Hemoroid İltihabı

Hemoroid iltihabı, basur memelerinin kan akışındaki bozulma veya dış etkenler nedeniyle şişmesi, kızarması ve şiddetli ağrı yapmasıdır. Bu durum genellikle damar içi basıncın (P) artması sonucu dokuların ödem toplamasıyla tetiklenir. İltihaplı hemoroid; yürüme, oturma ve dışkılama sırasında hastaya büyük konfor kaybı yaşatır. Tedavide temel amaç, inflamasyonu dindirmek ve eğer varsa pıhtıyı (tromboz) ortadan kaldırmaktır.

İltihaplanma süreci genellikle şu mekanizmalarla tetiklenir:

1. Tromboz (Pıhtılaşma): Damar içinde kanın göllenip pıhtılaşması, bölgede ani ve şiddetli bir inflamasyon (iltihap) başlatır.

2. Tahriş ve Travma: Sert dışkılama veya bölgenin sert temizlenmesi, hassas olan hemoroid dokusunda mikro yırtıklara ve şişliğe neden olur.

3. Doku Boğulması (Strangülasyon): İç hemoroidin dışarı sarkıp makat kasları tarafından sıkıştırılması sonucu kan dolaşımının bozulması.

4. Hijyen Eksikliği: Bölgedeki nem ve dışkı kalıntıları, inflamasyonun artmasına ve kaşıntıya yol açar.

Hemoroid iltihabı belirtileri arasında en baskın olanlar; makat bölgesinde zonklayıcı şiddetli ağrı, ani gelişen sert şişlik (ödem), dokuda kızarıklık ve bölgesel ısı artışıdır. Normal basurdan farklı olarak, iltihaplı hemoroidde damar içi basınç (P) çok yüksek olduğu için dokunmaya karşı aşırı hassasiyet ve bazen iltihaplı akıntı görülebilir. Eğer şişlik mor/siyah renge dönmüşse, bu durum "tromboz" (pıhtılaşma) işaretidir ve acil müdahale gerektirir.

İltihaplanma süreci başladığında vücut şu sinyalleri verir:

Basit hemoroidler genellikle sadece dışkılama sırasında rahatsızlık verirken, iltihaplı hemoroidde ağrı süreklidir.

• Hissiyat: Nabız atışına benzer bir zonklama hissedilir.

• Tetikleyici: Oturmak, öksürmek veya yürümek ağrıyı dayanılmaz hale getirebilir.

İltihap hücrelerinin o bölgeye hücum etmesiyle birlikte lokal bir sıcaklık hissedilir.

• Hissiyat: Bölgede sürekli bir yanma ve şiddetli kaşıntı mevcuttur. Kaşımak, doku bütünlüğünü bozarak enfeksiyon riskini artırır.

İltihap, damar çevresindeki dokunun sıvı toplamasına (ödem) neden olur.

• Hissiyat: Makat kenarında mısır tanesi veya daha büyük, gergin ve sert bir kitle ele gelir.

• Fiziksel Etki: Bu sertlik, makatın tam kapanmasını engelleyerek yabancı cisim hissi yaratır.

Huzurlu bir hemoroid pakesi genellikle pembe/ten rengindeyken, iltihaplı dokuda kan göllenmesi ve inflamasyon artar.

• Görünüm: Parlak kırmızı veya koyu mor/vişne çürüğü rengi hakimdir.

• Risk: Morarma, kan akışının tamamen durduğunu (strangülasyon) gösterebilir.

İltihaplı doku sızıntı yapmaya meyillidir.

• Belirti: Çamaşırda fark edilen sarımsı/pembe akıntı ve bölgedeki nemlenmeye bağlı gelişen rahatsız edici koku.

Hemoroid iltihabı tedavisi, akut dönemde anti-inflamatuar ilaçlar, ılık oturma banyoları ve ödem giderici kremlerle başlar. Amaç, anal bölgedeki damar içi basıncı düşürmektir. Eğer iltihaba pıhtı (tromboz) eşlik ediyorsa, ilk 48 saat içinde yapılan trombektomi (pıhtı boşaltma) hızlı rahatlama sağlar. İltihap dindikten sonra, hastalığın nüksetmemesi için dikişsiz Lazer (LHP) veya Longo yöntemiyle kalıcı tedavi planlanır.

İltihabın ilk aşamasında dokudaki şişliği ve ağrıyı baskılamak için şu yöntemler uygulanır:

• Farmakolojik Destek: Damar duvarını güçlendiren ve venöz dönüşü hızlandıran mikronize flavonoid ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar, bölgedeki sıvı birikimini (ödemi) azaltarak basıncı düşürür.

• Topikal Tedaviler: Kortikosteroid ve lokal anestezik içeren kremler, iltihaplı dokudaki yanma ve zonklamayı dindirir.

• Ilık Oturma Banyoları: Günde 3-4 kez yapılan 15 dakikalık ılık banyolar, makat kaslarındaki spazmı çözerek kan akışını rahatlatır.

• Beslenme Düzenlemesi: Dışkılamayı kolaylaştırmak için yüksek lifli diyet ve günlük minimum $3$ litre su tüketimi zorunludur.

İlaç tedavisinin yetersiz kaldığı veya pıhtılaşmanın (tromboz) geliştiği vakalarda hastanelerimizde uygulanan yöntemler:

Trombektomi, Eğer iltihaplı hemoroid içinde sert bir pıhtı saptanırsa, lokal anestezi altında pıhtı boşaltılır. Bu işlem, hastanın "patlayacakmış gibi" hissettiği ağrıyı anında sonlandırır.

Lazerle Hemorid Tedavisi, İltihabi süreç kontrol altına alındıktan sonra, genişlemiş damarlar lazer fiberi ile içeriden söndürülür.

• Avantajı: Kesi ve dikiş olmadığı için iltihaplanmaya meyilli açık yara oluşmaz.

Longo Yöntemi (Stapler), İç hemoroidlerin sarkması nedeniyle oluşan iltihaplarda, sarkan doku yukarı çekilerek kan akışı normale döndürülür.

Ankara’daki lokasyonlarımızda (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ), hemoroid iltihabı tedavisi bütüncül bir vizyonla yönetilir:

1. Hızlı Tanı: Şikayetlerin iltihaplı hemoroid mi yoksa anal apse mi olduğu uzman cerrahlarımızca ayırıcı tanı ile saptanır.

2. Konfor Odaklılık: Özellikle akut ağrılı dönemde gelen hastalarımıza, yaşam kalitesini hemen artıracak "hızlı rahatlama" protokolleri uygulanır.