Endoskopi Nedir?

Endoskopi, vücudun iç kısımlarını görüntülemek için kullanılan bir tıbbi prosedürdür. Bu işlemde, ucunda kamera ve ışık kaynağı bulunan ince, esnek bir tüp (endoskop) kullanılır. Endoskop, vücuttaki doğal açıklıklardan (ağız, burun, anüs gibi) veya küçük bir kesi ile vücuda yerleştirilir. Kamera, iç organların görüntülerini bir monitöre aktarır ve doktorun organları detaylı bir şekilde incelemesini sağlar.

Tanı koymak, tedavi uygulamak veya cerrahi işlemler gerçekleştirmek için kullanılabilir. Sindirim sistemi, solunum sistemi, idrar yolları ve kadın üreme organları gibi birçok farklı vücut bölgesini incelemek için endoskopi yapılabilir.

Endoskopi, sindirim sistemini incelemek için kullanılan bir tıbbi işlemdir. Ucunda kamera bulunan ince, esnek bir tüp olan endoskop, ağızdan veya anüsten girilerek yemek borusu, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsak gibi organların iç yüzeyini görüntülemeye olanak tanır.

Endoskopi, çeşitli sindirim sistemi sorunlarının teşhis ve tedavisinde kullanılır. Bazı durumlarda, sadece inceleme amacıyla yapılsa da, bazı durumlarda biyopsi almak veya küçük cerrahi işlemler yapmak için de kullanılabilir.

• Yemek borusunda:
  • Reflü hastalığı
  • Yemek borusu iltihabı (özofajit)
  • Yemek borusu darlığı
  • Yemek borusu kanseri
  • Yabancı cisimlerin çıkarılması
• Midede:
  • Gastrit (mide iltihabı)
  • Mide ülseri
  • Mide kanseri
  • Polipler
• İnce bağırsakta:
  • Çölyak hastalığı
  • Crohn hastalığı
  • İnce bağırsak kanseri
• Kalın bağırsakta:
  • Kolit (kalın bağırsak iltihabı)
  • Polipler
  • Kalın bağırsak kanseri

Endoskopi, incelenen vücut bölgesine ve kullanılan endoskop türüne göre farklı isimler alır. En yaygın endoskopi türleri şunlardır:

Üst endoskopi, yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağını incelemek için yapılır. Endoskop, ağızdan yerleştirilir ve bu organların iç yüzeyini görüntüler. Gastroskopi, ülser, gastrit, reflü, kanser gibi sindirim sistemi hastalıklarının teşhisinde ve tedavisinde kullanılır.

Alt endoskopi, kalın bağırsağı (kolon) ve rektumu incelemek için yapılır. Endoskop, anüsten yerleştirilir ve bu organların iç yüzeyini görüntüler. Kolonoskopi, polip, divertikül, kanser gibi kalın bağırsak hastalıklarının teşhisinde ve tedavisinde kullanılır.

ERCP, safra kanalları ve pankreas kanalını incelemek için yapılır. Endoskop, ağızdan yerleştirilir ve onikiparmak bağırsağına ulaştıktan sonra safra ve pankreas kanallarına ince bir tüp (kateter) yerleştirilir. Bu kanalların röntgen görüntüleri alınır ve tıkanıklık, taş, tümör gibi problemler tespit edilebilir.

Kapsül endoskopi, ince bağırsağı incelemek için kullanılır. Hastanın yuttuğu küçük bir kapsül, ince bağırsaktan geçerken görüntüler kaydeder ve bu görüntüler daha sonra bir bilgisayarda incelenir. Kapsül endoskopi, ince bağırsak kanaması, Crohn hastalığı gibi ince bağırsak problemlerinin teşhisinde kullanılır.

Bronkoskopi, solunum yollarını (trakea, bronşlar) incelemek için yapılır. Endoskop, burun veya ağızdan yerleştirilir ve solunum yollarının iç yüzeyini görüntüler. Bronkoskopi, akciğer kanseri, bronşit, zatürre gibi solunum yolu hastalıklarının teşhisinde ve tedavisinde kullanılır.

Laparoskopi, karın boşluğunu incelemek için yapılır. Karın bölgesinde küçük bir kesi yapılır ve endoskop bu kesiden karın boşluğuna yerleştirilir. Laparoskopi, karın ağrısı, kısırlık, apandisit gibi birçok farklı problemin teşhisinde ve tedavisinde kullanılır.

Endoskopi, aşağıdaki amaçlarla yapılabilir:

• Tanı koymak: Sindirim sistemi, solunum sistemi, idrar yolları veya kadın üreme organları gibi vücut bölgelerindeki problemleri teşhis etmek için endoskopi yapılabilir.
• Tedavi uygulamak: Polip çıkarma, kanama durdurma, stent yerleştirme gibi bazı tedavi işlemleri endoskopi ile yapılabilir.
• Cerrahi işlemler gerçekleştirmek: Laparoskopi gibi bazı cerrahi işlemler endoskopi ile yapılabilir.

Endoskopi öncesi hazırlık, endoskopi türüne göre değişir. Genel olarak, aşağıdaki adımlar izlenir:

• Açlık: Üst endoskopi ve kolonoskopi gibi işlemlerden önce belirli bir süre aç kalmanız gerekebilir.
• Bağırsak temizliği: Kolonoskopi gibi işlemlerden önce bağırsaklarınızın tamamen boş olması için laksatif ilaçlar veya lavman kullanmanız gerekebilir.
• İlaçlar: Bazı ilaçları kullanmayı bırakmanız veya dozlarını ayarlamanız gerekebilir.
• Alerjiler: Herhangi bir ilaca veya maddeye alerjiniz varsa doktorunuza bildirmeniz önemlidir.

Endoskopi genellikle ayakta tedavi bazında yapılır ve işlem sırasında hafif bir sedasyon (uyku hali) verilir. Endoskop, vücuttaki doğal açıklıklardan veya küçük bir kesi ile vücuda yerleştirilir. Kamera, iç organların görüntülerini bir monitöre aktarır ve doktorun organları detaylı bir şekilde incelemesini sağlar. Endoskopi işlemi genellikle 30-60 dakika sürer.

Endoskopi sonrası iyileşme süreci genellikle hızlıdır. Sedasyonun etkisi geçtikten sonra eve gidebilirsiniz. İşlemden sonra birkaç saat boyunca hafif bir boğaz ağrısı veya karın ağrısı hissedebilirsiniz. Doktorunuzun talimatlarına uyarak normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Endoskopi genellikle güvenli bir işlemdir, ancak her tıbbi işlemde olduğu gibi bazı riskler ve komplikasyonlar olabilir. Nadir görülen komplikasyonlar arasında kanama, enfeksiyon, perforasyon (organ delinmesi) sayılabilir.

Mide endoskopisi, özofagogastroduodenoskopi (ÖGD) olarak da bilinen, üst sindirim sistemini incelemek için kullanılan bir işlemdir. Bu işlemde, ucunda kamera ve ışık kaynağı bulunan ince, esnek bir tüp olan endoskop, ağız yoluyla yemek borusuna, mideye ve onikiparmak bağırsağına (duodenum) kadar ilerletilir.

Mide endoskopisi (gastroskopi) öncesi hazırlık, işlemin güvenli ve etkili bir şekilde gerçekleştirilmesi için oldukça önemlidir. Doktorunuz size özel talimatlar verecektir, ancak genel olarak aşağıdaki adımları izlemeniz gerekebilir:

1. Açlık:

• Mide endoskopisi genellikle aç karnına yapılır. İşlemden en az 6-8 saat önce yemek yememeniz ve 2-4 saat önce de sıvı alımını kesmeniz gerekebilir.
• Bu süre, midenin boş olmasını ve doktorun mide iç yüzeyini net bir şekilde görebilmesini sağlar.
• Açlık süresi boyunca, su, şekersiz çay ve berrak meyve suyu gibi şeffaf sıvılar içebilirsiniz.

2. İlaçlar:

• Kullandığınız tüm ilaçlar hakkında doktorunuzu bilgilendirin.
• Bazı ilaçlar, endoskopi sırasında kanama riskini artırabilir veya anestezi ile etkileşime girebilir.
• Doktorunuz, ameliyattan önce bazı ilaçları kesmenizi veya dozunu ayarlamanızı isteyebilir.
  • Aspirin, ibuprofen, naproksen gibi kan sulandırıcı ilaçlar: Genellikle işlemden bir hafta önce kesilir.
  • Diyabet ilaçları: Diyabet ilaçlarının dozu, işlem öncesi ve sonrası dönemde ayarlanması gerekebilir.
  • Demir takviyeleri: Demir takviyeleri, mide iç yüzeyini kaplayarak görüntüyü bozabilir ve işlemden birkaç gün önce kesilmesi gerekebilir.

3. Diğer:

• Sigara: Sigara içmek, mide asidi üretimini artırabilir ve endoskopi sırasında rahatsızlık hissetmenize neden olabilir. İşlemden en az birkaç saat önce sigara içmemeniz önerilir.
• Alkol: Alkol de mide asidi üretimini artırabilir ve işlemden önceki gün alkol tüketimini sınırlamanız önerilir.
• Takılar ve protezler: Endoskopi sırasında takılarınızı ve çıkarılabilir diş protezlerinizi çıkarmanız gerekecektir.
• Rahat kıyafetler: İşlem sırasında rahat kıyafetler giyin.

Endoskopi günü:

• Yanınıza kimliğinizi, sigorta kartınızı ve ilaç listenizi alın.
• İşlemden sonra bir süre dinlenmeniz gerekeceği için yanınızda bir refakatçi bulundurmanız önerilir.
• Doktorunuzun verdiği talimatları dikkatlice takip edin.

Endoskopi öncesi hazırlık, işlemin güvenliği ve başarısı için kritik öneme sahiptir. Herhangi bir sorunuz veya endişeniz varsa, doktorunuzla iletişime geçmekten çekinmeyin.

Endoskopi sonrası beslenme, işlemin türüne ve doktorunuzun tavsiyelerine bağlı olarak değişiklik gösterir. Ancak genel olarak, endoskopi sonrası sindirim sisteminize biraz zaman tanımak ve iyileşmeyi desteklemek için hafif ve sindirimi kolay yiyecekler tercih etmeniz önemlidir.

İlk Saatler:

• Endoskopiden hemen sonra genellikle 1-2 saat hiçbir şey yememeniz ve içmemeniz önerilir. Bu süre, boğazdaki uyuşukluğun geçmesini ve yutma refleksinin normale dönmesini sağlar.
• Boğazınız uyuşmuş haldeyken yemek yemek, yiyeceklerin soluk borusuna kaçmasına ve boğulma riskine neden olabilir.

İlk 24 Saat:

• İlk 24 saat içinde sulu ve yumuşak yiyecekler tüketmeye özen gösterin.
• Örnekler:
  • Çorbalar (sebze çorbası, tavuk suyu çorbası gibi)
  • Püreler (patates püresi, sebze püresi gibi)
  • Yoğurt
  • Muhallebi
  • Haşlanmış yumurta
  • Komposto
  • Muz
  • Avokado
• Kaçınılması gerekenler:
  • Baharatlı yiyecekler
  • Yağlı yiyecekler
  • Asitli içecekler
  • Kafeinli içecekler
  • Alkol
  • Gaz yapıcı yiyecekler (fasulye, lahana, brokoli gibi)

Sonraki Günler:

• Birkaç gün içinde, sindirim sisteminiz normale döndükçe, yavaş yavaş normal beslenme düzeninize geçebilirsiniz.
• Ancak, bir süre daha ağır, yağlı ve baharatlı yiyeceklerden kaçınmanız önerilir.
• Bol su içmeyi ihmal etmeyin.

Ek Öneriler:

• Küçük ve sık öğünler yiyin.
• Yemekleri yavaşça ve iyice çiğneyin.
• Yemeklerden sonra hemen uzanmayın.
• Doktorunuzun önerdiği diyet planına uyun.

Endoskopi sonrası beslenme hakkında endişeleriniz varsa veya herhangi bir rahatsızlık hissederseniz, doktorunuzla iletişime geçin.

Endoskopi sonrası bazı şikâyetler yaşamanız normaldir. Bu şikâyetler genellikle hafif ve geçicidir, ancak bazı durumlarda daha ciddi olabilir ve tıbbi müdahale gerektirebilir.

Sık Görülen Endoskopi Sonrası Şikâyetler:

• Boğaz ağrısı: Özellikle üst endoskopi (gastroskopi) sonrası boğazda hafif bir ağrı veya rahatsızlık hissi olabilir. Bu, endoskopun yemek borusundan geçmesi nedeniyle oluşur ve genellikle birkaç gün içinde geçer.
• Şişkinlik ve gaz: Endoskopi sırasında kullanılan hava, karın bölgesinde şişkinlik ve gaza neden olabilir. Bu durum genellikle rahatsız edici olsa da zararsızdır ve kendiliğinden geçer.
• Mide bulantısı: Bazı kişilerde endoskopi sonrası mide bulantısı görülebilir. Bu genellikle anestezinin etkisiyle veya midenin işlem sırasında manipüle edilmesiyle ilgilidir.
• Halsizlik: Endoskopi sonrası halsizlik ve yorgunluk hissedebilirsiniz. Bu, anestezinin etkisi veya işlem sırasında yaşanan stresle ilgili olabilir.

Daha Nadir Görülen ve Ciddi Şikâyetler:

• Karın ağrısı: Şiddetli veya geçmeyen karın ağrısı, endoskopiye bağlı bir komplikasyonun işareti olabilir.
• Kanama: Endoskopi sırasında biyopsi alınması veya polip çıkarılması gibi işlemler yapılırsa, kanama riski vardır. Az miktarda kanama normal olsa da, şiddetli veya geçmeyen kanama durumunda hemen doktorunuza başvurmalısınız.
• Ateş: Ateş, enfeksiyon belirtisi olabilir.
• Nefes darlığı: Nefes darlığı, akciğerlerde veya kalp ile ilgili bir sorunun işareti olabilir.
• Kusma: Özellikle kanlı kusma, ciddi bir komplikasyonun işareti olabilir.
• Yutma güçlüğü: Yutma güçlüğü, yemek borusunda bir hasar olduğunu gösterebilir.

Şikâyetlerinizle İlgili Öneriler:

• Bol sıvı tüketin: Şişkinlik ve gazı azaltmak için bol su için.
• Hafif yiyecekler yiyin: Mide bulantısını önlemek için ilk 24 saat hafif ve sindirimi kolay yiyecekler tüketin.
• Dinlenin: Endoskopi sonrası yeterince dinlenin.
• Doktorunuzun talimatlarına uyun: Endoskopi sonrası bakım ve ilaç kullanımı konusunda doktorunuzun talimatlarına uyun.

Mide endoskopisi, genellikle 15-30 dakika arasında sürer. Ancak bu süre, aşağıdaki faktörlere bağlı olarak değişebilir:

• Hastanın anatomik yapısı: Bazı kişilerde yemek borusu veya mide yapısı, endoskopun ilerlemesini zorlaştırabilir ve süreyi uzatabilir.
• Sedasyon (uyuşturma) durumu: Sedasyonun etki etmesi ve hastanın rahatlaması biraz zaman alabilir.
• Yapılan işlemler: Endoskopi sırasında biyopsi alınması, polip çıkarılması veya başka bir işlem yapılması gerekiyorsa, süre uzayabilir.
• Doktorun deneyimi: Deneyimli bir doktor, işlemi daha hızlı ve etkili bir şekilde gerçekleştirebilir.

Mide endoskopisi sırasında, hasta genellikle sol tarafına yatırılır ve boğazı uyuşturmak için sprey sıkılır. Daha sonra, endoskop adı verilen ince, esnek bir tüp ağızdan yemek borusuna ve mideye doğru ilerletilir. Endoskopun ucundaki kamera sayesinde doktor, mide iç yüzeyini detaylı bir şekilde inceleyebilir.

Endoskopi sonrası, genellikle bir saat kadar dinlenmeniz önerilir. Boğazda hafif bir ağrı veya rahatsızlık hissedebilirsiniz, ancak bu genellikle kısa sürede geçer.

Endoskopi, farklı tıp bölümleri tarafından gerçekleştirilebilen bir işlemdir. Hangi bölümün endoskopi yapacağı, incelenecek organa ve işlemin amacına bağlı olarak değişir.

İşte endoskopi yapan başlıca bölümler:

• Gastroenteroloji: Sindirim sistemi hastalıklarının teşhis ve tedavisinde uzmanlaşmış gastroenterologlar, en sık endoskopi yapan doktorlardır. Yemek borusu, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsak endoskopilerini genellikle gastroenterologlar gerçekleştirir.
• Genel Cerrahi: Bazı durumlarda, genel cerrahlar da endoskopi yapabilir. Özellikle cerrahi müdahale gerektiren durumlar (polip çıkarma, kanama durdurma gibi) veya laparoskopi gibi işlemler genel cerrahlar tarafından yapılabilir.

Endoskopi işleminin süresi, birkaç faktöre bağlı olarak değişebilir:

• Endoskopi türü: Üst endoskopi (gastroskopi) genellikle 15-30 dakika sürerken, kolonoskopi 30-60 dakika sürebilir.
• İncelenen organlar: Sadece yemek borusu ve mide inceleniyorsa işlem daha kısa sürerken, ince bağırsak veya kalın bağırsağın tamamının incelenmesi daha uzun sürebilir.
• Yapılan işlemler: Eğer endoskopi sırasında biyopsi alınması, polip çıkarılması veya başka bir işlem yapılması gerekiyorsa, süre uzayabilir.
• Hastanın durumu: Hastanın anatomik yapısı, işlemi zorlaştırabilir ve süreyi uzatabilir.

Genel olarak, endoskopi işlemi 15 dakika ile 1 saat arasında sürebilir.

A Life Hastaneleri, Ankara'da Etimesgut ve Pursaklar'da bulunan iki özel hastanesi ile hizmet veren bir sağlık grubudur. A Life, gastroenteroloji alanında uzmanlaşmış deneyimli doktorlara ve son teknoloji endoskopi cihazlarına sahiptir.

A Life Hastaneleri, Ankara'da Etimesgut ve Pursaklar'da bulunan iki özel hastanesi ile hizmet veren bir sağlık grubudur. A Life, gastroenteroloji alanında uzmanlaşmış deneyimli doktorlara ve son teknoloji endoskopi cihazlarına sahiptir. Ayrıca, anestezi uzmanları eşliğinde sedasyon veya genel anestezi altında endoskopi hizmeti sunmaktadır.

Bağırsak endoskopisi, sindirim sisteminin alt kısmını yani kalın bağırsağı ve ince bağırsağın son kısmını incelemek için kullanılan bir işlemdir. Bu işlem için kolonoskopi ve enteroskopi olmak üzere iki ana yöntem kullanılır.

Endoskopi sonucu, genellikle işlemin hemen ardından veya birkaç gün içinde çıkar. Ancak, biyopsi alındıysa patoloji sonuçlarının çıkması 7-10 günü bulabilir.

Endoskopi sonuçlarının ne zaman çıkacağını etkileyen faktörler:

• İşlem sırasında biyopsi alınıp alınmadığı: Eğer biyopsi alınmadıysa, endoskopi sonucu genellikle işlemden hemen sonra çıkar. Doktorunuz, endoskopi sırasında gördüğü bulguları size anlatır ve bir rapor hazırlar.
• Biyopsi alındıysa, patoloji laboratuvarının yoğunluğu: Biyopsi alındıysa, doku örneği patoloji laboratuvarına gönderilir ve burada incelenir. Laboratuvarın yoğunluğuna bağlı olarak sonuçların çıkması 7-10 günü bulabilir.
• Hastanın durumu: Bazı durumlarda, hastanın durumuna bağlı olarak ek tetkikler veya konsültasyonlar gerekebilir. Bu da sonuçların çıkmasını geciktirebilir.

Endoskopi, vücudun iç kısımlarını görüntülemek için kullanılan bir tıbbi işlemdir. Ucunda ışık ve kamera bulunan ince, esnek bir tüp olan endoskop, vücuda doğal açıklıklardan (ağız, anüs gibi) veya küçük kesilerden girilerek ilgili organın iç yüzeyini görüntülemeye olanak tanır.

Endoskopi, genel olarak güvenli bir işlem olarak kabul edilir. Ancak, her tıbbi işlemde olduğu gibi, endoskopinin de bazı potansiyel riskleri ve zararları vardır. Bunlar nadir görülse de, işlem öncesi bilinçli bir karar verebilmeniz için bu risklerin farkında olmanız önemlidir.

İşte endoskopinin olası zararları:

• Kanama: Endoskopi sırasında, özellikle biyopsi alınması veya polip çıkarılması gibi işlemler yapılırsa, kanama riski vardır. Bu kanama genellikle hafif ve kendiliğinden durur, ancak nadiren kan transfüzyonu gerekebilir.
• Enfeksiyon: Endoskopi, nadiren enfeksiyona neden olabilir. Bu risk, işlem sırasında kullanılan aletlerin steril olmaması veya hastanın bağışıklık sisteminin zayıf olması durumunda artabilir.
• Organ Perforasyonu (Delinme): Endoskopun, yemek borusu, mide veya bağırsak gibi organlarda delinmeye neden olması çok nadir görülen bir komplikasyondur. Bu durumda acil cerrahi müdahale gerekebilir.
• Anesteziye Bağlı Komplikasyonlar: Endoskopi genellikle sedasyon (hafif uyku hali) altında yapılır. Sedasyon, nadiren solunum problemleri, alerjik reaksiyonlar veya kalp ritmi bozuklukları gibi komplikasyonlara yol açabilir.
• Karın Ağrısı ve Şişkinlik: Endoskopi sonrası, karın ağrısı, şişkinlik ve gaz gibi şikayetler görülebilir. Bu belirtiler genellikle hafif ve geçicidir.
• Boğaz Ağrısı: Üst endoskopi (gastroskopi) sonrası, boğazda hafif bir ağrı veya rahatsızlık hissi olabilir. Bu genellikle birkaç gün içinde geçer.