Gözde Arpacık Neden Çıkar? Nasıl Geçer​?

Gözde arpacık (hordeolum), göz kapağının kenarında veya içinde, genellikle bir sivilceye benzeyen, ağrılı, kırmızı ve hassas bir yumrudur. Çoğunlukla bakteriyel bir enfeksiyon sonucu göz kapağındaki yağ bezlerinin veya kirpik diplerinin tıkanmasıyla oluşur.

Arpacık oluşumunun en tipik ve yaygın belirtileri şunlardır:

• Ağrılı Kırmızı Şişlik: Göz kapağının kenarında, sivilceye benzeyen, dokunulduğunda hassasiyet yaratan yumru.

• Gözde Batma Hissi: Gözün içinde toz veya yabancı bir cisim varmış gibi sürekli rahatsızlık.

• Işığa Duyarlılık (Fotofobi): Parlak ışıklara bakarken zorlanma ve gözü kısma ihtiyacı.

• Sulanma ve Çapaklanma: Gözde aşırı yaşarma ve kirpik diplerinde sarımsı kabuklanmalar.

• Ödem ve Kızarıklık: Göz kapağının tamamında veya bir kısmında şişlik ve kanlanma.

Arpacık aniden ortaya çıkmaz; genellikle birkaç aşamada kendini belli eder:

Henüz bir şişlik yokken göz kapağınızda belirli bir noktada hassasiyet, kaşıntı ve hafif bir sızlama hissedersiniz. Gözünüzü kırptığınızda o bölgenin "farklı" hissettirdiğini fark edersiniz.

Kısa süre içinde o bölgede kırmızı bir yumru belirir. Eğer bu bir dış arpacıksa, kirpik dibinde sarı uçlu bir sivilce gibi görünür. İç arpacık ise kapağın iç kısmında kalır ve dışarıdan sadece genel bir şişlik ve şiddetli ağrı olarak fark edilir.

Arpacık olgunlaştığında içindeki iltihap kendiliğinden boşalabilir. Bu noktada ağrı aniden hafifler. Ancak dikkat: Bu iltihabı asla siz sıkmamalısınız; enfeksiyonun kana veya gözün arkasına yayılma riski vardır.

Gözde Arpacık oluşumunu tetikleyen en yaygın faktörler şunlardır:

• Bakteriyel Enfeksiyon: Stafilokok bakterilerinin tıkalı yağ bezlerine yerleşmesi.

• Zayıf El Hijyeni: Elleri yıkamadan gözleri ovuşturmak veya lens takmak.

• Makyaj Kalıntıları: Göz makyajını temizlemeden uyumak veya başkasının makyaj malzemelerini kullanmak.

• Kirpik Dibi İltihabı (Blefarit): Göz kapağı kenarlarında kronik bir iltihap bulunması.

• Gözyaşı Kalitesinin Düşmesi: Meibomian bezlerinin düzgün çalışmaması (yağ bezleri tıkanıklığı).

• Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması: Yoğun stres, yorgunluk veya uykusuzluk.

Arpacığın en büyük düşmanı kirli ellerdir. Gün içinde dokunduğumuz yüzeylerden (telefon, kapı kolu, toplu taşıma) elimize geçen bakteriler, gözümüzü ovuşturduğumuzda doğrudan göz kapağındaki gözeneklere taşınır.

• Eski Makyaj Malzemeleri: Süresi geçmiş maskara ve kalemler bakteri yuvasına dönüşebilir.

• Temizlenmeyen Lensler: Kontakt lenslerin dezenfekte edilmeden takılması veya lens kabının kirli olması arpacık riskini artırır.

Bazı sağlık sorunları olan kişilerde arpacık çıkma olasılığı daha yüksektir:

• Blefarit: Kirpik diplerindeki kronik iltihaplanma, bezlerin sürekli tıkanmasına yol açar.

• Oküler Rozasea (Gül Hastalığı): Yüzde kızarıklığa neden olan bu durum gözleri de etkileyerek arpacığı tetikleyebilir.

• Diyabet: Şeker hastalığı olan kişilerin bağışıklık sistemi enfeksiyonlara karşı daha hassastır.

Gözde Arpacığı en kısa sürede iyileştirmek için şu adımları izleyin:

• Sıcak Kompres Uygulayın: Temiz bir bezi ılık suyla ıslatıp günde 3-4 kez, 10-15 dakika boyunca gözünüzün üzerinde bekletin. Bu, tıkanan yağ bezini yumuşatır ve iltihabın akmasını sağlar.

• Gözü Temiz Tutun: Kirpik diplerini yakmayan bir bebek şampuanı veya eczanelerde satılan göz kapağı mendilleri ile nazikçe temizleyin.

• Asla Sıkmayın: Arpacığı patlatmaya çalışmak enfeksiyonun yayılmasına ve kalıcı hasara neden olabilir.

• Makyaja Ara Verin: İyileşme tamamlanana kadar göz makyajı yapmayın ve kontakt lens kullanmayın.

• Çay Pansumanı: Ilık (sıcak değil) çay poşetleri, içeriğindeki tanenler sayesinde ağrıyı hafifletmeye ve şişliği indirmeye yardımcı olabilir.

• Ilık Su ve Havlu: En güvenli ve etkili yöntemdir. Isı, arpacığın "olgunlaşmasını" ve içindeki irinin kendiliğinden boşalmasını hızlandırır.

• Bebek Şampuanı: Bir pamuk yardımıyla kirpik diplerini bebek şampuanlı suyla silmek, gözenekleri açar ve bakteriyel yükü azaltır.

Eğer arpacık 48 saat içinde küçülmezse, bir göz doktoru şu tedavileri önerebilir:

• Antibiyotikli Damlalar ve Merhemler: Enfeksiyonun yayılmasını durdurmak için kullanılır.

• Kortizonlu Kremler: Şiddetli ödem ve şişliği indirmek için tercih edilebilir.

• Oral Antibiyotikler: Enfeksiyon göz kapağının diğer bölgelerine yayıldıysa (selülit şüphesi) ağızdan alınan ilaçlar gerekebilir.

Arpacık çok büyürse ve görmeyi engelliyorsa, doktor steril koşullarda küçük bir kesi yaparak iltihabı boşaltabilir. Bu işlem ofis şartlarında birkaç dakika sürer.

Arpacık tedavisinde evde uygulayabileceğiniz en iyi yöntemler şunlardır:

• Sıcak Kompres (En Önemli Adım): Temiz bir havluyu ılık suyla ıslatıp günde 4-5 kez, 10-15 dakika boyunca gözünüzün üzerinde bekletin. Isı, iltihabı yumuşatarak kendiliğinden akmasını sağlar.

• Bebek Şampuanı ile Temizlik: Gözü yakmayan bebek şampuanı ve ılık suyla kirpik diplerini nazikçe silmek, gözenekleri açar ve bakterileri temizler.

• Çay Pansumanı: Ilık çay poşetleri (özellikle siyah çay veya papatya), içeriğindeki bileşenler sayesinde şişliğin inmesine yardımcı olur.

• Dinlenme ve Hijyen: Gözü ovuşturmamak, makyaj yapmamak ve kontakt lens kullanımına ara vermek iyileşmeyi hızlandırır.

• Antibiyotikli Merhemler: Eğer 2-3 gün içinde küçülme olmazsa, doktorunuzun önereceği antibiyotikli damla veya kremler enfeksiyonu durdurur.

Arpacık genellikle zararsızdır; ancak şu durumlar profesyonel müdahale gerektirir:

1. Şişlik 48 saat içinde küçülmeye başlamadıysa.

2. Kızarıklık ve ödem göz kapağının tamamına veya yanak bölgesine yayıldıysa.

3. Görmenizde bulanıklık veya kısıtlanma başladıysa.

4. Gözünüzün içinde çok şiddetli bir ağrı hissediyorsanız.

Önemli Hatırlatma: Eğer arpacık çok sık tekrarlıyorsa, altta yatan bir bağışıklık sorunu veya kronik kirpik dibi iltihabı (blefarit) olabilir. Bu durumda bir Göz Hastalıkları uzmanına muayene olmanız en doğrusudur.