Telefon 0 (850) 888 54 33
Menü
Randevu E-Randevu

Aort Anevrizması Nedir? | Aort Anevrizması Neden Olur?

Aort Anevrizması Nedir?

Aort anevrizması; vücudun en büyük ana atardamarı olan aortun duvar yapısının kronik olarak zayıflaması neticesinde, belirli bir bölgesinden bir balon gibi dışarıya doğru esnemesi ve genişlemesi durumudur.

Tıpta, damar çapının normal boyutunun %50'sinden daha fazla büyümesi "anevrizma" olarak tanımlanır. Sağlıklı bir yetişkinde ortalama 2.5 cm ile 3.5 cm arasında olan aort çapının 5 cm ile 5.5 cm ve üzerine çıkması, ölümcül bir iç kanamaya yol açabilecek aort damarı patlaması (rüptür) riskini doğurur.

Aort Anevrizması Neden Olur?

Aort duvarı üç ana katmandan oluşur ve son derece esnektir. Ancak zamanla bu katmanların moleküler mimarisini bozan şu faktörler anevrizmaya neden olur:

  • Kronik Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon): Damar içindeki kan basıncının sürekli yüksek olması, aort duvarını mekanik olarak her saniye döver, esnetir ve zamanla yırtılma sınırına getirir.

  • Ateroskleroz (Damar Sertliği): Damar çeperinde biriken kolesterol plakları, aort duvarının doğal elastikiyetini bozarak o bölgeyi kırılgan ve zayıf hale getirir.

  • Genetik ve Bağ Dokusu Hastalıkları: Ailede aort patlaması veya anevrizması öyküsü olması riski katlar. Ayrıca Marfan Sendromu veya Ehlers-Danlos gibi vücudun bağ dokusunu gevşeten kalıtsal hastalıklar ile doğumsal biküspit (iki yapraklı) aort kapağı varlığı doğrudan etkendir.

  • Yaş ve Sigara Kullanımı: İleri yaşla birlikte damar kalitesi düşer. Sigara içindeki toksik maddeler ise damar duvarındaki elastin liflerini doğrudan eriterek balonlaşmayı hızlandırır.

Genç Yaşta Aort Anevrizması Nedir?

Aort anevrizması (aort damarı genişlemesi) genellikle ileri yaş hastalığı olarak bilinse de, genç yaşta (20-40 yaş arası) ortaya çıkan aort anevrizmaları tamamen farklı bir klinik karaktere sahiptir. İleri yaştaki anevrizmalar genellikle sigara ve damar sertliğine (ateroskleroz) bağlı gelişirken, genç yaşta gelişen aort genişlemeleri neredeyse tamamen genetik geçişli bağ dokusu hastalıkları, doğumsal kalp kapağı anomalileri veya kronik kontrolsüz hipertansiyon kaynaklıdır.

Genç hastalarda damar yapısı daha esnek ve tazyikli kan akımına maruz kaldığı için, genişleyen damarın ani bir aort damarı yırtılması (diseksiyon) krizine girme riski yaşlı hastalara oranla daha agresiftir. Bu nedenle erken yaşta saptanan aort anevrizmalarında milimetrik tıbbi takip ve erken cerrahi planlama hayati önem taşır.

Genç Yaşta Aort Damarı Neden Genişler?

Genç bir bireyin vücudundaki en büyük ana atardamarın balonlaşmasına yol açan mekanik ve moleküler tetikleyiciler şunlardır:

  • Kalıtsal Bağ Dokusu Sendromları: Hücreler arası bağ dokusunu esir alan genetik mutasyonlar, aort duvarının orta katmanını (medya tabakası) çürütür ve damarın basınca dayanamayıp erken yaşta balonlaşmasına yol açar.

    • Marfan Sendromu: Uzun boy, uzun parmaklar ve göz problemleriyle seyreden, genç yaşta aort yırtılmalarının en sık görülen genetik nedenidir.

    • Ehlers-Danlos Sendromu (Tip 4): Ciltte aşırı esneklik ve eklem gevşekliği ile giden, damar duvarlarını aşırı kırılgan yapan tehlikeli bir bağ dokusu hastalığıdır.

    • Loeys-Dietz Sendromu: Aort anevrizmasının çok hızlı ilerlediği ve çok daha küçük çaplarda bile yırtılabildiği agresif bir genetik tablodur.

  • Biküspit Aort Kapağı (Doğumsal İki Yapraklı Kapak): Sağlıklı insanlarda kalpten çıkan aort kapakçığı üç yapraklıdır. Toplumun %1 ila %2'sinde bu kapak doğumsal olarak iki yapraklıdır. İki yapraklı kapak, kanı fırlatırken aort duvarına türbülanslı (girdaplı) bir baskı uygular ve bu mekanik stres kalp aort damarı genişlemesi tablosunu genç yaşlarda tetikler.

  • Jovenil Hipertansiyon (Genç Yaşta Yüksek Tansiyon): Böbrek üstü bezi tümörleri, böbrek damar darlıkları veya genetik nedenlerle genç yaşta başlayan ve sinsi ilerleyen kontrolsüz yüksek tansiyon, aort duvarını sürekli överek esnetir.

  • Spor ve Ağır Efor Travmaları: Genetik yatkınlığı veya sınırda aort genişlemesi olan gençlerin, vücut geliştirme (heavy weightlifting) gibi kontrolsüz ağır yük kaldırma sporları yapması, damar içi basıncı anlık olarak devasa boyutlara ulaştırarak anevrizmayı büyütebilir veya aniden aort damarı yırtılması krizine sokabilir.

Genç Yaşta Aort Anevrizması Belirtileri Nasıl Anlaşılır?

Genç Yaşta Aort Anevrizması Belirtileri, Hastalık ilk evrelerde tamamen sinsi ilerlese de, genç hastalarda doku elastikiyeti ve sinir iletimi daha aktif olduğu için genişleme kritik sınıra ulaştığında şu aort anevrizması belirtileri ortaya çıkar:

  • Künt Göğüs ve Sırt Ağrısı: Spor sonrasında veya dinlenme anında iman tahtasının arkasında hissedilen inatçı baskı hissi ve iki kürek kemiğinin arasına vuran müphem sırt ağrıları.

  • Ses Kısıklığı ve Kuru Öksürük: Genişleyen aort yayının, ses tellerine giden siniri sıkıştırması sonucu genç yaşta aniden başlayan, KBB ilaçlarıyla geçmeyen ses çatallanması ve kronik kuru öksürük nöbetleri.

  • Karında Nabız Atımı Hissi: Zayıf yapılı genç bireyler sırtüstü yattıklarında göbek deliklerinin üzerinde kalplerinin attığını hissederler. Bu durum karın bölgesindeki bir abdominal aort anevrizmasının birincil işaretidir.

  • Dehşet Verici Ani Yırtılma Ağrısı: Göğüsten başlayıp sırta vuran, hastayı şoka sokan bıçak saplanır tarzda ani sırt ağrısı, anevrizmanın yırtıldığının ve aort damarı patlaması ölüm riski aşamasına gelindiğinin en net kanıtıdır.

Bölgelerine Göre Aort Anevrizması Türleri

Aort damarı, kalpten çıkıp kasık hizasına kadar uzanan devasa bir otoban gibi olduğu için, anevrizmanın yerleştiği bölgeye göre iki ana klinik grupta incelenir:

  • Abdominal Aort Anevrizması (AAA): Genişlemenin karın boşluğu içinde kalan aort segmentinde meydana gelmesidir. Tüm aort anevrizmalarının en sık görülen (yaklaşık %80) formudur. Genellikle göbek deliği hizasında sinsi bir şekilde büyür.

  • Torasik Aort Anevrizması (TAA): Genişlemenin göğüs kafesi içinde kalan aort segmentinde oluşmasıdır. Kalbin hemen çıkışındaki kısmı (Asendan / Yükselen Aort), şah damarlarının ayrıldığı virajı (Aort Arkı) ve aşağı inen göğüs aortunu kapsayabilir.

Abdominal Aort Anevrizması​ Nedir?

Abdominal aort anevrizması (AAA); kalpten çıkan ve karın boşluğuna inerek alt organları besleyen vücudun en büyük ana atardamarının (aortun) karın içi segmentindeki duvar bütünlüğünün bozularak bir balon gibi dışarıya doğru esnemesi ve genişlemesi durumudur.

Tüm aort genişlemelerinin yaklaşık %80'ini oluşturan bu tablo, vakaların büyük çoğunluğunda hiçbir sinyal vermeden tamamen sinsi bir şekilde ilerler. Sağlıklı bir yetişkinde ortalama 2.0 cm ile 3.0 cm arasında değişen karın aort çapının 5.0 cm ile 5.5 cm ve üzerine çıkması, saniyeler içinde ölümcül bir iç kanamaya yol açabilecek aort damarı patlaması (rüptür) riskini doğurur.

Karında Aort Anevrizması Nedir?

Karında aort anevrizması (Abdominal Aort Anevrizması - AAA); kalpten çıkıp karın boşluğuna inen vücudun en büyük ana atardamarının (aortun) karın içi segmentindeki duvar yapısının zayıflayarak bir balon gibi esnemesi ve genişlemesi durumudur.

Tüm aort anevrizmalarının yaklaşık %80'ini oluşturan bu hastalık, vakaların büyük çoğunluğunda hiçbir belirti vermeden tamamen sinsi bir şekilde ilerler. Sağlıklı bir yetişkinde ortalama 2.0 cm ile 3.0 cm arasında olan karın aort çapının 5 cm ile 5.5 cm ve üzerine çıkması, ölümcül bir acil iç kanama tablosu olan aort damarı patlaması (rüptür) riskini doğurur.

Karında Aort Anevrizması Belirtileri Nelerdir?

Karında Aort Anevrizması Belirtileri, genellikle başka hastalıkların (böbrek taşı, safra kesesi vb.) teşhisi için yapılan ultrason veya tomografi taramalarında tesadüfen saptanır. Ancak balonlaşan damar komşu dokulara ve omurgaya baskı yapacak düzeye ulaştığında şu spesifik aort anevrizması belirtileri baş gösterir:

  • Karında Nabız Atması (Karnında Kalp Atıyor Hissi): Özellikle zayıf yapılı hastalar sırtüstü uzandıklarında, göbek çevresinde dışarıdan çıplak gözle dahi fark edilebilen senkronize bir nabız atımı ve karında atan kitle hissi yaşarlar.

  • İnatçı Karın, Bel ve Sırt Ağrısı: Genişleyen damar duvarının arkadaki omurga kemiklerine ve sinir köklerine mekanik baskı uygulaması neticesinde; ağrı kesicilere yanıt vermeyen, künt, inatçı bir bel ve karın sol alt kadran ağrısı tetiklenir.

  • Bacaklarda Soğukluk ve Ani Bacak Ağrısı: Balonlaşan anevrizma havuzunun içinde durağanlaşan kan zamanla pıhtı üretebilir. Bu sinsi pıhtıların bacak veya ayak parmak damarlarına mikro sızıntılar yapması (emboli) sonucu bacaklarda aniden morarma, soğukluk ve şiddetli ağrılar oluşabilir.

Karın Aort Damarı Patlaması Belirtileri Anevrizma kritik çapa ulaşıp aniden delinirse (aort damarı patlaması), karın boşluğuna masif bir hızla kan akar. Bu evrede; karın ve sırtta aniden başlayan şok edici dehşet verici bir ağrı, tansiyonun aniden sıfırlanması, soğuk nemli terleme, göz kararması ve bayılma (senkop) gelişir. Aort damarı patlaması öldürürmü? Evet, acil cerrahiye alınmayan rüptür vakalarında ölüm riski %80-90 civarındadır.

Karın Aort Damarı Neden Genişler?

Karın bölgesindeki aort duvarının elastik lif mimarisini bozarak anevrizmaya yol açan birincil tetikleyiciler şunlardır:

  • Kronik Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon): Damar içindeki kan basıncının sürekli yüksek olması, aort duvarını mekanik olarak sürekli esnetir.

  • Damar Sertliği (Ateroskleroz) ve Sigara: Damar çeperinde biriken kolesterol plakları duvarı zayıflatır. Sigara kullanımı ise damar duvarındaki elastin liflerini doğrudan eriterek balonlaşma hızını trajik biçimde artırır.

  • Genetik Yatmanlık: Ailesinde aort patlaması veya anevrizma öyküsü olan bireylerde risk kat kat yüksektir.

Torasik Aort Anevrizması​ Nedir?

Torasik aort anevrizması (TAA); kalpten çıkan ve göğüs kafesi (toraks) içinden geçerek aşağıya doğru uzanan vücudun en büyük ana atardamarının (aortun) göğüs içi segmentindeki duvar yapısının zayıflayarak bir balon gibi esnemesi ve genişlemesi durumudur.

Kalbin fırlattığı en yüksek tazyikli ve basınçlı kana doğrudan maruz kalan bu bölge, vakaların büyük çoğunluğunda hiçbir belirti vermeden tamamen sinsi bir şekilde ilerler. Sağlıklı bir yetişkinde ortalama 2.5 cm ile 3.5 cm arasında değişen göğüs aort çapının 5.0 cm ile 5.5 cm ve üzerine çıkması, saniyeler içinde ölümcül bir iç kanamaya veya akut aort damarı yırtılması (diseksiyon) tablosuna yol açabilecek patlama riskini doğurur.

Torasik Aort Anevrizması Belirtileri Nelerdir?

Torasik Aort Anevrizması Belirtileri, genellikle akciğer grafisi, ekokardiyografi (EKO) veya başka sebeplerle çekilen tomografilerde tesadüfen saptanır. Ancak büyüyen balon göğüs kafesi içindeki hayati organları ve sinirleri ezmeye başladığında şu spesifik aort anevrizması belirtileri baş gösterir:

  • Ezici Göğüs Ağrısı ve Baskı: İman tahtasının (sternum) arkasında kemiksel bir sıkışma hissi yaratan, bazen boyna ve sol kola yayılan künt göğüs ağrısı şikayetleri.

  • Kürek Kemikleri Arasına Vuran Sırt Ağrısı: Göğüsten başlayıp sırtın ortasına vuran inatçı ağrılar. Eğer bu sırt ağrısı aniden, bıçak saplanır tarzda ve dehşet verici bir şiddette başladıysa; anevrizmanın yırtıldığına ve acil aort damarı yırtılması (diseksiyon) krizine girdiğine işaret eder.

  • Ses Kısıklığı ve Kronik Kuru Öksürük: Genişleyen aort balonunun göğüs içindeki ses tellerini yöneten sinire (nervus laryngeus recurrens) mekanik baskı yapması sonucu aniden başlayan ses çatallanması ve geçmeyen kuru öksürük nöbetleri.

  • Nefes Darlığı ve Yutma Güçlüğü: Dev boyutlara ulaşan aort balonunun soluk borusunu sıkıştırmasıyla nefes darlığı (dispne) ve yemek borusuna baskı yapmasıyla katı gıdaları yutarken takılma hissi yaşanır.

Torasik Aort Anevrizması Türleri

Göğüs kafesi içindeki aort damarı, izlediği seyre göre üç farklı alt bölgede balonlaşabilir. Her bölgenin cerrahi yaklaşımı tamamen farklıdır:

  • Asendan (Yükselen) Aort Anevrizması: Kalbin sol karıncığından çıkan ve yukarıya doğru tırmanan ilk segmenttir. Kalbi besleyen koroner arterler ve aort kapakçığı ile doğrudan ilişkilidir.

  • Aort Arkı (Yayı) Anevrizması: Aortun baş bölgesinde ters "U" harfi şeklinde çizdiği virajdır. Beyne giden şah damarları ve kollara giden ana dallar bu hayati yay üzerinden ayrılır.

  • Desendan (İnen) Torasik Aort Anevrizması: Aort yayından sonra göğüs boşluğu boyunca aşağıya, diyaframa doğru inen arka segmenttir.

Asendan Aort Anevrizması​ Nedir?

Asendan aort anevrizması (Yükselen Aort Anevrizması); kalbin sol karıncığından çıkan ve temiz kanı baş ile kollara taşımak üzere yukarıya doğru tırmanan aort damarının ilk segmentindeki duvar yapısının zayıflayarak bir balon gibi esnemesi ve genişlemesi durumudur.

Kalbin kasılma gücüyle fırlattığı en yüksek tazyikli ve basınçlı kana doğrudan maruz kalan bu ilk bölge, aort patolojilerinin en kritik merkez üssüdür. Sağlıklı bir yetişkinde ortalama 2.5 cm ile 3.5 cm arasında olması gereken asendan aort çapının 5 cm ile 5.5 cm ve üzerine çıkması, saniyeler içinde ölümcül bir iç kanamaya yol açabilecek akut aort damarı yırtılması (diseksiyon) veya patlaması riskini doğurur.

Asendan Aort Damarı Neden Genişler?

Kalbin hemen çıkışındaki bu dev atardamarın elastik lif mimarisini hücresel düzeyde bozarak anevrizmaya yol açan en temel tıbbi nedenler şunlardır:

  • Biküspit Aort Kapağı (Doğumsal İki Yapraklı Kapak): Normalde üç yapraklı olması gereken aort kapakçığı, toplumun bir kısmında doğumsal olarak iki yapraklıdır. Bu kapak anomalisi, kanı fırlatırken asendan aort duvarına türbülanslı (girdaplı) ve asimetrik bir mekanik stres uygulayarak damarı genç yaşlarda bile yırtılma sınırına getirecek şekilde genişletir.

  • Kronik Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon): Kalpten çıkan kanın yarattığı hidrolik basıncın sürekli yüksek seyretmesi, asendan aort duvarındaki elastik lifleri yırtarak zamanla esnetir.

  • Kalıtsal Bağ Dokusu Sendromları: Marfan Sendromu, Loeys-Dietz veya Ehlers-Danlos gibi vücudun bağ dokusu genetiğini bozan hastalıklar, aortun orta katmanını çürütür ve kalp aort damarı genişlemesi tablosunu kaçınılmaz kılar.

  • Ateroskleroz (Damar Sertliği) ve Yaşlanma: İleri yaşla birlikte damar duvarında biriken kolesterol plakları ve kireçlenmeler, aortun esneme kabiliyetini yok ederek duvarı kırılgan ve zayıf hale getirir.

Asendan Aort Anevrizması Belirtileri Nelerdir?

Asendan Aort Anevrizması Belirtileri, damar çapı çok büyük boyutlara ulaşana kadar genellikle hiçbir sinyal vermeden tamamen sinsi bir şekilde ilerler. Hastaların büyük bir kısmında başka şikayetlerle çekilen akciğer grafisi veya ekokardiyografi (EKO) testlerinde tesadüfen saptanır. Ancak büyüyen balon çevre dokuları ezmeye başladığında şu spesifik aort anevrizması belirtileri ortaya çıkar:

  • Ezici Göğüs Ağrısı ve Baskı: İman tahtasının (sternum) hemen arkasında hissedilen, bazen sol kola veya boyna yayılan, kalp krizini taklit eden inatçı ve künt bir göğüs ağrısı şikayeti.

  • Kürek Kemikleri Arasına Vuran Sırt Ağrısı: Göğüsten başlayıp sırta vuran inatçı ağrılar. Eğer bu ağrı aniden, bıçak saplanır tarzda ve dehşet verici bir şiddette başladıysa; anevrizmanın yırtıldığına ve acil aort damarı yırtılması (diseksiyon) krizine girdiğine işaret eder.

  • Ses Kısıklığı ve Kronik Kuru Öksürük: Genişleyen yükselen aortun göğüs içindeki ses tellerini yöneten sinirlere mekanik baskı yapması sonucu aniden başlayan ses çatallanması ve geçmeyen kuru öksürük nöbetleri.

  • Nefes Darlığı ve Yutma Güçlüğü: Dev boyutlara ulaşan aort balonunun soluk borusunu sıkıştırmasıyla nefes darlığı (dispne) ve yemek borusuna baskı yapmasıyla katı gıdaları yutarken takılma hissi yaşanır.

Dissekan Aort Anevrizması Nedir?

Dissekan aort anevrizması (Aort Diseksiyonu); vücudun en büyük ana atardamarı olan aortun iç duvarının (endotel katmanının) yüksek kan basıncı nedeniyle aniden yırtılması ve yüksek tazyikli kanın bu çatlaktan içeri sızarak damar duvarını boydan boya ikiye soyması tablosudur.

Tıpta bu durum gerçek bir damar boşluğunun yanında kanla dolu "yalancı bir kanal" (lümen) oluşturur. Damar duvarı aşırı inceldiği için her an patlama limitindedir. Müdahale edilmeyen her saat ölüm riskinin %1 ile %2 oranında arttığı, kardiyovasküler cerrahinin en yüksek hayati risk barındıran acil kırmızı alarm durumudur.

Dissekan Aort Anevrizması Neden Olur?

Aort damarı normal şartlarda üç katmandan (intima, medya, adventisya) oluşur ve son derece dayanıklı bir esnekliğe sahiptir. Ancak damar duvarının moleküler mimarisini bozan şu faktörler ani yırtılmayı (diseksiyonu) tetikler:

  • Kontrolsüz Kronik Hipertansiyon: Hastaların %70'inden fazlasında birincil etkendir. Yüksek tansiyon dalgaları, aortun iç katmanını mekanik bir çekiç gibi döverek aniden çatlatır.

  • Aort Damarı Genişlemesi (Anevrizma): Önceden var olan sinsi bir aort balonlaşması damar duvarını inceltir; incelen doku tazyike dayanamayıp aniden yırtılır.

  • Doğumsal Kapak Anomalileri (Biküspit Aort): Doğumsal olarak iki yapraklı olan aort kapakçığı, kanı fırlatırken aort duvarına girdaplı (türbülanslı) bir darbe vurur ve bu kronik stres yırtılmayı kolaylaştırır.

  • Kalıtsal Bağ Dokusu Hastalıkları: Marfan Sendromu veya Ehlers-Danlos gibi genetik geçişli hastalıklarda damar yapısı doğuştan gevşek ve kırılgandır. Bu hastalar genç yaşta diseksiyon riski taşır.

Dissekan Aort Anevrizması Belirtileri Nelerdir?

Dissekan Aort Anevrizması Belirtileri, klasik sinsi anevrizmaların aksine aniden başlar ve hastayı dakikalar içinde şok tablosuna sokan çok radikal klinik sinyaller verir:

  • Yırtılır Tarzda Şiddetli Sırt ve Göğüs Ağrısı: Göğüsten başlayıp iki kürek kemiğinin tam arasına bıçak saplanır tarzda vuran, hastaların "hayatımda duyduğum en vahşi, yırtılır tipte acı" olarak tanımladığı şok edici ani sırt ağrısı.

  • Akut Kansızlık ve Şok Bulguları: Kanın damar katmanları arasında birikmesi veya aort damarı patlaması ile göğüs/karın boşluğuna akması sonucu tansiyon aniden sıfırlanır; soğuk terleme, hızlı nefes alma ve soluk cilt rengi baş gösterir.

  • Nabız Eşitsizliği ve Bacaklarda Soğuma: Sağ ve sol kol arasında ölçülen tansiyonda uçurumlar oluşur. Yırtık katman bacak damarlarını kapatırsa bacak nabızları kaybolur ve bacakta ani soğuma-ağrı gelişir.

  • İnme (Felç) ve Organ Hasarları: Yırtık hat, beyne giden şah damarlarını (karotis) ezer ve kapatırsa hastada aniden konuşma bozukluğu, göz kararması, şuur kaybı, bayılma (senkop) veya kalıcı felçler gelişir.

Aort Anevrizması Tedavisi​ Nasıl Yapılır?

Aort anevrizması (aort damarı genişlemesi) tedavisi; damar çapının büyüklüğüne, anevrizmanın konumuna (göğüs veya karın bölgesi) ve hastanın akut ya da kronik klinik tablosuna göre tamamen kişiselleştirilerek kurgulanır.

Tedavide temel amaç, incelen damar duvarının ani bir aort damarı yırtılması (diseksiyonu) veya aort damarı patlaması (rüptür) krizine girmesini kesin olarak önlemektir. Damar çapı güvenli sınırlardayken (4 cm ile 5 cm arası) tedavi ameliyatsız yakın takip ve ilaç tedavisi protokollerinden oluşur. Aort çapı cerrahi eşik sınırı olan 5.5 cm ve üzerine ulaştığında ise kapalı stent yöntemleri (EVAR / TEVAR) veya radikal açık cerrahi greft değişimi ameliyatları devreye girer.

Aort Anevrizması Tedavi Seçenekleri

Modern kardiyovasküler tıp dünyasında aort anevrizmalarının tedavisinde uygulanan üç temel klinik yaklaşım ve bu yaklaşımların uygulama haritası şu şekildedir:

Ameliyatsız Tıbbi Takip ve İlaç Tedavisi

Damar çapının henüz cerrahi müdahale limitine ulaşmadığı (genellikle < 5.0 cm) sinsi genişleme evrelerinde uygulanır.

  • Kan Basıncı Kontrolü: Tedavinin ana omurgası tansiyonu baskılamaktır. Aort damarı genişlemesi ilaç tedavisi protokolünde birincil olarak beta-bloker ve ARB grubu ilaçlar tercih edilir. Amaç; kalbin kasılma hızını azaltmak ve damar içindeki tazyiki kesin olarak 120/80 mmHg (tercihen gençlerde 110/70 mmHg) altında tutarak damar duvarındaki stresi minimuma indirmek, genişlemeyi durdurmaktır.

  • Merak edilen kritik soru: Genişleyen aort damarı daralır mı? Hayır, genişleyen aort damarı yapısal deformasyona uğradığı için ilaçla veya kendiliğinden tekrar daralmaz; ilaç tedavisindeki tek hedef balonlaşma hızını durdurmak veya yavaşlatmaktır.

  • Yaşam Tarzı Optimizasyonu: Sigara kullanımı damar elastin liflerini doğrudan erittiği için tamamen yasaklanır. Hastanın ağır dambıl kaldırma, şınav, mekik veya halter gibi karın-göğüs içi basıncı (ıkınmayı) artıran ağır eforlu sporları yapması kesinlikle engellenir; hafif düz yürüyüşler önerilir. Hasta 6 aylık periyotlarla ekokardiyografi (EKO) veya bilgisayarlı tomografi (BT) ile izlenir.

Kapalı Aort Tedavisi (EVAR / TEVAR)

Anatomik yapısı uygun olan karın boşluğu (EVAR) ve inen göğüs aortu (TEVAR) anevrizmalarında açık ameliyat neşterini tamamen ortadan kaldıran en modern endovasküler tedavi biçimidir.

Aort Anevrizması Ameliyatı​

Aort Anevrizması Ameliyatı, Balonlaşmanın kalbe çok yakın olduğu (asendan aort) durumlarda ya da ani bir aort damarı yırtılması tablosu eşlik ettiğinde hayat kurtaran tek absolute (kesin) cerrahi tedavi seçeneğidir. 

  • Nasıl Yapılır? Göğüs kemiği (sternum) veya karın duvarı açılarak hasarlı damara ulaşılır. Operasyon esnasında genişlemiş aort damarının kesilebilmesi için hasta yapay kalp-akciğer makinesine bağlanır ve kalbin faaliyeti geçici olarak durdurulur. Yırtılan veya balonlaşan hasarlı aort dokusu cerrahi neşterle kesilerek tamamen vücut dışına çıkarılır. Yerine, insan dokusuyla %100 uyumlu tıbbi suni kumaş borular (Dacron Greft) milimetrik dikişlerle monte edilir. Eğer anevrizma kalbin kendi doğal kapakçığını da bozduysa, kapak ve damar birlikte değiştirilir (Bentall Ameliyatı). Operasyon ortalama 3 ila 6 saat sürer.

Kalp ve Damar Cerrahisi (KVC) ve Anevrizma Tedavi

Aort damarında yaşanan sinsi balonlaşmaları "sırtım ağrıyor, yorulmuşumdur" diyerek takipsiz bırakmak veya tesadüfen saptanan bir anevrizmada ameliyat korkusuyla tedaviyi ertelemek; saniyeler içinde aort damarı patlaması öldürürmü sorusunun o acı cevabıyla, yani ölümcül bir acil iç kanama kriziyle sonuçlanabilir. Aort anevrizması tedavisinde tıp dünyasının en net kuralı şudur: "Damar aniden patlamadan önce, planlı (elektif) evrede krizsiz ve konforlu bir şekilde tedavi kurgulanmalıdır." Genişleyen veya yırtılan bir aort damarına müdahale etmek sıradan bir cerrahi prosedür değildir; en üst düzey hibrit ameliyathane teknolojisi, yapay kalp-akciğer pompası altyapısı ve bu alanda binlerce vakalık tecrübeye sahip kıdemli Kalp ve Damar Cerrahisi (KVC) kadroları gerektirir.

Ankara genelinde modern kalp sağlığı teknolojisini kurumsal hasta güvenliği ve kesintisiz acil operasyon vizyonuyla her kampüsüne taşıyan modern tıp merkezlerimizde (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ, Eryaman, Sincan, Keçiören ve Batıkent) A Life Sağlık Grubu hastaneleri olarak; kalbinizi ve en büyük ana damarınızı tam bir koruma çemberine alıyoruz.

Kalp ve Damar Cerrahisi anabilim dalı kürsümüz bünyesinde; anevrizma teşhisi koyduğumuz hastalarımızın yüksek çözünürlüklü tomografi cihazlarımızla milimetrik damar haritasını çıkarıyoruz. Eğer hastamızın damar yapısı cerrahi sınıra ulaştıysa ve anatomisi uygunsa; riskleri minimuma indiren, hastanın göğsünü veya karnını hiç açmadan kasıktan anjiyo yöntemiyle girip damar içine yapay kumaş stent yerleştirdiğimiz en modern kapalı EVAR ve TEVAR ameliyatlarını sıfır enfeksiyon disipliniyle gerçekleştiriyoruz. Açık cerrahi gerektiren durumlarda veya kalbe yakın asendan aort tutulumlu akla gelebilecek en kompleks acil aort damarı yırtılması vakalarında ise dünyaca ünlü Bentall operasyonlarını derin hipotermi (vücudu soğutma) ve özel beyin koruma protokolleri eşliğinde başarıyla yönetiyoruz. Tüm tedavi haritalarını ve ameliyatsız ilaç takip süreçlerini Kardiyoloji, Kalp ve Damar Cerrahisi ve Koroner Yoğun Bakım uzmanlarımızın ortak katılımıyla kurulan kurumsal kalp konseylerimizde kurguluyoruz. "Hayatınıza Sağlık Katıyoruz" vizyonumuzla, kalbinizi ve ömrünüzü tahminlerin riskine değil, modern tıp biliminin kurumsal kesin kanıtlarına emanet ediyoruz.

Kronik yüksek tansiyon hastasıysanız, ailenizde aort patlaması/genişlemesi öyküsü bulunuyorsa veya sırtınıza, göğsünüze, karnınıza vuran açıklanamayan inatçı ağrılar yaşıyorsanız; süreçlerin geri dönüşşüz bir krize dönüşmesini engellemek adına kapsamlı kardiyovasküler Check-Up panellerimizi planlamak, EKO ve Tomografi taramalarınızı yaptırmak üzere Kalp Damar Cerrahisi (KVC) Doktorları kadromuzdan muayene ve takip randevusu oluşturmak için A Life Sağlık Grubu çağrı merkezimizi arayabilir veya sitemiz üzerinden online randevu modülümüzü saniyeler içinde kurgulayabilirsiniz. Yarınlarınız için tüm tıbbi gücümüzle yanınızdayız.

Aort Anevrizması Nedir? | Aort Anevrizması Neden Olur?

Kardiyovasküler Cerrahi | Kalp Merkezi Ameliyatları Başvuru Formu

Fiyatlarımız ve Uygulama Yöntemlerimiz Hakkında Hızlı Bilgi Alma Formumuzu Kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Anevrizmalar genellikle belirti vermez. Ancak büyüdükçe şu semptomlar görülebilir:

  • Karın aort anevrizmasında: Karında nabız gibi atan şişlik hissi ve sürekli karın/sırt ağrısı.

  • Göğüs aort anevrizmasında: Göğüs ağrısı, ses kısıklığı, yutma güçlüğü veya öksürük.

Aort anevrizması ve tüm damar genişlemeleri ile doğrudan Kalp ve Damar Cerrahisi (KVC) bölümü ilgilenir. Teşhis ve takip sürecinde Kardiyoloji Doktorları ile multidisipliner bir çalışma yürütülür.

Karnınızda nabızla eş zamanlı atan bir şişlik veya sertlik hissediyorsanız, bu durum Abdominal Aort Anevrizması (AAA) belirtisi olabilir. Bu durumda vakit kaybetmeden bir Kalp ve Damar Cerrahisi Doktoru'na randevu almalısınız.

Genel cerrahi protokollerine göre; karın bölgesindeki anevrizmalar 5.5 cm, göğüs bölgesindekiler ise 5-5.5 cm çapa ulaştığında ameliyat veya müdahale kararı verilir. Ancak hastanın genetik durumu ve damarın büyüme hızı bu sınırı değiştirebilir.

En temel nedenler yüksek tansiyon (hipertansiyon), damar sertliği (ateroskleroz) ve sigara kullanımıdır. Ayrıca yaşlılık, yüksek kolesterol ve ailede anevrizma öyküsü olması riski ciddi oranda artırır.

EVAR (Endovasküler Anevrizma Tamiri), karın aortundaki anevrizmanın açık ameliyat yapılmadan, kasık bölgesinden anjiyo yöntemiyle girilerek damar içine stent yerleştirilmesi işlemidir. İyileşme süreci çok daha hızlıdır.

TEVAR, göğüs kafesi içindeki aort anevrizmalarının (Torasik Aort) kapalı yöntemle, stent greft kullanılarak tedavi edilmesidir. Büyük kesiler gerektirmediği için riskli hastalarda hayat kurtarıcıdır.

Anevrizmayı tamamen ortadan kaldıran bir ilaç tedavisi yoktur. Ancak tansiyon düşürücü ilaçlar ve kolesterol düzenleyiciler, damar üzerindeki baskıyı azaltarak genişleme hızını yavaşlatmak ve yırtılma riskini düşürmek için kullanılır.

Aort rüptürü (yırtılması) aşırı şiddetli karın veya sırt ağrısı, ani tansiyon düşmesi ve şok ile kendini gösterir. Bu durum dakikalar içinde müdahale gerektiren en ciddi acil cerrahi tablolardan biridir.

Yüksek tansiyon takibi için Kardiyoloji veya İç Hastalıkları (Dahiliye Doktoru) bölümlerine gidilmelidir. Eğer tansiyonunuz kontrol altına alınamıyor ve damar genişlemesi şüpheniz varsa, bir Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanı tarafından değerlendirilmeniz gerekir.

Ankara genelinde, ileri teknoloji görüntüleme cihazlarına (BT Anjiyo, Doppler USG) sahip ve kapalı anevrizma ameliyatlarını (EVAR/TEVAR) yapabilen tam teşekküllü hastanelerdeki Kalp ve Damar Cerrahisi kliniklerini tercih etmelisiniz.

İlgili Üniteler

Benzer İçerikler

Yardıma mı ihtiyacınız var ?

7/24 tüm soru ve sorunlarınız için buradayız.