Düşük Tansiyon Nedir?

Düşük tansiyon (hipotansiyon), kanın damar duvarlarına uyguladığı basıncın normal kabul edilen değerlerin, yani genellikle 90/60 mmHg’nin altına düşmesi durumudur. Birçok insan için düşük tansiyon herhangi bir belirtiye yol açmadığı sürece sağlıklı kabul edilir; ancak beyne ve hayati organlara giden kan akışının yetersiz kalmasına neden olduğunda baş dönmesi, bayılma ve halsizlik gibi şikayetleri beraberinde getirebilir.

Hipotansiyonun temel özellikleri ve sınıflandırılması şu şekildedir:

• Sayısal Değerler: Büyük tansiyonun (sistolik) 90 mmHg, küçük tansiyonun (diyastolik) ise 60 mmHg altında olması hipotansiyon olarak tanımlanır.

• Ortostatik Hipotansiyon: Uzun süre otururken veya yatarken aniden ayağa kalkınca yaşanan geçici tansiyon düşüklüğüdür.

• Postprandiyal Hipotansiyon: Yemek yedikten hemen sonra kanın sindirim sistemine yoğunlaşmasıyla oluşan düşüştür.

• Belirtisiz Hipotansiyon: Düzenli spor yapanlarda veya genetik olarak tansiyonu düşük olanlarda herhangi bir sorun teşkil etmeyen durumdur.

Ne Zaman Tehlikelidir? Düşük tansiyon; kafa karışıklığı, soğuk ve nemli cilt, hızlı nefes alma veya nabızda zayıflama gibi belirtilerle birlikte seyrediyorsa "şok" belirtisi olabilir ve acil tıbbi müdahale gerektirir.

Düşük tansiyon (hipotansiyon), kan basıncının hayati organlara yeterli oksijen ve besini taşıyamayacak kadar azalması durumudur. Genellikle bir hastalık değil, altta yatan başka bir durumun belirtisidir. A Life Sağlık Grubu olarak, tansiyon düşüşünün altında yatan tetikleyici faktörün doğru teşhis edilmesinin, doğru tedavi protokolünün oluşturulmasındaki en kritik adım olduğunu hatırlatırız.

Tıbbi olarak düşük tansiyon (hipotansiyon), kan basıncı değerlerinin 90/60 mmHg seviyesinin altına düşmesi olarak tanımlanır. Bu tanıma göre; büyük tansiyonun (sistolik) 90 mmHg'den, küçük tansiyonun (diyastolik) ise 60 mmHg'den düşük olması durumu "düşük tansiyon" olarak kabul edilir.

Düşük tansiyon belirtileri, genellikle beyne ve diğer hayati organlara giden kan akışının yetersiz kalmasıyla ortaya çıkar. Kan basıncı 90/60 mmHg değerinin altına düştüğünde, vücut bu durumu telafi etmeye çalışırken çeşitli fiziksel sinyaller verir. Birçok kişi için düşük tansiyon herhangi bir şikayete neden olmazken, kan basıncındaki ani düşüşler hayati riskler oluşturabilir.

En yaygın karşılaşılan düşük tansiyon belirtileri şunlardır:

• Baş Dönmesi ve Sersemlik: Özellikle otururken veya yatarken aniden ayağa kalkıldığında (ortostatik hipotansiyon) hissedilen denge kaybı.

• Bayılma (Senkop): Beyne giden kan akışının anlık olarak kesilmesi sonucu oluşan geçici bilinç kaybı.

• Bulanık veya Kararan Görme: Görüşün netliğini kaybetmesi, tünel görüşü veya göz önünde noktalar uçuşması.

• Mide Bulantısı: Tansiyonun düşmesine bağlı olarak mide bulantısı ve bazen kusma hissi.

• Halsizlik ve Yorgunluk: Vücudun genelinde hissedilen bitkinlik, uyku hali ve hareket etmede zorlanma.

• Konsantrasyon Güçlüğü: Net düşünememe, kafa karışıklığı ve odaklanma sorunları.

• Soğuk, Nemli ve Solgun Cilt: Kan akışının azalması nedeniyle cildin serinlemesi ve renk kaybı yaşaması.

• Hızlı ve Yüzeysel Nefes: Vücudun oksijen açığını kapatmak için solunum hızını artırması.

Baş dönmesi ve sersemlik hissi, düşük tansiyonun (hipotansiyon) en sık görülen ve genellikle ilk fark edilen belirtisidir. Bu durumun temel nedeni, damarlardaki basıncın, yerçekimine karşı koyarak beyne yeterli miktarda kan ve oksijen pompalayamamasıdır. Beyin, anlık olarak ihtiyaç duyduğu yakıttan mahrum kaldığında vücudu uyarmak için bu denge sinyallerini bozar.

Bu belirtinin karakteristik özellikleri şunlardır:

• Aniden Ayağa Kalkınca Tetiklenir: Genellikle otururken veya yatarken hızla ayağa kalkıldığında ortaya çıkar. Tıpta buna "Ortostatik Hipotansiyon" denir. Vücut pozisyon değiştirdiğinde kan bacaklarda göllenir ve kalp bunu telafi etmekte gecikir.

• "Bayılacakmış Gibi" Olma Hissi: Kişi etrafın döndüğünü (vertigo) hissetmekten ziyade, kendini boşlukta, dengesiz, sarhoş gibi veya bayılmanın eşiğinde hisseder.

• Göz Kararması Eşlik Eder: Sersemlik hissiyle eş zamanlı olarak görüş bulanıklaşabilir, gözlerin önünde siyah noktalar veya ışık çakmaları görülebilir.

Önemli Uyarı: Baş dönmesi ve sersemlik başladığı anda düşme riskine karşı derhal güvenli bir yere oturulmalı veya uzanılmalıdır. Mümkünse ayakları kalp seviyesinden yukarı kaldırmak, kanın beyne geri dönüşünü hızlandırarak belirtilerin daha çabuk geçmesini sağlar.

Bayılma, tıbbi adıyla senkop, düşük tansiyonun en ciddi belirtilerinden biridir ve beyne giden kan akışının geçici olarak hayati seviyenin altına düşmesi sonucu oluşur. Beyin, oksijen ve glikoz eksikliği hissettiğinde kendini korumaya almak için kısa süreli bir "kapanma" yaşar. Düşük tansiyon kaynaklı bayılmalar genellikle ani gelişir ancak vücut bu durumdan hemen önce belirli uyarı sinyalleri verir.

Düşük tansiyona bağlı bayılmanın temel özellikleri şunlardır:

• Geçici Bilinç Kaybı: Kan basıncı beyin fonksiyonlarını sürdüremeyecek kadar düştüğünde, kişi bilincini kaybederek yere yığılır. Yatay pozisyona geçmek, kanın beyne geri akışını kolaylaştırdığı için kişi genellikle kısa sürede kendine gelir.

• Öncü Belirtiler (Prodrom): Bayılma aniden gerçekleşmeden hemen önce; aşırı terleme, ani mide bulantısı, solgunluk, kulak çınlaması ve "dünyadan uzaklaşma" hissi yaşanabilir.

• Tetikleyici Faktörler: Uzun süre hareketsiz ayakta durmak, aşırı sıcak ortamlarda bulunmak veya şiddetli duygusal stres anında tansiyonun aniden düşmesi senkopu tetikleyebilir.

Güvenlik Önlemi: Eğer bayılacakmış gibi hissediyorsanız, ayakta durmaya çalışmayın. Hemen yere uzanın ve bacaklarınızı kalp seviyesinden yukarı (yaklaşık 30 cm) kaldırın. Bu basit müdahale, kanın hayati organlara ve beyne ulaşmasını hızlandırarak bayılmayı önleyebilir veya etkisini azaltabilir.

Bulanık veya kararan görme, kan basıncının aniden düşmesiyle birlikte gözlere ve beynin görme merkezine (oksipital lob) giden kan akışının kısıtlanması sonucu ortaya çıkar. Gözdeki retina tabakası oksijen yetersizliğine karşı oldukça hassastır; bu nedenle tansiyon düştüğünde görüş kalitesi hızla bozulabilir.

Düşük tansiyona bağlı görme bozukluklarının özellikleri şunlardır:

• Tünel Görüşü ve Kararma: Görüş alanının kenarlardan merkeze doğru daralması (tünel görüşü) veya her şeyin bir anda "griye" dönmesi ("grey-out") en sık rastlanan durumlardır. Bu, tam bir bayılma öncesindeki son aşama olabilir.

• Göz Önünde Uçuşan Noktalar: Kan basıncındaki dalgalanmalar nedeniyle göz önünde parlak ışık çakmaları veya siyah noktaların (sinek uçuşması gibi) görülmesi.

• Odaklanma Güçlüğü: Göz kaslarının ve sinirlerinin yeterli kan desteği alamaması sonucu, bakılan nesnelerin netleştirilememesi ve puslu bir görüntü oluşması.

Doktor Notu: Eğer görme kaybı tek taraflıysa, çok şiddetliyse veya tansiyonunuz düzelse bile geçmiyorsa; bu durum sadece düşük tansiyonla ilgili olmayabilir. Nörolojik veya göz içi bir sorunu dışlamak adına mutlaka bir uzman görüşü alınmalıdır.

Mide bulantısı, düşük tansiyon (hipotansiyon) sırasında vücudun hayatta kalma mekanizmasının bir sonucu olarak ortaya çıkar. Kan basıncı düştüğünde vücut, elindeki kısıtlı kanı öncelikle beyin ve kalp gibi hayati organlara yönlendirir. Bu durum, sindirim sistemine giden kan akışının geçici olarak azalmasına ve mide sinirlerinin uyarılmasına yol açarak bulantı hissini tetikler.

Düşük tansiyona bağlı mide bulantısının temel özellikleri şunlardır:

• Baş Dönmesi ile Eş Zamanlı Görülür: Bulantı genellikle tek başına değil; baş dönmesi, sersemlik veya göz kararması ile birlikte bir paket halinde gelir.

• Vücudun Uyarı Sinyalidir: Ani bir tansiyon düşüşünde mide bulantısı, vücudun "bir şeyler yolunda değil" deme şeklidir ve genellikle bayılma öncesi bir uyarı işareti (prodromal belirti) olarak kabul edilir.

• Otonom Sinir Sistemi Tepkisi: Tansiyon düştüğünde vücut "savaş veya kaç" moduna girerek adrenalin salgılayabilir. Bu hormonal değişim mide kasılmalarına ve soğuk terlemeyle birlikte gelen bulantıya neden olur.

Önemli Not: Eğer mide bulantısı şiddetliyse ve kusma eşlik ediyorsa, bu durum sadece basit bir tansiyon düşüklüğü değil; gıda zehirlenmesi, iç kulak sorunları veya ciddi bir enfeksiyonun habercisi olabilir. Belirtiler dinlenmekle geçmiyorsa tıbbi yardım alınmalıdır.

Konsantrasyon güçlüğü, düşük tansiyonun (hipotansiyon) merkezi sinir sistemi üzerindeki doğrudan etkilerinden biridir. Beyin, vücuttaki toplam oksijenin yaklaşık %20'sini tüketen, enerjiye en çok ihtiyaç duyan organdır. Kan basıncı düştüğünde, beyne giden kan akımı (serebral perfüzyon) yavaşlar; bu da nöronların ihtiyaç duyduğu oksijen ve glikozun yetersiz kalmasına, dolayısıyla bilişsel süreçlerin aksamasına neden olur.

Düşük tansiyona bağlı gelişen zihinsel belirtiler şunlardır:

• Beyin Sisi (Brain Fog): Düşüncelerin netleşmemesi, sanki bir sis perdesinin arkasından bakıyormuş gibi hissetme ve zihinsel uyuşukluk hali.

• Odaklanma Sorunu: Okunan bir metni anlamakta zorlanma, dikkat gerektiren işlerde normalden daha fazla hata yapma veya konuşulanları takip edememe.

• Kısa Süreli Bellek Zayıflığı: Yapılacak basit işleri unutma veya bir odaya ne için girdiğini anlık olarak hatırlayamama gibi durumlar.

• Karar Verme Güçlüğü: Analitik düşünme yeteneğinin yavaşlaması nedeniyle en basit tercihlerde bile kararsızlık yaşanması.

Biliyor muydunuz? Gün içinde yeterli su içmemek (dehidratasyon), kan hacmini düşürerek bu zihinsel yorgunluğu ve odaklanma sorununu tetikleyen en yaygın gizli nedendir. Sadece bir bardak su içmek bile bazen zihni açmak için en hızlı çözümdür.

Soğuk, nemli ve solgun cilt, düşük tansiyonun (hipotansiyon) vücudun dış yüzeyine yansıyan en belirgin fiziksel işaretlerinden biridir. Kan basıncı kritik seviyelere düştüğünde, vücut akıllıca bir savunma mekanizması geliştirerek eldeki kısıtlı kanı deri altındaki damarlardan çekip kalp, beyin ve akciğer gibi hayati organlara yönlendirir. Bu duruma tıp dilinde "periferik vazokonstrüksiyon" (çevresel damar daralması) denir.

Ciltte meydana gelen bu değişimlerin nedenleri şunlardır:

• Solgunluk (Palor): Cildin hemen altındaki kılcal damarlara giden kan akışının azalması sonucu deri doğal pembe/canlı rengini kaybederek soluk veya grimsi bir görünüm alır.

• Soğukluk: Kan, vücut ısısını taşıyan temel araçtır. Kanın deri yüzeyinden çekilerek iç organlara odaklanması, özellikle el ve ayaklarda belirgin bir soğuma hissi yaratır.

• Nemli ve Yapışkan Yapı: Tansiyonun düşmesiyle birlikte otonom sinir sistemi (sempatik sistem) "acil durum" sinyali verir. Bu stres tepkisi, ter bezlerinin aniden çalışmasına neden olarak cildin soğuk ama aynı zamanda nemli veya yapışkan bir terle kaplanmasına yol açar.

Kritik Uyarı: Eğer ciltteki bu soğukluk ve solgunluk; hızlı ve yüzeysel nefes alma, zayıf nabız veya kafa karışıklığı ile birlikte görülüyorsa, bu durum "şok" belirtisi olabilir. Bu tablo, tansiyon düşüklüğünün tıbbi bir acil duruma dönüştüğünü gösterir ve derhal müdahale gerektirir.

Halsizlik ve yorgunluk, düşük tansiyonun (hipotansiyon) en yaygın ve süreklilik gösteren belirtisidir. Kan basıncı düşük olduğunda, kalp vücuda kan pompalamakta zorlanır; bu da kasların, dokuların ve organların ihtiyaç duyduğu oksijen ve glikozun (enerji kaynağı) hücrelere yeterince hızlı ulaşamamasına neden olur. Kişi, fiziksel bir aktivite yapmasa dahi kendini "yakıtı bitmiş bir motor" gibi bitkin hissedebilir.

Düşük tansiyona bağlı halsizliğin temel özellikleri şunlardır:

• Ağırlaşmış Uzuvlar: Kolların ve bacakların normalden daha ağır olduğu hissi ve en basit hareketlerde bile çabuk yorulma.

• Zihinsel Bitkinlik (Beyin Sisi): Sadece fiziksel değil, odaklanmayı güçleştiren ve karar verme sürecini yavaşlatan bir zihinsel yorgunluk hali.

• Dinlenmekle Geçmeyen Yorgunluk: Uyku ve istirahate rağmen geçmeyen, genellikle günün ilerleyen saatlerinde artış gösteren kronik bir enerji düşüklüğü.

Doktor Notu: Eğer halsizliğiniz sadece sabahları değil, tüm güne yayılıyorsa ve buna solgunluk eşlik ediyorsa; bu durum düşük tansiyonla birlikte seyreden bir anemi (kansızlık) veya vitamin eksikliğinin işareti olabilir. Kan değerlerinin kontrol edilmesi bu noktada önemlidir.

Hızlı ve yüzeysel nefes, vücudun düşük kan basıncı (hipotansiyon) nedeniyle ortaya çıkan oksijen yetersizliğini telafi etme çabasıdır. Kan basıncı düştüğünde, dokulara ve hücrelere taşınan oksijen miktarı azalır. Beyin, bu durumu hayati bir tehdit olarak algılar ve akciğerlere solunumu hızlandırması yönünde sinyal gönderir; amaç, dolaşımdaki azalan kanın mümkün olan en yüksek oksijen seviyesiyle yüklenmesini sağlamaktır.

Hipotansiyona bağlı solunum değişikliklerinin özellikleri şunlardır:

• Oksijen Açlığını Giderme: Kanın damarlardaki akış hızı yavaşladığı için vücut, her bir nefesle daha fazla oksijen almaya çalışarak açığı kapatmaya odaklanır.

• Hava Açlığı Hissi: Kişi ne kadar hızlı nefes alırsa alsın, ciğerlerine yeterli hava girmiyormuş veya boğuluyormuş gibi bir hisse kapılabilir.

• Göğüste Daralma: Solunum kaslarının aşırı ve hızlı çalışması, göğüs bölgesinde bir yorgunluk veya baskı hissi yaratabilir.

KRİTİK UYARI: Hızlı ve yüzeysel nefes alma; eğer zayıf ve hızlı nabız, aşırı soğuk cilt ve kafa karışıklığı ile birlikte görülüyorsa, bu tablo "şok" durumuna işaret eder. Bu, vücudun artık düşük tansiyonu tolere edemediği ve hayati organların kapanmaya başladığı anlamına gelir. Bu durumda vakit kaybetmeden tıbbi yardım çağrılmalıdır.

Düşük tansiyonun nedenleri, vücudun kan hacminin azalmasından kalp fonksiyonlarındaki aksamalara kadar geniş bir yelpazede çeşitlilik gösterir. Tansiyonun aniden veya kronik olarak düşük seyretmesi, vücudun kan basıncını dengeleyen mekanizmalarının (sinir sistemi, böbrekler ve hormonlar) bir engelle karşılaştığının işaretidir.

Düşük tansiyona yol açan en yaygın faktörler şunlardır:

• Dehidrasyon (Vücudun Susuz Kalması): Yeterli su tüketilmediğinde kan hacmi azalır; bu da tansiyonun düşmesine neden olan en yaygın "gizli" sebeptir.

• Kalp Sorunları: Çok düşük nabız (bradikardi), kalp kapakçığı sorunları, kalp krizi veya kalp yetmezliği gibi durumlar kalbin yeterli kanı pompalayamamasına yol açar.

• Endokrin (Hormonal) Sorunlar: Tiroid hastalıkları, böbrek üstü bezi yetmezliği (Addison hastalığı) ve kan şekerinin çok düşük olması (hipoglisemi) tansiyonu tetikleyebilir.

• Hamilelik: Dolaşım sistemi hızla genişlediği için hamileliğin ilk 24 haftasında tansiyonun düşmesi normal kabul edilir; doğum sonrası genellikle düzelir.

• Beslenme Eksiklikleri: Vücudun yeterli kırmızı kan hücresi üretmesi için gereken B-12 vitamini, folat ve demir eksikliği (anemi), tansiyon düşüklüğüne neden olabilir.

• Ciddi Enfeksiyonlar (Sepsis): Bir enfeksiyon kan dolaşımına karıştığında, "septik şok" olarak bilinen ve hayati tehlike arz eden ani bir tansiyon düşüşüne yol açabilir.

• İlaç Kullanımı: Diüretikler (idrar söktürücüler), beta-blokerler, bazı antidepresanlar ve Parkinson ilaçları yan etki olarak tansiyonu düşürebilir.

Düşük tansiyonu (hipotansiyon) dengelemek ve yükseltmek için yapılabilecek en etkili yöntemler şunlardır:

• Tuz Tüketimi: Sodyum kan basıncını artırır. Bir bardak tuzlu ayran veya hafif tuzlu bir atıştırmalık hızlı çözüm sağlar.

• Bol Su İçmek: Kan hacmini artırarak tansiyonu dengeler. Günde en az 2-2.5 litre su tüketilmelidir.

• Kafein Desteği: Şekersiz bir kahve veya çay, kısa süreliğine tansiyonu yükseltmeye yardımcı olabilir.

• Küçük ve Sık Öğünler: Büyük porsiyonlar yerine az ve sık yemek, yemek sonrası tansiyon düşüşünü (postprandial hipotansiyon) önler.

• Ayakları Yükseltmek: Tansiyon düştüğünde sırt üstü uzanıp ayakları kalp seviyesinden 30 cm yukarı kaldırmak beyne giden kan akışını artırır.

Düşük tansiyonu yükseltmek için en etkili yöntemler; vücudun sıvı hacmini artırmak, kan dolaşımını hızlandırmak ve sodyum dengesini sağlamaktır. Eğer kronik bir rahatsızlığınız yoksa ve tansiyonunuz aniden düştüyse; su tüketimini artırmak, hafif tuzlu gıdalar tüketmek ve bacakları yukarı kaldırarak dinlenmek kan basıncını hızla normale döndürebilir.

Düşük tansiyonu dengelemeye yardımcı olan temel yöntemler şunlardır:

• Sıvı Tüketimini Artırın: Su, kan hacmini doğrudan artırarak tansiyonun yükselmesini sağlar. Dehidrasyonu (susuzluğu) önlemek için günde en az 2-2,5 litre su içilmelidir.

• Tuz Alımını Hafifçe Artırın: Sodyum, vücutta su tutulmasını sağlayarak kan basıncını yükseltir. Tansiyon düştüğünde bir bardak ayran veya hafif tuzlu bir atıştırmalık hızlı çözüm sunar. (Ancak bu miktar doktor kontrolünde ayarlanmalıdır).

• Küçük ve Sık Öğünler: Büyük porsiyonlu ağır yemekler, kanın sindirim sistemine toplanmasına ve tansiyonun düşmesine neden olur. Az az ama sık yemek kan basıncını stabil tutar.

• Bacakları Yukarı Kaldırın: Uzandığınızda bacaklarınızın altına destek koyarak kalp seviyesinden yukarı kaldırmak, kanın hayati organlara ve beyne daha kolay akmasını sağlar.

• Kompresyon Çorapları: Özellikle ayakta durunca tansiyonu düşenler için varis çorapları (kompresyon çorapları), kanın bacaklarda göllenmesini engelleyerek tansiyonu dengeler.

• Kafein Desteği: Şekersiz kahve veya çay, kan dolaşımını hızlandırarak kısa süreli ve geçici bir tansiyon yükselmesi sağlayabilir.

Düşük tansiyonun zararları, genellikle hayati organlara giden kan akışının (perfüzyon) yetersiz kalmasıyla ortaya çıkar. Çoğu insan için düşük tansiyon bir sağlık belirtisi olsa da, dokuların ihtiyaç duyduğu oksijen ve besini alamadığı durumlarda ciddi riskler barındırır. Özellikle yaşlılarda ve kronik hastalığı olanlarda, düşük kan basıncı organ hasarına ve denge kaybına bağlı yaralanmalara yol açabilir.

Düşük tansiyonun vücuda verdiği temel zararlar şunlardır:

• Düşme ve Yaralanma Riski: Baş dönmesi ve anlık göz kararması, denge kaybına yol açarak ciddi düşmelere, kemik kırıklarına veya kafa travmalarına neden olabilir.

• Organ Hasarı (Hipoksi): Kan basıncı hayati organlara (beyin, kalp, böbrekler) kan taşıyamayacak kadar düşükse, bu organlarda oksijen yetersizliği (hipoksi) gelişebilir. Bu durum, uzun vadede hücre ölümlerine ve organ yetmezliğine zemin hazırlar.

• Kalp Yükünün Artması: Vücut, düşük basıncı telafi etmek için kalp atış hızını artırabilir (taşikardi). Kalbin sürekli bu tempoda çalışması, kalp kasını yorabilir ve kalp ritim bozukluklarını tetikleyebilir.

• Bilişsel Fonksiyonlarda Gerileme: Beyne giden kan akışının sürekli düşük olması; odaklanma güçlüğü, unutkanlık ve ilerleyen yaşlarda demans (bunama) riskinin artmasıyla ilişkilendirilmiştir.

• Şok Riski: Tansiyonun aşırı düşmesi, vücudun kendini kapatmaya başladığı "şok" durumuna yol açabilir. Bu, müdahale edilmezse hayati tehlike oluşturan bir acil durumdur.

Düşük tansiyon tek başına her zaman bir hastalık değildir. Ancak nedenini anlamak için şu durumlarda Kardiyoloji veya İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümüne başvurulmalıdır:

1. Tansiyon düşüklüğüyle birlikte sürekli bir halsizlik yaşıyorsanız,

2. Belirli bir ilaca başladıktan sonra şikayetleriniz arttıysa,

3. Ailenizde kronik kalp veya hormon hastalığı öyküsü varsa.

Önemli Hatırlatma: Tansiyon düşüklüğü bazen "gizli bir kanama" veya "kalp kapakçığı sorunu" gibi ciddi durumların ilk sinyali olabilir. Özellikle yaşlılarda ani gelişen hipotansiyon ciddiye alınmalıdır.