Prostat Ameliyatı | Nasıl Yapılır? | Kaç Saat Sürer?

Prostat ameliyatı; idrar torbasının (mesane) hemen altında yer alan ve idrar kanalını (uretra) çevreleyen prostat bezinin iyi huylu büyümesi (BPH - Benign Prostat Hiperplazisi) veya prostat kanseri patolojileri neticesinde, idrar akışını tıkayan ya da hayatı tehdit eden dokuların cerrahi olarak temizlenmesi işlemidir.

Günümüz üroloji pratiğinde prostat ameliyatları; hastanın anatomik yapısına, prostat hacmine ve kanser evresine göre Lazerle Prostat Ameliyatı (HoLEP, ThuLEP), Kapalı Prostat Ameliyatı (TUR-P), Plazmakinetik buharlaştırma veya Robotik/Laparoskopik Radikal Prostatektomi gibi tamamen kapalı, mikro-cerrahi ve endoskopik teknolojilerle gerçekleştirilir.

Prostat bezindeki büyümenin karakteri (iyi huylu veya malign/kanseröz olması), uygulanacak cerrahi tekniğin sınırlarını ve operasyon stratejisini tamamen değiştirir:

Bu ameliyatlarda hedef prostatın tamamını sökmek değil, idrar kanalını tıkayan ve mandalina içi gibi büyüyen iç dokuyu (adenomu) temizleyerek kanalı tamamen açmaktır.

• HoLEP (Holmium Lazer Enükleasyon): Günümüzde iyi huylu prostat büyümesinin altın standart (en modern) tedavisidir. İdrar kanalından tamamen kapalı girilerek, devasa boyutlara ulaşmış (80-150 gram ve üzeri) prostat dokuları lazer enerjisiyle kapsülünden sıyrılarak ayrıştırılır, mesane içinde kıyılıp dışarı çekilir. Kanama riski yok denecek kadar azdır ve cinsel fonksiyonlara zarar vermez.

• TUR-P (Transüretral Prostat Rezeksiyonu): Prostat dokusunun elektrik akımı (monopolor/bipolar) kullanan özel bir kesici döngü ile parça parça kazınması işlemidir. Genellikle 60-80 gramdan küçük prostatlarda tercih edilen klasik ve güvenilir kapalı yöntemdir.

• Plazmakinetik Prostat Ameliyatı: TUR tekniğinin gelişmiş bir versiyonudur. Serum fizyolojik lipid ortamında, plazma enerjisi kullanılarak prostat dokusunun buharlaştırılması ve kazınması esasına dayanır. Kalp ve tansiyon hastaları için güvenli bir kapalı cerrahi modelidir.

• ThuLEP (Thulium Lazer): HoLEP ile benzer bir mantıkla çalışır; doku ayrıştırma ve lazerle kesme keskinliği son derece yüksektir, operasyon esnasında kanamayı anında durdurma (hemostaz) kabiliyeti mükemmeldir.

Prostat dokusunda malign (kötü huylu) hücre mutasyonları saptandığında, hedef sadece iç kanalı açmak değil, kanserin yayılımını önlemek adına tüm prostat bezini çevre dokularla birlikte tamamen vücut dışına çıkarmaktır.

• Robotik / Laparoskopik Radikal Prostatektomi: Karından açılan mikroskobik deliklerden girilerek, robotik kollar yardımıyla prostat bezinin, meni keselerinin ve çevre lenf bezlerinin tamamen temizlenmesi cerrahisidir. Milimetrik sinir koruyucu teknik sayesinde ameliyat sonrası idrar kaçırma ve sertleşme sorunu riski minimuma indirilir.

Günümüz modern üroloji pratiğinde prostat ameliyatları, hastanın vücudunda herhangi bir neşter kesisi açılmadan, tamamen doğal idrar kanalından (üretra) içeri girilerek kapalı, endoskopik ve lazer cerrahi teknolojileriyle gerçekleştirilir.

İyi huylu prostat büyümesinde (HoLEP / ThuLEP) idrar akışını tıkayan iç doku lazer enerjisiyle sıyırılarak tamamen boşaltılırken; prostat kanserinde (Robotik / Laparoskopik Radikal Prostatektomi) karından açılan milimetrik deliklerden girilerek prostat bezinin tamamı çevre dokularla birlikte mikro-cerrahi hassasiyetle vücut dışına çıkarılır.

HoLEP (Holmium Laser Enucleation of the Prostate); iyi huylu prostat büyümesi (BPH) tedavisinde dünya standardı kabul edilen, hastanın vücudunda herhangi bir neşter kesisi açılmadan, tamamen doğal idrar kanalından (üretra) içeri girilerek gerçekleştirilen en gelişmiş kapalı lazer cerrahisidir.

Bu yöntemde, Holmium lazer enerjisi kullanılarak idrar yolunu tıkayan büyümüş prostat dokusu (adenom), prostatın dış kapsülünden tek bir parça halinde tamamen sıyrılıp çıkartılır. HoLEP, prostatın büyüklüğü ne olursa olsun (80-250 gram arası dev kitleler dahil) açık ameliyat ihtiyacını tamamen ortadan kaldıran dikişsiz ve kanamasız bir mikro-cerrahi üssüdür.

Ameliyathane sterilizasyonunda, en son teknoloji endoskopik kameralar ve lazer platformları eşliğinde yürütülen HoLEP operasyonu, sırasıyla şu mekanik ve teknolojik aşamalardan oluşur:

Hasta ameliyathaneye alındıktan sonra genellikle belden aşağısı uyuşturularak (spinal anestezi) işleme hazır hale getirilir. Üroloji uzmanı, "rezektoskop" adı verilen yüksek çözünürlüklü kameralı endoskopik aletlerle hastanın penis ucundaki doğal idrar kanalından (üretra) içeri girer ve prostata ulaşır. Vücudun hiçbir yerine neşter vurulmaz, delik açılmaz.

Cihazın ucundan iletilen Holmium lazer fiberleri devreye sokulur. Tıpkı bir portakalın içini kabuğundan tek bir hamlede ezmeden sıyırır gibi, idrar yolunu tamamen tıkayan büyümüş prostat lobları (adenom dokuları), prostatın dış sağlıklı kabuğundan (kapsülünden) milimetrik olarak sıyrılıp ayrıştırılır. Lazer enerjisi dokuyu keserken aynı anda damarları mühürlediği için operasyon esnasında kanama neredeyse sıfırdır.

Kapsülünden tamamen ayrıştırılan ve serbest kalan dev prostat kitleleri, idrar torbasının (mesanenin) içine doğru itilir. Ardından idrar kanalından "morselatör" adı verilen özel bir doku öğütücü sistemle mesane içine girilir. Mesanedeki büyük prostat lobları, bu vakumlu ve bıçaklı özel sistem sayesinde kıyma kıvamında mikroskobik parçacıklara dönüştürülerek emilir ve tamamen vücut dışına tahliye edilir.

Dışarı çekilen tüm prostat parçacıkları, arka planda gözden kaçabilecek sinsi bir kanser odağı olup olmadığını mikroskobik düzeyde incelemek üzere patoloji laboratuvarına gönderilir. İdrar kanalının ve mesane boynunun güvenli iyileşmesi için hastaya geçici bir tıbbi sonda takılarak operasyon dikişsiz ve ağrısız bir şekilde sonlandırılır.

Genellikle 60-80 gramdan küçük prostatlarda uygulanan, elektrik akımı veya plazma enerjisi esasına dayanan geleneksel kapalı yöntemdir.

• Kazıma İşlemi: Yine idrar kanalından kameralı aletlerle girilir. Cihazın ucundaki elektrikli tel döngü vasıtasıyla, idrar yolunu kapatan prostat dokuları içeriden dışarıya doğru ince şeritler halinde parça parça kazınır.

• Buharlaştırma: Plazmakinetik enerjide dokular kazınırken aynı anda yüksek ısıyla buharlaştırılır ve kanayan damarlar yakılarak kapatılır. Kazınan parçalar sıvı ile yıkanarak mesane dışına çekilir.

Kapalı Prostat Ameliyatı, Eğer hastaya prostat kanseri teşhisi konulmuşsa, idrar kanalından girmek yetersizdir; kanserli tüm bezin çıkarılması gerekir.

• Mikroskobik Giriş: Hastanın karnına 4 ya da 5 adet milimetrik küçük delik açılır. Bu deliklerden içeri yüksek çözünürlüklü kameralar ve robotik kollar yerleştirilir.

• Sinir Koruyucu Radikal Temizlik: Cerrah, konsol başından yüksek büyütmeli 3D görüntü altında robotik kolları yönetir. Prostat bezinin hemen dibinden geçen ve sertleşmeyi (ereksiyonu) sağlayan mikroskobik sinir lifleri ile idrar tutma kasları hassas bir şekilde korunarak, prostat bezi, meni keseleri ve lenf bezleri tek bir blok halinde tamamen dışarı çıkarılır. Mesane ve idrar kanalı yeniden birbirine dikilerek operasyon sonlandırılır.

Prostat ameliyatının süresi; operasyonun yapılış amacına (iyi huylu büyüme veya kanser) ve klinikte tercih edilen teknolojik yönteme bağlı olarak ortalama 1 ile 3 saat arasında değişiklik gösterir. Günümüz modern ürolojisinde uygulanan altın standart kapalı lazer cerrahisi (HoLEP), prostat bezinin büyüklüğüne göre genellikle 1 ile 1.5 saat içinde dikişsiz ve kanamasız olarak tamamlanır.

Ameliyathane şartlarında harcanan zaman, cerrahın prostat dokusuna yaklaşım biçimine ve kullanılan enerji modeline göre şu şekilde kronolojize edilir:

İyi huylu prostat büyümelerinde (BPH) açık ameliyatı tamamen tarihe gömen bu yöntemde, prostat dokusunun hacmi süreyi belirleyen en temel parametredir.

• 60 - 100 Gram Arası Prostatlar: Lazerle sıyırma (enükleasyon) ve mesane içinde doku kıyma (morselasyon) aşamaları dahil toplamda yaklaşık 45 ile 60 dakika sürer.

• 150 - 250 Gram Üzeri Dev Prostatlar: Dokunun büyüklüğünden dolayı lazerle ayrıştırma ve kıyarak dışarı tahliye etme süresi uzayacağı için operasyon 90 dakikayı (1.5 saati) bulabilir.

• Doğal idrar kanalından girilerek prostatın elektrik akımı veya plazma enerjisiyle katman katman kazındığı bu geleneksel yöntemde cerrahlar zamanla yarışır.

• Operasyonda kullanılan yıkama sıvısının vücut tarafından emilme riski (TUR Sendromu) nedeniyle, ameliyat süresi kesinlikle 60 dakikayı (1 saat) aşmayacak şekilde planlanır. Bu yüzden çok büyük prostatlarda TUR yöntemi tercih edilmez.

Laparoskopik Radikal Prostatektomi, Prostat kanseri olgularında tüm prostat bezinin, meni keselerinin ve lenf bezlerinin temizlendiği bu radikal operasyon, tamamen bir mikro-cerrahi mühendisliğidir.

• Kanser cerrahisinde acele edilmez; idrar tutma kaslarının ve sertleşmeyi sağlayan mikroskobik sinir liflerinin tek tek korunması, ardından mesane ile idrar kanalının robotik kollarla yeniden birbirine dikilmesi titizlik gerektirdiği için süreç 2 ila 3 saat arasında tamamlanır.

Prostat ameliyatı sonrası iyileşme konforu ve sondalı kalış süresi, operasyonda tercih edilen cerrahi yönteme (HoLEP, TUR-P veya Robotik Cerrahi) doğrudan bağlıdır.

Altın standart lazer teknolojisi olan HoLEP ameliyatı sonrası hastaların sondası genellikle ilk 24 saat içinde (1. gün) çıkarılır ve hasta hızla normal idrar konforuna kavuşur. Klasik kapalı kazımalarda (TUR-P) bu süre 2-3 gün iken, prostat kanseri için yapılan Robotik Radikal Cerrahi sonrasında sondanın kalış süresi 7 ila 10 günü bulmaktadır.

• Kanama ve Renk Kontrolü: Lazer enerjisi damarları anında mühürlediği için ameliyat sonrası masif kanama riski yok denecek kadar azdır. İlk saatlerde idrarda görülebilecek hafif pembeleşme tamamen normaldir ve serum yıkamasıyla (irigasyon) hızla temizlenir.

• Sondanın Çekilmesi ve İlk İdrar: Operasyonun ertesi günü (24. saatte) sonda üroloji hemşiresi tarafından ağrısız bir şekilde çekilir. Hasta saniyeler içinde kesisiz, ağrısız ve tazyikli bir şekilde kendi doğal idrarını yapmaya başlar. Hastaların %95'i aynı gün şifayla taburcu edilir.

• Elektrik akımıyla dokuların katman katman kazındığı bu geleneksel yöntemde, geride kalan dokularda kabuklanma ve dökülme süreçleri yaşanır.

• Doku iyileşmesi HoLEP'e göre daha yavaş olduğu için sonda 2-3 gün tutulur. Taburculuk sonrası ilk 2 hafta idrarda zaman zaman pıhtı veya pembe renkli sızıntıların görülmesi beklenen bir durumdur.

• Prostat kanseri nedeniyle tüm prostat bezinin söküldüğü, mesane ile idrar kanalının yeniden birbirine dikildiği bu operasyonda dikiş hattının sızdırmaz bir şekilde kaynaması kritik önem taşır.

• Sonda 7-10 gün boyunca yerinde kalır. Sonda çekildikten sonra, pelvik taban kaslarının yeni anatomiye uyum sağlaması sürecinde ilk haftalarda geçici hafif idrar kaçırmalar görülebilir; bu süreç Kegel egzersizleriyle hızla atlatılır.

Hastaneden taburcu olduktan sonra, idrar kanalındaki yara yüzeyinin tamamen kapanması ve enfeksiyon risklerinin sıfırlanması adına hastaların ev yaşamında harfiyen uyması gereken tıbbi direktifler şunlardır:

• Bol Sıvı Tüketimi (Günde Minimum 2.5 - 3 Litre): Ameliyat edilen bölgenin sürekli yıkanması, idrar yolunda pıhtı oluşumunu engeller ve sinsi bakterilerin üremesini durdurur. Akşam saatlerinde sıvı tüketimi uykunun bölünmemesi için azaltılmalıdır.

• Kabızlıktan Kesinlikle Kaçınma: Ikınmak ve zorlanmak, pelvik taban basıncını artırarak prostat yatak damarlarında aniden sekonder (ikincil) kanamalar tetikleyebilir. Bu yüzden lifli gıdalar tüketilmeli, doktorun reçete ettiği dışkı yumuşatıcı (laksatif) şuruplar düzenli kullanılmalıdır.

• Ağır Kaldırmama ve Fiziksel Aktivite Sınırı: İlk 4-6 hafta boyunca 5 kilogramdan daha ağır nesneler kaldırılmamalıdır. Prostat yatağına doğrudan mekanik baskı uygulayan bisiklete binme, motosiklet kullanma veya ata binme gibi aktiviteler kesinlikle yasaktır. Günlük hafif tempolu düz yürüyüşler ise kan dolaşımını artırdığı için şiddetle önerilir.

• Cinsel Hayat İstirahati (4 ila 6 Hafta): İç dokuların mekanik olarak tam iyileşmesi ve dikiş/kapsül hatlarının sarsılmaması için operasyondan sonra ortalama 1.5 ay boyunca cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.

• Beslenme Optimizasyonu: Acı, baharatlı, aşırı ekşi ve asitli gıdalar ile alkol/kafein tüketimi idrar kanalını kimyasal olarak irite (tahriş) edeceği için ilk birkaç hafta diyet listesinden tamamen çıkarılmalıdır.

Erkeklerde yaşlanma döneminde ortaya çıkan geceleri sık idrara çıkma, kesik kesik idrar yapma veya idrar kaçırma gibi şikayetleri "yaşlılığın doğal bir sonucudur" diyerek geçiştirmek ya da kulaktan dolma bitkisel kürlerle, ezbere ilaçlarla baskılamaya çalışmak; mesane kas yapısının kalıcı olarak bozulmasına (trabekülasyon), böbreklere idrar geri kaçarak kronik böbrek yetmezliğine ve en önemlisi sinsi ilerleyen bir prostat kanserinin erken cerrahi tedavi penceresinin kaçırılmasına yol açar. Modern ürolojide hedef; hastanın açık ameliyat neşteriyle bağını tamamen kopartarak, idrar kanalından girilen mikroskopik lazer teknolojileriyle (HoLEP) sorunu kanamasız, dikişsiz ve cinsel fonksiyonları %100 koruyarak tamamen çözmektir. Bebeklikten yaşlılığa kadar ürolojik sistem hata payı tanımaz; en üst düzey endoskopik laboratuvar ve cerrahi koordinasyon gerektirir.

Ankara genelinde tıp teknolojisinin en üst segment imkanlarını kurumsal hasta güvenliği ve yüksek klinik başarı vizyonuyla her yerleşkesine taşıyan modern kampüslerimizde (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ, Eryaman, Sincan, Keçiören ve Batıkent) A Life Sağlık Grubu hastaneleri olarak; prostat sağlığınızı kurumsal tıbbi koruma çemberine alıyoruz.

Üroloji birimlerimizde; iyi huylu prostat büyümelerini (BPH) dünya standardı olan HoLEP Lazer teknolojisiyle ameliyat ediyor, hastalarımızı operasyondan 24 saat sonra sondasız ve konforlu bir şekilde sosyal hayatına geri kazandırıyoruz. Prostat kanseri taramalarında rutin PSA tahlillerini ve Multiparametrik Prostat MR görüntülemelerini hızla koordine ederek, şüpheli olgularda nokta atışı MR-TRUS Füzyon Biyopsi ünitelerimizle tanı koyuyoruz. Kanser cerrahilerinde sinir koruyucu Laparoskopik ve Robotik Radikal Prostatektomi haritalarını uyguluyor, tedavi kararlarını; Üroloji ve Patoloji uzmanlarımızın ortak katılımıyla kurulan kurumsal üro-onkoloji konseylerimizde kurguluyoruz. "Hayatınıza Sağlık Katıyoruz" vizyonumuzla, sağlığınızı tahminlerin zayıflığına değil, modern tıp biliminin kurumsal kesin kanıtlarına emanet ediyoruz.

Yaşam kalitenizi düşüren idrar tıkanıklıklarınız, PSA yüksekliği tahlilleriniz, kapalı/lazerle (HoLEP) prostat ameliyatı seçeneklerinin değerlendirilmesi veya prostat kanseri cerrahi haritalarınızı planlamak üzere alanında uzman kıdemli üroloji hekimliği kadromuzdan muayene ve operasyon randevusu almak için A Life Sağlık Grubu çağrı merkezimizi arayabilir veya sitemiz üzerinden online randevu modülümüzü saniyeler içinde kurgulayabilirsiniz. Yarınlarınız için tam zamanlı tıbbi gücümüzle yanınızdayız.