Skolyoz Ameliyatı

Omurga, insan vücudunun ana taşıyıcı sütunudur ve arkadan bakıldığında tamamen düz bir hat üzerinde olmalıdır. Skolyoz, bu sütunun sadece yana doğru kayması değil, aynı zamanda kendi ekseni etrafında dönmesiyle (rotasyon) karakterize karmaşık bir yapısal bozukluktur. Skolyoz ameliyatı, bu karmaşık deformiteyi düzeltmek için uygulanan en kesin tedavi yöntemidir.

Ankara A Life Sağlık Grubu’nun Etimesgut, Pursaklar ve Altındağ yerleşkelerinde, "Sıfır Hata" vizyonuyla hareket eden Omurga Merkezimizde, skolyoz cerrahisini sadece bir "düzeltme" işlemi olarak değil, hastanın yaşam kalitesini yeniden inşa eden bir restorasyon süreci olarak görüyoruz. Güncel tıp teknolojisinin sunduğu Nöromonitörizasyon (ameliyat sırasında sinir takibi) ve 3D Navigasyon sistemleri sayesinde, felç gibi riskleri minimalize ederek hastalarımıza dik bir duruş ve sağlıklı bir gelecek sunuyoruz.

Skolyozun şiddetini belirlemede ve cerrahi kararı vermede kullandığımız en temel ölçüm birimi Cobb Açısı'dır. Bu açı, omurganın eğriliğinin başladığı ve bittiği en uç omurlar arasındaki sapmayı derece cinsinden ifade eder.

Her skolyoz hastası biriciktir ve eğriliğin nedeni, ameliyatın tekniğini ve zamanlamasını belirleyen en önemli faktördür:

• İdiyopatik Skolyoz: En sık görülen türdür (vakaların %80'i). Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte genetik yatkınlık suçlanmaktadır. Genellikle ergenlik dönemindeki hızlı büyüme sırasında fark edilir.

• Konjenital Skolyoz: Anne karnındaki gelişim sırasında omurların eksik veya yapışık oluşması nedeniyle ortaya çıkar. Çok erken yaşlarda cerrahi müdahale gerektirebilir.

• Nöromüsküler Skolyoz: Serebral palsi veya kas distrofisi gibi sinir ve kas hastalıklarına bağlı gelişir. Bu grupta eğrilik genellikle daha hızlı ilerler ve solunum kapasitesini daha çok etkiler.

Aşağıdaki tablo, Ankara A Life Sağlık Grubu Omurga Merkezi'nde hastalarımızın klinik değerlendirmesinde kullandığımız temel sınıflandırmayı özetlemektedir:

Omurga cerrahisinde "altın standart" olarak kabul edilen cerrahi eşik genellikle 40 ila 50 derece arasındaki Cobb açısıdır. Ancak, "Kaç derecede ameliyat olunmalı?" sorusunun yanıtı sadece bir rakamdan ibaret değildir. Eğer bir çocukta büyüme hızı çok yüksekse ve eğrilik 30-35 derecelerde olmasına rağmen kısa sürede agresif bir artış gösteriyorsa, cerrahi seçenek erkenden masaya yatırılabilir.

Ankara’daki Omurga Merkezimizde, hastalarımızın sadece röntgenlerine değil, klinik duruşlarına, omuz asimetrilerine ve en önemlisi kemik yaşlarına (iskeletsel maturite) odaklanıyoruz. Güncel teknolojisiyle gerçekleştirdiğimiz cerrahilerde amacımız, eğrilik 50-60 derece gibi çok ileri seviyelere ulaşıp akciğer kapasitesini zorlamadan müdahale etmektir.

Neden 40 veya 50 derece kritik bir sınırdır? Cevap, omurganın biyomekanik dengesinde saklıdır. Eğrilik 50 dereceyi aştığında, yerçekiminin etkisi omurgayı daha fazla aşağı ve yana doğru çekmeye başlar. Bu durum, büyüme dursa bile (yetişkinlikte) eğriliğin yılda ortalama 1-2 derece artmaya devam etmesine neden olabilir.

40 derecenin üzerindeki eğriliklerde gövde dengesi bozulur, pelvis (leğen kemiği) kayar ve sırt bölgesindeki rotasyonel deformite (hörgüç görünümü) belirginleşir. Bu aşamada korse tedavisi genellikle yetersiz kalır. Cerrahi, bu ilerlemeyi kalıcı olarak durduran ve omurgayı merkez hattına (midline) geri getiren tek çözümdür.

Skolyoz cerrahisinde zamanlama her şeydir. İşte burada devreye Risser Belirtisi girer. Risser evrelemesi, leğen kemiğinin (iliak kanat) büyüme kıkırdağının kapanma derecesine bakarak iskelet sisteminin ne kadar olgunlaştığını ölçer.

• Risser 0-2: Büyüme potansiyeli yüksektir. Eğriliğin artma riski çok fazladır.

• Risser 4-5: Büyüme tamamlanmıştır veya tamamlanmak üzeredir.

Ankara A Life Sağlık Grubu olarak cerrahi planı yaparken; Risser evresi düşük (büyümesi devam eden) ancak derecesi yüksek çocuklarda "Büyüyen Rot" (Growing Rod) gibi dinamik sistemleri tercih ederken, büyümesi tamamlanmış gençlerde kalıcı füzyon cerrahisini önceliklendiriyoruz.

Cerrahi sınırın geçilmesi sadece estetik bir sorun değildir. Özellikle sırt (torakal) bölgesindeki eğriliklerin 70-80 dereceyi aşması, göğüs kafesinin hacmini daraltarak Restriktif Akciğer Hastalığına yol açabilir.

Eğrilik, akciğerlerin tam kapasiteyle şişmesini engeller ve kalbin çalışma alanını kısıtlar. Bu durum, ileri yaşlarda solunum yetmezliği ve kalp yorgunluğuna (Cor Pulmonale) neden olabilir. Ankara yerleşkelerimizdeki multidisipliner yaklaşımımızla, cerrahi öncesi tüm hastalarımıza solunum fonksiyon testleri yaparak, operasyonun hayati organlar üzerindeki "rahatlatıcı" etkisini de planlıyoruz.

Aşağıdaki tablo, Ankara Omurga Merkezimizde hastalarımızın ilk muayenelerinde baz aldığımız genel tedavi yol haritasını özetlemektedir:

Skolyoz, doğru zamanda müdahale edildiğinde başarı oranı %95'lerin üzerinde olan bir deformitedir. Ankara'nın üç stratejik noktasındaki kliniklerimizde, çocuğunuzun geleceğini "dik bir duruşla" güvence altına alıyoruz.

Hangi tekniğin daha avantajlı olduğu sorusunun yanıtı, tekniğin kendisinden ziyade hastanın biyolojik yaşına ve eğriliğin karakterine bağlıdır. Güncel cerrahi standartlarında, hastalarımızı iki ana gruba ayırıyoruz: Büyüme potansiyeli bitmiş olanlar ve hala boyu uzayan çocuklar. Klasik füzyon cerrahisi, omurgayı sarsılmaz bir kale gibi sabitlerken; ipli skolyoz cerrahisi (VBT), omurganın bir tarafını dizginleyip diğer tarafının büyümesine izin vererek eğriliği "doğal yollarla" düzeltir.

Bu iki teknoloji arasındaki fark, dokuyu "ikna etme" biçimlerindedir:

• Radyofrekans (RF): Düşük frekanslı radyodalgaları kullanarak doku içinde ısı (60C - 80C) oluşturur. Bu ısı, proteinlerin büzüşmesini ve zamanla vücut tarafından emilen bir yara dokusu (skar) oluşmasını sağlar. Etkisi genellikle 3-4 hafta içinde tam olarak oturur.

• Lazer (Diyot veya KTP): Işık enerjisiyle dokuyu doğrudan koagüle eder. Lazerin en büyük avantajı, çok daha ince uçlu problarla çalışabilmesi ve mukoza hasarını milimetrik düzeyde tutmasıdır.

Yanıltmama İlkesi: Eğer burun etindeki büyüme çok aşırıysa, radyofrekans lazerden daha geniş bir alanı etkileyebilir; ancak lazerin iyileşme konforu ve kanamasız saha avantajı radyofrekanstan daha yüksektir.

Posterior Spinal Füzyon (PSF), halen dünyada ve Ankara’daki klinik pratiğimizde skolyoz tedavisinin "altın standardı" olmaya devam etmektedir. Özellikle Cobb açısının çok yüksek olduğu (>60 derece - 70 derece) ve büyümenin tamamlandığı vakalarda en güvenilir limandır.

• Mekanizma: Omurganın arka kısmından (sırt ortasından) yapılan bir kesi ile omurlara titanyum pedikül vidaları yerleştirilir. Bu vidalar, eğriliği düzeltmek için özel olarak bükülmüş çelik veya titanyum rotlara (çubuklara) bağlanır.

• Füzyon Süreci: Vidalar yerleştirildikten sonra, omurlar arasına kemik greftleri (hastanın kendi kemiği veya sentetik kemikler) yerleştirilir. Yaklaşık 6-12 ay içinde bu omurlar tek bir kemik blok haline gelerek birbirine kaynar.

• Avantajı: Düzeltme gücü çok yüksektir; en zorlu ve sert eğrilikleri bile merkez hattına getirebilir.

• Dezavantajı: Füzyon yapılan bölgede omurga hareketi kalıcı olarak durur. Özellikle bel bölgesini (lomber) kapsayan füzyonlarda esneklik kaybı daha hissedilirdir.

Vertebral Body Tethering (VBT), yani halk arasındaki adıyla İpli Skolyoz Ameliyatı, son 10 yılın en heyecan verici gelişmesidir. Bu yöntem, omurgayı dondurmaz; aksine büyümeyi bir tedavi aracı olarak kullanır.

• Cerrahi Yaklaşım: Sırt yerine, genellikle kapalı yöntemle (torakoskopi) göğüs kafesinin yanından girilerek uygulanır.

• Büyüme Modülasyonu: Omurların ön kısmına vidalar yerleştirilir ve bu vidaların arasından yüksek dayanıklılığa sahip esnek bir polimer ip (tether) geçirilir. İp, eğriliğin dışbükey (konveks) tarafında gerilerek o bölgedeki büyümeyi yavaşlatır. Omurganın içbükey (konkav) tarafı büyümeye devam ettikçe, çocuk boy attıkça omurga kendi kendine düzelir.

• Hareket Özgürlüğü: En büyük fark buradadır; kemikler birbirine kaynatılmaz. Ameliyat sonrası çocuk köprü kurabilir, jimnastik yapabilir ve omurgasını her yöne esnetebilir.

• Ankara A Life Notu: VBT her çocuğa uygun değildir. Genellikle 10-14 yaş arası, Risser 0-2 olan ve Cobb açısı 40 - 60 derece arası esnek eğriliklerde muazzam sonuçlar veriyoruz.

Erken çocukluk dönemi skolyozunda (Early Onset Scoliosis - EOS), en büyük sorun çocuğun göğüs kafesinin ve akciğerlerinin büyümesine izin verirken omurgayı düzeltmektir. Geçmişte bu çocukları her 6 ayda bir ameliyatla çubukları uzatmak için masaya yatırırdık.

Günümüz teknolojisiyle Ankara şubelerimizde kullandığımız Manyetik Uzayan Rodlar (MAGEC), bu travmatik süreci sonlandırmıştır. Tek bir ameliyatla yerleştirilen bu rodlar, poliklinik şartlarında dışarıdan uygulanan bir uzaktan kumanda (ERC cihazı) ile çocuk uyanıkken, ağrısız bir şekilde milimetrik olarak uzatılır. Bu, "büyüyen omurgaya saygı duyan" bir cerrahi yaklaşımdır.

Bir omurga cerrahı olarak benim için en önemli başarı kriteri, hastanın yandan bakıldığındaki duruşudur. Buna Sagittal Balans diyoruz. Sadece karşıdan bakıldığında düz (koronal plan) bir omurga yetmez; hastanın kafası, leğen kemiğinin (pelvis) tam üzerinde durmalıdır.

Ameliyat sırasında yaptığımız manevralar ile omurganın doğal kavislerini (boyun ve bel lordozu, sırt kifozu) yeniden oluşturuyoruz. Eğer sagittal balans iyi kurulmazsa, hasta yıllar sonra "düz sırt sendromu" (flat back) nedeniyle öne eğik yürümeye başlayabilir ve kronik ağrılar çekebilir. Ankara A Life’ın tecrübeli cerrahları, her füzyon ve VBT işleminde bu biyomekanik dengeyi güncel model simülasyon yazılımlarıyla ameliyat öncesinde hesaplar.

Aşağıdaki tablo, Ankara Omurga Merkezimizde ailelerle karar aşamasında paylaştığımız teknik karşılaştırma matrisidir:

Burun eti küçültme operasyonlarında temel hedef, mukoza dediğimiz burun iç örtüsüne en az hasarı vererek altındaki doku hacmini azaltmaktır. Lazerle burun eti küçültme, özellikle doku içindeki damarları anında mühürleme (fotokoagülasyon) yeteneği ile öne çıkar. Ancak radyofrekans da yıllardır güvenle uygulanan, kontrol edilebilir bir enerji türüdür.

Her iki yöntem de "minimal invaziv" sınıftadır ve lokal anestezi altında, tamponsuz bir şekilde uygulanabilir. Ancak lazerin sunduğu termal hassasiyet, özellikle kanama eğilimi olan veya iyileşme hızını maksimize etmek isteyen hastalar için 2026'da bir adım öne çıkmaktadır.

Bazı durumlarda burun eti büyümesi sadece yumuşak dokudaki şişkinlikten değil, konka kemiğinin kendisinin iriliğinden kaynaklanır. Bu durumda ne lazer ne de radyofrekans tek başına yeterli olur.

Mikrodebrider (Tıraşlama) yöntemi, dönen ve emen bir mekanizma ile burun etinin kemik ve yumuşak doku fazlalığını içeriden "tıraşlayarak" çıkarır. Ankara şubelerimizde, ileri düzey tıkanıklığı olan vakalarda mikrodebrider ile burun etini mekanik olarak küçülttükten sonra, mukoza bütünlüğünü sağlamak ve iyileşmeyi hızlandırmak için lazer koagülasyonunu "kombine" olarak kullanıyoruz. Bu hibrit yaklaşım, günümüzde tekrarlama oranını sıfıra yaklaştıran en etkili cerrahi manevradır.

Bazı durumlarda burun eti büyümesi sadece yumuşak dokudaki şişkinlikten değil, konka kemiğinin kendisinin iriliğinden kaynaklanır. Bu durumda ne lazer ne de radyofrekans tek başına yeterli olur.

Mikrodebrider (Tıraşlama) yöntemi, dönen ve emen bir mekanizma ile burun etinin kemik ve yumuşak doku fazlalığını içeriden "tıraşlayarak" çıkarır. Ankara şubelerimizde, ileri düzey tıkanıklığı olan vakalarda mikrodebrider ile burun etini mekanik olarak küçülttükten sonra, mukoza bütünlüğünü sağlamak ve iyileşmeyi hızlandırmak için lazer koagülasyonunu "kombine" olarak kullanıyoruz. Bu hibrit yaklaşım, 2026'da tekrarlama oranını sıfıra yaklaştıran en etkili cerrahi manevradır.

Aşağıdaki tablo, Ankara birimlerimizde hastalarımıza sunduğumuz şeffaf bilgilendirme protokolünün bir parçasıdır:

Başkent’in en yoğun nüfuslu bölgelerinde hizmet veren KBB kliniklarimizi ayıran temel farklar şunlardır:

1. Uzman KBB Kadrosu: Ankara’nın en deneyimli kulak burun boğaz uzmanlarını bir araya getiren kadromuz, binlerce başarılı lazer operasyonu tecrübesine sahiptir.

2. Tamponsuz ve Kesisiz Cerrahi: 2026 vizyonumuzla, hastalarımızı operasyon sonrası o korkulan uzun tamponlardan kurtarıyoruz. Lazerin sağladığı kanamasız saha sayesinde işleme gerek kalmadan süreci tamamlıyoruz.

3. Üç Bölgede Tam Erişim: Altındağ, Pursaklar ve Etimesgut şubelerimizde aynı üst düzey lazer altyapısı ve sterilizasyon standartlarıyla hizmet veriyoruz.

4. Hızlı İyileşme (Fast-Track) Protokolü: Operasyondan 1 saat sonra taburculuk, 24 saat sonra normal hayata dönüş garantisi veriyoruz.