Rektoskopi Nedir? Rektoskopi Nasıl Yapılır?

Rektoskopi; kalın bağırsağın makata (anüse) açılan, yaklaşık 15-20 santimetrelik en son ve en kritik düzlük bölümü olan rektumun, ucunda ışık ve yüksek çözünürlüklü bir kamera bulunan özel bir endoskopik cihazla (rektoskop) doğrudan çıplak gözle incelenmesi işlemidir.

Bu işlem; makattan kanama, inatçı kabızlık, dışkılama alışkanlıklarında ani değişim veya dışkıda incelme şikayetiyle başvuran hastalarda, rektum bölgesindeki hemoroid, fissür (çatlak), polip, iltihabi bağırsak hastalıkları ve sinsi büyüyen rektum kanserlerinin saniyeler içinde kesin teşhisini ve mikro-biyopsi ile parça alınmasını sağlayan hayati bir proktolojik tanı aracıdır.

Rektoskopi; kalın bağırsağın makata açılan son 15-20 santimetrelik bölümü olan rektumda meydana gelen patolojilerin (kanser, polip, ülser, enfeksiyon, hemoroid) kesin lokalizasyonunu saptamak, çıplak gözle mikroskobik inceleme yapmak ve şüpheli dokulardan ağrısız biyopsi (parça) almak amacıyla yapılır.

Görüntüleme sistemlerinin yüksek çözünürlüğü sayesinde, sinsi bağırsak hastalıklarının daha hücre evresindeyken yakalanmasını sağlayan, anestezi gereksinimi minimal, hayati bir proktolojik check-up ve tanı silahıdır.

Genel cerrahi, gastroenteroloji ve proktoloji polikliniklerinde, hastaların şikayetlerinin arka planındaki organik arızayı saptamak adına en yüksek arama hacmine sahip şu semptomların varlığında rektoskopi tetkikine başvurulur:

• Açıklanamayan Rektal Kanama (Makattan Kan Gelmesi): Dışkılama sırasında veya sonrasında fark edilen parlak ya da koyu renkli kanamaların kökenini bulmak. Kanamanın basit bir hemoroid (basur) çatlağından mı, yoksa sinsi bir rektum kanserinden mi kaynaklandığını ayırt etmenin tek kesin yoludur.

• Dışkılama Alışkanlıklarında Ani Değişimler: Hastanın yıllardır süregelen normal dışkılama ritminin son birkaç ayda aniden bozularak inatçı kabızlık, geçmeyen ishal veya dışkının şerit/kalem gibi belirgin şekilde incelmesi şeklinde yapısal deformasyona uğraması.

• Yalancı Dışkılama Hissi ve Dolgunluk (Tenezm): Hastanın tuvalete çıkmasına rağmen rektum bölgesinin tam boşalmadığını hissetmesi, makatta sürekli bir dolgunluk, ağırlık, inatçı ağrı ve yabancı kitle hissi yaşaması.

• Kronik İltihabi Akıntılar ve Fistül Şüpheleri: Makat bölgesinden gelen kanlı, iltihaplı, sümüksü (mukuslu) inatçı akıntıların ve rektum iç duvarında açılan sinsi fistül/apse odaklarının haritalandırılması için.

• Demir Eksikliği Anemisi (Gizli Kan Kaybı): Kan tahlillerinde saptanan ama kaynağı bulunamayan inatçı kansızlıklarda, bağırsak içinde gözle görülmeyen sinsi mikroskobik kan sızıntılarının merkez üssünü taramak amacıyla.

Rektoskopi, sadece bir arama-tarama cihazı değil, aynı zamanda saniyeler içinde tedavi rotasını belirleyen patolojik kanıt toplama merkezidir. Bu işlemle doğrudan teşhis edilen patolojiler şunlardır:

• Rektum Kanseri (Kalın Bağırsak Son Bölüm Tümörleri): Rektum iç duvarında büyüyen, dışkı geçişini engelleyen ve kanamaya yol açan malign (kötü huylu) kitlelerin erken evrede yakalanması.

• Rektal Polipler: İlerleyen yıllarda kansere dönüşme riski taşıyan, mukoza tabakasından dışarı doğru sarkan et beni benzeri selim (iyi huylu) oluşumlar. Rektoskopi esnasında bu polipler daha o saniyede ameliyatsız kesilerek (polipektomi) temizlenebilir.

• İltihabi Bağırsak Hastalıkları (Ülseratif Kolit ve Crohn): Rektum mukozasını esir alan sinsi ülserler, yaygın kızarıklıklar ve kronik iltihaplanma dokuları (Proktit).

• İç Hemoroid ve Anal Fissür/Fistül Ayrımı: Çıplak gözle görülemeyen derin iç hemoroid paketlerinin evrelemesi ile makat kanalı içindeki derin kronik çatlakların (fissür) tespiti.

Rektoskopi, tüm kalın bağırsağın incelendiği kolonoskopiye oranla çok daha pratik, anestezi gereksinimi minimal olan ve hastanede yatış gerektirmeyen poliklinik şartlarında uygulanan bir işlemdir:

Kolonoskopideki gibi günlerce süren ağır diyetlere veya ağızdan içilen litrelerce solüsyona gerek yoktur. İşlemden birkaç saat önce makattan uygulanan küçük bir temizleyici lavman (bölgesel bağırsak yıkama jeli) ile rektum bölgesinin dışkıdan tamamen arındırılması yeterlidir.

İşlem odasına alınan hastaya uygun kıyafetler giydirilir.

• Pozisyon: Hasta genellikle sol yan tarafına yatar ve dizlerini karnına doğru çeker (Sims pozisyonu) veya diz-dirsek pozisyonu (secde pozisyonu benzeri) alır.

• Sedasyon (Opsiyonel): Rektoskopi genellikle anestezi gerektirmeyen, hafif huzursuzluk veren bir işlemdir. Ancak hastanın endişesi yüksekse hafif bir sedasyon (uyku hali) uygulanabilir.

Hasta muayene masasına genellikle sol yan yatar pozisyonda (Sims pozisyonu) veya diz-dirsek pozisyonunda alınır. Makat bölgesi ve rektoskop cihazının ucu, hastanın hiçbir ağrı veya batma hissetmemesi için lokal anestezik özellikli tıbbi kayganlaştırıcı jellerle tamamen uyuşturulur.

Işıklı rektoskop cihazıyla makattan içeri nazikçe girilir. Bağırsak kıvrımlarının net görülebilmesi için içeriye cihaz vasıtasıyla hafifçe hava üflenir. Kamera ekranından rektumun mukoza tabakası, damar ağları ve tümör/polip varlığı milimetrik olarak taranır.

Eğer inceleme esnasında şüpheli bir kabarıklık, yara veya polip saptanırsa, cihazın içinden iletilen mikroskobik forseps cımbızları yardımıyla tamamen ağrısız bir şekilde biyopsi (parça alma) işlemi gerçekleştirilir. İşlem dikişsiz, acısız şekilde sonlandırılır ve hasta hemen ayağa kalkar.

Rektoskopi; kalın bağırsağın sadece makata (anüse) açılan en son ve en kısa 15-20 santimetrelik düzlük kısmının (rektumun) incelenmesidir. İşlem birkaç dakika sürer, ağır bir diyet veya anestezi (sedasyon) gerektirmez; basit bir lavman temizliği yeterlidir.

Kolonoskopi ise; makattan başlayarak yaklaşık 120-150 santimetre uzunluğundaki tüm kalın bağırsağın ve ince bağırsağın birleşim noktasının baştan sona taranması işlemidir. Derinlemesine bir hazırlık (3 günlük sıvı diyeti ve ağızdan içilen müshil ilaçları) gerektirir ve hasta konforu için işlem derin uyku anestezisi (sedasyon) eşliğinde gerçekleştirilir.

• Rektoskopi: Sadece dışkının vücuttan atılmadan önce depolandığı son düzlük olan rektum bölgesini ve anal kanalı hedefler. Cihazın menzili ilk 15-20 cm ile sınırlıdır.

• Kolonoskopi: Rektum, sigmoid kolon, inen kolon, transvers kolon, çıkan kolon ve kör bağırsak (çekum) dahil olmak üzere bütün kalın bağırsak mimarisini tarar. Cihaz kalın bağırsağın en derin noktasına kadar ilerler.

• Rektoskopi Hazırlığı: Günlerce aç kalmaya veya ağır diyetler yapmaya gerek yoktur. İşlemden 2 saat önce makattan uygulanan küçük bir bölgesel lavman (mikro-lavman) ile rektumdaki dışkının boşaltılması işlem için tamamen yeterlidir.

• Kolonoskopi Hazırlığı: Bağırsak duvarlarının milimetrik olarak görülebilmesi için tam temizlik şarttır. Hasta işlemden 3 gün önce posasız, çekirdeksiz beslenmeye başlar. Son gün sadece berrak sıvılar tüketilir ve bağırsakları tamamen boşaltan güçlü ishal yapıcı tıbbi solüsyonlar içilir.

• Rektoskopi: Genellikle anestezi verilmeden, sadece makat bölgesine sürülen lokal uyuşturucu ve kayganlaştırıcı jellerle poliklinik şartlarında uygulanır. Toplam işlem süresi 5 ile 10 dakika arasındadır. Hasta hemen ardından günlük hayatına döner.

• Kolonoskopi: Cihaz bağırsağın dönüş kıvrımlarından (fleksura) geçerken ağrı ve kramp oluşturmaması için hasta anestezi uzmanı tarafından damardan verilen ilaçlarla hafifçe uyutulur (sedasyon). İşlem ortalama 20 ile 45 dakika sürer. İşlem bittikten sonra hastanın uyanması ve dinlenmesi için 1-2 saat müşahede altında tutulması gerekir.

• Rektoskopi: Makattan taze kan gelmesi (rektal kanama), iç hemoroid evrelemesi ve özellikle rektum kanserlerinin net teşhisi ile şüpheli dokulardan parça alınmasında (biyopsi) kullanılır.

• Kolonoskopi: Açıklanamayan kronik karın ağrıları, inatçı ishal/kabızlık atakları, gizli kan pozitifliği, Crohn ve Ülseratif Kolit gibi yaygın İltihabi Bağırsak Hastalıkları ile tüm kalın bağırsağa yayılabilen kolon kanserlerinin saptanmasında altın standarttır. İnceleme esnasında saptanan tüm polipler ameliyatsız olarak kesilip alınabilir (polipektomi).

Makattan gelen kanamaları, inatçı tuvalet düzensizliklerini veya dışkıdaki şekil değişikliklerini "hemoroidim azdı, yediğim bir şey dokundu" diyerek kulaktan dolma basur kremleriyle, bitkisel yağ kürleriyle ya da ezbere müshil şuruplarıyla geçiştirmeye çalışmak; erken evrede yakalandığında ameliyatsız dahi çözülebilecek sinsi bir rektum kanserinin cerrahi tedavi penceresinin kaçırılmasına yol açar. Unutulmamalıdır ki, rektum kanseri ile iç hemoroid (basur) neredeyse tamamen aynı belirtileri (kanama ve dolgunluk) gösterir. Ayrımı yapmanın tek absolute (kesin) yolu, ışıklı bir kamerayla içeri girip dokuyu çıplak gözle görmektir. Sindirim ve bağırsak sistemi taramaları ihmal kabul etmez; en üst segment dijital endoskopi platformları ve deneyimli cerrahi eller gerektirir.

Ankara genelinde tıp teknolojisinin en üst düzey imkanlarını kurumsal hasta güvenliği ve yüksek tanı doğruluğu vizyonuyla her şubesine taşıyan modern kampüslerimizde (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ, Eryaman, Sincan, Keçiören ve Batıkent) A Life Sağlık Grubu hastaneleri olarak; bağırsak sağlığınızı tam bir güvence çemberine alıyoruz.

Genel Cerrahi ve Gastroenteroloji birimlerimizde; rektoskopi ve kolonoskopi işlemlerimizi en son teknoloji yüksek çözünürlüklü (HD) esnek endoskopi sistemleriyle gerçekleştiriyoruz. Hastalarımızın konforu için işlemleri lokal uyuşturucularla veya derin uyku anestezisi (sedasyon) eşliğinde ağrısız, sızısız kurguluyoruz. İnceleme esnasında saptadığımız polipleri daha o saniyede ameliyatsız olarak kesip alıyor (polipektomi), şüpheli dokuları kurumsal patoloji laboratuvarlarımızda moleküler düzeyde inceliyoruz. Tümör olgularında tedavi haritalarını tek bir branşla değil; Genel Cerrahi, Gastroenteroloji, Medikal Onkoloji ve Radyoloji uzmanlarımızın katılımıyla kurulan multidisipliner kolorektal kanser konseylerimizde yönetiyoruz. "Hayatınıza Sağlık Katıyoruz" vizyonumuzla, sağlığınızı tahminlerin riskine değil, tıp biliminin kurumsal kesin kanıtlarına teslim ediyoruz.

Makattan kanama şikayetlerinizin kökenini saptamak, dikişsiz/ağrısız rektoskopi ve kolonoskopi tarama randevularınızı kurgulamak veya proktolojik check-up panellerimizi planlamak üzere, alanında uzman kıdemli cerrahi kadromuzdan randevu almak için A Life Sağlık Grubu çağrı merkezimizi arayabilir veya sitemiz üzerinden online randevu modülümüzü saniyeler içinde kurgulayabilirsiniz. Yarınlarınız için tam zamanlı tıbbi gücümüzle yanınızdayız.