E-Sonuç E-Sonuç Telefon 0 (850) 888 54 33
Menü
Randevu E-Randevu

Fistül Nedir? | Belirtileri ve Ameliyatı

Fistül Nedir?

Fistül; normal şartlarda birbiriyle bağlantısı olmaması gereken iki farklı organ, boşluk veya doku yüzeyi arasında, hastalık veya travma sonucu oluşan anormal, tüp şeklinde bir tüneldir (bağlantı kanalıdır).

Fistüller vücudun hemen hemen her yerinde gelişebilir (örneğin iki bağırsak kıvrımı arasında veya mesane ile vajina arasında). Ancak klinik pratikte hastaların en sık karşılaştığı ve halk arasında "fistül" denildiğinde ilk akla gelen tür, makat bölgesinde gelişen Anal Fistül (Perianal Fistül) tablosudur.

Bir fistül kanalı genellikle kendiliğinden kapanmaz. Tünelin bir ucu enfeksiyon üreten bir kaynağa, diğer ucu ise cilde veya başka bir organa açıldığı için sürekli bir akıntı ve iltihap döngüsü yaratır.

Sık Görülen Fistül Çeşitleri Nelerdir?

Fistüller, birbirine bağladıkları organlara göre isimlendirilir. En yaygın klinik türleri şunlardır:

Anal Fistül (Perianal Fistül)

Kalın bağırsağın son kısmı (rektum/anal kanal) ile makat çevresindeki cilt arasında oluşan anormal tüneldir. Neredeyse tamamı, makat bölgesinde daha önce geçirilmiş ve tam iyileşmemiş bir anal apsenin (iltihap kesesinin) patlayarak cilde kendine bir yol (kanal) açması sonucu oluşur.

Rektovajinal Fistül

Kalın bağırsağın son kısmı (rektum) ile vajina arasında açılan kanaldır. Genellikle zorlu normal doğumlar, pelvik bölgeye alınan radyoterapi veya Crohn hastalığı gibi inflamatuar bağırsak hastalıkları sonucunda oluşur. Bu durumda bağırsak gazı veya dışkı vajinadan gelebilir.

Enterokütan Fistül

Mide veya bağırsakların, karın duvarındaki cilde açılması durumudur. Çoğunlukla geçirilmiş zorlu karın ameliyatlarının bir komplikasyonu olarak ortaya çıkar ve sindirim sıvılarının ciltten dışarı sızmasına neden olur.

Vezikovajinal Fistül

İdrar torbası (mesane) ile vajina arasında oluşan anormal kanaldır. Hastada sürekli ve kontrol edilemeyen idrar kaçırma (vajinadan idrar gelmesi) şikayetine yol açar.

Fistül Belirtileri Nelerdir?

Fistül belirtileri; çoğunlukla makat bölgesinde daha önceden geçirilmiş ve tam iyileşmemiş bir apsenin (iltihap kesesinin) cilde doğru bir kanal (tünel) açmasıyla başlar. Hastalık sinsi ilerlemez; aksine hastanın günlük yaşam kalitesini, oturma ve tuvalet alışkanlıklarını doğrudan etkileyen son derece agresif ve rahatsız edici şikayetlerle kendini gösterir.

Fistüllerin en yaygın türü olan Anal Fistül (Makat Fistülü) vakalarında, klinik teşhiste aranan ve hastaların en sık yaşadığı temel belirtiler şunlardır:

En Sık Karşılaşılan Anal Fistül Belirtileri

  • Sürekli veya Aralıklı Kötü Kokulu Akıntı: Makat deliğinin çevresindeki ciltte yer alan küçük bir delikten (fistülün dış ağzından) sürekli olarak sarı, yeşilimsi irin (iltihap) veya kanlı sıvı sızması en tipik belirtidir. Akıntı iç çamaşırında sürekli lekelenme ve kötü koku yaratır.

  • Makat Çevresinde Şişlik ve Kızarıklık: Kanalın içinde iltihap biriktiğinde, makat çevresinde ele gelen sivilce benzeri sert şişlikler (apseleşme) oluşur. Bu bölge dokunmaya karşı aşırı hassas, sıcak ve kırmızıdır.

  • Ağrı Döngüsü (Zonklama ve Rahatlama): İltihap kanal içinde biriktiğinde otururken, yürürken, öksürürken veya dışkılama sırasında zonklama tarzında şiddetli bir ağrı yaşanır. Ancak şişlik patlayıp içindeki cerahat (irin) dışarı aktığında, hastanın ağrısı saniyeler içinde geçici olarak hafifler. Bu "şişme-patlama-rahatlama" döngüsü fistülün klasik karakteridir.

  • Şiddetli Kaşıntı ve Cilt Tahrişi (Pruritus Ani): Fistül kanalından sızan asidik iltihap ve dışkı partikülleri, makat çevresindeki hassas cildi yakarak tahriş eder. Bu durum dayanılmaz kaşıntılara ve pişik benzeri döküntülere neden olur.

  • Dışkılama Sırasında Kanama: Tünel içindeki zedelenmiş dokular nedeniyle, tuvalet kağıdında veya dışkı üzerinde taze, açık kırmızı renkte kan görülebilir. (Bu belirti hemoroit veya makat çatlağı ile sıkça karıştırılır).

  • Sistemik Belirtiler (Ateş ve Üşüme): Fistül kanalı tıkandığında ve enfeksiyon vücuda yayılma eğilimi gösterdiğinde; hastalarda nedensiz yorgunluk, yüksek ateş, titreme ve üşüme nöbetleri görülebilir. Bu durum acil tıbbi müdahale gerektirir.

Fistül Türlerinde Görülen Spesifik Belirtiler

Fistülün oluştuğu organa göre belirtiler farklılık gösterir:

  • Rektovajinal Fistüllerde: Bağırsak gazının (yellenme) veya sıvı dışkının vajinadan gelmesi.

  • Vezikovajinal Fistüllerde: Vajinadan idrar sızması (sürekli idrar kaçırma) ve sık tekrarlayan ağır idrar yolu enfeksiyonları.

Önemli Uyarı: Makat çevresindeki kanama, akıntı ve şişlik gibi belirtiler sadece fistülün değil; hemoroit (basur), anal fissür (makat çatlağı), iltihabi bağırsak hastalıkları (Crohn) veya bağırsak kanseri gibi çok daha ciddi tabloların da habercisi olabilir. Kulaktan dolma bilgilerle veya bitkisel kremlerle zaman kaybetmek, fistül tünelinin bağırsak kaslarının derinliklerine (komplike fistül) doğru dallanmasına neden olur.

Fistül Ameliyatı​

Fistül ameliyatı; makat bölgesi (anüs) ile bağırsak arasında oluşan ve enfeksiyon üreten anormal kanalın (tünelin) kalıcı olarak kapatılması veya çıkarılması işlemidir. Tıbbi bir gerçek olarak; fistüller antibiyotik, krem veya bitkisel yöntemlerle KENDİLİĞİNDEN KAPANMAZ. İlaçlar sadece apse gelişimini geçici olarak durdurur ancak aradaki anatomik tünel yerinde kaldığı sürece hastalık mutlaka tekrarlar. Tek kesin ve kalıcı çözüm cerrahi müdahaledir.

Fistül ameliyatlarındaki temel zorluk, fistül kanalının genellikle dışkı ve gaz tutmamızı sağlayan büzük kaslarının (sfinkter) içinden geçmesidir. Bu nedenle cerrahideki asıl amaç sadece tüneli kapatmak değil; hastanın dışkı tutma yetisine (kontinans) kesinlikle zarar vermemektir.

Fistül Ameliyatı Yöntemleri Nelerdir?

Günümüzde gelişmiş proktoloji (makat hastalıkları) merkezlerinde, fistülün tipine (kaslarla olan ilişkisine) göre kişiye özel cerrahi yöntemler uygulanmaktadır:

Lazerle Fistül Ameliyatı (LAFT - Kesiksiz Yöntem)

Lazerle Fistül Ameliyatı, Modern tıbbın sunduğu en konforlu ve en güvenli yöntemdir. Fistül kanalı (tünel) cerrahi bir bıçakla kesilmez. İnce, esnek bir lazer probu ile dışarıdaki delikten kanalın içine girilir. Lazerin yüksek ısısı sayesinde kanalın içi 360 derece yakılarak (mühürlenerek) kapatılır.

  • Avantajı: Kesi veya dikiş olmadığı için dışkı tutma kaslarına sıfır zarar verir. İşlem 15-20 dakika sürer, hasta aynı gün taburcu olur ve ertesi gün günlük hayatına dönebilir.

Fistülotomi (Açık Yöntem)

Fistül kanalı dışkı tutma kaslarının çok yüzeyinden geçiyorsa uygulanan en eski ve başarı oranı en yüksek (%90-95) altın standart yöntemdir. Fistül kanalının tavanı boydan boya kesilerek açılır. Kanal bir "oyuk" haline getirilir ve dokunun kendi kendini dipten yüzeye doğru onararak (kapanarak) iyileşmesi beklenir.

Seton Uygulaması (Komplike Fistüller İçin)

Fistül kanalı dışkı tutma kaslarının (sfinkter) çok derininden geçiyorsa, kası tek seferde kesmek dışkı kaçırma (inkontinans) riskini doğurur. Bu durumda "Seton" adı verilen özel bir medikal ip veya lastik tünelin içinden geçirilerek bağlanır. Bu ip, kasları haftalar içinde milimetre milimetre, çok yavaş bir şekilde keserken, arkasında kalan dokunun da eşzamanlı iyileşmesini sağlar.

LIFT Yöntemi (Kas Arası Bağlama)

Özellikle kasların arasından geçen zorlu fistüllerde uygulanır. Dışkı tutma kaslarının arasına küçük bir kesi ile girilir, fistül kanalı bulunur, her iki ucundan iplerle bağlanır (ligasyon) ve aradaki kanal kesilerek çıkarılır. Kaslar kesilmediği için çok güvenli bir yöntemdir.

Fistül Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

Ameliyatın başarısı, hastanın evdeki bakım sürecine doğrudan bağlıdır. İyileşme süreci uygulanan yönteme göre 2 ila 8 hafta sürebilir:

  • Sıcak Su Oturma Banyoları: Ameliyat bölgesinin temiz kalması ve kasların gevşemesi için günde 3-4 kez (özellikle her dışkılamadan sonra) ılık suya 10-15 dakika oturulması hayati önem taşır. (İçine doktor aksini söylemedikçe baticon veya tuz atılmamalıdır).

  • Kabızlıktan Korunma: Katı ve zorlu dışkılama, ameliyat bölgesindeki taze dokuları yırtabilir. Bol su içmek (günde 2.5-3 litre), lifli gıdalar tüketmek ve doktorun reçete ettiği dışkı yumuşatıcı şurupları düzenli kullanmak şarttır.

  • Akıntı Takibi: Açık yöntem (Fistülotomi) veya Seton uygulanan hastalarda, ameliyat bölgesinden birkaç hafta boyunca sarımsı veya hafif kanlı akıntı gelmesi son derece normaldir ve iyileşme sürecinin bir parçasıdır.

  • Hijyen: Tuvalet kağıdı ile sertçe silmek yerine, bölge ılık suyla yıkanmalı ve yumuşak bir kağıt havlu ile tampon yapılarak (dokundurarak) kurulanmalıdır.

İleri Proktoloji ve Lazer Cerrahisi Merkezi

Fistül ameliyatı, sıradan bir apse boşaltma işlemi değildir. Dışkı tutma kaslarınıza yapılacak milimetrik bir hata, hayat boyu gaz veya dışkı kaçırmanıza neden olabilir. Bu nedenle fistül cerrahisi, bu alanda özel eğitim almış "Proktoloji (Makat Hastalıkları)" uzmanları tarafından yapılmalıdır.

Ankara'nın stratejik lokasyonlarındaki (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ, Eryaman, Sincan, Batıkent ve Aydınlıkevler) A Life Sağlık Grubu hastanelerimizde; deneyimli Genel Cerrahi ve Proktoloji kadromuzla hizmetinizdeyiz.

İleri teknoloji Pelvik MR haritalaması ile fistülünüzün kökünü tespit ediyor, kıymetli sfinkter kaslarınızı %100 koruyan Lazerle Fistül Tedavisi (LAFT), Seton ve LIFT gibi en güncel kapalı cerrahi teknikleri uyguluyoruz. "Hayatınıza Sağlık Katıyoruz" mottomuzla, sizi aylarca süren pansumanlardan ve nüksetme korkusundan kurtarıp, sağlığınıza ve konforunuza aynı gün kavuşturmak için 7/24 yanınızdayız.

Dışkı tutma fonksiyonlarınızı riske atmadan kalıcı çözüm bulmak ve Genel Cerrahi uzmanlarımızdan muayene randevusu oluşturmak için A Life Sağlık Grubu çağrı merkezimizi arayabilir veya web sitemiz üzerinden online randevunuzu hızla alabilirsiniz.

Fistül Nedir? | Belirtileri ve Ameliyatı

Genel Cerrahi Ameliyatları Başvuru Formu

Lütfen size ulaşabilmek için aşağıdaki alanları doldurunuz.

Sıkça Sorulan Sorular

Fistül ne demek: İçi boşluklu iki organın veya bir iç organ ile derinin normal dışı bir şekilde tünelleşerek birleşmesidir. Fistül nedir tıp: Vücudun enfeksiyona karşı oluşturduğu apse sıvısının, kendine en yakın dokuyu eriterek dışarıya doğru açtığı patolojik ve kronikleşmiş bir boşaltım kanalıdır.

Anal fistül ne demek veya makat fistülü: Kalın bağırsağın son kısmı olan anal kanal ile makat çevresindeki deri arasında oluşan tüneldir. Perianal fistül nedir: Tam olarak makatın dış çevresindeki deri yüzeyine açılan kanalları ifade eder. Genellikle bu bölgede oluşan apselerin tam boşaltılamaması veya kronikleşmesi sonucu meydana gelir.

Fistül neden olur: En yaygın sebep, doku bütünlüğünü bozan apseler, Crohn ve Ülseratif Kolit gibi inflamatuar bağırsak hastalıkları, doğum travmaları ve cerrahi işlemlerdir. makatta fistül neden olur: Makat bölgesindeki salgı bezlerinin tıkanıp iltihaplanması (anal apse) ve bu apsenin kendiliğinden patlayarak deri altında kronik bir tünel bırakması nedeniyle oluşur.

Perianal fistül belirtileri ve makat fistülü belirtileri: En belirgin işaretler, makat çevresinde tekrarlayan, kötü kokulu, kanlı veya irinli akıntılardır. Bu duruma makat çevresinde ağrılı şişlik (apse oluşumu), kaşıntı, otururken veya dışkılama sırasında batma hissi ve ateş eşlik edebilir.

Fissür ve fistül nedir: Her ikisi de makat bölgesi hastalığıdır ancak yapıları tamamen farklıdır. Fissür, makat ağzında oluşan yüzeysel ve derin ağrılı bir çatlak/yırtıktır. Fistül ise deri altından bağırsak içine uzanan derin, iki ucu açık, akıntılı bir tünel yapısıdır. Fissür genellikle ilaçla iyileşebilirken, fistülün tedavisi neredeyse her zaman cerrahidir.

Fistül traktı ne demek: İltihabın izlediği, iki ucu açık olan tünelin (kanalın) kendisidir. Bu traktın bir "iç ağzı" (genellikle bağırsak içinde) ve bir "dış ağzı" (deri yüzeyinde) bulunur. Cerrahi tedavinin başarısı, bu fistül traktının tam olarak saptanıp ortadan kaldırılmasına bağlıdır.

Intersfinkterik fistül: Makat bölgesindeki iç ve dış sfinkter (büyük abdesti tutmayı sağlayan kaslar) arasındaki boşluktan geçen fistül tipidir. En sık görülen anal fistül çeşididir. Kas yapısının derinliğine tam olarak nüfuz etmediği için tedavisi, gaz ve dışkı kaçırma riski açısından diğer karmaşık fistüllere göre daha güvenlidir.

Anal fistül tedavisi ve genel olarak fistül tedavisi: İlaçla veya kremle kalıcı olarak iyileşmesi mümkün olmayan bir rahatsızlıktır. Tedavi; fistül traktının cerrahi olarak kesilip açılması (fistülotomi), tünelin tamamen çıkarılması (fistülektomi), seton uygulaması veya ileri teknoloji lazer sistemleri ile kanalın içeriden yakılarak kapatılması şeklinde yapılır.

Anal fistül ameliyatı: Hastanın anatomik yapısına ve fistülün tipine göre planlanır. Spinal veya genel anestezi altında, fistülün iç ve dış ağızları tespit edilir. Kasların korunması öncelikli hedeftir. Basit fistüllerde kanal boydan boya açılıp temizlenirken, karmaşık vakalarda kas hasarını önlemek için aşamalı tedaviler uygulanır.

Lazerle fistül ameliyatı olanlar: Bu yöntemde fistül traktının içine esnek bir lazer fiberi ile girilir. Lazer enerjisi verilerek tünelin içi çepeçevre yakılır ve kanal büzüştürülerek kapatılır. Kas dokusuna hiçbir zarar verilmediği için gaz ve dışkı kaçırma riski sıfıra yakındır. Ağrısız olması ve hızlı iyileşme sağlaması en büyük avantajıdır.

Fistül ameliyatı olmazsam ne olur: Tedavi edilmeyen fistül kanalı içinde iltihap birikmeye devam eder ve sürekli yeni apseler oluşur. Bu durum fistülün dallanıp budaklanmasına, yani daha karmaşık ve tedavisi zor olan "at nalı fistül" formuna dönüşmesine yol açar. Çok nadir de olsa, yıllarca kronik akıntıyla kalan fistüllerde kanserleşme riski (fistül zemininde kanser) tetiklenebilir.

Fistül ameliyatı sonrası iltihap: Ameliyat bölgesinden ilk birkaç hafta boyunca açık renkli, pembe-sarı renkli akıntı veya sızıntı gelmesi iyileşme sürecinin doğal bir parçasıdır. Ancak akıntının birdenbire koyu yeşil/kötü kokulu hale gelmesi, şiddetli ağrı ve yüksek ateş eşlik etmesi operasyon sonrası ek bir enfeksiyon veya apse gelişimini işaret edebilir.

Diyaliz fistül veya arteriovenöz fistül: Makat hastalıklarından tamamen bağımsız, cerrahi olarak oluşturulan faydalı bir damar yapısıdır. Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda, diyaliz makinesine yüksek kan akışıyla bağlanabilmek amacıyla, koldaki bir atardamar (arter) ile toplardamarın (ven) ameliyatla birleştirilmesi işlemidir.

Vajinal fistül belirtileri: Vajina ile mesane, üretra veya rektum arasında tünel oluşmasıdır. En tipik belirtileri; vajinadan istemsiz gaz veya dışkı gelmesi, idrar kaçırma, sürekli tekrarlayan ve tedaviye dirençli vajinal enfeksiyonlar ile kötü kokulu vajinal akıntıdır. Genellikle zorlu doğumlar veya pelvik cerrahiler sonrası gelişir.

Oroantral fistül: Ağız boşluğu ile sinüs boşluğu (maksiller sinüs) arasında oluşan anormal kanaldır. Genellikle üst çenedeki azı dişlerinin çekimi sırasında diş kökünün sinüs tabanını delmesiyle oluşur. Belirtileri; ağza sıvı alındığında burundan gelmesi, burundan konuşma ve geçmeyen sinüzittir.

Fistül ameliyatı fiyatları ve lazerle fistül ameliyatı fiyatları; fistülün türüne (basit, karmaşık, yüksek yerleşimli), tercih edilen teknolojiye (klasik cerrahi veya lazer) göre değişir. Ankara'nın Etimesgut, Pursaklar ve Altındağ bölgelerindeki hastanelerimizde; uzman cerrah kadromuz ve konforlu lazer sistemlerimizle fistül tedavisini başarıyla gerçekleştiriyoruz.

İlgili Bölümler

İlgili Hekimler

Bahadır Külah

Prof. Dr. Bahadır Külah

Genel Cerrahi

Abdullah Özdemir

Op. Dr. Abdullah Özdemir

Genel Cerrahi

Salih Bülbül

Op. Dr. Salih Bülbül

Genel Cerrahi

Ali Kağan Gökakın

Prof. Dr. Ali Kağan Gökakın

Genel Cerrahi

İsmail Biri

Op. Dr. İsmail Biri

Genel Cerrahi

Yardıma mı ihtiyacınız var ?

7/24 tüm soru ve sorunlarınız için buradayız.