Seboreik Dermatit Nedir?

Seboreik Dermatit Nedir?

İçindekiler

Seboreik Dermatit

Seboreik dermatit, genellikle ciltte kızarıklık, pullanma ve kaşıntıya neden olan kronik bir cilt rahatsızlığıdır. Bu durum genellikle saçlı deri (saç derisi) bölgesini etkiler, ancak kaşlar, burun kenarları, kulak içleri, göğüs, sırt, koltuk altları ve kasıklar gibi yağ bezlerinin yoğun olduğu diğer bölgeleri de etkileyebilir.

Seboreik dermatitin tam nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik faktörler, yağ bezlerinin aşırı aktif olması, bir tür mantar olan Malassezia furfur’un aşırı çoğalması gibi faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Stres, hormonal değişiklikler ve bazı sağlık koşulları da seboreik dermatitin ortaya çıkmasında etkili olabilir.

Seboreik Dermatit Nedenleri Nelerdir?

Seboreik dermatitin tam nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, çeşitli faktörlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. Bu faktörler arasında genetik yatkınlık, yağ bezlerinin aşırı aktivitesi, belirli mantar türlerinin artışı, stres, hormonal değişiklikler ve bazı sağlık koşulları bulunmaktadır. İşte seboreik dermatitin olası nedenleri:

  1. Genetik Faktörler: Aile geçmişinde seboreik dermatit öyküsü olan kişilerde bu duruma yatkınlık daha fazla olabilir. Genetik faktörlerin seboreik dermatitin gelişiminde etkili olduğuna dair kanıtlar bulunmaktadır.
  2. Yağ Bezlerinin Aşırı Aktivitesi: Seboreik dermatitin temelinde yağ bezlerinin aşırı aktif olması yer alır. Yağlı cilt, sebum adı verilen bir yağın fazla üretilmesiyle ilişkilidir. Bu durum, cildin yüzeyini kaplayan yağlı bir tabaka oluşturabilir ve bu durum seboreik dermatitin ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir.
  3. Malassezia Furfur Mantarı: Bu durumla ilişkilendirilen bir diğer faktör, cildin normal florasında bulunan bir mantar türü olan Malassezia furfur’dur. Bu mantarın aşırı çoğalması, cildin reaksiyonlarına yol açabilir.
  4. Hormonal Değişiklikler: Hormonal değişiklikler, özellikle ergenlik dönemi, hamilelik ve hormonal tedaviler gibi durumlar, seboreik dermatitin belirtilerini tetikleyebilir veya kötüleştirebilir.
  5. Stres: Stres, birçok cilt rahatsızlığının yanı sıra seboreik dermatiti tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir. Stresin bağışıklık sistemini etkileyerek cilt sağlığını olumsuz etkileme potansiyeli vardır.
  6. Nörolojik Faktörler: Bazı araştırmalar, seboreik dermatitin nörolojik faktörlerle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Sinir sistemi ile cilt arasındaki etkileşimler, seboreik dermatitin gelişiminde rol oynayabilir.
  7. Sağlık Koşulları: HIV/AIDS gibi bağışıklık sistemini zayıflatan bazı hastalıklar, Parkinson hastalığı ve epidermal büyüme faktörü reseptör inhibitörleri gibi bazı ilaçlar seboreik dermatiti artırabilir.

Seboreik Dermatit Belirtileri Nelerdir?

Seboreik dermatitin belirtileri genellikle ciltte, özellikle saçlı deride ve yüzde ortaya çıkar. Bu belirtiler şunları içerebilir:

  1. Kızarıklık: Etkilenen bölgelerde ciltte kızarıklık görülebilir.
  2. Pullanma: Beyaz veya sarımsı renkte pullar, özellikle saç derisinde, kaşlarda, burun kenarlarında ve kulak içlerinde olabilir. Pullanma genellikle benekli veya kalın tabakalar halinde olabilir.
  3. Kaşıntı: Ciltte şiddetli veya hafif kaşıntı görülebilir. Kaşıntı, pullanma ve kızarıklık genellikle birbirine bağlıdır.
  4. Yağlı Cilt: Yağ bezlerinin aşırı aktivitesi nedeniyle cilt yağlı görünebilir. Özellikle saçlı deri bölgesinde, saçlar hızla yağlanabilir.
  5. Skaly (Pullu) Cilt: Cildin yüzeyinde pulların oluşmasıyla karakterize edilen bir durumdur. Bu pullar genellikle yağlıdır ve cildin üzerinde oturur.
  6. Şişlik: Etkilenen bölgelerde hafif şişlik görülebilir.
  7. Kulak Ağrısı: Seboreik dermatit bazen kulak içlerini etkileyebilir, bu da kulak ağrısı ve kaşıntıya neden olabilir.
  8. Göz Çevresinde Belirtiler: Bazı durumlarda, kaşlar, göz kapakları ve göz çevresinde de belirtiler görülebilir.
  9. Diğer Vücut Bölgelerinde Belirtiler: Seboreik dermatit sadece saç derisi ve yüzle sınırlı olmayabilir; göğüs, sırt, koltuk altları ve kasıklar gibi vücudun diğer yağlı bölgelerini de etkileyebilir.

Belirtiler genellikle dönemsel olarak artabilir veya azalabilir. Bazı insanlar belirtileri yaşamları boyunca periyodik olarak deneyimlerken, diğerleri belirtileri daha seyrektir.

Seboreik Dermatit Kimlerde Görülür?

Seboreik dermatit herkesi etkileyebilse de, belirli faktörlere sahip olan kişilerde daha sık görülme eğilimindedir. İşte seboreik dermatitin görüldüğü bazı risk faktörleri:

  1. Yaş: Seboreik dermatit genellikle yetişkinlik döneminde ortaya çıkar, ancak herhangi bir yaşta görülebilir. Bebeklerde “bebek kepeği” olarak bilinen benzer bir durum da sık görülür.
  2. Cinsiyet: Seboreik dermatit, erkeklerde ve kadınlarda eşit sıklıkta görülse de, bazı çalışmalar erkeklerde biraz daha yaygın olduğunu göstermektedir.
  3. Genetik Yatkınlık: Aile geçmişinde seboreik dermatit öyküsü olan bireylerde bu duruma yatkınlık daha fazla olabilir. Genetik faktörlerin seboreik dermatitin gelişiminde etkili olduğuna dair kanıtlar bulunmaktadır.
  4. Yağlı Cilt: Yağ bezlerinin aşırı aktif olduğu durumlar, seboreik dermatitin ortaya çıkma olasılığını artırabilir. Bu nedenle, yağlı cilde sahip olan bireylerde daha sık görülebilir.
  5. Nörolojik Faktörler: Stres, sinir sistemi ve cilt sağlığı arasındaki etkileşimleri etkileyebilir ve seboreik dermatitin gelişiminde rol oynayabilir. Bu nedenle, nörolojik sorunları olan bireylerde daha sık görülebilir.
  6. HIV/AIDS veya Diğer Bağışıklık Sistemi Sorunları: Bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar, seboreik dermatitin gelişimini kolaylaştırabilir. Özellikle HIV/AIDS gibi hastalıklar bu durumu artırabilir.
  7. Parkinson Hastalığı: Parkinson hastalığı olan bireylerde seboreik dermatit görülme olasılığı artabilir.
  8. Epidermal Büyüme Faktörü Reseptör İnhibitörleri: Bu ilaçlar, kanser tedavisinde kullanılan bir grup ilaç sınıfı, seboreik dermatit riskini artırabilir.

Seboreik Dermatit Tedavileri Nelerdir?

Seboreik dermatit tedavisi genellikle belirtileri kontrol altına almayı amaçlar ve topikal tedaviler, antifungal ilaçlar, kortikosteroid içeren ilaçlar ve bazen oral ilaçlar kullanılabilir. Tedavi planı genellikle belirtilerin şiddetine, yaygınlığına ve bireysel ihtiyaçlara göre belirlenir. İşte seboreik dermatit tedavisinde yaygın olarak kullanılan bazı yöntemler:

  1. Topikal Kortikosteroidler: Hafif ila orta şiddetteki seboreik dermatit vakalarında, anti-enflamatuar etkileri olan topikal kortikosteroid kremler veya losyonlar kullanılabilir. Ancak, uzun süreli kullanımda cildin incelmesi gibi yan etkileri önlemek için dikkatli kullanılmalıdır.
  2. Antifungal İlaçlar: Malassezia furfur adlı mantarın aşırı büyümesini kontrol etmek amacıyla antifungal şampuanlar ve losyonlar kullanılabilir. Bu tür ürünler genellikle ketokonazol, selenyum sülfür veya pirokton olamin gibi aktif maddeler içerir.
  3. Topikal Kalsineürin İnhibitörleri: Tacrolimus ve pimekrolimus gibi topikal kalsineürin inhibitörleri, seboreik dermatitin inflamatuar belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Bu ilaçlar genellikle yüz ve diğer hassas bölgelerde kullanılır.
  4. Zinc Pyrithione veya Selenium Sulfide İçeren Şampuanlar: Bu şampuanlar, saç derisi üzerindeki pullanma ve kaşıntıyı azaltmaya yardımcı olabilir. Özellikle şampuanın etken maddeleri arasında yer alan çinko pirition, mantarın büyümesini kontrol etmede etkili olabilir.
  5. Tar Şampuanları: Tar içeren şampuanlar, seboreik dermatitin belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilir. Ancak, bazı insanlarda cilt tahrişine neden olabilir.
  6. Oral Antifungal İlaçlar: Şiddetli vakalarda veya diğer tedavilere yanıt vermeyen durumlarda, doktor oral antifungal ilaçlar (örneğin, itrakonazol, flukonazol) önerebilir.
  7. Lazer Tedavisi: Bazı durumlarda, özellikle saç derisini etkileyen seboreik dermatit vakalarında, lazer tedavisi düşünülebilir.

Tedavi yaklaşımı, bireysel duruma ve belirtilerin şiddetine bağlı olarak değişebilir. Tedaviye başlamadan önce bir dermatologa danışmak önemlidir. Ayrıca, seboreik dermatitin tekrar etme olasılığı olduğu için, semptomların kontrol altında tutulması için düzenli bakım ve uygun şampuan kullanımına devam edilmesi önerilir.

Hızlı Başvuru Formu
Benzer Makaleler

İlgili Hekimler

İlgili Birimler