Siroz Belirtileri ve Tedavileri Nelerdir?

Siroz Belirtileri ve Tedavileri Nelerdir?

İçindekiler

siroz

Siroz Nedir?

Siroz, karaciğerin uzun vadeli hasarı sonucu gelişen ve sağlıklı karaciğer dokusunun kronik iltihaplanma, fibrozis (yara dokusu oluşumu), ve sonunda karaciğerin işlevini yitirme sürecini tanımlayan bir tıbbi durumdur. Siroz, karaciğer hücrelerinin iltihaplanması ve hasar görmesi sonucu iyileşme yeteneğini kaybetmesi ve bu hasarın sürekli yara dokusu ile yer değiştirmesiyle karakterize edilir.

Sirozun en yaygın nedenleri arasında kronik alkol tüketimi, viral hepatit (örneğin, hepatit B ve C), yağlı karaciğer hastalığı (non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı), otoimmün karaciğer hastalıkları, kalıtsal karaciğer hastalıkları, ve uzun süreli safra yolu tıkanıklığı yer almaktadır.

Siroz Belirtileri Nelerdir?

Sirozun belirtileri, hastalığın evresine ve ciddiyetine bağlı olarak değişebilir. Erken dönemlerde sirozun belirtileri hafif veya belirgin olmayabilir, ancak hastalık ilerledikçe şu semptomlar ortaya çıkabilir:

  1. Halsizlik ve Yorgunluk: Genel halsizlik hissi ve sürekli yorgunluk hissi sıkça görülen belirtilerdendir.
  2. İştah Kaybı ve Kilolu Kaybı: Sirozlu hastaların iştahları azalabilir ve kilo kaybı yaşayabilirler.
  3. Karın Şişliği (Ascites): Karaciğerin fonksiyonunu yerine getirememesi sonucu vücutta sıvı birikmesi, özellikle karın bölgesinde şişlik ve rahatsızlık hissine neden olabilir.
  4. Sarılık (Cilt ve Gözlerin Sararması): Karaciğerin bilirubin adı verilen toksik maddenin işleme yeteneğini kaybetmesi sonucu cilt ve gözler sararabilir.
  5. Kolay Morarma ve Kanama Eğilimi: Karaciğer sirozu, kanın pıhtılaşma yeteneğini etkileyebilir, bu da kolayca morarmalara ve kanamalara yol açabilir.
  6. Deride Kaşıntı: Bilinmeyen bir nedenle deride kaşıntı, sirozun bir belirtisi olabilir.
  7. Zihinsel Bulgular: Siroz, zehirli maddelerin beyne geçmesine neden olabilir ve bu da zihinsel bulanıklık, konsantrasyon zorluğu, unutkanlık ve duygu değişiklikleri gibi belirtilere yol açabilir. Bu duruma “hepatik ensefalopati” denir.
  8. Karaciğer Büyümesi: Karaciğer, sirozun ilerleyen evrelerinde büyüyebilir.
  9. İdrar Renginde Değişiklikler: İdrar renginde koyulaşma veya renk değişiklikleri görülebilir.
  10. El ve Ayaklarda Şişme: Karaciğer sirozu, vücutta sıvı birikmesine yol açabilir, bu da eller ve ayaklar gibi bölgelerde şişmelere neden olabilir.

Siroz Nedenleri Nelerdir?

Sirozun birçok farklı nedeni olabilir ve en yaygın nedenler şunlardır:

  1. Kronik Alkol Tüketimi: Alkolün karaciğere zarar vermesi ve karaciğer iltihaplanması (alkolik hepatit) ile sonuçlanması, sirozun en yaygın nedenlerinden biridir. Uzun vadeli aşırı alkol tüketimi, karaciğer hücrelerini hasarlayabilir ve siroza yol açabilir.
  2. Viral Hepatit: Hepatit B, C ve D gibi viral hepatit türleri, karaciğerde uzun vadeli iltihaplanmaya yol açarak siroza neden olabilirler. Bu enfeksiyonlar kan yoluyla bulaşabilir.
  3. Yağlı Karaciğer Hastalığı: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), karaciğerde yağ birikimi ile karakterize bir durumdur ve siroza yol açabilir, özellikle obezite, tip 2 diyabet veya yüksek trigliserit düzeyleri gibi sağlık sorunlarına sahip olan kişilerde daha yaygındır.
  4. Otoimmün Karaciğer Hastalıkları: Otoimmün karaciğer hastalıkları, vücut bağışıklık sisteminin karaciğer hücrelerini yanlışlıkla saldırması sonucu karaciğer iltihaplanmasına ve siroza yol açabilir. Örnekler arasında otoimmün hepatit ve primer biliyer siroz bulunur.
  5. Genetik Faktörler: Bazı nadir genetik hastalıklar, karaciğerin normal fonksiyonunu bozarak siroz riskini artırabilir. Örneğin, Wilson hastalığı ve hemokromatozis genetik faktörlere bağlı olarak karaciğer hasarına neden olabilir.
  6. Safra Yolu Tıkanıklığı: Safra yollarının tıkanması, safranın karaciğere geri dönmesine ve karaciğer hasarına yol açabilir. Bu durum, safra taşları veya tıkanmış safra yolları gibi nedenlerle ortaya çıkabilir.
  7. İlaçlar ve Toksinler: Bazı ilaçlar ve toksinler, karaciğer hücrelerine zarar verebilir ve siroza yol açabilir. Özellikle uzun süreli ilaç kullanımı veya aşırı dozlar bu riski artırabilir.
  8. Metabolik Sendrom: Diyabet, yüksek tansiyon ve obezite gibi metabolik sendrom bileşenleri, karaciğerde yağ birikimine ve siroza yol açabilecek karaciğer iltihaplanmasına katkıda bulunabilir.

Siroz Tanısı Nasıl Konulur?

Siroz tanısı koymak için bir dizi klinik ve laboratuvar testi gerekebilir. Sirozun tanısı, hastanın semptomlarına, tıbbi öyküsüne ve laboratuvar sonuçlarına dayanarak bir sağlık profesyoneli tarafından konur. İşte siroz tanısı koymak için kullanılan bazı yaygın yöntemler:

  1. Tıbbi Öykü ve Fizik Muayene: Doktor, hastanın tıbbi geçmişini ve semptomlarını inceleyerek başlar. Fizik muayene sırasında karaciğer büyümesi, karın şişliği (ascites), ciltte sararma (sarılık) gibi belirtiler aranır.
  2. Kan Testleri: Kan testleri, karaciğer fonksiyonlarını ve hasarını değerlendirmek için kullanılır. Bu testler arasında karaciğer enzimleri (AST ve ALT), bilirubin seviyeleri, albümin, koagülasyon testleri (PT/INR), karaciğer fonksiyon testleri (LFT’ler) ve viral hepatit testleri bulunur.
  3. Görüntüleme İncelemeleri: Görüntüleme çalışmaları, karaciğerdeki hasarı ve sirozun varlığını belirlemeye yardımcı olabilir. Bunlar arasında ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRG), ve elastografi gibi teknikler bulunur.
  4. Karaciğer Biyopsisi: Doktorlar bazen karaciğer biyopsisi yaparlar. Bu işlem, karaciğer dokusunun incelenmesi ve hasarın derecesinin belirlenmesi için kullanılır. Biyopsi, genellikle bir iğne kullanılarak karaciğerden küçük bir doku örneği alınması şeklinde yapılır.
  5. Karaciğer Elastografi: Bu non-invazif bir testtir ve karaciğerin sertliğini ölçmek için kullanılır. Sertlik, karaciğer fibrozisinin bir göstergesi olabilir.

Siroz Tedavileri Nelerdir?

Siroz tedavisi, hastanın sirozun nedenine, evresine ve genel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir. Sirozun tedavisi, hastalığın ilerlemesini durdurmayı, semptomları kontrol altına almayı ve komplikasyonları önlemeyi amaçlar. İşte siroz tedavisi için kullanılan yaygın yöntemler:

  1. Temel Nedenin Tedavisi:
  • Alkol İstismarı: Alkolle ilişkili siroz durumunda, hastanın alkolden uzak durması veya alkolu bırakması önemlidir.
    • Viral Hepatit: Viral hepatit nedeniyle gelişen siroz vakalarında, antiviral ilaçlar kullanılabilir.
    • Yağlı Karaciğer Hastalığı: NAFLD veya NASH (non-alkolik steatohepatit) nedenli siroz vakalarında, kilo kaybı, sağlıklı beslenme ve egzersiz önerilebilir.
    • Safra Yolu Tıkanıklığı: Safra yolu tıkanıklığına bağlı siroz durumlarında, safra yollarını açmak için cerrahi müdahale gerekebilir.
  • Semptomların Yönetimi:
  • Karın Şişliği (Ascites) ve Sıvı Retansiyonu: Tuz kısıtlaması, diüretik ilaçlar (sıvı atıcı ilaçlar) ve büyük miktarda sıvı alımının kısıtlanması gibi yöntemlerle sıvı birikimi kontrol altına alınabilir.
    • Sarılık: Sarılığı tedavi etmek için altta yatan nedeni ele almak önemlidir. İlaçlar ve diğer müdahaleler sarılığın semptomlarını hafifletebilir.
    • Kanamaları Önlemek: Kanama riskini azaltmak için kan inceltici ilaçlar, endoskopik müdahaleler veya kan nakli gerekebilir.
  • Nutrisyon Desteği: Sirozlu hastalar sıklıkla kilo kaybedebilirler ve beslenme eksiklikleri yaşayabilirler. Nutrisyonist rehberliğinde dengeli bir diyet planı oluşturmak önemlidir.
  • Karaciğer Nakli: Siroz son derece ciddi ve ilerleyen bir durum olduğunda ve diğer tedavi yöntemleri işe yaramıyorsa, karaciğer nakli (liver transplant) düşünülebilir. Karaciğer nakli, sağlıklı bir donörden alınan bir karaciğerin hastanın hasarlı karaciğerini değiştirmesi anlamına gelir.
  • İlaç Tedavisi: Bazı durumlarda, sirozun nedenine ve semptomlarına bağlı olarak ilaçlar kullanılabilir. Örneğin, anti-fibrotik ilaçlar karaciğer fibrozisini yavaşlatabilir.
Hızlı Başvuru Formu
Benzer Makaleler

İlgili Hekimler

Prof Dr Faysal Gok
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Prof. Dr. Faysal Gök
Prof Dr Erkan Kuralay
Kalp ve Damar Cerrahisi
Prof. Dr. Erkan Kuralay
Prof Dr Bahadir Kulah
Genel Cerrahi
Prof.Dr. Bahadır Külah
Prof Dr Senay Durmaz Ceylan
Endokrinoloji ve Metabolizma
Prof. Dr. Şenay Durmaz Ceylan
Doc Dr Serhat Isik
Endokrinoloji ve Metabolizma
Doç. Dr. Serhat Işık
Doc Dr Mehmet Ali Sahin
Kalp ve Damar Cerrahisi
Doç. Dr. Mehmet Ali Şahin
Doc Dr Ediz Yesilkaya
Çocuk Endokrinoloji
Doç. Dr. Ediz Yeşilkaya
Doc Dr Handan Cipil
Dahiliye - İç Hastalıkları
Doç. Dr. Handan Çipil
Doc Dr Ebru Uz
Dahiliye - İç Hastalıkları
Doç. Dr. Ebru Uz