Vertigo Nedir?

Vertigo Nedir?

İçindekiler

vertigo

Vertigo Nedir?

Vertigo, baş dönmesi veya başın dönmesi olarak da bilinir, kişinin kendisinin veya çevresinin anormal bir şekilde dönüyormuş gibi hissettiği bir semptomdur. Vertigo, iç kulak, denge merkezi veya beyinle ilgili problemlerden kaynaklanabilir. İşitsel ve vizüel algıların çevresel denge ile uyumsuz olduğu bir durum olarak tanımlanabilir.

Vertigo semptomleri şunları içerebilir:

  1. Dönme hissi: Kendi etrafınızda dönüyormuş gibi hissetme.
  2. Dengesizlik: Ayakta durmak veya yürümek zorlaşabilir.
  3. Bulantı veya kusma: Şiddetli vertigo atakları, mide bulantısı ve kusmaya yol açabilir.
  4. Nistagmus: Gözlerin anormal hareketleri, özellikle baş dönmesi sırasında.

Vertigo, iç kulaktaki denge organlarının (örneğin, iç kulaktaki yarı daire kanalları) enfeksiyon, kristal birikimi veya başka bir sorun nedeniyle etkilenmesi durumunda oluşabilir. Ayrıca migren, Meniere hastalığı, iç kulak iltihabı, beyin sapı lezyonları veya sinir sistemi bozuklukları gibi başka sağlık sorunlarına da bağlı olabilir.

Vertigo’nun tedavisi, altta yatan nedenin teşhisine dayanır. Doktorlar, semptomları hafifletmek ve nedeni tedavi etmek için ilaçlar, fizik tedavi veya cerrahi tedavi önerebilirler. Vertigo semptomları yaşayan bir kişi, bir sağlık profesyoneli ile görüşmelidir çünkü altta yatan nedenin belirlenmesi ve uygun tedavi planının oluşturulması önemlidir.

Vertigo Belirtileri Nelerdir?

Vertigo, baş dönmesi veya başın dönmesi olarak tanımlanan bir semptomdur. Vertigo belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve altta yatan nedeni bağlı olarak şiddetleri değişebilir. Vertigo belirtileri şunlar olabilir:

  1. Dönme hissi: Kendi etrafınızın veya çevrenizin dönüyormuş gibi hissetme. Bu, özellikle başı döndüğünde veya pozisyon değiştirdiğinde ortaya çıkar.
  2. Denge kaybı: Ayakta durmak veya yürümek zorlaşabilir. Bu, düşme riskini artırabilir.
  3. Baş dönmesi nedeniyle bulantı: Şiddetli vertigo nöbetleri sırasında mide bulantısı hissi veya kusma yaşanabilir.
  4. Göz hareketleri: Vertigo sırasında gözlerde anormal hareketler, genellikle nistagmus olarak adlandırılan yanıp sönen veya titreşen göz hareketleri görülebilir.
  5. Baş ağrısı: Vertigo bazen baş ağrısı, özellikle migren ile ilişkilendirilebilir.
  6. İşitme kaybı veya kulak çınlaması: Bazı vertigo türleri, işitme kaybı veya kulak çınlaması gibi iç kulak semptomlarıyla birlikte ortaya çıkabilir.
  7. Denge sorunları: Vertigo nedeniyle denge sorunları yaşanabilir, bu da düşmelere veya yaralanmalara yol açabilir.

Vertigo belirtileri, genellikle başın pozisyonunu değiştirdiğinizde veya ani baş hareketleri yaptığınızda kötüleşebilir. Bu semptomları yaşayan bir kişi, bir sağlık profesyoneli ile görüşmelidir. Vertigo, birçok farklı nedenle ilişkilendirilebileceği için altta yatan nedenin teşhisi ve tedavisi için profesyonel bir değerlendirme gerekebilir.

Vertigo Neden Olur?

Vertigo’nun birçok farklı nedeni olabilir. Vertigo, iç kulak, denge merkezi veya beyinle ilgili problemlerden kaynaklanabilir. İşte vertigo’ya yol açabilen bazı yaygın nedenler:

  1. Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV): BPPV, iç kulaktaki kalsiyum karbonat kristallerinin yer değiştirmesi sonucu ortaya çıkar. Başın belirli bir pozisyonunu değiştirdiğinizde veya yatarken döndüğünüzde ani baş dönmesi nöbetlerine neden olabilir.
  2. Meniere Hastalığı: Meniere hastalığı iç kulağın iç sıvılarının dengesizliğine bağlı olarak gelişir. Bu durum baş dönmesi, işitme kaybı, kulak çınlaması ve dolgunluk hissi gibi semptomlara yol açabilir.
  3. Vestibüler Nörit: Vestibüler nörit, iç kulaktaki denge sinirlerinin iltihaplanması veya enfeksiyonu sonucu oluşabilir. Bu durum ani ve şiddetli baş dönmesine yol açar.
  4. Migren: Migren bazen vertigo ile birlikte gelir. Bu migren türüne “vestibüler migren” denir. Baş dönmesi, migren atağı sırasında veya onu takip eden bir semptom olarak ortaya çıkabilir.
  5. İç Kulak Enfeksiyonları: İç kulak iltihapları veya enfeksiyonları da baş dönmesine neden olabilir. Bunlar genellikle kulak ağrısı ve işitme kaybı ile birlikte görülür.
  6. Beyin Sapı Lezyonları: Beyin sapında lezyonlar veya tümörler, denge merkezi ile ilgili sorunlara yol açabilir ve bu da vertigo’ya neden olabilir.
  7. İlaçlar: Bazı ilaçlar veya ilaç yan etkileri de baş dönmesine neden olabilir.
  8. Baş ve Boyun Travmaları: Baş ve boyun travmaları iç kulak veya denge merkezi ile ilgili problemlere yol açabilir ve vertigo semptomlarına neden olabilir.

Vertigo’nun nedeni, semptomları ve tedavisi belirli bir duruma bağlı olarak değişebilir. Vertigo semptomları yaşayan bir kişi, bir sağlık profesyoneli ile görüşmelidir. Doktor, semptomların nedenini teşhis etmek ve uygun tedaviyi önermek için çeşitli testler ve incelemeler yapabilir.

Vertigo Türleri Nelerdir?

Vertigo, altta yatan nedenlere bağlı olarak farklı türlerde ortaya çıkabilir. Vertigo’nun bazı yaygın türleri şunlardır:

  1. Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV): BPPV, iç kulakta bulunan kalsiyum karbonat kristallerinin yer değiştirmesi sonucu ortaya çıkar. Bu, başın belirli pozisyonlarda ani baş dönmesi nöbetlerine neden olur. Baş dönmesi genellikle başın dönme hissi ile karakterizedir ve bu pozisyonlardan çıkıldığında düzelir.
  2. Meniere Hastalığı: Meniere hastalığı iç kulağın iç sıvılarının dengesizliğine bağlı olarak gelişir. Bu durum baş dönmesi, işitme kaybı, kulak çınlaması ve kulak dolgunluğu gibi semptomlarla karakterizedir. Meniere hastalığı ataklar halinde gelir ve ataklar arasında dönemler olabilir.
  3. Vestibüler Nörit: Vestibüler nörit, iç kulaktaki denge sinirlerinin iltihaplanması veya enfeksiyonu sonucu meydana gelir. Bu durum ani ve şiddetli baş dönmesi ile karakterizedir ve genellikle kulak çınlaması veya işitme kaybı gibi diğer semptomlarla birlikte görülmez.
  4. Vestibüler Migren: Vestibüler migren, migren atağı sırasında veya onu takip eden bir süre boyunca baş dönmesi yaşanan bir migren türüdür. Baş dönmesi migren baş ağrısı ile birlikte görülür.
  5. Merkezi Vertigo: Merkezi vertigo, beyin veya beyin sapı ile ilgili problemlerden kaynaklanır. Bu tür vertigo, genellikle nistagmus (yanıp sönen göz hareketleri), çift görme, koordinasyon eksikliği ve diğer nörolojik belirtilerle birlikte görülür. Merkezi vertigo daha ciddi bir tıbbi durumu işaret edebilir ve hemen tıbbi değerlendirme gerektirir.
  6. İlaç İndüklenmiş Vertigo: Bazı ilaçlar veya ilaç yan etkileri baş dönmesine neden olabilir.
  7. Pozisyonel Vertigo Dışı Lateral Sempatomotor Vertigo (PLF): Bu tür vertigo, iç kulakta yer alan perilenf fistül (sıvı sızıntısı) durumlarına bağlı olarak ortaya çıkar.

Vertigo’nun türü, semptomların ve nedenin doğru bir şekilde teşhis edilmesi için önemlidir. Vertigo semptomları yaşayan bir kişi, bir sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmelidir, çünkü doğru teşhis ve tedavi için uygun testler ve incelemeler gerekebilir.

Vertigo Nasıl Teşhis Edilir?

Vertigo’nun doğru bir şekilde teşhis edilmesi için genellikle bir dizi tıbbi değerlendirme ve test gerekebilir. Vertigo teşhisi koymak için kullanılan yöntemler şunlar olabilir:

  1. Hasta Geçmişi ve Semptomların Değerlendirilmesi: Doktorunuz, baş dönmesi semptomlarınızı, ne zaman başladığını ve nasıl bir karakteristikte olduğunu sormak için öncelikle size sorular soracaktır. Semptomların süresi, şiddeti ve tetikleyici faktörler gibi bilgiler, olası nedenlerin belirlenmesine yardımcı olabilir.
  2. Fizik Muayene: Doktorunuz, fizik muayene yaparak dengenizi ve işitmenizi değerlendirebilir. Ayrıca baş, boyun ve iç kulak bölgelerini inceleyebilir.
  3. Göz Hareketlerinin İncelenmesi: Doktorunuz, baş dönmesi sırasında gözlerinizin nasıl hareket ettiğini gözlemleyebilir. Nistagmus olarak adlandırılan yanıp sönen veya titreşen göz hareketleri, vertigo türünü belirlemeye yardımcı olabilir.
  4. İşitme Testleri: İşitme kaybı veya iç kulak sorunları ile ilişkili olabileceğinden, işitme testleri yapılabilir.
  5. Laboratuvar Testleri: İç kulak enfeksiyonları veya bazı sistemik hastalıklar vertigo semptomlarına neden olabilir. Bu nedenle, kan testleri veya diğer laboratuvar testleri bazı durumlarda gerekebilir.
  6. Görüntüleme Testleri: Beyin veya iç kulakla ilgili problemleri belirlemek için bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRG) veya diğer görüntüleme testleri yapılabilir.
  7. Özel Testler: Bazı özel testler, özellikle benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV) gibi belirli vertigo türlerini teşhis etmek için kullanılır. Bu testler arasında Dix-Hallpike testi veya Epley manevrası gibi pozisyonel testler bulunur.

Teşhis, hastanın semptomlarına, muayene bulgularına ve gerektiğinde yapılan test sonuçlarına dayanır. Vertigo’nun nedeni teşhis edildikten sonra, uygun tedavi planı belirlenebilir. Vertigo tedavisi, altta yatan nedenin türüne bağlı olarak ilaçlar, fizik tedavi, cerrahi veya diğer yöntemleri içerebilir. Vertigo semptomları yaşadığınızı düşünüyorsanız, bir sağlık profesyoneli ile görüşmek ve teşhis ve tedavi için yönlendirmeler almak önemlidir.

Vertigo Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Vertigo tedavisi, altta yatan nedenin türüne ve şiddetine bağlı olarak değişebilir. Vertigo tedavisi, semptomların hafifletilmesi, atakların önlenmesi ve altta yatan nedenin tedavi edilmesi amacıyla yapılabilir. İşte vertigo tedavi yöntemlerinin bazıları:

  1. Baş Pozisyonu Manevraları: Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV) gibi pozisyonel vertigo türleri için baş pozisyonu manevraları kullanılır. Bu manevralar, iç kulaktaki yer değiştirmiş kalsiyum karbonat kristallerinin doğru pozisyona geri dönmesini sağlar. Örnekler arasında Epley manevrası ve Semont manevrası bulunur.
  2. İlaçlar: Vertigo semptomlarını hafifletmek veya kontrol altına almak için doktorunuz reçete edebilir. İlaçlar baş dönmesi, mide bulantısı veya kusma gibi semptomları tedavi edebilir. Örneğin, antihistaminikler, antiemetikler (kusmayı önleyici ilaçlar) veya kortikosteroidler kullanılabilir.
  3. Meniere Hastalığı Tedavisi: Meniere hastalığını yönetmek için, diyet değişiklikleri (sodyum sınırlaması), diüretik ilaçlar ve bazen özel işitme cihazları veya cerrahi müdahale gerekebilir.
  4. Migren Tedavisi: Vertigo, migren atağı sırasında veya onu takip eden bir semptom olarak ortaya çıkıyorsa, migren tedavisi uygulanabilir. Bu migren ilaçları, tetikleyicilerin ve semptomların kontrol edilmesine yardımcı olabilir.
  5. Vestibüler Rehabilitasyon: Vestibüler rehabilitasyon, vertigo semptomlarını yönetmek ve dengeyi geliştirmek için kullanılan bir fizik tedavi yöntemidir. Bu program, özel egzersizler ve teknikler içerir.
  6. İç Kulak İnfüzyonları: Meniere hastalığı gibi iç kulak sorunlarına sahip kişilere bazen iç kulak içine ilaç infüzyonları uygulanır.
  7. Cerrahi Tedavi: Bazı durumlarda, özellikle iç kulakla ilgili problemlerde veya başka ciddi nedenlerde, cerrahi müdahale gerekebilir.
  8. Altta Yatan Nedenin Tedavisi: Vertigo’nun altta yatan nedeni tanımlandığında, bu nedenin tedavisi de önemlidir. Örneğin, vestibüler nörit gibi bir viral enfeksiyonun neden olduğu vertigo durumunda, antiviral ilaçlar kullanılabilir.

Vertigo tedavisi, bireysel duruma ve semptomlara göre uyarlanmalıdır. Vertigo semptomları yaşayan bir kişi, bir sağlık profesyoneli ile görüşmelidir. Doktor, doğru teşhisi koyacak ve uygun tedavi planını önermek için gerekli testleri ve incelemeleri yapacaktır. Tedavi genellikle semptomların kontrol altına alınmasını ve yaşam kalitesinin artırılmasını amaçlar.

Vertigo Rahatsızlığı Olan Kişiler Nelere Dikkat Etmelidir?

Vertigo rahatsızlığı olan kişiler, semptomlarını yönetmek ve vertigo ataklarını önlemek için dikkat etmeleri gereken bazı önlemler ve stratejiler vardır. İşte vertigo rahatsızlığı olan kişilerin dikkat etmeleri gereken önemli noktalar:

  1. Doktora Danışmak: Vertigo semptomları yaşayan kişiler, bir sağlık profesyoneli ile görüşmelidir. Doğru teşhis ve tedavi planı için doktordan yardım almak önemlidir.
  2. Reçeteli İlaçları Düzenli Kullanmak: Doktor tarafından reçete edilen ilaçları düzenli olarak kullanmak, semptomların kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir. İlaçların dozlarına ve talimatlarına tam olarak uymak önemlidir.
  3. Dengeli ve Düşük Tuzlu Beslenme: Meniere hastalığı gibi tuz dengesizliği ile ilişkili vertigo türlerinde, düşük tuzlu bir diyet uygulamak semptomları hafifletebilir. Tuz alımını sınırlamak, özellikle ataklar sırasında önemlidir.
  4. Tetikleyici Faktörlerden Kaçınmak: Vertigo semptomlarını tetikleyebilecek faktörleri belirlemek ve bunlardan kaçınmak önemlidir. Örneğin, kafein, alkol veya stres, bazı kişilerde vertigo ataklarına yol açabilir.
  5. Hidrasyon: Vücudun yeterince su alması, iç kulak ve denge sistemi sağlığı için önemlidir. Yeterli su içmek vertigo semptomlarını hafifletebilir.
  6. Denge Egzersizleri: Vestibüler rehabilitasyon egzersizleri, dengeyi geliştirmeye yardımcı olabilir. Bu egzersizleri bir fizyoterapist eşliğinde yapmak faydalı olabilir.
  7. Baş Pozisyonu Manevraları: BPPV gibi pozisyonel vertigo türleri için baş pozisyonu manevralarını bilmek ve doktorun önerdiği şekilde uygulamak, baş dönmesi ataklarını hafifletebilir.
  8. Güvenliği Sağlamak: Vertigo atakları sırasında düşme riski artabilir. Evde veya dışarıda güvenliği sağlamak için gerekirse yardımcı araçlar kullanmak (örneğin, baston veya yürüteç) önemlidir.
  9. Stres Yönetimi: Stres ve anksiyete, vertigo semptomlarını tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir. Stresi yönetmek için gevşeme teknikleri veya meditasyon gibi yöntemler kullanmak faydalı olabilir.
  10. Doktor Kontrollerini İhmal Etmemek: Vertigo rahatsızlığı olan kişiler, düzenli doktor kontrollerini ihmal etmemelidir. Tedavi planının gözden geçirilmesi ve gerektiğinde değiştirilmesi gerekebilir.

Her bireyin vertigo deneyimi farklıdır ve tedavi kişiselleştirilmelidir. Vertigo semptomları olan kişiler, doktorları tarafından önerilen yönergeleri takip etmelidir. Bu, semptomların kontrol altına alınmasına ve yaşam kalitesinin artırılmasına yardımcı olabilir.

Vertigo Rahatsızlığı İçin Hangi Bölüme Başvurmak Gerekir?

Vertigo rahatsızlığı yaşayan bir kişi, bir dizi tıbbi inceleme ve değerlendirme gerektiren bir durumu ele alırken öncelikle birinci basamak sağlık hizmeti sunucusuna (genellikle bir aile hekimine veya genel pratisyen doktora) başvurmalıdır. Aile hekimi veya genel pratisyen, semptomları değerlendirecek, muayene yapacak ve gerektiğinde daha fazla uzmanlık gerektiren bir doktora yönlendirecektir.

Vertigo’nun teşhisi ve tedavisi için başvurulan uzmanlık alanları şunlar olabilir:

  1. Kulak Burun Boğaz (KBB) Uzmanı (İşitme ve Denge Uzmanı): Vertigo’nun birçok nedeni iç kulağa veya denge sistemi ile ilgili problemlere dayanır. Bu nedenle, bir KBB uzmanı (işitme ve denge uzmanı olarak da bilinir) vertigo teşhisi ve tedavisinde önemli bir rol oynar.
  2. Nöroloji Uzmanı: Merkezi vertigo veya bazı nörolojik nedenlerle ilişkili vertigo durumlarında, bir nöroloji uzmanı teşhis ve tedavi konularında yardımcı olabilir.
  3. Dahiliye Uzmanı: Bazı durumlarda, iç kulak sorunları dışında altta yatan tıbbi durumlar da vertigo semptomlarına yol açabilir. Dahiliye uzmanları, bu tür sistemik nedenleri değerlendirebilir ve tedavi edebilir.
  4. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı: Vestibüler rehabilitasyon egzersizleri vertigo semptomlarının yönetimine yardımcı olabilir. Bu tür egzersiz programlarını yöneten bir fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı bu alanda yardımcı olabilir.

Vertigo semptomları yaşadığınızda, öncelikle birinci basamak sağlık hizmeti sunucusuna başvurarak değerlendirilmeniz önemlidir. Bu doktor, semptomları değerlendirecek, muayene yapacak ve gerektiğinde bir uzmana yönlendirecektir. Altta yatan nedenin teşhisi ve tedavisi için uygun uzmana yönlendirildiğinizden emin olmalısınız.

Hızlı Başvuru Formu
Benzer Makaleler

İlgili Hekimler

Doc Dr Handan Cipil
Dahiliye - İç Hastalıkları
Doç. Dr. Handan Çipil
Doc Dr Ebru Uz
Dahiliye - İç Hastalıkları
Doç. Dr. Ebru Uz
Doc Dr Mehmet Karaduman
Dahiliye - İç Hastalıkları
Doç. Dr. Mehmet Karaduman
Uzm Dr Emine Yuksel Kars
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars
Uzm Dr Servet Ozaydin
Dahiliye - İç Hastalıkları
Uzm. Dr. Servet Özaydın
Op Dr Afag Abba
Kulak Burun Boğaz
Op. Dr. Afag Abbasova
Op Dr Rahim Aydin
Kulak Burun Boğaz
Op. Dr. Rahim Aydın
Uzm Dr Guven Tunc
Dahiliye - İç Hastalıkları
Uzm. Dr. Güven Tunç