Beyin ve Sinir Cerrahisi

Beyin ve sinir cerrahisi (nöroşirürji); merkezi ve periferik sinir sistemi bozukluklarının tanı ve cerrahi tedavisiyle ilgilenen tıp dalıdır. Beyin tümörleri, bel ve boyun fıtığı gibi omurga hastalıkları, damarsal anomaliler ve sinir sıkışmalarının tedavisinde ileri düzey mikrocerrahi teknikleri kullanılır. Modern teknolojiyle sinir sistemi hasarlarını minimuma indirerek yaşam kalitesini artırmayı hedefler.

Beyin ve sinir cerrahisi, insan vücudunun en karmaşık ve hassas yapısı olan sinir sistemi üzerinde çalışan, tıbbın en dinamik branşlarından biridir. Günümüzde bu disiplin, sadece kafatası içindeki oluşumlarla sınırlı kalmayıp; omurilikten başlayarak vücudun en uç noktalarına kadar uzanan sinir ağlarını kapsamına alır. Merkezi sinir sistemi (beyin ve omurilik) ile periferik sinir sistemi (vücuda dağılan sinirler) üzerindeki her türlü yapısal hasar, tümör, damarsal bozukluk ve travma, nöroşirürji uzmanlarının temel odak noktasıdır.

Bu videoda, A Life Sağlık Grubu Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. İskender Samet Daltaban, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen bel ve boyun fıtıkları hakkında merak edilen soruları yanıtlıyor.

Geleneksel açık cerrahinin yerini alan mikrocerrahi teknikleri, nöroşirürjide bir devrim niteliğindedir. Operasyon mikroskopları altında, milimetrik hassasiyetle yapılan bu işlemler, sağlıklı dokuya zarar vermeden sadece problemli bölgeye müdahale edilmesine imkan tanır. Bu sayede operasyon sonrası iyileşme süreleri kısalmakta ve cerrahi komplikasyon riskleri minimuma inmektedir.

Nöronavigasyon, nöromonitörizasyon ve endoskopik cerrahi yöntemler gibi ileri teknolojiler, cerrahın operasyon sırasında sinir yollarını anlık olarak takip etmesini sağlar. Özellikle beyin sapı ve omurilik gibi kritik bölgelerdeki ameliyatlarda bu sistemler, hastanın felç kalma veya kalıcı fonksiyon kaybı yaşama ihtimalini ortadan kaldırmaya yardımcı olur.

A Life Sağlık Grubu olarak, dünya standartlarındaki teknolojik altyapımız ve alanında uzman cerrah kadromuzla, nörolojik sağlığınızı korumak ve size ağrısız, aktif bir yaşam sunmak için en güncel bilimsel yöntemleri uyguluyoruz.

Nöroşirürji, tıbbın en yüksek hassasiyet gerektiren branşlarından biri olarak, sadece bir organı değil, tüm vücudun yönetim mekanizmasını korumayı hedefler. Modern beyin ve sinir cerrahisi, ileri görüntüleme sistemleri ve mikroskop altındaki cerrahi manevralarla, geçmişte "müdahale edilemez" denilen birçok patolojiyi tedavi edilebilir kılmaktadır. İşte A Life Sağlık Grubu uzmanlığıyla, beyin ve sinir cerrahisinin kapsamındaki temel branşlar ve hastalık analizleri:

Nöro-onkoloji, merkezi sinir sisteminin hem iyi hem de kötü huylu tümörleriyle ilgilenen en kritik alt branşlardan biridir. Beyin dokusunun kendi hücrelerinden kaynaklanan veya vücudun başka bir yerinden sıçrayan (metastatik) kitleler, kafatası içindeki sınırlı alanda basınç artışına ve nörolojik kayıplara neden olur.

Glial tümörler (Glioblastom, Astrositom), beynin destek dokusundan kaynaklanan ve infiltratif (çevre dokuya yayılan) karakter gösteren tümörlerdir. Bu vakalarda cerrahinin temel amacı, normal beyin dokusuna zarar vermeden tümör yükünü maksimum düzeyde azaltmaktır. Meningiomlar ise genellikle beyni saran zarlardan köken alan iyi huylu tümörlerdir; ancak kritik damar ve sinir yapılarına yakınlıkları nedeniyle cerrahi planlama titizlikle yapılmalıdır.

Cerrahi müdahalede altın standart kraniyotomi işlemidir. Bu işlemde, nöronavigasyon teknolojisi kullanılarak kafatasında küçük bir pencere açılır. Mikroskop altında gerçekleştirilen bu süreçte, tümörün sınırlarını belirleyen floresan boyama teknikleri ve operasyon sırasında hastanın motor fonksiyonlarını izleyen nöromonitörizasyon sistemleri kullanılır. Bu sayede, tümörün çıkarılması hedeflenirken hastanın konuşma, hareket veya görme gibi hayati fonksiyonları korunur. Omurilik tümörlerinde ise spinal kordun dar kanalı içerisinde kitleye ulaşmak, mikrometrik düzeyde bir hassasiyet gerektirir. Erken teşhis ve onkolojik cerrahi, hastanın sağ kalım süresini ve yaşam kalitesini doğrudan etkileyen en önemli unsurdur.

Beyin damar hastalıkları, müdahalede saniyelerin önemli olduğu acil nöroşirürji vakalarını kapsar. Bu alandaki cerrahi müdahaleler, kanama riskini ortadan kaldırmayı veya tıkanıklığa bağlı hasarı önlemeyi amaçlar.

Anevrizma (Damar Balonlaşması), beyin damar duvarının zayıflaması sonucu oluşan ve patladığında hayatı tehdit eden subaraknoid kanamalara yol açan bir yapıdır. Serebrovasküler cerrahi uzmanları, anevrizmanın boynuna mikroklipler yerleştirerek kan akışını balonun içine keser ve patlama riskini ortadan kaldırır. Arteriovenöz Malformasyon (AVM) ise atardamar ve toplardamarların beyin dokusu içinde anormal bir yumak oluşturmasıdır. AVM cerrahisi, yüksek kanama riski nedeniyle beynin en zorlu ameliyatlarından biri olarak kabul edilir.

Beyin kanamalarında (intraserebral hematom), pıhtının tahliyesi ve kafa içi basıncın düşürülmesi amacıyla dekompresif kraniyektomi gibi hayat kurtarıcı prosedürler uygulanır. Serebrovasküler cerrahide başarı, mikro-dikiş teknikleri ve damar içindeki kan akışını ameliyat anında gösteren indosiyanin yeşili (ICG) gibi ileri görüntüleme yöntemlerinin kullanımıyla mümkündür.

Fonksiyonel nöroşirürji, sinir sistemindeki bozuk işleyişi elektriksel veya mekanik yöntemlerle düzeltmeyi hedeflerken; pediatrik nöroşirürji, çocukluk çağına özgü sinir sistemi hastalıklarını kapsar.

Parkinson hastalığı ve esansiyel tremor gibi hareket bozukluklarında, ilaç tedavisine yanıt alınamadığında beyin pili (Derin Beyin Stimülasyonu - DBS) uygulaması devreye girer. Bu yöntemde beyindeki özel çekirdeklere yerleştirilen elektrotlar sayesinde hastanın titreme ve katılık semptomları kontrol altına alınır. Epilepsi cerrahisi ise odak noktası belirlenebilen dirençli epilepsi vakalarında, nöbetlerin durdurulması için etkili bir seçenektir.

Çocukluk çağında en sık görülen durumlardan biri olan hidrosefali (beyinde sıvı birikmesi), şant sistemleri veya endoskopik ventrikülostomi yöntemleriyle tedavi edilir. Ayrıca spina bifida (açık omurga) gibi doğumsal anomaliler, bebeğin doğumundan sonraki ilk saatlerde cerrahi olarak kapatılmalıdır. Çocuk beyni gelişim aşamasında olduğu için, pediatrik nöroşirürji vakaları özel bir hassasiyet ve büyüme potansiyeline uygun cerrahi planlama gerektirir.

Beyin ve sinir cerrahisi, milimetrik hataların dahi hayati fonksiyonlar üzerinde geri dönülemez sonuçlar doğurabileceği bir uzmanlık alanıdır. Geçmişte, cerrahın sadece çıplak gözle ve kısıtlı görüntüleme teknikleriyle gerçekleştirdiği ameliyatlar, günümüzde dijitalleşen tıp teknolojileri sayesinde çok daha güvenli ve etkili hale gelmiştir. A Life Sağlık Grubu olarak kullandığımız ileri teknolojik donanımlar, cerrahi başarıyı artırmanın ötesinde, hastanın ameliyat sonrası iyileşme sürecini hızlandıran bir minimal invaziv yaklaşım felsefesi sunar.

Nöronavigasyon sistemi, en basit tabiriyle cerrahın beyin dokusu içindeki "GPS" cihazıdır. Ameliyat öncesinde hastadan alınan yüksek çözünürlüklü MR ve BT görüntüleri, navigasyon bilgisayarına yüklenir. Ameliyat anında cerrahın kullandığı aletler ile bu görüntüler eşleştirilir. Bu sayede cerrah, kafatası açılmadan önce dahi tümörün veya hedeflenen bölgenin tam koordinatlarını 1 milimetreden daha az bir hata payıyla görebilir.

Nöronavigasyonun sağladığı en büyük avantaj, sağlam beyin dokusuna verilen zararın minimize edilmesidir. Özellikle beynin derin bölgelerinde yer alan kitlelere ulaşırken, en güvenli yolu (trajektör) çizmek hayati önem taşır. Ayrıca, stereotaktik biyopsi işlemlerinde de navigasyon vazgeçilmezdir. Bu yöntemle, geniş bir ameliyat kesisi açmaya gerek kalmadan, sadece küçük bir delikten girilerek derin yerleşimli tümörlerden doku örneği alınabilmektedir. Navigasyon, cerrahın ameliyat sırasında nerede olduğunu her an bilmesini sağlayarak "kör noktaları" ortadan kaldırır.

Beyin ve omurilik ameliyatlarında en büyük risk, operasyon sırasında sinirlerin hasar görmesi ve buna bağlı gelişebilecek felç durumlarıdır. İntraoperatif nöromonitörizasyon teknolojisi, ameliyat boyunca hastanın sinir sistemi fonksiyonlarını anlık olarak takip etmemizi sağlar.

Ameliyat başlamadan önce hastanın vücudunun belirli noktalarına yerleştirilen elektrotlar, sinir iletimini sürekli ölçer. Eğer cerrahi müdahale sırasında bir sinir fazla gerilir, baskı altında kalır veya hasar görme riskiyle karşı karşıya gelirse, sistem cerrahı sesli ve görsel olarak uyarır. Bu teknoloji; özellikle omurga cerrahisinde, beyin sapı ameliyatlarında ve kritik motor bölgelere yakın tümörlerin çıkarılmasında altın standarttır. Nöromonitörizasyon sayesinde, "ameliyattan felçli çıkma" korkusu yerini yüksek güvenlikli bir sürece bırakmıştır.

Modern beyin cerrahisinin temel taşı mikrocerrahi tekniğidir. İleri düzey operasyon mikroskopları, cerrahi sahayı onlarca kat büyüterek ve güçlü bir ışık kaynağıyla aydınlatarak cerrahın görüş kapasitesini insan gözünün sınırlarının ötesine taşır.

Mikroskop kullanımı, cerrahın en ince damarları ve milimetrik sinir liflerini ayırt etmesine olanak tanır. Bu yüksek görsellik sayesinde, tümör dokusu ile sağlıklı doku arasındaki sınır net bir şekilde belirlenir. Minimal invaziv yaklaşımın en önemli aracı olan mikroskop, daha küçük cilt kesileri ve daha az kemik çıkarılmasına (kraniyotomi) imkan vererek hastanın estetik ve fonksiyonel iyileşmesini maksimize eder.

Aşağıdaki tablo, kliniğimizde kullanılan temel teknolojilerin cerrahi süreçteki rollerini özetlemektedir:

Teknoloji ne kadar ileri olursa olsun, onu kullanan cerrahın deneyimi ve vizyonu başarının asıl belirleyicisidir. A Life Sağlık Grubu'nda, yukarıda sayılan tüm donanımlar, alanında uzman hekimlerimizin elinde birer hayat kurtarma aracına dönüşür. Modern donanımımız sayesinde, en komplike beyin ve sinir sistemi hastalıklarında dahi dünya standartlarında başarı oranları hedefliyor, hastalarımıza daha güvenli bir gelecek sunuyoruz.

Nöroşirürjide başarılı bir cerrahi müdahale, ancak hatasız bir tanı süreciyle mümkündür. İnsan vücudunun en kapalı ve ulaşılması zor bölgelerinde çalışan beyin ve sinir cerrahları için tanı protokolleri, sadece hastalığın adını koymak değil, aynı zamanda cerrahi yol haritasını (trajektör) belirlemek için bir karar destek mekanizmasıdır. Modern tıpta tanı, nörolojik muayene ile başlar; ancak laboratuvar testleri, elektrofizyolojik ölçümler ve radyolojik görüntüleme sistemlerinin senkronizasyonuyla "nihai otoriteye" ulaşır.

Beyin ve omurilik cerrahisinde Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR), tanı sürecinin altın standardıdır. Radyasyon içermemesi ve yüksek çözünürlüklü yumuşak doku kontrastı sağlaması, MR’ı merkezi sinir sistemi hastalıklarında vazgeçilmez kılar. Ancak modern nöroşirürji, standart bir MR görüntüsünün çok daha ötesine geçer:

• Difüzyon Tensör Görüntüleme (DTI - Traktografi): Beyindeki beyaz cevher lif yollarını göstererek, tümörün motor yollara olan mesafesini belirler. Cerrahi sırasında felç riskini önlemek için bu haritalama hayati önem taşır.

• MR Spektroskopi (MRS): Lezyonun biyokimyasal içeriğini analiz eder. Bir kitlenin sadece bir tümör mü yoksa bir apse mi olduğunu hücresel düzeydeki metabolitler (Kolin, Kreatin, NAA) üzerinden ayırt etmemizi sağlar.

• Fonksiyonel MR (fMRI): Hastaya bazı görevler yaptırılarak beynin konuşma veya hareket merkezlerinin tam lokasyonu belirlenir. Bu, cerrahi sınırların çizilmesinde "güvenli bölge" rehberi işlevi görür.

Manyetik rezonansın aksine, Bilgisayarlı Tomografi (BT) çok daha hızlı sonuç verir ve özellikle kafa travmaları ile akut beyin kanamalarında (subaraknoid kanama gibi) ilk tercih edilen yöntemdir. BT, kemik yapıları MR'dan daha net gösterdiği için, omurga kırıklarında, kireçlenmiş fıtıklarda veya kafatası anomalilerinde temel tanı aracıdır.

Nöroşirürji pratiğinde BT Anjiyografi, beyin damarlarındaki anevrizmaların veya damar yumaklarının (AVM) üç boyutlu olarak incelenmesine olanak tanır. Acil bir durumda hastanın yaşam ile ölüm arasındaki ince çizgisinde, BT’nin sağladığı hız ve kemik doku netliği cerrahi stratejiyi saniyeler içinde belirlememizi sağlar.

Özellikle beyin tümörlerinin takibinde, cerrahi veya radyoterapi sonrası oluşan doku değişiklikleri ile nüks (tekrarlayan) tümör ayrımını yapmak zordur. Bu noktada PET-CT (Pozitron Emisyon Tomografisi) devreye girer. Tümör hücrelerinin glukoz metabolizmasını ölçen bu yöntem, dokunun canlılık (viabilite) durumunu gösterir. Eğer bir bölgede radyoaktif madde tutulumu fazlaysa, bu durum aktif bir tümör hücresine işaret eder ve yeniden cerrahi kararı bu bilimsel veriye dayanarak alınır.

Sinir cerrahisi sadece beyinle sınırlı değildir; periferik sinir sistemi bozuklukları da bu branşın odak noktasıdır. EMG ve sinir ileti hızı (NCV) testleri, sinirlerin elektriksel aktivitesini ölçer. Bel fıtığı veya boyun fıtığı şüphesi olan bir hastada, baskı altındaki sinirin ne kadar hasar gördüğünü veya fonksiyonel kaybın derecesini anlamak için EMG sonuçları cerraha "ameliyat gerekliliği" konusunda objektif bir rapor sunar. Karpal tünel sendromu gibi sinir sıkışmalarında, klinik şüpheyi kesin tanıyla mühürleyen en güçlü araçtır.

Tanı protokolleri, tek bir testin sonucuyla değil, tüm bu verilerin multidisipliner bir yaklaşımla sentezlenmesiyle oluşturulur. A Life Sağlık Grubu bünyesinde uygulanan tanı süreçleri, hastanın semptomlarından yola çıkarak "en az invaziv, en yüksek doğruluk" prensibiyle yönetilir. Gereksiz cerrahiden kaçınmak kadar, gecikmiş cerrahinin risklerini de ortadan kaldırmak için bilimsel kanıta dayalı tanı yöntemleri rehberimizdir.

İleri görüntüleme teknolojileri, cerrahın "görmediği yeri kesmemesi" kuralını destekler. Günümüzde teşhis, sadece bir film çekmek değil; hastanın anatomik, fonksiyonel ve metabolik verilerini dijital ortamda birleştirerek kişiye özel tedavi protokolü oluşturmaktır.

Sadece bir hastane değil, bölgenin güvenilir bir sağlık çözüm ortağıyız:

Hasta Rehberi: "En iyi beyin cerrahı" arayışınızda, evinize en yakın A Life lokasyonundan randevu alarak uzman görüşüne hızla ulaşabilirsiniz. Ameliyat planlamaları tüm hastanelerimizde aynı teknolojik standartlarda gerçekleştirilmektedir.

Kurumumuz, Ankara'da SGK ve birçok özel sağlık sigortası ile anlaşmalı olarak en ileri teknolojiyi erişilebilir kılmaktadır.

A Life Sağlık Grubu olarak, nöroşirürji (beyin, omurilik ve sinir cerrahisi) alanındaki uzmanlığımızı Ankara'nın dört bir yanındaki hastalarımıza ulaştırıyoruz. Modern teknolojik altyapımız ve 7/24 kesintisiz hizmet anlayışımızla, her lokasyonumuzda güvenli cerrahi standartlarını koruyoruz.

Ankara'nın stratejik noktalarında konumlanan tam donanımlı hastanelerimiz, çevre ilçelerden gelen hastalarımız için yüksek ulaşım kolaylığı sunmaktadır:

• Etimesgut & Sincan Bölgesi: Eryaman, Batıkent, Ümitköy, Bağlıca ve çevre yollarını kullanan hastalarımız için Batı aksındaki en kapsamlı cerrahi merkezimizdir.

• Pursaklar & Altındağ Bölgesi: Özellikle Keçiören Beyin Cerrahi doktoru arayışında olan hastalarımız için komşu ilçe avantajıyla hızlı erişim noktasıdır. Ayrıca Aydınlıkevler, Hasköy ve Etlik bölgelerinden toplu taşıma veya özel araçla dakikalar içinde ulaşım sağlanabilir.

• World Federation of Neurosurgical Societies (WFNS): Clinical Practice Guidelines for Brain and Spine Surgery. [Direkt Link]
• American Association of Neurological Surgeons (AANS): Patient Resources and Neurosurgical Conditions Library. [Direkt Link]
• Türk Nöroşirürji Derneği (TND): Posterior İnferior Serebellar Arter' in Orijinindeki Varyasyonların Önemi: Anatomik Çalışma. [Direkt Link]
• Türk Nöroşirürji Derneği (TND): Vertebrobaziller Sistemdeki Varyasyonların Klinik ve Cerrahi Önemi: Anatomik Çalışma. [Direkt Link]
• Journal of Neurosurgery (JNS): Peer-reviewed articles on Minimally Invasive Spinal Surgery and Neuro-oncology. [Direkt Link]
• World Neurosurgery: Aortic Injury by Thoracic Pedicle Screw. When Is Aortic Repair Required? Literature Review and Three New Cases. [Direkt Link]