Parasomni Nedir?

İçindekiler

parasomni

Parasomniler, genellikle uyku sırasında bilinç dışı olarak gerçekleşen fiziksel veya duygusal davranışlar olarak tanımlanır. Bu olaylar, kişinin normal uyku düzeninden sapma gösterir ve kişi uyanıkken yapmayacağı şeyleri uyku sırasında yapmasına neden olabilir.

Parasomni Türleri

Parasomniler birçok farklı türde olabilir. İşte bazı yaygın parasomni türleri:

  1. Uykuda Konuşma (Somniloquy): Kişi, uykusunda konuşur. Genellikle bu konuşmalar anlamsız veya rüya içeriğiyle ilişkilidir.
  2. Uykuda Yürüme (Somnambulizm): Kişi uykusunda yatağından kalkar ve çevresinde dolaşır. Bu sırada genellikle uyandıklarında hiçbir şey hatırlamazlar.
  3. Kabuslar (Nightmares): Korkutucu rüyalar yaşamak, kişinin uykusunu bozabilir. Bu tür rüyalar sıkça uyanmaya neden olabilir.
  4. Uykuda Yeme (Sleep-Related Eating Disorder): Kişi uykusunda yemek yer. Bu durum bazen zararlı olabilir, çünkü kişi farkında olmadan yemek yiyebilir.
  5. Cinsel Parasomniler: Cinsel davranışlarda bulunma, cinsel rüyalar veya mastürbasyon gibi uyku sırasında cinsel davranışlar, bu kategoriye girer.
  6. Uykuda Tarama (Sleep Bruxism): Kişi uykusunda diş sıkma veya diş gıcırdatma gibi çene hareketleri yapabilir.
  7. Uykuda Korkma (Sleep Terrors): Bu durumda kişi uykusunda aniden uyanır ve şiddetli korku, panik veya endişe hisseder.

Parasomnilerin Nedenleri

Parasomnilerin nedenleri, türlerine ve bireyin özel durumuna bağlı olarak değişebilir. Ancak bazı yaygın nedenler şunlar olabilir:

  • Genetik yatkınlık: Aile geçmişi, parasomni riskini artırabilir.
  • Stres ve kaygı: Psikolojik faktörler, parasomnilere yol açabilir.
  • Uyku eksikliği: Yetersiz uyku, parasomnileri tetikleyebilir.
  • İlaçlar veya alkol: Bazı ilaçlar ve alkol tüketimi, parasomnilere yol açabilir.
  • Diğer uyku bozuklukları: Uyku apnesi gibi diğer uyku bozuklukları, parasomnilere neden olabilir.

Parasomnilerin Belirtileri

Parasomnilerin belirtileri, türlerine bağlı olarak değişebilir. Ancak genel olarak, aşağıdaki belirtiler bu bozukluklarla ilişkilendirilebilir:

  • Uyku sırasında bilinçsiz veya anlamsız davranışlar
  • Uyandığında olayları hatırlamamak
  • Korku, panik veya anksiyete duyguları
  • Uykusuzluk veya yorgunluk

Parasomni Semptomları

Her parasomni türü farklı semptomlara sahiptir. Örneğin, uyurgezerlik sırasında kişi yürürken, kabuslar sırasında korkulu tepkiler verir. Genel olarak parasomni semptomları şunlar olabilir:

  • Hızlı nabız
  • Terleme
  • Çığlık atma
  • Panik ve korku
  • Bilinçsiz hareketler

Parasomni Tedavisi

Parasomnilerin tedavisi, türüne ve şiddetine bağlı olarak değişebilir. İşte bazı tedavi seçenekleri:

  • Uyku hijyeni uygulamak: Düzenli uyku saatleri, rahatlatıcı bir uyku ortamı ve uygun yatak koşulları sağlamak önemlidir.
  • Stres yönetimi: Stres ve kaygıyı azaltmak, parasomnileri hafifletebilir.
  • İlaç tedavisi: Bazı durumlarda, doktorlar ilaçları önerirler, ancak bu sadece belirli durumlar için geçerlidir ve dikkatli bir şekilde yönetilmelidir.
  • Davranış terapisi: Uykuda yürüme gibi bazı parasomni türleri, davranış terapisi ile tedavi edilebilir.
  • Hipnoz: Bazı kişilere hipnoterapi, parasomnileri kontrol etmelerine yardımcı olabilir.

Parasomniler karmaşık ve farklı nedenlere sahip olabilen bir dizi uyku bozukluğunu içerir. Doğru tanı ve tedavi yaklaşımı için bir uyku uzmanına danışmak önemlidir. Eğer siz veya bir yakınınız parasomnilerden muzdaripse, bir sağlık profesyoneli ile iletişime geçmek en iyi yol olacaktır.

Hızlı Başvuru Formu
Benzer Makaleler

İlgili Hekimler

Prof Dr Faysal Gok
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Prof. Dr. Faysal Gök
Prof Dr Erkan Kuralay
Kalp ve Damar Cerrahisi
Prof. Dr. Erkan Kuralay
Prof Dr Senay Durmaz Ceylan
Endokrinoloji ve Metabolizma
Prof. Dr. Şenay Durmaz Ceylan
Doc Dr Serhat Isik
Endokrinoloji ve Metabolizma
Doç. Dr. Serhat Işık
Doc Dr Mehmet Ali Sahin
Kalp ve Damar Cerrahisi
Doç. Dr. Mehmet Ali Şahin
Doc Dr Ediz Yesilkaya
Çocuk Endokrinoloji
Doç. Dr. Ediz Yeşilkaya
Doc Dr Handan Cipil
Dahiliye - İç Hastalıkları
Doç. Dr. Handan Çipil
Doc Dr Ebru Uz
Dahiliye - İç Hastalıkları
Doç. Dr. Ebru Uz
Doc Dr Mehmet Karaduman
Dahiliye - İç Hastalıkları
Doç. Dr. Mehmet Karaduman