Kalsiyum, vücudumuzda en bol miktarda bulunan mineraldir. Yaklaşık olarak vücudumuzun %1-2’si kalsiyumdan oluşur ve büyük çoğunluğu kemiklerde ve dişlerde depolanır. Kalsiyum, kemik ve diş sağlığının yanı sıra sinir ve kas fonksiyonlarını düzenlemeye yardımcı olan birçok önemli işlevde rol oynar.
Kalsiyum, kemik ve diş sağlığı için hayati öneme sahiptir. Vücudumuzdaki kalsiyumun yaklaşık %99’u kemiklerde ve dişlerde depolanır ve bu minerallerin güçlü ve sağlıklı kalmasını sağlar. Ayrıca, kalsiyum sinir ve kas fonksiyonlarını düzenlemeye yardımcı olur. Sinirlerimiz aracılığıyla beyinden kaslara gönderilen sinyaller, kalsiyumun düzenlenmesine bağlıdır. Ayrıca, kasların kasılması ve gevşemesi de kalsiyumun düzenlenmesine bağlıdır.
Kalsiyum eksikliği, vücudumuzun sağlıklı bir şekilde çalışmasını engelleyebilir ve ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Özellikle çocuklar ve yaşlılar için kalsiyum eksikliği büyük bir sorundur. Çocuklarda kalsiyum eksikliği, kemik gelişimini olumsuz etkileyebilir ve ileride osteoporoz riskini arttırabilir. Yaşlılarda ise kalsiyum eksikliği, kemiklerin zayıflamasına ve kırılgan hale gelmesine neden olabilir.
Kalsiyum eksikliği ayrıca kas kramplarına, uyuşukluğa, yorgunluğa ve hatta kalp ritim bozukluklarına neden olabilir. Bu nedenle, yeterli miktarda kalsiyum alımı sağlamak önemlidir.
Kalsiyum, çoğunlukla süt ve süt ürünlerinde bulunur. Ancak, süt ürünlerine alerjisi olanlar veya vegan beslenenler için alternatif kaynaklar da mevcuttur.
Sardalya, somon ve ringa balığı gibi yağlı balıklar, kalsiyum açısından zengin bir diğer kaynaktır. Ayrıca, balık yağı da kalsiyum içerir.
Süt, yoğurt ve peynir gibi süt ürünleri, kalsiyum açısından zengin kaynaklardır. Özellikle süt, kalsiyumun en iyi kaynaklarından biridir. Bir bardak süt, yaklaşık 300 mg kalsiyum içerir. Yoğurt ve peynir de benzer miktarda kalsiyum içerir.
Fasulye ve baklagiller, kalsiyum açısından zengin bir diğer kaynaktır. Özellikle beyaz fasulye, bir bardakta yaklaşık 200 mg kalsiyum içerir. Ayrıca, mercimek, nohut ve bezelye gibi diğer baklagiller de kalsiyum içerir.
Yeşil yapraklı sebzeler, kalsiyum açısından zengin bir diğer kaynaktır. Ispanak, lahana, pazı ve brokoli gibi sebzeler, kalsiyumun yanı sıra diğer birçok vitamin ve mineral içerir. Özellikle ıspanak, bir bardakta yaklaşık 250 mg kalsiyum içerir.
Badem, fındık, ceviz ve ayçiçeği çekirdeği gibi kuruyemişler ve tohumlar, kalsiyum açısından zengin bir diğer kaynaktır. Bir avuç badem, yaklaşık 80 mg kalsiyum içerir.
Kalsiyum takviyeleri, kalsiyum alımınızı arttırmaya yardımcı olabilir. Ancak, takviyeleri kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın.
Kalsiyum alımını arttırmak için aşağıdaki yöntemleri deneyebilirsiniz:
Yeşil yapraklı sebzeler, kalsiyum açısından zengin bir diğer kaynaktır. Özellikle ıspanak, lahana ve brokoli gibi sebzeleri daha sık tüketmeye özen gösterin.
Süt ve süt ürünleri, kalsiyum açısından zengin kaynaklardır. Günlük olarak bir bardak süt veya yoğurt tüketmek, kalsiyum alımınızı arttırmaya yardımcı olabilir.
Araştırdığınız Hastalık Hakkında Uzman Hekimlerimiz Size Dönüş Sağlasın.
Kalsiyum nedir sorusunun yanıtı, vücudumuzda en bol bulunan, kemik ve diş yapısının ana bileşeni olan vital bir mineraldir. Kalsiyum ne işe yarar denildiğinde; güçlü kemik gelişimini sağlamak, kas kasılmasını düzenlemek, sinir iletimini gerçekleştirmek, kanın pıhtılaşmasını desteklemek ve kalp ritmini korumak gibi hayati fonksiyonları yürütür.
Kalsiyum nelerde var ve kalsiyum içeren besinler nelerdir sorularının ana kaynağı süt ve süt ürünleridir (yoğurt, peynir, kefir). Ayrıca kalsiyum hangi besinlerde bulunur dersek; badem, susam, tahin, chia tohumu, kara lahana, brokolı, ıspanak gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler ve kuru baklagiller zengin kalsiyum içeren gıdalar arasındadır.
Sağlıklı bir yetişkinde kalsiyum kaç olmalı veya kalsiyum değeri kaç olmalı sorusunun yanıtı toplam serum kalsiyum düzeyi için 8.5 - 10.2 mg/dL aralığıdır. Kan tahlilindeki bu kalsiyum normal değeri, vücudun mineral dengesini ve paratiroit bezlerinin sağlıklı çalıştığını gösterir. Laboratuvar referans aralıklarına göre ufak farklar görülebilir.
En belirgin kalsiyum eksikliği belirtileri arasında kas krampları, kas güçsüzlüğü, el ve ayak parmaklarında uyuşma ile karıncalanma yer alır. Kalsiyum eksikliği derinleştikçe tırnaklarda kırılma, cilt kuruluğu, diş çürümeleri, aşırı yorgunluk ve kemik erimesi (osteoporoz) gibi ciddi sağlık sorunları kendini göstermeye başlar.
Kalsiyum eksikliği neden olur sorusunun temelinde yetersiz beslenme ve D vitamini eksikliği yatar; çünkü D vitamini olmadan kalsiyum emilemez. Ayrıca paratiroit bezlerinin az çalışması (hipoparatiroidizm), kronik böbrek yetmezliği, emilim bozukluğu hastalıkları (Çölyak vb.) ve bazı ilaçların kullanımı vücutta kalsiyum seviyesinin düşmesine yol açar.
Vücutta kalsiyum eksikliği nelere sebep olur sorusu kemik sağlığıyla doğrudan ilgilidir. İlerleyen eksiklik çocuklarda raşitizme, yetişkinlerde ise osteomalazi ve kemik erimesine (osteoporoz) yol açar. Kemiklerin kırılma riski artar, kalp ritim bozuklukları gelişebilir, kas spazmları (tetani) ve kronik halsizlik gibi durumlar ortaya çıkabilir.
Kalsiyum eksikliğine ne iyi gelir merak edenler için ilk adım kalsiyum zengini besinleri (süt, peynir, badem, yeşillikler) düzenli tüketmektir. Kalsiyum emilimini artırmak için D vitamini seviyeleri yükseltilmeli ve güneş ışığından faydalanılmalıdır. Beslenmenin yetersiz kaldığı durumlarda ise hekim kontrolünde verilen kalsiyum takviyesi kullanılmalıdır.
Kalsiyum yüksekliği nedir (hiperkalsemi), kanda kalsiyum seviyesinin 10.2 mg/dL üzerine çıkmasıdır. Kalsiyum yüksekliği neden olur veya kanda kalsiyum yüksekliği sebepleri incelendiğinde; paratiroit bezinin fazla çalışması (hiperparatiroidizm), aşırı D vitamini kullanımı, bazı kanser türleri, uzun süreli hareketsizlik ve Lityum türü ilaç kullanımı öne çıkar.
Kandaki kalsiyum nasıl düşürülür sorusunun yanıtı durumun şiddetine bağlıdır. Hafif vakalarda bol su tüketimi ve kalsiyum kısıtlı diyet yeterli olur. Şiddetli kalsiyum yüksekliği durumlarında ise hastanede damar içi (IV) serum tedavisi, idrar söktürücüler, bisfosfonatlar ve kalsitonin gibi medikal ilaç müdahaleleriyle kalsiyum düzeyi normale çekilir.
Düzeltilmiş kalsiyum hesaplama, kandaki albümin protein seviyesine göre gerçek kalsiyum değerini bulma işlemidir. Kalsiyumun büyük kısmı albümine bağlı taşınır. Albümin düşükse total kalsiyum da düşük görünür. Formül: Düzeltilmiş Kalsiyum = Ölçülen Kalsiyum + [0.8 x (4.0 - Ölçülen Albümin)]. Bu hesaplama doğru tanı koymak için kritiktir.
Kalsiyum takviyeleri, beslenme yetersizliği veya osteoporoz riski olan kişilere doktor önerisiyle reçete edilir. Mide asidiyle daha iyi emilen kalsiyum sitrat formu aç veya tok alınabilirken, kalsiyum karbonat formu yemeklerle birlikte tüketilmelidir. Emilimi artırmak için takviyelerin D vitamini ile kombine edilmesi ve tek dozda 500 mg'ı aşmaması önerilir.
Kalsiyum düşüklüğü (hipokalsemi) seviyesi çok düştüğünde hayati risk taşıyan acil bir tıbbi durumdur. Şiddetli düşüklüklerde gırtlak kaslarının kasılması (laringospazm) sonucu nefes darlığı, kalpte ölümcül ritim bozuklukları ve nöbetler gelişebilir. Şiddetli belirtiler görüldüğünde zaman kaybetmeden acil servise başvurulmalı ve damar yoluyla kalsiyum verilmelidir.
7/24 tüm soru ve sorunlarınız için buradayız.