Anevrizma Nedir?

İçindekiler

Anevrizma Nedir

Anevrizma Nedir ve Nasıl Oluşur?

Bir anevrizma, bir arterin (kan damarı) duvarının genellikle zayıf bir noktasında oluşan anormal bir genişlemedir. Anevrizmalar genellikle arter duvarının doğuştan gelen bir zayıflığından kaynaklanabilir, ancak bazen travma, enfeksiyon veya diğer hastalıklar da bir rol oynayabilir. Anevrizmalar genellikle atardamarlarda (arterler) ortaya çıkar, çünkü atardamarlar vücuttaki kanı taşıyan ana damarlardır.

Anevrizma Türleri Nelerdir?

Anevrizmalar, genellikle bulundukları bölgeye göre isimlendirilir ve farklı arterlerde veya damarlarda meydana gelebilir. İşte bazı yaygın anevrizma türleri:

  1. Abdominal Aort Anevrizması (AAA): Karın bölgesindeki ana atardamar olan aortta oluşan anevrizmalardır. Bu tür anevrizmalar genellikle belirtiler göstermez ve genellikle rastlantısal olarak tespit edilir.
  2. Torasik Aort Anevrizması: Göğüs bölgesindeki aortta meydana gelen anevrizmalardır. Torasik aort, göğüs boşluğundan geçen ana atardamardır.
  3. İntrakraniyal Anevrizma: Beyindeki atardamarlarda oluşan anevrizmalardır. Beyin atardamarlarındaki bu tür genişlemeler genellikle belirti vermez, ancak patladıklarında ciddi sonuçlara yol açabilir.
  4. Periferik Anevrizma: Vücudun çeşitli bölgelerindeki periferik atardamarlarda oluşan anevrizmalardır. Örneğin, bacaklardaki femoral arterde periferik anevrizmalar oluşabilir.
  5. Viseral Anevrizma: Karın içi organların atardamarlarında meydana gelen anevrizmalardır. Bu tür anevrizmalar genellikle karın ağrısı veya diğer sindirim sistemi belirtileriyle ilişkilidir.
  6. Disseke Anevrizma: Arter duvarlarının katmanları arasında bir yırtılma sonucu oluşan anevrizmalardır. Bu tür anevrizmalar özellikle aortun torasik bölgesinde meydana gelebilir.

Anevrizma Belirtileri Nelerdir ve Nasıl Teşhis Edilir?

Anevrizma genellikle belirti vermez ve çoğu durumda kişi farkında olmadan tespit edilir. Ancak bazı durumlarda, anevrizma büyüdükçe veya patlamaya yaklaştıkça belirtiler ortaya çıkabilir. Belirtiler, anevrizmanın bulunduğu bölgeye, büyüklüğüne ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilir. İşte genel olarak anevrizma belirtileri:

  1. Karın Aort Anevrizması (AAA) Belirtileri:
  • Karın veya sırt ağrısı
    • Karın şişkinliği
    • Nabızda genellikle hissedilen bir yumru veya nabız atışında değişiklik
  • Torasik Aort Anevrizması Belirtileri:
  • Göğüs ağrısı veya rahatsızlık
    • Sırt ağrısı
    • Solunum veya yutma zorluğu
  • İntrakraniyal Anevrizma Belirtileri:
  • Baş ağrısı
    • Göz çevresinde ağrı
    • Çift görme veya görme kaybı
    • Konuşma zorluğu
    • Şiddetli baş ağrısı (anevrizma patlaması durumunda)

Anevrizma teşhisi genellikle rastlantısal olarak yapılan görüntüleme testleri aracılığıyla gerçekleşir. Bu testler arasında şunlar bulunabilir:

  1. Bilgisayarlı Tomografi (BT) taraması: Bilgisayarlı tomografi, anevrizmanın tespiti ve boyutunun belirlenmesi için yaygın olarak kullanılan bir görüntüleme tekniğidir.
  2. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): Manyetik rezonans görüntüleme, arterler ve damarlar gibi yumuşak dokuları detaylı bir şekilde göstermek için kullanılır.
  3. Ultrasonografi: Ultrason, kan damarlarının, özellikle de karın aortunun, görüntülenmesinde kullanılabilir.
  4. Anjiyografi: Bu testte, kontrast madde kullanılarak damarlar röntgenle görüntülenir. Anevrizmanın boyutu ve konumu belirlenebilir.

Anevrizma Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Anevrizma oluşumunun tam nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, bir dizi genetik, çevresel ve yaşam tarzı faktörünün anevrizmaların gelişimine katkıda bulunduğu düşünülmektedir. İşte anevrizma oluşumuna neden olan bazı faktörler:

  1. Genetik Faktörler: Anevrizma riski genetik yatkınlıkla ilişkilidir. Aile öyküsünde anevrizma geçmişi olan bireylerde, anevrizma gelişme olasılığı daha yüksek olabilir.
  2. Arter Duvarı Zayıflığı: Arterlerin duvarları normalden daha zayıf veya elastikiyetini kaybetmişse, anevrizma oluşma olasılığı artabilir. Bu durum genellikle kalıtsal veya genetik faktörlere bağlı olabilir.
  3. Ateroskleroz (Damarda Plak Birikimi): Ateroskleroz, damar duvarlarında plak birikimi ile karakterize edilen bir durumdur. Plak birikimi, damar duvarlarını zayıflatabilir ve anevrizma riskini artırabilir.
  4. Yüksek Tansiyon: Yüksek tansiyon, arter duvarlarına fazla baskı uygular ve zamanla zayıflamalarına neden olabilir. Bu durum, anevrizma oluşma olasılığını artırabilir.
  5. Sigara İçme: Sigara içmek, arter duvarlarını hasara uğratarak anevrizma riskini artırabilir. Nikotin ve diğer zararlı maddeler, damar duvarlarını zayıflatabilir ve iltihaplanmaya yol açabilir.
  6. Yaş: Anevrizmalar genellikle yaşla birlikte artar. Yaşlanma sürecinde arter duvarları doğal olarak zayıflayabilir ve elastikiyetini kaybedebilir.
  7. Cinsiyet: Bazı anevrizma türleri, özellikle karın aort anevrizmaları, erkeklerde kadınlara göre daha yaygındır.
  8. Aile Öyküsü: Anevrizma geçmişi olan ailelerde bireylerde anevrizma gelişme riski artabilir.
  9. Travma veya Yaralanma: Bazı durumlarda, arterlerdeki yaralanmalar veya travmalar anevrizma oluşumuna neden olabilir.

Anevrizma Nasıl Tedavi Edilir ve Yönetilir?

Anevrizma tedavisi, anevrizmanın türü, büyüklüğü, konumu ve hastanın genel sağlık durumu gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir. Anevrizmalar genellikle belirti vermez ve küçük boyutlu anevrizmalar genellikle düzenli takip altında bırakılabilir. Ancak, anevrizma büyüdükçe veya belirli risk faktörleri varsa, tedavi seçenekleri düşünülmelidir. İşte anevrizma tedavi ve yönetimi için kullanılan bazı yöntemler:

  1. Gözlem ve Takip: Küçük ve belirti vermeyen anevrizmalar, genellikle düzenli sağlık kontrolü ve görüntüleme testleriyle izlenir. Bu, anevrizmanın büyüme eğiliminde olup olmadığını değerlendirmek ve potansiyel riskleri belirlemek için yapılır.
  2. Cerrahi Onarım: Büyük veya hızla büyüyen anevrizmalar, kanama riskini azaltmak için cerrahi müdahale gerektirebilir. Cerrahi onarım, anevrizmanın çıkarılması ve damarın onarılmasını içerebilir. Bu prosedür genellikle açık cerrahi veya endovasküler anevrizma onarımı (EVAR) adı verilen minimal invaziv bir teknikle yapılabilir.
  3. Endovasküler Girişimler: Endovasküler tedavi, damar içi bir yaklaşımı kullanarak anevrizmayı tedavi etmeyi amaçlar. Bu genellikle bir kateter aracılığıyla yapılır ve genellikle stent veya embolizasyon (anevrizmanın kapatılması) içerir. Bu teknik, cerrahiye göre daha az invaziv olabilir ve iyileşme sürecini hızlandırabilir.
  4. İlaç Tedavisi: Bazı durumlarda, kan basıncını kontrol etmek veya anevrizmanın büyümesini yavaşlatmak için ilaçlar kullanılabilir. Özellikle yüksek tansiyon, anevrizma riskini artırabilir, bu nedenle tansiyonun kontrol altında tutulması önemlidir.
  5. Risk Faktörlerinin Kontrolü: Sigara içme, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol gibi anevrizma riskini artıran faktörlerin kontrol altında tutulması tedavi sürecinde önemlidir.

Anevrizma Önleme Yöntemleri Nelerdir?

Anevrizma önleme konusunda bazı risk faktörlerini kontrol etmek ve sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları benimsemek önemli bir rol oynar. Ancak, genetik faktörlerin de etkili olduğu göz önüne alındığında, tamamen önlenemeyebilirler. İşte anevrizma önleme yöntemleri:

  1. Tansiyon Kontrolü: Yüksek tansiyon, arter duvarlarına fazla baskı uygular ve anevrizma oluşumunu artırabilir. Tansiyonunuzu düzenli olarak kontrol ettirin ve gerekirse uygun tedaviyi alın.
  2. Sigara İçmeme: Sigara içmek, arter duvarlarını zayıflatarak ve damarlarda plak birikimini artırarak anevrizma riskini artırabilir. Sigara içmeyi bırakmak, anevrizma riskini azaltabilir.
  3. Sağlıklı Beslenme: Düşük yağlı, düşük tuzlu bir diyet benimsemek, kolesterol seviyelerini kontrol altında tutabilir ve damar sağlığını koruyabilir.
  4. Düzenli Egzersiz: Egzersiz yapmak, genel sağlığı iyileştirebilir, kilo kontrolüne yardımcı olabilir ve dolaşım sistemini güçlendirebilir. Haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik egzersiz hedeflenmelidir.
  5. Sağlıklı Kilo: Aşırı kilo, kalp ve damar sağlığına zarar verebilir. Sağlıklı bir kiloyu korumak, anevrizma riskini azaltabilir.
  6. Stresten Kaçınma ve Stres Yönetimi: Kronik stres, vücudunuzun çeşitli sistemlerine zarar verebilir, bu da anevrizma riskini artırabilir. Stresle başa çıkma yöntemleri öğrenmek ve uygulamak önemlidir.
  7. Alkol Kullanımını Sınırlama: Aşırı alkol tüketimi, yüksek tansiyon ve diğer sağlık sorunlarına neden olabilir. Sağlık uzmanlarının önerdiği günlük alkol tüketim sınırlarına uymak önemlidir.
  8. Düzenli Sağlık Kontrolleri: Ailede anevrizma öyküsü varsa veya belirli risk faktörlerine sahipseniz, düzenli sağlık kontrolü ve görüntüleme testleriyle anevrizmaların erken teşhisi mümkün olabilir.

Formun Üstü

Hızlı Başvuru Formu
Benzer Makaleler

İlgili Hekimler

İrsadi Hoca
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Op.Dr. İrşadi Demirci
prof dr selim kayaci
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Prof. Dr. Selim Kayacı

İlgili Birimler