Diz ekleminin en güçlü bağlarından biri olan arka çapraz bağ (PCL), kaval kemiğinin (tibia) uyluk kemiğine (femur) göre arkaya doğru kaymasını engelleyen temel yapıdır. Ön çapraz bağa göre daha kalın ve güçlü olması nedeniyle arka çapraz bağ yırtılması daha nadir görülür; ancak meydana geldiğinde dizin stabilitesini ciddi oranda bozar.
Spor yaralanmaları ve trafik kazaları sonrası rehabilitasyonunda öncü kuruluşu olan A Life Sağlık Grubu, uzman ortopedi doktorları ile arka çapraz bağ hasarlarında en modern tedavi seçeneklerini sunmaktadır.
Arka çapraz bağ yırtılması belirtileri fark edildiğinde durumun genellikle ciddi bir travmadan kaynaklandığını gösterir. Çoğu hasta, yaşadığı ağrının basit bir zorlanma olduğunu düşünse de, dizdeki bu bağın hasar görmesi uzun vadede kireçlenme ve hareket kaybına yol açabilir.
Ankara A Life Sağlık Grubu Ortopedi ve Travmatoloji uzmanlarımız, diz stabilitenizi bozan bu yaralanmanın erken teşhisinde kritik rol oynayan belirtileri sizler için detaylandırdı.
Arka çapraz bağ hasarları, yaralanmanın şiddetine (evrelerine) göre farklılık gösterse de, klinik olarak en çok rastlanan semptomlar şunlardır:
En belirgin belirti, dizin tam arka çukurunda (popliteal bölge) hissedilen derin ve sinsi bir ağrıdır. Yaralanma anında şiddetli olan bu ağrı, zamanla dizin bükülmesi veya üzerine yük binmesiyle kronikleşebilir.
Diz Ağrısı ve Diz Kapağı Ağrısı Yaşıyorsanız Lütfen Diz Ağrısı Neden Olur? veya Diz Kapağı Ağrısı Nedir? Sayfalarımızı Ziyaret Ediniz.
Diz 90 derece bükülü vaziyetteyken (örneğin otururken), kaval kemiğinin (tibia) uyluk kemiğine göre geriye doğru çöktüğü veya sarktığı fark edilebilir. Bu, arka çapraz bağın artık kemiği yerinde tutamadığının en net fiziksel işaretidir.
Yürürken veya ani manevralar yaparken dizin kontrolsüzce arkaya doğru kayması veya bacağın sizi taşımayacağı hissi oluşur. Özellikle merdiven inerken veya yokuş aşağı yürürken bu güvensizlik hissi zirveye çıkar.
Yaralanmadan hemen sonra diz eklemi içinde sıvı birikmesi sonucu şişlik oluşur. Bu ödem, dizin tam olarak bükülmesini veya düzleştirilmesini zorlaştırarak hareket kısıtlılığına (sertliğe) yol açar.
1. Derece (Hafif): Bağda mikroskobik yırtıklar vardır. Belirtiler sadece hafif ağrı ve hassasiyetle sınırlıdır; dizde belirgin bir gevşeklik hissedilmez.
2. Derece (Kısmi): Bağ kısmen kopmuştur. Dizde hafif bir instabilite (boşalma hissi) ve merdiven çıkarken zorlanma başlar.
3. Derece (Tam): Bağ tamamen kopmuştur. Dizde belirgin bir çökme (sag sign) ve şiddetli yürüme güçlüğü görülür. Genellikle diğer bağ (ÖÇB, İç Yan Bağ) yaralanmaları da eşlik eder.
Arka çapraz bağ (PCL), diz ekleminin stabilitesini sağlayan en dayanıklı bağlardan biridir. Ön çapraz bağdan (ACL) daha kalın ve güçlü olduğu için yırtılması için genellikle çok yüksek enerjili bir travma gerekir. Arka çapraz bağ yırtılması neden olur sorusunun cevabı, genellikle kaval kemiğinin (tibia) bükülü bir dizde şiddetle geriye doğru itildiği ani darbelere dayanır.
Arka çapraz bağ yırtıklarının en yaygın nedenlerinden biri araç içi trafik kazalarıdır.
Mekanizma: Kaza anında diz bükülü vaziyetteyken, kaval kemiğinin üst kısmının aracın ön paneline (torpido/dashboard) sertçe çarpmasıdır.
Sonuç: Bu darbe, kaval kemiğini uyluk kemiğine göre şiddetle arkaya iter ve arka çapraz bağın kopmasına neden olur. Ankara’da meydana gelen yüksek enerjili kazalarda bu yaralanma tipi sıkça izlenir.
Özellikle futbol, basketbol ve güreş gibi temaslı sporlarda dizin bükülü halde olduğu pozisyonlarda yere sert düşmek ana nedenler arasındadır.
Mekanizma: Ayak parmak uçları yere dönükken dizin tam üzerine düşülmesi durumunda, kaval kemiği yerle temas ederek geriye doğru esner.
Sonuç: Bağın esneklik kapasitesi aşıldığında yırtılma meydana gelir. Sporcunun ağırlığı da bu basıncı artırarak tam kat yırtıklara yol açabilir.
Dizin normal hareket açıklığının ötesinde geriye doğru zorlanması durumudur.
Mekanizma: Ayak yerdeyken dize önden gelen çok şiddetli bir darbe (örneğin bir darbe sonucu dizin arkaya doğru yay gibi bükülmesi) hem ön hem de arka çapraz bağların aynı anda yaralanmasına neden olabilir.
Sonuç: Bu tür yaralanmalar genellikle diz çıkığı gibi çok daha ciddi ve acil cerrahi gerektiren durumlara zemin hazırlar.
Engebeli arazi yapısında yapılan doğa sporları, kışın buzlu zeminlerde düşmeler ve yoğun şehir trafiği, arka çapraz bağ yırtılması riskini artıran yerel faktörlerdir. A Life Sağlık Grubu olarak, bu tür travmalar sonrası gelişen "dizde boşalma" ve "arkada derin ağrı" şikayetlerini ciddiye almanızı öneriyoruz.
Arka çapraz bağ (PCL) yaralanmaları, dizin stabilitesini sağlayan en güçlü bağın hasar görmesiyle sonuçlanan ciddi bir ortopedik durumdur. Arka çapraz bağ yırtılması tedavisi, yırtığın derecesine, hastanın yaşına, aktivite seviyesine ve dizde eşlik eden diğer bağ (ÖÇB, menisküs) yaralanmalarına göre kişiye özel olarak planlanır.
Ankara A Life Sağlık Grubu Ortopedi ve Travmatoloji birimi olarak, arka çapraz bağ hasarlarında hastalarımızı en kısa sürede hareketli yaşamlarına döndürmek için modern cerrahi teknikler ve kapsamlı rehabilitasyon programları uyguluyoruz.
Tedaviye karar vermeden önce yırtığın derecesini belirlemek kritiktir:
Evre 1 ve 2 (Kısmi Yırtıklar): Genellikle ameliyatsız yöntemlerle tedavi edilir.
Evre 3 (Tam Kat Yırtık): Dizde belirgin bir gevşeklik (instabilite) varsa cerrahi müdahale gündeme gelir.
Hafif ve orta dereceli arka çapraz bağ yaralanmalarında ilk seçenek cerrahi dışı yöntemlerdir:
RICE Protokolü: Yaralanma sonrası ilk günlerde dinlenme, buz uygulaması, bandaj ve bacağı yüksekte tutma tedavisi uygulanır.
PCL Destekli Dizlikler: Kaval kemiğinin (tibia) arkaya kaymasını engelleyen özel "PCL Jack" tipi menteşeli dizlikler kullanılır.
Fizik Tedavi: Tedavinin en önemli parçasıdır. Üst bacak (Quadriceps) kaslarının güçlendirilmesi, bağın görevini kasların üstlenmesini sağlayarak dizin stabilitesini artırır.
Eğer yırtık tam katsa veya dizde birden fazla bağ hasarı (kombine yaralanma) mevcutsa cerrahi kaçınılmazdır.
PCL Rekonstrüksiyonu: Kopan bağ dikilerek iyileşemediği için, vücudun başka bir yerinden alınan (hamstring tendonu gibi) veya kadavradan alınan bir tendonla (greft) bağ yeniden yapılandırılır.
Artroskopik Cerrahi (Kapalı Yöntem): Ameliyat, diz açılmadan küçük deliklerden kamera eşliğinde yapılır. Bu yöntem, Ankara A Life Sağlık Grubu hastanelerimizde doku hasarını minimize etmek ve iyileşme süresini hızlandırmak için tercih edilen standart yöntemdir.
PCL ameliyatının başarısı, cerrahi kadar disiplinli bir fizik tedavi sürecine bağlıdır. Ameliyat sonrası ilk 6 hafta bacak özel bir dizlikte korunur ve ardından kademeli olarak ağırlık verme ve güçlendirme egzersizlerine geçilir. Tam spora dönüş genellikle 6-9 ayı bulmaktadır.
Lütfen size ulaşabilmek için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Evet, arka çapraz bağ yırtığı ameliyatsız tedavi edilebilir. AÇB, kanlanma yapısı sayesinde Ön Çapraz Bağ'a göre kendi kendine iyileşme potansiyeline daha çok sahiptir. Özellikle Evre 1 ve Evre 2 (kısmi) yırtıklarda cerrahi dışı yöntemler ve profesyonel fizik tedavi ile başarılı sonuçlar alınmaktadır.
Arka çapraz bağ yırtılması tedavisi, başlangıçta dizin dinlendirilmesi, buz uygulaması (RICE protokolü) ve stabilizasyonla başlar. İlerleyen süreçte dizin arkaya kaymasını engelleyen özel "PCL dizlikleri" kullanılır ve üst bacak kaslarını (Quadriceps) güçlendiren yoğun bir fizik tedavi programı uygulanır.
Arka çapraz bağ nerede sorusunun cevabı, diz ekleminin tam merkezinde, Ön Çapraz Bağ'ın hemen arkasındadır. Temel görevi, kaval kemiğinin (tibia) uyluk kemiğine göre arkaya doğru kaymasını engellemek ve dizin dönme hareketlerini stabilize etmektir.
Arka çapraz bağ zedelenmesi belirtileri arasında; dizin arkasında dolgunluk hissi, merdiven inerken veya yokuş aşağı yürürken güvensizlik hissi ve diz çökerken artan arka çapraz bağ ağrısı yer alır. Şiddetli vakalarda dizin arkaya doğru sarktığı (sag sign) gözlemlenebilir.
Arka çapraz bağ iyileşme süresi, yaralanmanın şiddetine göre değişir. Hafif zedelenmelerde 6-12 haftalık bir rehabilitasyon yeterli olabilirken, tam yırtıkların ameliyatsız tedavisinde dizin stabilitesini kazanması 3 ile 6 ay arasında sürebilir.
Arka çapraz bağ yırtılması ameliyat olmazsa ne olur: Eğer dizde belirgin bir gevşeklik kalırsa, bu durum diz kapağı (patella) ve eklem kıkırdağı üzerine binen yükü artırır. Uzun vadede erken yaşta diz kireçlenmesi (osteoartrit) ve menisküs yırtıkları riskini ciddi oranda yükseltir.
Ameliyatsız süreçte standart dizlikler yerine, kaval kemiğini aktif olarak öne doğru iten "dinamik PCL dizlikleri" tercih edilmelidir. Bu dizlikler, iyileşme sürecinde bağın doğru pozisyonda (gevşemeden) kaynamasına yardımcı olur.
Üst ön bacak kası olan Quadriceps, arka çapraz bağın en büyük yardımcısıdır. Bu kas güçlendiğinde kaval kemiğinin arkaya kaçmasını engeller ve bağın üzerindeki yükü hafifletir. Bu nedenle rehabilitasyonun %80'i bu kası güçlendirmeye yöneliktir.
Arka çapraz bağ kopması iyileşme süreci sabır gerektirir. Ameliyatsız tedavide düşük etkili sporlara (yüzme, düz yol yürüyüşü) 3. aydan itibaren geçilebilirken; futbol, basketbol gibi ani dönüş gerektiren sporlara dönüş genellikle 6. ayı bulmaktadır.
Ön ve arka çapraz bağ kopması bir aradaysa, dizde çok ciddi bir instabilite (çıkık diz) söz konusudur. Bu tip çoklu bağ yaralanmalarında, ameliyatsız tedavi genellikle yetersiz kalır ve hastanın yürüme fonksiyonlarını korumak için cerrahi rekonstrüksiyon şarttır.
Tanı sürecinde uzman bir ortopedist "Arka Çekmece Testi" (Posterior Drawer Test) yaparak kaval kemiğinin arkaya ne kadar kaydığını ölçer. Kesin tanı ve eşlik eden doku hasarlarını belirlemek için mutlaka yüksek çözünürlüklü MR (Emar) çekilmelidir.
Ankara'nın Etimesgut, Pursaklar ve Altındağ bölgelerindeki A Life Sağlık Grubu hastanelerimizde; deneyimli Ortopedi kadromuz ve modern Fizik Tedavi ünitelerimizle arka çapraz bağ yaralanmalarında hem cerrahi hem de cerrahi dışı en güncel çözümleri sunuyoruz.
7/24 tüm soru ve sorunlarınız için buradayız.
E-Sonuç 
0 (850) 888 54 33
E-Randevu 
E-Randevu 
0 (850) 888 54 33
WhatsApp
E-Sonuç