Mide Kanaması Belirtileri Nedir? Mide Kanaması Neden Olur?

Mide kanaması, sindirim sisteminin üst bölümlerinde yer alan organların duvarlarındaki kan damarlarının bütünlüğünü yitirmesi sonucu kanın sindirim kanalına sızması, fışkırması veya sinsi bir şekilde damlaması ile karakterize, mortalite (ölüm) riski taşıyan acil bir tıbbi patolojidir.

Gastroenteroloji ve iç hastalıkları kliniklerinde mide kanamaları, anatomik olarak Üst Gastrointestinal Sistem (GİS) Kanamaları başlığı altında incelenir. Üst GİS kavramı, sindirim sisteminin ağızdan başlayarak yemek borusu (özofagus), mide ve onikiparmak bağırsağını (duedonum) kapsayan, Treitz bağı bağı verilen anatomik sınırın üstünde kalan bölümünü ifade eder. Treitz bağının altında kalan ince bağırsak ve kalın bağırsak kaynaklı kanamalar ise Alt GİS kanamaları olarak adlandırılır.

Üst GİS kanamaları, tüm sindirim sistemi kanamalarının yaklaşık %80'ini oluşturur ve alt kanamalara kıyasla çok daha agresif, hemodinamik kararlılığı (tansiyon ve nabız dengesini) hızla bozabilen bir klinik seyir izler.

Mide kanamasının fizyopatolojik mekanizması, mukoza adını verdiğimiz sindirim sisteminin iç koruyucu örtüsünün hücresel düzeyde harabiyete uğramasıyla başlar. Süreç, mikroskobik bir sızıntıdan hayatı tehdit eden masif (yoğun) bir kanamaya doğru şu patolojik basamaklarla ilerler:

Sağlıklı bir midede, mide asidi (HCl) ve proteinleri parçalayan mukozal sıvılar ile mide duvarını koruyan mukus tabakası arasında kusursuz bir denge vardır. Helicobacter pylori enfeksiyonu, kronik alkol kullanımı, yoğun stres veya en sık gördüğümüz neden olan bilinçsiz ağrı kesici (NSAİİ - Nonsteroid Antiinflamatuar İlaçlar ve Aspirin) kullanımı bu koruyucu mukus tabakasını hücresel düzeyde eritir. Asit ve mide sıvıları, savunmasız kalan mide duvarını adeta bir asit gibi yakmaya (kendi kendini sindirmeye) başlar.

Mukozadaki zedelenme derinleştikçe önce yüzeyel sıyrıklar (erozyonlar), ardından daha derin doku kayıpları (ülserler) meydana gelir. Bu ülser odakları mide duvarının alt katmanlarına (submukoza) doğru ilerledikçe, orada ağ gibi örülü olan arter (atalardamar) veya ven (toplardamar) çeperlerine ulaşır. Asidik aşınma damar duvarını deldiği an, kanama mekanik olarak başlar.

Mide boşluğuna akan taze kırmızı kan, buradaki yoğun hidroklorik asit ile temas eder. Kanın içindeki hemoglobin proteini, mide asidiyle birleştiğinde kimyasal bir reaksiyona girerek asit hematin adı verilen koyu kahverengi-siyah bir maddeye dönüşür. Kanamanın hızına ve midede kalma süresine bağlı olarak bu durum, hastanın kusma eyleminde kahve telvesi görünümünde, sinsi kanamalarda ise dışkının kömür gibi kapkara ve vıcık vıcık çıkması (melena) şeklinde klinik olarak kendini gösterir.

Eğer kanayan damar büyük bir arter ise mide kısa sürede kanla dolar. Vücut kaybolan kan hacmini kompanse edebilmek için savunma mekanizmalarını devreye sokar:

• Kalp, dokulara oksijen yetiştirebilmek için normalden çok daha hızlı atmaya başlar (taşikardi).

• Hayati organları (beyin ve kalp) korumak adına çevre dokulardaki, kollardaki ve bacaklardaki damarlar büzüşür; bu yüzden hastanın teni tebeşir gibi solar, buz gibi soğuk terleme başlar.

• Kan kaybı total hacmin %20'sini aştığında tansiyon hızla düşer (hipotansiyon), beyin kanlanması azaldığı için hastada göz kararması, baş dönmesi, zihin bulanıklığı ve neticede hipovolemik şok (kan kaybına bağlı şok) gelişir.

Mide kanaması (Üst Gastrointestinal Sistem Kanaması), vücutta her zaman gürültülü ve keskin ağrılarla başlayan bir tablo değildir. Birçok hasta mide kanaması geçirirken karnında hiçbir sancı veya rahatsızlık hissetmez; bu durum hastalığın en sinsi yönüdür. Kanama, damar bütünlüğünün ne kadar bozulduğuna ve kanın sindirim kanalındaki ilerleme hızına bağlı olarak dış dünyaya çok spesifik sinyaller verir.

Vücutta mide kanaması olduğunu gösteren klinik belirtiler temel olarak üç grupta incelenir: Ağız yoluyla dışarı atılan biyokimyasal değişimler, sindirim sistemini geçerek dışkıya yansıyan renk değişimleri ve kan kaybına bağlı olarak hücrelerin oksijensiz kalmasıyla gelişen sistemik çöküş sinyalleri.

Tıp literatüründe Hematemez olarak adlandırılan ağızdan kan gelmesi eylemi, üst sindirim sistemi kanamalarının en net ve doğrulanmış klinik uyarısıdır. Ancak mide içindeki kan, her zaman parlak kırmızı bir renkte dışarı çıkmaz.

• Eğer kanama mide duvarından sinsi sızıntılar şeklinde yavaş yavaş gerçekleşiyorsa, kan mide boşluğunda birikir ve buradaki güçlü hidroklorik asit (HCl) ile temas eder. Kanın yapısındaki hemoglobin proteini, mide asidiyle birleştiğinde kimyasal olarak oksitlenir ve koyu kahverengi-siyah renkli asit hematin maddesine dönüşür.

• Hasta kustuğunda, tıpkı kahve telvesine veya pıhtılı koyu çamurlu bir sıvıya benzeyen bu oksitlenmiş kanı dışarı atar. Kusmanın kahve telvesi şeklinde olması, kanamanın o an için yavaşladığını veya durduğunu, kanın midede bir süre asitle baş başa beklediğini gösterir. Eğer kusma parlak, taze kırmızı renkte ve fışkırır tarzda ise bu durum çok daha tehlikeli, aktif ve büyük bir arter (atalardamar) kanamasının saniyeler içinde gerçekleştiğinin kanıtıdır.

Mide kanamasının dışkıdaki sinsi yansımasına tıp dilinde Melena adı verilir. Mide veya onikiparmak bağırsağında patlayan bir damardan akan kan, kusma yoluyla dışarı atılmadığında sindirim borusu boyunca aşağı doğru ilerlemeye başlar.

• Melena: Standart bir kabızlık siyahlığından tamamen farklıdır. Melena geçiren bir hastanın dışkısı parlak kömür siyahı (katran karası) rengindedir, vıcık vıcık/cıvık bir kıvamdadır ve yanmış lastik veya çürümüş et kokusunu andıran, odayı anında kaplayan aşırı ağır, sinsi, nahoş bir kokuya sahiptir.

• Not: Kanama çok masif ve bağırsak hareketlerini aşırı hızlandıracak kadar yoğunsa, kan asit ve bakterilerle tam sindirilemeden hızla dışarı atılabilir; bu nadir durumlarda dışkı rengi koyu tarçın veya bordomsu (kestane rengi) bir tona da bürünebilir.

Bazı mide kanamalarında kan, ne kahve telvesi şeklinde kusma yapar ne de dışkıyı tam olarak siyaha boyayacak kadar yoğun akar; hastalık sinsi sızıntılar şeklinde milim milim ilerler. Vücut total kan hacmini kaybettikçe sistemik (hemodinamik) alarm çanları çalmaya başlar:

• Aniden Gelişen Şiddetli Baş Dönmesi ve Göz Kararması: Özellikle hasta oturduğu veya yattığı yerden aniden ayağa kalktığında, beyne giden kan basıncının ani düşmesine bağlı olarak (ortostatik hipotansiyon) şiddetli bir baş dönmesi, gözlerin önünde siyah perdeler uçuşması ve bayılma hissi (senkop) yaşanır.

• Tebeşir Beyazı Solukluk: Vücut, kalan az miktardaki kanı beyin ve kalp gibi hayati organlara pompalayabilmek için kollar, bacaklar ve yüzdeki kılcal damarları tamamen büzüştürür. Sonuç olarak hastanın ten rengi, dudak içleri ve göz kapaklarının altındaki mukoza dokusu tebeşir gibi solar; cilt nemini kaybederek buz gibi soğuk, nemli bir terleme fazına geçer.

• Aşırı Halsizlik ve Çarpıntı (Taşikardi): Hücrelere oksijen taşıyan kırmızı kan hücreleri azaldığı için hasta kolunu kaldıracak güç bulamaz, saniyeler içinde nefes nefese kalır. Kalp, bu derin oksijen açlığını kapatabilmek için ritmini aşırı hızlandırır; nabız dakikada 100’ün üzerine çıkar ve hasta oturduğu yerde kalbinin küt küt attığını, kulaklarında zonkladığını hisseder.

Mide kanaması (Üst GİS Kanaması), sindirim borusunun iç yüzeyini döşeyen mukozanın bütünlüğünü kaybetmesi ve alt katmanlardaki damar duvarlarının aşınarak delinmesiyle meydana gelir. Sağlıklı bir midede, mideyi kendi asidinden koruyan mukus bariyeri ile hücreleri yıkan hidroklorik asit (HCl) dengededir. Bu dengenin bozulması, hücresel düzeyde erozyonlara yol açarak kanama mekanizmasını tetikler. Kanamalar aniden patlak veren akut krizler şeklinde olabileceği gibi, aylarca fark edilmeyen sinsi sızıntılar olarak da ilerleyebilir.

Üst sindirim sistemi kanamalarının yaklaşık %50’sinden fazlası peptik ülserlerden (mide ve onikiparmak bağırsağı yaraları) kaynaklanır.

• Mukozadaki harabiyet derinleşerek kas tabakasına ulaştığında ülser adını alır. Ülser tabanında yer alan bir arter (atalardamar) çeperi asit tarafından tamamen aşındırıldığında damar patlar ve mide boşluğuna yoğun bir kan akışı başlar.

• Erozyonlar ise daha yüzeyel sıyrıklardır. Genellikle masif (fışkırır tarzda) kanama yapmazlar ancak sinsi, yaygın sızıntılar şeklinde kronik kan kaybına ve derin kansızlığa (anemi) yol açarlar.

Klinik pratiklerde mide kanaması vakalarının arkasındaki en büyük medikal fail, bilinçsiz ilaç tüketimidir.

• Ağrı Kesiciler (NSAİİ): Romatizma, eklem veya baş ağrıları için rastgele yutulan nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar (ibuprofen, diklofenak vb.), mide duvarını asitten koruyan mukus salgısını üreten Prostaglandin hormonunu tamamen felç eder. Koruyucu kalkanı eriyen mide, kendi asidiyle kendini sindirmeye (yakmaya) başlar.

• Kan Sulandırıcılar: Kalp-damar hastalarının kullandığı aspirin, klopidogrel veya yeni nesil antikoagülanlar (kan sulandırıcılar) doğrudan ülser yapmasalar bile, oluşmuş en küçük bir sıyrıkta vücudun doğal pıhtılaşma mekanizmalarını bloke ettikleri için kanamanın durmasını engeller ve masif krizleri tetikler.

Sindirim sisteminin en agresif, ölüm riski en yüksek kanama türü Özofagus (Yemek Borusu) Varis Kanamalarıdır. bu tablonun kökeninde karaciğer hastalıkları yer alır.

• Portal Hipertansiyon: Karaciğer sirozu gibi kronik hastalıklarda, karaciğer dokusu sertleşir ve sinsi bir şekilde tıkanır. Bağırsaklardan karaciğere kan taşıyan ana damardaki (Portal Ven) basınç aşırı yükselir.

• Varis Oluşumu: Kan, tıkanan karaciğerden geçemeyince kendine alternatif yollar arar ve yemek borusunun altındaki ince toplardamarlara hücum eder. Bu ince damarlar yüksek basınca dayanamayarak bir bacak varisi gibi genişler, şişer ve balonlaşır.

• Patlama Evresi: Yemek borusu mukozası sert bir gıdayla çizildiğinde veya asit reflüsüyle tahriş olduğunda, bu yüksek basınçlı varis balonları aniden patlar. Asitle karşılaşmadığı için ağızdan parlak, taze kırmızı renkte, fışkırır tarzda masif kan gelir. Bu durum saniyeler içinde şok tablosu yaratabilen en yüksek aciliyete sahip tıbbi alarmdır.

Mide mukozasını sinsi bir şekilde içeriden çürüterek kanamaya zemin hazırlayan diğer majör faktörler şunlardır:

• Helicobacter Pylori: Mide asidinin içinde bile yaşayabilen sinsi bir bakteridir. Mide duvarına yerleşerek kronik bir iltihap (gastrit) başlatır ve mukus korumasını hücresel düzeyde kemirerek dirençli ülserler oluşturur. Mide kanaması geçiren hastaların büyük kısmında bu bakteri pozitiftir.

• Yoğun Alkol Tüketimi: Alkol doğrudan toksik bir maddedir. Mide mukozasını kimyasal olarak yakar ve akut eroziv gastrit denilen, midenin yüzlerce noktadan aynı anda sinsi sinsi kanadığı ağır tabloları tetikler.

• Stres Ülserleri (Fizyolojik Stres): Günlük hayattaki psikolojik gerilimlerden ziyade; büyük kazalar, ağır yanıklar, majör cerrahi operasyonlar veya yoğun bakımda solunum cihazına bağlı kalma gibi vücudun maruz kaldığı ağır fizyolojik stres durumlarında, mideye giden kan akımı aniden azalır. Kanlanması bozulan mide mukozası saatler içinde delinerek yaygın "stres ülseri kanamalarına" yol açar.

Özellikle aşırı alkol alımı, gebelik kusmaları, ağır gıda zehirlenmeleri veya inatçı hıçkırık krizleri sonrasında görülen mekanik bir kanama türüdür.

• Yırtılma: Kişi arkaya arkaya çok şiddetli ve zorlu bir şekilde kustuğunda, mide ile yemek borusunun birleştiği o hassas anatomik hatta (kardiya bölgesi) ani bir mekanik basınç dalgası oluşur. Bu şiddetli basınç, o bölgedeki mukoza tabakasının boylamasına yırtılmasına yol açar.

• Hasta ilk kusmalarında temiz gıda atarken, yırtılmanın gerçekleştiği sonraki kusmalarında aniden taze kırmızı kan çıkarmaya başlar. Çoğunlukla cerrahi müdahaleye gerek kalmadan endoskopik olarak kontrol altına alınabilen bir tablodur.

Mide kanaması (Üst GİS Kanaması) şüphesiyle acil servis veya gastroenteroloji kliniklerine başvuran bir hastada tanı süreci, saniyelerle yarışan dinamik bir protokoldür. Kanamanın yeri, hızı ve hastanın ne kadar kan kaybettiği saptanmadan hayati fonksiyonlar güvence altına alınamaz.

Tanı sürecinde ilk adım, hastanın hayati sinyallerinin (tansiyon ve nabız) kontrol edilerek şok tablosunun varlığının taranmasıdır. Ardından, kan kaybının derinliğini hücresel düzeyde ölçmek adına Hemogram (Kan Sayımı), pıhtılaşma hızını görmek için Koagülasyon Paneli (PT, INR) ve dışkıda gözle görülmeyen sızıntıları yakalamak için Dışkıda Gizli Kan (GGK) testleri istenir. Ancak tüm bu laboratuvar tetkikleri sadece durum tespiti yapar; kanamanın tam olarak hangi damardan kaynaklandığını bulan ve kesin teşhisi koyan yegane yöntem endoskopik görüntülemedir.

Üst gastrointestinal sistem kanamalarında hem kesin tanı konulmasını sağlayan hem de cerrahiye gerek kalmadan kanamayı anında durduran altın standart yöntem Gastroskopi (Üst Endoskopi) işlemidir.

Uç kısmında yüksek çözünürlüklü bir dijital kamera ve güçlü bir ışık kaynağı bulunan, bükülebilen ince bir hortum şeklindeki tıbbi cihazla (endoskop); yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının içinin ekrandan çıplak gözle milimetrik olarak incelenmesi işlemidir.

Gastroskopi Nasıl Yapılır:

• Hazırlık ve Sedasyon: Aktif kanamalı acil vakalarda hastanın midesindeki kan pıhtıları önce özel tüplerle tahliye edilir. Hastanın işlem esnasında hiçbir ağrı, öğürme veya rahatsızlık hissetmemesi için anestezi uzmanı tarafından damardan sinsi bir uyku hali sağlayan hafif sedasyon (rahatlatıcı anestezi) uygulanır. Boğaz ise lokal anestezik spreyle uyuşturulur.

• İnceleme: Hasta sol yan pozisyonda yatarken, gastroenterolog endoskop cihazıyla ağız içinden girerek yemek borusundan aşağı süzülür. Mideye ve onikiparmak bağırsağına ulaşılarak kanayan ülser, yırtık (Mallory-Weiss) veya patlamış varis odakları çıplak gözle taranır.

• Anında Müdahale (Tedavi): Gastroskopi sadece bir teşhis aracı değildir. Kanama odağı görüldüğü an, cihazın içindeki özel çalışma kanallarından sarkıtılan mikro aletlerle damara müdahale edilir. Damar metal klipslerle sıkıştırılabilir, lazerle yakılabilir veya etrafına adrenalin enjekte edilerek kanama saniyeler içinde tamamen durdurulabilir.

Mide kanaması şüphesinde laboratuvarın en kritik ve dinamik takip parametresi Hemogram (Tam Kan Sayımı) testidir. Bu testte hekimlerin gözünü ayırmadığı iki majör değer mevcuttur: Hemoglobin (Hgb) ve Hematokrit (Hct).

• Hemoglobin (Hgb): Kırmızı kan hücrelerinin içinde bulunan ve dokulara hayat veren oksijeni taşıyan protein moleküler yapısıdır. Sağlıklı bir erkekte normal değeri 13.5 - 17.5 g/dL, kadında ise 12.0 - 15.5 g/dL arasındadır.

• Sinsi Gecikme Yanılgısı (Klinik Tuzak): Mide kanaması aniden ve çok yoğun (masif) başladığı o ilk dakikalarda, hasta hem kan hücrelerini hem de kanın sıvı kısmını (plazmayı) aynı oranda kaybeder. Bu nedenle, kanama başladıktan hemen sonra çekilen ilk kan tahlilinde hemoglobin ve hematokrit değerleri yanıltıcı bir şekilde tamamen normal çıkabilir.

• Dinamik Takip: Vücut, damar içindeki sıvı hacmini korumak için hücre dışındaki suları damar içine çektikçe veya hastaya damardan serum verildikçe kan sulanır ve hemoglobin değeri asıl gerçek düşük seviyesine geriler. Bu yüzden mide kanaması şüphesi olan bir hasta acil serviste her 2 ila 4 saatte bir tekrarlayan kan sayımları (Hgb takibi) ile izlenir. Hemoglobin değerinin sürekli aşağı doğru düşmesi, içeride sinsi kanamanın durmaksızın devam ettiğinin kesin kanıtıdır. Değerler 7-8 g/dL sınırının altına indiğinde hastaya acil kırmızı kan süspansiyonu (Eritrosit replasmanı) desteği başlanmalıdır.

Mide kanaması (Üst GİS Kanaması) tedavisi; hastanın hayati fonksiyonlarının stabil hale getirilmesini, kan kaybına bağlı gelişen şok tablosunun engellenmesini ve kanama odağının cerrahiye gerek kalmadan acilen kapatılmasını hedefler. Akut ve masif kanamalarda tedavi, acil servis ve gastroenteroloji ünitelerinin ortaklaşa yürüttüğü zamana karşı bir yarıştır.

İlk tıbbi müdahalede hastanın damar yolu derhal açılarak kaybedilen sıvı hacmini yerine koymak adına serum takılır. Kan sayımında hemoglobin (Hgb) düzeyi kritik sınıra (< 7-8 g/dL) yaklaşan veya aktif kanaması süren hastalara acil eritrosit süspansiyonu (kırmızı kan) transfüzyonu başlatılır. Hastanın genel durumu güvenli bir çizgiye çekildikten sonra, kanamayı doğrudan kaynağında durdurmak amacıyla girişimsel ve medikal tedavi yöntemlerine geçilir.

Gastroskopi (Üst Endoskopi), mide kanamasında hem kesin tanıyı koyan hem de kanamayı saniyeler içinde durduran altın standart girişimsel tedavi modelidir. Endoskopik olarak kanayan damara müdahale etmek için gastroenteroloji uzmanları tarafından üç ana teknoloji kullanılır:

• Skleroterapi (Enjeksiyon Tedavisi): Endoskopun içinden sarkıtılan mikro iğnelerle, kanayan ülser yatağının etrafına özel bir serum ve sulandırılmış Adrenalin enjekte edilir. Adrenalin, o bölgedeki damarların hızla büzüşmesini sağlayarak ve dokuyu şişirerek kan akışını mekanik olarak durdurur.

• Hemoklip (Mekanik Klipsleme): Aktif fışkıran veya sızdıran büyük bir arter saptandığında, damarın ağzı endoskopik olarak yönlendirilen minik metal klipsler (kıskaçlar) ile sıkıştırılarak zımbalanır. Bu klipsler damarı mekanik olarak kapatır ve doku iyileştikten sonra zamanla kendiliğinden bağırsak yoluyla atılır.

• Termal Yöntemler (Lazer ve Yakma): Argon Plazma Koagülasyonu (APC) veya elektrokoagülasyon cihazları yardımıyla, kanayan doku yüzeyine ısı enerjisi uygulanır. Damar uçları yakılarak pıhtılaştırılır (koterizasyon). Genellikle enjeksiyon tedavisiyle kombine edilerek başarı oranı %95'in üzerine çıkarılır.

Midedeki kan pıhtısının kararlı kalabilmesi ve kanamanın tekrarlamaması için mide içi asitlik derecesinin (pH) 6.0 değerinin üzerinde tutulması medikal bir zorunluluktur. Çünkü mide asidi (HCl) yüksek olduğunda, vücudun kanamayı durdurmak için oluşturduğu doğal pıhtıyı eritir ve damar yeniden patlar.

• Yüksek Doz PPİ İnfüzyonu: Endoskopik müdahale öncesinde ve sonrasında hastaya damar yoluyla (intravenöz) çok güçlü mide koruyucular olan Proton Pompası İnhibitörleri (PPİ - Pantoprazol, Esomeprazol vb.) yüksek dozda infüzyon (serum) şeklinde kesintisiz verilir. Damardan verilen bu ilaçlar, mide asit üretimini hücresel düzeyde neredeyse tamamen durdurarak ülser yatağının sinsi asit saldırılarından korunmasını ve hızla iyileşmesini sağlar.

Aktif mide kanaması ile hastaneye yatırılan bir hastada ağızdan beslenme (katı ve sıvı alımı) tamamen durdurulur (NPO - Nil Per Os). Hasta endoskopi sonrasında kanamanın durdurulduğu kesinleşene kadar damardan besleyici serumlarla desteklenir.

Kanama tamamen durdurulduktan ve hekim onay verdikten sonra kademeli beslenme protokolü şu şekilde ilerler:

1. İlk 24-48 Saat (Berrak Sıvı Fazı): Oda sıcaklığında su, tanesiz ve yağsız komposto suları, hafif açık bitki çayları kaşık kaşık veya küçük yudumlarla verilir. Aşırı sıcak veya aşırı soğuk sıvılardan damarların genişlemesini önlemek adına uzak durulmalıdır.

2. Yumuşak / Püre Fazı: Sıvı dönemi sorunsuz atlatan hastaya mideyi yormayacak püre kıvamında patates ezmesi, pirinç lapası, yoğurt, muz ve haşlanmış tavuk göğsü gibi az yağlı, hafif gıdalar başlanır.

3. Yasaklı Gıdalar (Mukoza Düşmanları): Mide duvarı tamamen iyileşene kadar (en az 4-6 hafta); pul biber, karabiber gibi acı baharatlar, asitli içecekler (kola, gazoz), kafein (kahve, koyu çay), alkol, sigara, aşırı yağlı salçalı yemekler ve kızartmalar kesinlikle yasaktır.

Evde bir yakınınız kahve telvesi şeklinde kustuğunda veya katran karası, kötü kokulu dışkılama (melena) ile birlikte aniden fenalaştığında yapılması gereken adımlar şunlardır:

• Derhal 112 Ambulans Hattını Arayın: Mide kanaması evde tedavi edilebilecek bir durum değildir, saniyeler içinde şok tablosu gelişebilir.

• Hastayı Sol Yan Pozisyona Yatırın (Recovery Pozisyonu): Kusma esnasında çıkan asitli kanın nefes borusuna kaçmasını (aspirasyon) ve hastanın boğulma riskini engellemek için hastayı mutlaka sol yan tarafına yatırın, başını hafifçe öne eğin.

• Ağızdan Kesinlikle Hiçbir Şey Vermeyin: "Midesini bastırsın" diyerek su, süt, yiyecek veya mide ilacı vermeye çalışmayın. Hastaya içireceğiniz en ufak bir sıvı, acil endoskopi ve anestezi sürecini zorlaştırır, kusmayı tetikler.

• Ağrı Kesici Vermeyin: Hastanın karnı ağrıyor diye kesinlikle ağrı kesici hap yutturmayın. Ağrı kesiciler (NSAİİ ve Aspirin) mide kanamasının birincil nedeni olduğundan, içerideki kanamayı masif bir krize dönüştürür.

• Sakin Kalmasını Sağlayın ve Hareket Ettirmeyin: Panik ve hareket, kalp atışını hızlandırarak kanama miktarını artırır. Hastanın ayaklarının altına bir yastık koyarak hafifçe yükseltmek, beyne giden kan akışını korumaya yardımcı olur (Şok pozisyonu).

Mide kanaması aktif ve gürültülü belirtilerle (kanlı/kahve telvesi kusma, fenalık hissi, soğuk terleme) patlak verdiyse, poliklinik randevusu beklenmemeli, en yakın tam teşekküllü hastanenin ACİL SERVİS birimine başvurulmalıdır.

Eğer belirtiler daha sinsi ilerliyorsa (dışkı renginde koyulaşma, sinsi halsizlik, kan sulandırıcı kullanımına bağlı gizli kanama takibi) müracaat edilmesi gereken uzmanlık klinikleri şunlardır:

• Gastroenteroloji: Sindirim sistemi kanamalarının endoskopik teşhis ve tedavisini (klipler, yakma molekülleri) doğrudan yürüten ana uzmanlık branşıdır.

• İç Hastalıkları (Dahiliye): Kan kaybının derinliğini ölçen, anemiyi yöneten ve genel metabolik stabilizasyonu sağlayan ilk başvuru birimidir.

Mide kanaması geçiren hastalarımızda sıklıkla karşılaştığımız en ölümcül hata, evde kahve telvesi şeklinde kustuktan sonra "kusunca rahatladım, midemin ağrısı da geçti, sabaha kadar evde bekleyeyim" düşüncesidir. Unutulmamalıdır ki akan kan, midedeki asidi geçici olarak nötralize ederek ülser ağrısını sinsi bir şekilde hafifletebilir. Ağrının geçmesi kanamanın durduğu anlamına gelmez; aksine içerideki damar sinsi sinsi kanamaya devam ediyor olabilir ve hasta uykusunda hipovolemik şoka girerek hayatını kaybedebilir. Mide kanaması şüphesi taşıyan her klinik bulgu, aksi endoskopik olarak tescillenene kadar ölümcül bir acil alarmdır. Saniyeler doğrudan nöron ve organ canlılığıdır.

Mide yanması, ekşimesi şikayetleriniz kronikleştiyse, dışkı renginizde katran karası bir cıvıklık fark ettiyseniz veya kan sulandırıcı kullanımına bağlı mide kanaması koruma protokolü oluşturmak istiyorsanız; sindirim sisteminizi sinsi hayati krizlere karşı tam güvence altına almak adına A Life Sağlık Grubu Gastroenteroloji ve İç Hastalıkları (Dahiliye) kliniklerine başvurabilir; ileri teknoloji dijital Video-Endoskopi (Gastroskopi) laboratuvarlarımız, yüksek hassasiyetli acil biyokimya panellerimiz, tam donanımlı acil servis ve yoğun bakım kadromuz doğrultusunda randevunuzu güvenle oluşturabilirsiniz.