Aort Anevrizması (Genişlemesi) Belirtileri​?

İnsan vücudunun en büyük ve en kritik ana atardamarı olan aort, kalpten çıkan oksijenlenmiş temiz kanı tüm doku ve organlara ulaştıran ana bir otoban görevi görür. Bu devasa damar yapısının duvarında meydana gelen zayıflama neticesinde, damarın normal çapının %50’sinden fazla genişleyerek bir balon halini almasına aort anevrizması denir. Tıpkı fazla şişirilmiş bir balonun cidarlarının incelmesi gibi, aort damarı da genişledikçe yırtılma (diseksiyon) veya patlama (rüptür) riskiyle karşı karşıya kalır. Aort anevrizmaları genellikle sinsidir; yani yıllarca hiçbir şikâyete yol açmadan büyüyebilirler. Bu durum, anevrizmanın "sessiz katil" olarak adlandırılmasının temel sebebidir.

Ancak anevrizma belirli bir boyuta ulaştığında veya çevre dokulara baskı yapmaya başladığında, vücut bazı sinyaller vermeye başlar. A Life Sağlık Grubu olarak, Ankara’nın stratejik noktalarında konumlanan hastanelerimizde, bu hayati tabloyu erken evrede yakalayacak teknolojik altyapıyı ve uzman hekim kadrosunu bir araya getiriyoruz.

Aort anevrizmalarının yaklaşık %75'i karın bölgesinde, yani böbrek damarlarının alt hizasında gerçekleşir. Bu tabloya Abdominal Aort Anevrizması (AAA) denir. Karın bölgesindeki genişlemeler, fiziksel yapısı zayıf olan bireylerde daha kolay fark edilebilirken, kilolu bireylerde daha derinlerde saklanabilir.

En sık karşılaşılan abdominal aort anevrizması belirtileri şunlardır:

• Göbek Çevresinde Atım Hissi: Hastalar genellikle uzandıklarında veya dinlendiklerinde göbek bölgelerinde, tıpkı ikinci bir kalp atıyormuş gibi güçlü bir nabız hissettiklerini ifade ederler. Bu, genişleyen damarın karın duvarına yakınlaşmasından kaynaklanır.

• Sürekli Karın Ağrısı: Genellikle "künt" olarak tarif edilen, karın bölgesinin derinliklerinde hissedilen ve pozisyon değiştirmekle geçmeyen sabit bir ağrı mevcuttur.

• Sırt ve Bel Ağrısı: Genişleyen aort, omurgaya veya sırt kaslarına baskı yapabilir. Bu ağrı sıklıkla bel fıtığı veya kas ağrısı ile karıştırılır; ancak aort kaynaklı ağrılar genellikle daha inatçı ve derindir.

• Erken Doyma ve Sindirim Sorunları: Çok büyük anevrizmalar mideye veya bağırsaklara baskı yaparak iştahsızlık veya yemek sonrası rahatsızlık hissi yaratabilir.

Ankara’nın yoğun temposu içinde yaşayan, özellikle Etimesgut, Eryaman ve Sincan bölgelerinde ikamet eden hastalarımız için, bu tür belirsiz ağrılarda A Life Ankara Etimesgut hastanemizin ileri düzey ultrasonografi ve görüntüleme gücü, dakikalar içinde kesin tanı konulmasını sağlamaktadır.

Aortun göğüs kafesi içindeki kısmında meydana gelen genişlemelere Torasik Aort Anevrizması (TAA) denir. Bu bölge hayati organlara (akciğerler, nefes borusu, yemek borusu) çok yakın olduğu için, büyüme evresinde daha spesifik bası belirtileri verebilir.

Torasik bölgedeki bir anevrizma şu belirtilerle kendini gösterebilir:

• Göğüs ve Sırt Ağrısı: Genellikle iki kürek kemiğinin arasında veya iman tahtasının hemen arkasında hissedilen, bazen çeneye veya boyna vuran şiddetli ağrılar.

• Ses Kısıklığı: Genişleyen aort damarı, ses tellerine giden sinirlere (n. laryngeus recurrens) baskı yapabilir. Hiçbir soğuk algınlığı belirtisi yokken aniden gelişen ve geçmeyen ses kısıklığı, aort anevrizmasının kritik bir habercisi olabilir.

• Öksürük ve Nefes Darlığı: Aortun nefes borusuna (trakea) baskı yapması sonucunda gelişir.

• Yutma Güçlüğü (Disfaji): Genişlemiş damar, yemek borusuna baskı yaparak katı gıdaların geçişini zorlaştırabilir.

Altındağ, Aydınlıkevler, Kavacık Subayevleri ve Güneşevler hattında yaşayan vatandaşlarımız, bu tür karmaşık şikâyetlerde A Life Ankara Altındağ hastanemizin multidisipliner yaklaşımından faydalanarak; kardiyoloji, göğüs hastalıkları ve KBB uzmanlarının ortak değerlendirmesiyle doğru teşhise ulaşabilmektedir.

Bir aort anevrizmasının en korkulan sonucu, damar duvarının boylu boyunca yırtılması (diseksiyon) veya tamamen patlamasıdır (rüptür). Bu tablo, modern tıbbın en acil durumlarından biridir. Eğer aşağıdaki belirtileri yaşıyorsanız veya bir yakınınızda gözlemliyorsanız, saniyeler dahi kaybetmeden en yakın tam donanımlı acil servise başvurmalısınız:

1. Ani ve Şiddetli "Yırtılma" Hissi: Genellikle hayat boyu yaşanılan en şiddetli ağrı olarak tarif edilir. Göğüste veya sırtta sanki bir şey yırtılıyormuş gibi keskin, bıçak saplanır tarzda bir ağrı başlar.

2. Şok Belirtileri: Tansiyonun aniden düşmesi, aşırı solgunluk, soğuk terleme ve hızlı nabız.

3. Bilinç Bulanıklığı veya Bayılma: Beyne giden kan akışının bozulması veya iç kanama nedeniyle gelişir.

4. İnme (Felç) Belirtileri: Eğer yırtılma beyne giden damarları etkilerse, ani kol/bacak güçsüzlüğü veya konuşma bozukluğu gelişebilir.

Pursaklar, Çubuk, Akyurt ve Hasköy gibi bölgelerden gelen acil vakalarda, A Life Ankara Pursaklar hastanemizin 7/24 teyakkuz halindeki kalp-damar cerrahisi ekibi ve yüksek hızlı laboratuvar altyapısı, hayati riskin yönetilmesinde kritik rol oynamaktadır. Laboratuvar hızı, bu vakalarda kan grubunun saptanmasından koagülasyon testlerine kadar her aşamada hayat kurtarıcıdır.

Aort anevrizması herkesi etkileyebilir, ancak belirli gruplar çok daha yüksek risk altındadır. Bu risk faktörlerini bilmek, belirtiler henüz ortaya çıkmadan önlem almayı sağlar.

• Sigara Kullanımı: Damar duvarının elastikiyetini bozan ve anevrizmanın büyüme hızını en çok artıran faktördür.

• Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon): Damar duvarına sürekli uygulanan yüksek basınç, zayıf noktaların balonlaşmasına neden olur.

• Yaş ve Cinsiyet: 65 yaş üstü erkeklerde abdominal anevrizma riski kadınlara göre çok daha yüksektir.

• Genetik Hastalıklar: Marfan Sendromu, Ehlers-Danlos Sendromu gibi bağ dokusu hastalıkları olan bireylerde aort kökü anevrizması çok genç yaşlarda görülebilir.

• Aile Öyküsü: Birinci derece akrabasında aort anevrizması olan kişilerin düzenli tarama yaptırması şarttır.

Bağlıca, Ümitköy ve Yapracık gibi yeni yerleşim bölgelerinde yaşayan ve check-up bilinci yüksek olan hastalarımız için sunduğumuz "Aort Sağlığı Tarama Programları", riskli bireylerde anevrizmayı milimetrik aşamadayken yakalamayı hedefler.

Aort anevrizması belirtileri başka hastalıklarla (bel fıtığı, böbrek taşı, kalp krizi) sıkça karıştırılabildiği için tanı süreci yüksek teknoloji gerektirir. A Life Sağlık Grubu’nun tüm şubelerinde teşhis süreci şu adımları izler:

Görüntüleme gücümüz sayesinde tomografi sonuçları uzman radyologlarımız ve kalp cerrahlarımız tarafından eş zamanlı olarak değerlendirilir. Bu, özellikle diseksiyon şüphesi olan vakalarda cerrahi kararın dakikalar içinde verilmesini sağlar.

Pek çok hasta, "Ağrım geçer mi?" diye bekleyerek en değerli zamanını kaybetmektedir. Özellikle Ankara'nın gelişen bölgelerinden olan Sincan, Eryaman ve Yapracık hattında ulaşım imkanlarının bu kadar kolay olduğu bir dönemde, aşağıdaki durumlarda mutlaka bir uzmana danışılmalıdır:

1. Hiçbir travma (düşme, darbe) olmaksızın aniden başlayan sırt veya karın ağrısı varsa,

2. Yatınca artan, dinlenince geçmeyen bir karın içi atım hissi mevcutsa,

3. Ses kısıklığı ile birlikte göğüs kafesinde baskı hissediliyorsa,

4. Ailede aort yırtılması öyküsü varsa (şikâyet olmasa dahi tarama yapılmalıdır).

A Life Sağlık Grubu bünyesindeki laboratuvar hızı, hastanın kan değerlerindeki inflamasyon ve diğer biyobelirteçleri hızla ortaya koyarak, ağrının mekanik mi yoksa damar kaynaklı mı olduğunu ayırt etmede cerrahlarımıza büyük veri sağlar.

Tanı konulduktan sonra tedavi yöntemi anevrizmanın çapına göre belirlenir. Genellikle 5.5 cm (kadınlarda 5.0 cm) kritik eşiktir.

• İlaç Tedavisi ve Takip: Küçük anevrizmalar tansiyon kontrolü ve periyodik görüntüleme ile izlenir.

• EVAR / TEVAR (Kapalı Yöntem): Kasık bölgesinden girilerek anevrizmanın içine yapay bir damar (stent-greft) yerleştirilmesi işlemidir. Göğüs veya karın kesilmediği için iyileşme süreci çok hızlıdır.

• Aort Damarı Ameliyatı: Anevrizmanın anatomik yapısı kapalı yönteme uygun değilse, genişleyen kısmın yapay bir damarla değiştirilmesi işlemidir.

Operasyon sonrası dönemde, özellikle Pursaklar, Altındağ ve Etimesgut şubelerimizde hastalarımıza sunduğumuz rehabilitasyon programları; tansiyon yönetimi, beslenme düzenlenmesi ve sigara bırakma desteği ile hayati önem taşır. Tedavi edilen bir anevrizma sonrası hastanın normal ömrünü sağlıklı bir şekilde sürdürmesi, düzenli kontrollerle mümkündür.

Aort sağlığı, ihmale yer vermeyen bir disiplindir. Eğer siz de kendinizde veya bir yakınınızda bu belirtilerden birini gözlemliyorsanız, A Life Sağlık Grubu’nun Ankara genelindeki uzman kadrosuna başvurarak hayat kurtarıcı bir adım atabilirsiniz.