntı: İçsel sağlık sorunlarına bağlı olarak gelişen kaşıntıdır. Örneğin, karaciğer hastalıkları, böbrek yetmezliği veya safra kesesi hastalıkları gibi içsel sorunlar içsel kaşıntıya neden olabilir.
  6. Kurdeşen (Ürtiker): Kurdeşen, kabarık, kızarık ve kaşıntılı lezyonlarla karakterize edilen bir cilt rahatsızlığıdır. Alerjik reaksiyonlara veya bazı içsel faktörlere bağlı olarak gelişebilir.
  7. Suçiçeği Kaşıntısı: Suçiçeği (varicella-zoster virüsü) enfeksiyonu, ciltte şiddetli kaşıntıya neden olabilir. Bu kaşıntı, suçiçeği kabarcıkları olgunlaşırken ve kabuk bağlarken özellikle şiddetlidir.
  8. Böcek Isırığı Kaşıntısı: Böcek ısırıkları, kaşıntılı ve tahriş edici olabilir. Sivrisinek, arı, böcekler veya keneler gibi böceklerin ısırıkları kaşıntıya neden olabilir.
  9. İlaç Yan Etkisi: Bazı ilaçlar, yan etkileri olarak kaşıntıya neden olabilir. İlaçların alınması veya değiştirilmesiyle kaşıntı azalabilir.
  10. Gebelik Kaşıntısı: Gebelik sırasında özellikle karın bölgesinde ortaya çıkabilen kaşıntıdır. Bu kaşıntı, gebelikle ilişkilendirilen hormonal değişikliklerden kaynaklanabilir.

Kaşıntı türleri farklı nedenlere bağlı olarak değişebilir ve tanı ve tedavi için bu nedenin belirlenmesi önemlidir. Şiddetli, uzun süreli veya tedaviye yanıt vermeyen kaşıntı durumlarında bir sağlık profesyoneli ile görüşmek önemlidir. Bu, altta yatan nedenin teşhis edilmesi ve uygun tedavi planının oluşturulması için gereklidir.

Kaşıntı Nasıl Geçer?

Kaşıntıyı hafifletmek ve geçirmek için aşağıda bazı öneriler bulunmaktadır. Ancak unutmayın ki kaşıntının altında yatan nedeni belirlemek ve tedavi etmek önemlidir. Ciddi veya uzun süreli kaşıntı sorunlarınız varsa bir sağlık profesyoneli ile iletişime geçmelisiniz. İşte kaşıntıyı geçirmeye yardımcı olabilecek bazı yöntemler:

  1. Cilt Temizliği: Kaşıntıya neden olan ciltteki kir veya teri temizlemek önemlidir. Ancak aşırı sıcak su ve sık duş alma da cildi daha fazla kurutabilir, bu nedenle ılımlı sıcaklıkta su ve nazik bir temizleyici kullanmaya özen gösterin. Ayrıca, tahriş edici sabun veya vücut yıkama ürünlerinden kaçının.
  2. Nemlendirici Kullanımı: Cildi nemlendirmek, kaşıntının hafifletilmesine yardımcı olabilir. Özellikle kuruluk nedeniyle meydana gelen kaşıntıyı azaltmak için nemlendirici kremler veya losyonlar kullanabilirsiniz. Banyodan sonra hemen nemlendirici uygulamak etkili olabilir.
  3. Soğutucu Losyonlar: Kaşınan bölgeye soğuk kompres veya soğutucu bir losyon uygulamak kaşıntıyı geçirebilir. Aloe vera jeli veya hassas ciltler için özel olarak formüle edilmiş losyonlar bu konuda yardımcı olabilir.
  4. Kaşımayı Önlemek: Kaşınan bölgeyi kaşıma eğiliminiz varsa, tırnaklarınızın cildi tahriş etmesini önlemek için tırnaklarınızı kısa tutun veya gece eldiven takmayı düşünün.
  5. Rahat Giysiler Giyin: Rahat, pamuklu giysiler giymek cilt tahrişini azaltabilir. Sentetik malzemeler yerine doğal kumaşları tercih edin.
  6. Alerjenlerden Kaçınma: Kaşıntınız alerjenlere bağlıysa, bu alerjenlerden kaçınmaya çalışın. Örneğin, alerjik reaksiyonlara neden olan yiyecekleri tüketmekten kaçının veya alerjen içeren ürünlerle teması sınırlayın.
  7. İlaçlar: Kaşıntınızın altında yatan bir tıbbi durum varsa, doktorunuzun önerdiği ilaçları kullanmalısınız. Özellikle alerji veya enfeksiyon gibi durumlarda ilaçlar kaşıntıyı hafifletebilir.
  8. Stresten Kaçınma: Stres, kaşıntıyı kötüleştirebilir. Rahatlamanıza yardımcı olacak meditasyon, derin nefes egzersizleri veya yoga gibi stres yönetimi tekniklerini deneyin.
  9. Kaşıntıyı Önleyici Tedbirler: Cilt kuruluğunu önlemek için düzenli olarak nemlendirici kullanın, alerjenlerden kaçının, uygun hijyenik önlemleri alın ve cilt tahrişini önlemeye çalışın.

Unutmayın ki kaşıntı ciddi bir sorun haline geldiyse veya uzun süre devam ediyorsa, bir sağlık profesyoneli ile görüşmek önemlidir. Altta yatan nedeni belirlemek ve uygun tedaviyi almak kaşıntının kalıcı olarak kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.

Kaşıntıya Ne İyi Gelir?

Kaşıntıya karşı geçici rahatlama sağlamak ve kaşıntıyı hafifletmek için bazı doğal ve evde uygulanabilecek yöntemler bulunmaktadır. Ancak unutmayın ki kaşıntının altında yatan nedeni tespit etmek ve tedavi etmek en önemlisidir. İşte kaşıntıya iyi gelebilecek bazı yöntemler:

  1. Soğuk Kompressler: Kaşınan bölgeye soğuk suyla ıslatılmış bir bez veya buz torbası uygulamak, kaşıntıyı hafifletebilir. Soğuk, ciltteki tahrişi azaltabilir.
  2. Nemlendirici Krem veya Losyon: Cildi nemlendirmek, kaşıntıyı azaltabilir. Özellikle cildiniz kuru ise, nemlendirici bir krem veya losyon kullanabilirsiniz. Bu ürünleri banyodan hemen sonra cilde uygulamak daha etkili olabilir.
  3. Aloe Vera Jeli: Aloe vera bitkisinin jeli, ciltteki tahrişi yatıştırmaya yardımcı olabilir. Saf aloe vera jeli doğrudan kaşınan bölgeye uygulanabilir.
  4. Yulaf Banyosu: Yulaf ezmesi veya yulaf unu, bir banyo suyuna eklenerek cildi yatıştırabilir. Yulaf banyosu, kaşıntıyı hafifletebilir.
  5. Antihistaminikler: Doktorunuzun önerdiği antihistaminik ilaçları kullanmak, alerjik reaksiyonlardan kaynaklanan kaşıntıyı hafifletebilir.
  6. Elma Sirkesi: Elma sirkesi, bazı cilt tahrişlerini yatıştırmaya yardımcı olabilir. Ancak kesinlikle cilde seyreltilmiş bir formda uygulamanız gerekmektedir.
  7. Nane Yağı: Nane yağı, kaşıntıyı hafifletebilir ve serinletici bir etkiye sahiptir. Ancak cilde doğrudan uygularken dikkatli olunmalıdır, çünkü saf nane yağı cildi tahriş edebilir. Bir taşıyıcı yağla seyreltilmiş nane yağı kullanılmalıdır.
  8. Anti-enflamatuar İlaçlar: Doktor tavsiyesi ile kullanılan anti-enflamatuar ilaçlar (örneğin, kortikosteroid kremler), kaşıntıyı ve cilt tahrişini azaltabilir.
  9. Cilt Soğutma: Kaşınan bölgeyi serin tutmak, kaşıntıyı azaltabilir. Bu nedenle serin giysiler giymek veya fan kullanmak gibi yöntemler denenebilir.
  10. Stres Yönetimi: Stres, kaşıntıyı tetikleyebilir veya kötüleştirebilir. Stres yönetimi tekniklerini kullanarak (örneğin, meditasyon, yoga veya derin nefes egzersizleri), kaşıntı üzerinde olumlu bir etki yaratabilirsiniz.

Unutmayın ki bu yöntemler geçici rahatlama sağlayabilir, ancak kaşıntının altında yatan nedeni belirlemek ve tedavi etmek için bir sağlık profesyoneli ile görüşmek önemlidir. Ciddi veya uzun süreli kaşıntı sorunları için bir doktordan tavsiye almalısınız.

Kaşıntıya Neden Olan Alerjenler

Kaşıntıya neden olan alerjenler, kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve alerjik reaksiyonlara bağlı olarak ortaya çıkabilir. Alerjenler, kişinin bağışıklık sistemi tarafından yanlışlıkla tehlikeli bir madde olarak algılanır ve bu nedenle vücutta bir alerjik reaksiyon başlatır. Bu reaksiyon, kaşıntı gibi semptomları tetikleyebilir. İşte kaşıntıya neden olan bazı yaygın alerjenler:

  1. Pollenler: Polenler, bitkilerin üreme hücresidir ve hava yoluyla taşınarak insanların alerjik reaksiyonlarını tetikleyebilir. Polen alerjisi (saman nezlesi), burun kaşıntısı, gözlerde kaşıntı ve hapşırma gibi semptomlarla birlikte kaşıntıya neden olabilir.
  2. Toz Akarları: Toz akarları, evlerde tozun içinde ve yatak çarşaflarında bulunan mikroskobik organizmalardır. Toz akarlarına karşı alerjisi olan kişiler, deri kaşıntısı ve egzama gibi semptomlar yaşayabilirler.
  3. Hayvan Tüyleri ve Tüy Döküntüleri: Kediler, köpekler ve diğer evcil hayvanların tüyleri ve tüy döküntüleri, hayvan alerjisi olan kişilerde kaşıntıya neden olabilir.
  4. Yiyecek Alerjenleri: Yiyecek alerjenleri, yiyeceklerle temas ettiklerinde veya bu yiyecekleri yediklerinde kaşıntıya neden olabilir. Örneğin, deniz ürünleri, fındık, süt, yumurta ve buğday gibi yiyeceklere karşı alerjiler kaşıntıya yol açabilir.
  5. Latex: Lateks alerjisi olan kişiler, lateks içeren ürünlerle temas ettiğinde cilt kaşıntısı yaşayabilirler. Lateks, eldivenler, bantlar ve bazı tıbbi ürünlerde bulunur.
  6. Bit Piki: Bitler, saç derisinde veya vücutta ısırıklara neden olabilir ve bu ısırıklar kaşıntıya yol açabilir.
  7. Böcek Isırıkları: Sivrisinekler, arılar, böcekler ve keneler gibi böceklerin ısırıkları ciltte kaşıntıya neden olabilir.
  8. Kimyasal Maddeler: Bazı kişiler belirli kimyasal maddelere karşı alerjik reaksiyonlar geliştirebilirler. Özellikle kimyasal içeren temizlik ürünleri veya kişisel bakım ürünleri ciltte kaşıntıya yol açabilir.
  9. İlaçlar: Bazı ilaçlar, alerjik reaksiyonlara ve cilt kaşıntısına neden olabilir. İlaç alerjileri ciltte döküntüler ve kaşıntıya yol açabilir.

Kaşıntıya neden olan alerjenleri tanımlamak ve bu alerjenlerden kaçınmak, kaşıntı semptomlarını önlemeye veya hafifletmeye yardımcı olabilir. Ayrıca, alerji testleri yaptırarak özel alerjenlere karşı duyarlılığınızı belirleyebilir ve bu konuda önlemler alabilirsiniz.

Hızlı Başvuru Formu
Benzer Makaleler

İlgili Hekimler

Uzm Dyt Helin Ceyhun
Beslenme ve Diyetetik
Uzm. Dyt. Helin Ceyhun
Dyt Nilay Karamehmetoglu
Beslenme ve Diyetetik
Dyt. Nilay Karamehmetoğlu
Diyetisyen Ruveyda Kaya
Beslenme ve Diyetetik
Dyt. Rüveyda Kaya

İlgili Birimler