Varikosel Ameliyatı Nedir? Sonrasında Neler Yaşanır?

Varikosel, testisleri çevreleyen torba (skrotum) içindeki toplardamarların, bacaklardaki varisleşmeye benzer şekilde genişleyerek göllenme yapmasıdır. Genellikle sol tarafta görülen bu durum, testis ısısını artırarak ve kirli kanın geri kaçmasına (reflü) neden olarak sperm kalitesini, sayısını ve hareketliliğini olumsuz etkileyebilir; erkeklerde kısırlığın en sık görülen ve tedavi edilebilir nedenidir.

Varikosel belirtileri en yaygın olarak testislerde şişlik, damarların gözle görülür şekilde belirginleşmesi ve künt bir ağrı ile kendini gösterir. Belirtiler genellikle gün sonunda, ağır egzersiz sonrası veya uzun süre ayakta kalındığında artış gösterir. İleri evrelerde testis torbasında (skrotum) ısınma hissi ve etkilenen testiste gözle görülür bir küçülme (atrofi) eşlik edebilir.

Daha Detaylı Bilgi İçin, Varikosel Belirtileri Nelerdir? Sayfamızı İnceleyebilirsiniz.

Varikosel, testis toplardamarlarındaki (pleksus pampiniformis) tek yönlü çalışan kapakçıkların işlevini yitirmesi sonucu oluşur. Yerçekimi nedeniyle aşağı süzülen kan, damarlarda birikerek genişlemeye yol açar. Vakaların %90'ının sol tarafta görülmesinin nedeni, sol testis veninin ana damara daha dik bir açıyla bağlanmasıdır.

Daha Detaylı Bilgi İçin, Varikosel Nedir? Varikosel Neden Olur? Sayfamızı İnceleyebilirsiniz.

Varikosel ameliyatı (mikroskobik varikoselektomi); testis toplardamarlarındaki kapakçık yetmezliğine bağlı olarak gelişen varisleşmeyi, kalıcı genişlemeyi ve kirli kan göllenmesini mekanik olarak ortadan kaldıran tek kesin tedavi yöntemidir. Ameliyat, kasık bölgesinden (inguinal veya subinguinal hattan) açılan yaklaşık 2 cm'lik mikro bir kesi üzerinden, yüksek çözünürlüklü ameliyat mikroskobu altında (mikrocerrahi teknikle) gerçekleştirilir.

Operasyonun temel klinik felsefesi; dokuların 10 ila 15 kat büyütülmesi sayesinde testisi besleyen sağlıklı atardamarları (testiküler arter) ve sıvı dengesini koruyan lenf kanallarını milimetrik olarak ayrıştırıp korumaktır. Bu sırada, geriye doğru kirli kan kaçıran (reflü oluşturan) tüm hastalıklı toplardamar dalları tek tek bağlanıp kesilerek iptal edilir. Mikrocerrahi teknik; nüks riskini %1'in altına indiren, hidrosel (torbada sıvı birikmesi) komplikasyonunu tamamen engelleyen ve sperm parametrelerini en hızlı yukarı taşıyan altın standart operasyon metodolojisidir.

Her varikosel teşhisi konulan hastaya doğrudan cerrahi müdahale planlanmaz. Dünya Androloji Literatürü ve Üroloji kılavuzlarına göre bir hastaya varikosel ameliyatı kararı verilmesi için şu objektif kriterlerden en az birinin bulunması klinik bir zorunluluktur:

• Açıklanamayan Erkek Kısırlığı (İnfertilite): Çiftlerin en az 1 yıl boyunca korunmasız cinsel ilişkiye girmesine rağmen çocuk sahibi olamaması ve yapılan Spermiyogram (Sperm Analizi) testinde sperm parametrelerinin bozuk çıkması.

• Sperm Kalitesinin Çökmesi (Oligoastenoteratospermi): Yapılan ardışık iki sperm analizinde; sperm sayısının (<15 milyon/ml), ileri doğru hızlı hareketliliğin (<%32) ve yapısal düzgünlüğünün (Kruger Morfolojisi <%4) belirgin derecede hasar görmüş olması veya sperm DNA fragmantasyonunun (hasar oranının) yüksek çıkması.

• Testis Atrofisi (Klinik Küçülme): Kirli kanın göllenerek hücre düzeyinde oksijensiz ortam (hipoksi) yaratması nedeniyle, varikoselin olduğu testisin (genellikle sol) diğer testise kıyasla %10'dan fazla hacim kaybetmesi, küçülmesi ve yumuşaması.

• Yaşam Kalitesini Bozan Kronik Ağrı: Hastanın günlük rutin işlerini, yürüyüş yapmasını veya spor aktivitelerini engelleyen, ilaç tedavisine yanıt vermeyen, kasığa ve uyluğa doğru çeken kronik, künt testis ağrısı varlığı.

• Adolesan (Ergenlik Dönemi) Varikoseli: Henüz evlilik veya çocuk planı olmayan genç erişkinlerde, Evre 3 varikoselin varlığıyla birlikte o taraftaki testisin gelişiminin durması veya küçülmeye başlaması durumunda üreme kök hücrelerini kurtarmak adına ameliyat erkenden kurgulanır.

Varikosel ameliyatı (mikroskobik varikoselektomi) sonrası iyileşme dönemi, mikrocerrahi tekniğin sunduğu avantajlar sayesinde son derece konforlu ve hızlıdır. Operasyon günübirlik bir prosedür olup hastalar ameliyattan 3-4 saat sonra aynı gün yürüyerek taburcu edilir. İlk 48 saat evde yatak istirahati ve ameliyat bölgesindeki ödemi engellemek adına aralıklı soğuk jel (buz) uygulaması kurgulanır.

Hastalar ameliyattan 3 ila 5 gün sonra masa başı iş hayatına rahatlıkla dönebilirler. İyileşme sürecinde dikiş hattını korumak ve testislerin aşağı sarkmasını önlemek için 3-4 hafta boyunca varikosel suspansuarı (destekleyici sıkı çamaşır) kullanılmalıdır. Tam doku iyileşmesi ve nüks riskini sıfırlamak adına ağır sporlara, ağır yük kaldırmaya ve cinsel aktiviteye en az 3 ila 4 hafta ara verilmesi klinik bir zorunluluktur. Ameliyatın sperm kalitesi üzerindeki başarısı ise erkek üreme sisteminin döngüsüne bağlı olarak 3. aydaki kontrol spermiyogram testi ile takip edilir.

• Ağrı ve Ödem Yönetimi: Ameliyat bölgesinde lokal anestezi blokajının etkisi geçtikten sonra hafif sızlamalar hissedilebilir. Hekim tarafından reçete edilen ağrı kesici ve ödem giderici antiinflamatuar ilaçlar düzenli kullanılmalıdır.

• Buz Uygulaması Protokolü: Kasık bölgesinde şişlik, morarma ve kan sızıntısını engellemek amacıyla ilk 24 saat boyunca saat başı 10-15 dakika dikiş bölgesine buz kompresi uygulanır (buz cilt yüzeyine doğrudan temas ettirilmemeli, bir tülbente sarılmalıdır).

• Yatak İstirahati: Hasta evde dinlenmeli, ani hareketlerden, ıkınmaktan, şiddetli öksürmekten ve uzun süre ayakta kalmaktan kaçınmalıdır.

• Pansuman ve Banyo: Mikrocerrahi varis ameliyatlarında genellikle kendiliğinden eriyen gizli dikişler kullanılır. Ameliyatın 3. gününde dikiş yerindeki koruyucu su geçirmez bant doktor kontrolünde çıkarılarak hasta ayakta ılık duş alabilir. Dikiş bölgesine lif veya kese sürülmemelidir.

• İşe Dönüş: Masa başı işlerde çalışan hastalar 3 ila 5 gün içinde iş başı yapabilir. Aktif fiziki güç, sürekli ayakta kalma veya eğilip kalkma gerektiren iş kollarında çalışanların ise en az 10-14 gün istirahat etmesi doku bütünlüğü açısından şarttır.

Hasta operasyondan 3-4 saat sonra tamamen ayağa kalkıp yemeğini yedikten sonra aynı gün yürüyerek taburcu edilir. İlk 48 saat evde yatak istirahati önerilir. Ameliyat bölgesinde ödem ve şişlik oluşmasını engellemek adına ilk gün saat başı 10 dakika olacak şekilde soğuk jel (buz) uygulaması kurgulanır. Hastaya dikiş yerini koruyan ve testisleri yukarıda tutan özel varikosel suspansuarı (destekleyici çamaşır) giydirilir.

• Suspansuar Kullanımı: Testislerin torba içinde aşağı sarkarak kordon bağlarına yük bindirmesini engellemek adına ilk 1 ay boyunca suspansuar çamaşırı veya slip tarzı sıkı iç çamaşırları giyilmelidir. Geniş baksır tipi çamaşırlar iyileşme sürecini uzatabilir.

• Kısıtlamalar: Karın içi basıncını aşırı artıran ağır fitness, bodybuilding, ağırlık kaldırma, futbol, bisiklete binme ve ağır ev işlerine en az 4 hafta boyunca kesinlikle ara verilmelidir. Kısa mesafeli, düz yolda hafif tempolu yürüyüşler ilk haftadan itibaren kurgulanabilir.

Operasyonun ardından sperm parametrelerinde (sayı, hareket, morfoloji) maksimum iyileşme grafiği elde etmek adına klinikte şu katı sıra izlenir:

Ameliyat biter bitmez hastanın testis dokusundaki serbest radikal (toksin) yükünü kırmak ve sperm kök hücrelerini beslemek adına yüksek potensli antioksidan protokolleri başlanır. Hastaya Vitamin E, Çinko, L-Karnitin, CoQ10 ve Selenyum içeren kişiselleştirilmiş bir takviye programı reçete edilir.

Sperm kalitesinin cerrahi sonrası en üst seviyeye çıkması için hastanın iyileşme sürecinde sigara ve alkol tüketimini mutlak olarak sıfırlaması tembih edilir. Sigara dumanındaki toksinler sperm DNA'sını parçalayarak ameliyatın başarısını doğrudan baltalar. Akdeniz tipi beslenme kurgulanır ve bol su tüketimi başlatılır.

İnsan vücudunda kök hücreden olgun bir spermin üretilip dışarı atılması yaklaşık 74 ila 90 gün sürer. Bu nedenle ameliyatın başarısını erken ölçmek yanıltıcıdır. Ameliyatın 3. ayında androloji laboratuvarında ilk kontrol sperm analizi kurgulanır. Sayı, ileri hızlı hareketlilik ve Kruger morfolojisi değerlerindeki artış grafiğe dökülür.

Ameliyatın 6. ayında nihai kontrol spermiyogramı alınır. Hastaların %80'inden fazlasında sperm parametrelerinde trajik düzeyde iyileşme saptanır. Eğer varikosel nedeniyle sperm DNA hasarı kurgulanmışsa, bu dönemde DNA fragmantasyon testi tekrarlanarak üreme sağlığının tam güvenliği tescillenir ve çiftlerin doğal yollarla çocuk sahibi olma süreçleri uzman rehberliğinde yönetilir.

"Varikosel ameliyatından korkuyorum, sülük tedavisiyle, masajla veya internetten aldığım bitkisel kürlerle genişlemiş damarları kuruturum" düşüncesiyle cerrahi tedaviyi geciktirmek; testis dokusunun hücre düzeyinde kalıcı olarak erimesine (Atrofi), sperm kök hücrelerinin yüksek ısı ve zehirli kan göllenmesi altında tamamen canlılığını kaybederek sperm üretiminin sıfırlanmasına (Azoospermi) ve geri dönüşü olmayan kalıcı kısırlığa yol açabilir. Unutulmamalıdır ki, varikosel ilerleyici fizyolojik bir damar hastalığıdır; kapakçık mekanizması felç olmuş ve çapı 3-4 mm'yi bulmuş bir toplardamarı hiçbir ilaç, bitkisel yağ veya masaj eski orijinal haline döndüremez. Tek kesin ve kanıta dayalı bilimsel çözüm, o hastalıklı damarların mikrocerrahi ameliyatıyla iptal edilmesidir. Varikosel yönetiminde kurumsal vizyonumuz şudur: "Amaç sadece kasık ağrısını kesmek veya alelade bir damar bağlamak değil; gelişmiş cerrahi mikroskoplar altında çalışarak testisin besleyici tek bir kılcal arterini ve sıvı dengesini koruyan lenf kanallarını riske atmadan, sadece hastalıklı toplardamarları mühürleyerek erkeğin babalık potansiyesini ve sperm DNA bütünlüğünü tam emniyette tutmaktır." Varikosel ameliyatının mikrocerrahi teknikle, sıfır hata disipliniyle uygulanması alelade bir cerrahi prosedür kesinlikle değildir; üst segment ameliyat mikroskoplarını, ileri androloji laboratuvar altyapılarını ve bu alanda binlerce mikrocerrahi vaka deneyimine sahip kıdemli Üroloji uzman kadrolarını gerektirir.

Ankara genelinde erkek üreme sağlığı, androloji ve ürolojik cerrahi teknolojisinin tüm olanaklarını kurumsal hasta güvenliği vizyonuyla her kampüsüne ulaştıran tam teşekküllü tıp merkezlerimizde (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ, Eryaman, Sincan, Keçiören ve Batıkent) A Life Sağlık Grubu hastaneleri olarak; sağlığınızı ve yarınlarınızı eksiksiz bir kurumsal emniyet çemberine alıyoruz.

Üroloji anabilim dalı kürsümüz bünyesinde; varikosel şikayetiyle başvuran hastalarımızın skrotal renkli Doppler ultrasonografi taramalarını sıfır hata payıyla gerçekleştiriyor, mikrocerrahi varikoselektomi ameliyatlarını yüksek teknolojik mikroskop konforu altında tamamen ağrısız ve günübirlik olarak kurguluyoruz. Kendi androloji laboratuvarlarımızda dünya standartlarında (Kruger kriterlerine uygun) sperm analizlerinizi tamamlayarak hücresel risk haritanızı çıkarıyor, ameliyat sonrası kişiselleştirilmiş antioksidan takip programları inşa ediyoruz. "Hayatınıza Sağlık Katıyoruz" vizyonumuzla, sağlığınızı tahminlerin zayıflığına değil, modern tıp biliminin kurumsal kesin kanıtlarına emanet ediyoruz.

Testislerinizde elinize gelen dalgalı damar kabarıklıkları, kasığınıza vuran kronik sızlama-ağrı şikayetleriniz varsa ya da çocuk sahibi olma potansiyelinizi kontrol ettirmek adına androlojik check-up panellerinizi, sperm analizlerinizi ve Doppler ultrasonografi taramalarınızı uzman hekim kadromuz rehberliğinde gecikmeden planlamak istiyorsanız; süreçlerin üreme sağlığınıza kalıcı zararlar vermesini engellemek adına A Life Sağlık Grubu çağrı merkezimizi arayabilir veya sitemiz üzerinden online randevu modülümüzü saniyeler içinde kurgulayabilirsiniz. Yarınlarınız için tüm tıbbi gücümüzle yanınızdayız.