Beyin Baloncuğu Neden Olur​?

Beyin baloncuğu nedir? Beyin baloncuğu (serebral anevrizma), beyindeki bir arterin damar duvarındaki zayıf bir noktadan dışarıya doğru kese şeklinde genişlemesidir. Genellikle damarların dallanma noktalarında oluşan bu yapılar, duvarın incelmesiyle patlayarak subaraknoid kanama adı verilen hayati risk taşıyan beyin kanamalarına yol açabilen ciddi bir vasküler patolojidir.

Beyin anevrizmalarının gelişimi, tek bir nedene bağlı olmaktan ziyade genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birleşimiyle ortaya çıkan karmaşık bir süreçtir. Arter duvarının üç katmanından biri olan "musküler tabaka"nın yapısal bütünlüğünü kaybetmesi, hemodinamik stresle birleştiğinde anevrizma formasyonu başlar.

Yüksek kan basıncı (hipertansiyon), beyin damarlarının iç duvarına (intima tabakası) sürekli ve yüksek şiddetli bir basınç uygular. Bu kronik stres, damar duvarının elastikiyetini yitirmesine ve zayıf noktalardan balonlaşmasına neden olur. Klinik veriler, kontrolsüz hipertansiyon hastalarında anevrizma rüptürü (patlaması) riskinin, tansiyonu normal seyreden bireylere oranla 3 kat daha fazla olduğunu göstermektedir.

• Sigara Kullanımı: Sigaradaki toksik maddeler damar yapısını doğrudan bozarak anevrizma oluşumunu hızlandırır ve mevcut baloncuğun patlama riskini artırır.

• Yaş ve Cinsiyet: Genellikle 40-60 yaş arası yetişkinlerde daha sık görülür. Kadınlarda menopoz sonrası hormonal değişimlerin damar duvarı üzerindeki etkileri nedeniyle görülme sıklığı erkeklere oranla biraz daha yüksektir.

• Madde Bağımlılığı: Özellikle kokain gibi ani tansiyon yükselmesine neden olan maddeler, damar duvarında akut hasar yaratarak anevrizma gelişimini tetikleyebilir.

Ailesinde birinci derece akrabalarında beyin kanaması veya anevrizma öyküsü olan bireylerde risk artmaktadır. Ayrıca; Polikistik Böbrek Hastalığı, Ehlers-Danlos Sendromu ve Marfan Sendromu gibi bağ dokusu hastalıkları olan kişilerde vasküler yapıların zayıf olması nedeniyle anevrizma takibi hayati önem taşır.

Beyin anevrizmaları genellikle bir "sessiz katil" olarak adlandırılır çünkü patlamadıkları sürece çoğu zaman hiçbir belirti vermezler. Ancak, anevrizma büyüdükçe çevre beyin dokularına veya sinirlere baskı yaparak bazı uyarıcı sinyaller gönderebilir.

Anevrizma genişleyerek kitle etkisi yarattığında şu belirtiler görülebilir:

• Göz Arkasında Ağrı: Tek taraflı, derin ve künt bir ağrı hissi.

• Göz Kapağı Düşüklüğü (Ptozis): 3. kafa çifti (okülomotor sinir) baskısı sonucu oluşur.

• Çift Görme veya Görme Alanı Kayıpları.

• Göz Bebeğinde Genişleme.

Bir beyin baloncuğu patladığında, yüksek basınçlı kan beyin omurilik sıvısının bulunduğu boşluğa (subaraknoid boşluk) yayılır. Bu durum "hayatın en şiddetli ağrısı" olarak tanımlanan ani ve gök gürültüsü tarzında bir baş ağrısı ile başlar.

• Ani ve Şiddetli Baş Ağrısı: Genellikle "başımda bir şey patladı" hissiyle tarif edilir.

• Ense Sertliği: Kanın beyin zarlarını tahriş etmesi sonucu boyun hareketlerinin kısıtlanması.

• Mide Bulantısı ve Fışkırır Tarzda Kusma.

• Işığa Duyarlılık (Fotofobi).

• Bilinç Bulanıklığı, Nöbet Geçirme veya Koma.

Modern nöroradyolojik görüntüleme teknikleri, anevrizmaların boyutunu, yerleşimini ve morfolojik yapısını milimetrik hassasiyetle belirlememizi sağlar.

1. Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografi (BTA): Özellikle acil durumlarda, kanamanın varlığını ve anevrizmanın yerini saniyeler içinde saptamak için kullanılır.

2. Manyetik Rezonans Anjiyografi (MRA): Radyasyon içermeyen bu yöntem, rutin taramalarda ve patlamamış anevrizmaların takibinde mükemmel sonuçlar verir.

3. Serebral Dijital Subtraksiyon Anjiyografi (DSA): Teşhis ve tedavi planlamasında "altın standart"tır. A Life Sağlık Grubu bünyesindeki Philips Azurion 7 B20/15 Biplane sistemi ile damar içinden girilerek yapılan bu işlem, anevrizmanın 3 boyutlu haritasını çıkararak en doğru tedavi yolunu belirlememizi sağlar.

Beyin anevrizmalarının tedavisinde temel amaç, baloncuğun içine kan girişini engelleyerek patlamasını önlemektir. Günümüzde bu işlem iki ana yöntemle gerçekleştirilmektedir.

Bu yöntemde kafatası küçük bir pencere açılarak (kraniotomi) beyin cerrahı tarafından açılır. Yüksek büyütmeli cerrahi mikroskoplar ve mikrocerrahi aletler kullanılarak beyin dokuları arasından anevrizmaya ulaşılır. Anevrizmanın boynuna titanyumdan yapılmış küçük bir klips yerleştirilir. Bu klips, anevrizmanın damarla bağlantısını kalıcı olarak keser.

• Avantajı: Nüks (tekrarlama) riski oldukça düşüktür.

• Dezavantajı: Kafatasının açılmasını gerektiren invaziv bir işlemdir.

Girişimsel nöroradyoloji ve beyin cerrahisinin ortak alanı olan bu yöntemde kafatası açılmaz. Kasık damarından girilerek mikrokateterler yardımıyla beyindeki anevrizmanın içine ulaşılır. Anevrizma kesesinin içi, "coil" adı verilen platin tellerle doldurulur. Kan, bu tellerin etrafında pıhtılaşarak anevrizmanın kapanmasını sağlar.

• Avantajı: Dikişsizdir, iyileşme süresi çok kısadır, kafatası açılmaz.

• Dezavantajı: Anevrizma yapısına göre bazen stent kullanımı gerekebilir ve periyodik takip şarttır.

Aşağıdaki tablo, hastaların ve hasta yakınlarının karar verme sürecinde en çok merak ettiği teknik detayları özetlemektedir:

Ankara, Türkiye’nin nöroşirürji ve nöroradyoloji alanındaki en güçlü akademik birikimine sahip şehridir. Ankara beyin cerrahisi aramalarında A Life Sağlık Grubu'nun öne çıkmasının temel nedeni, "Hybrid Ameliyathane" ve "Girişimsel Ünite" entegrasyonudur.

• Philips Azurion 7 B20/15 Teknolojisi: Beyin damarlarını aynı anda iki farklı açıdan HD kalitede görüntüleyen bu sistem, hata payını minimize ederek kapalı anevrizma tedavilerinde (coiling) dünya standartlarını Ankara’ya taşır.

• Nöromonitorizasyon: Ameliyat sırasında sinir iletimlerini anlık takip ederek felç riskini en aza indiren ileri teknolojik donanım.

• Yoğun Bakım Desteği: Beyin kanaması geçiren hastalar için hayati önem taşıyan, uzman kadrolu Nöro-Yoğun Bakım ünitesi.

• Bütüncül Yaklaşım: Kliniğimizde hem açık cerrahi (klipleme) hem de kapalı tedavi (coiling/stentleme) aynı yetkinlikle sunulmakta, hasta için "en iyi" olan yönteme ortak konsey kararıyla varılmaktadır.