Creator: Prof. Dr. Bahadır Külah
Published: 2026-10-10T15:35:04+00:00

Yemek Borusu Nedir ve Ne İşe Yarar?

Yemek borusu (özofagus), boğaz ile mide arasında uzanan, kaslardan oluşan bir sindirim sistemi organıdır. Yutulan yiyecek ve içecekleri kas hareketleriyle mideye iletir. Yemek borusunun alt ucundaki kas yapısı, mide içeriğinin yukarıya kaçmasını önlemeye yardımcı olur.

Bu kasların işlevindeki bozukluklar, yemek borusu iltihabı veya yapısal değişiklikler sindirim sürecini etkileyebilir. Özellikle yutma güçlüğü, tekrarlayan yanma ve göğüs bölgesinde ağrı gibi şikâyetler yemek borusuyla ilişkili bir hastalığın belirtisi olabilir.

Yemek borusu hastalıkları; reflü, iltihap, darlık, kasılma bozuklukları ve kanser gibi özofagusu etkileyen rahatsızlıklardır. Göğüste yanma, yutma güçlüğü ve yemek yerken ağrı gibi belirtilerle ortaya çıkabilir. Tanı ve tedavi, hastalığın türüne ve nedenine göre belirlenir.

Yemek Borusu Hastalıkları Nelerdir?

Yemek borusu hastalıkları, organın iç yüzeyini, kas hareketlerini veya yapısını etkileyen farklı rahatsızlıkları kapsar. Bazı hastalıklar mide asidinin yemek borusuna kaçmasıyla gelişirken bazıları enfeksiyon, alerjik tepkiler, yapısal bozukluklar veya hücresel değişikliklerle ilişkilidir.

Hastalık	Genel Özellikleri
Gastroözofageal reflü hastalığı	Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıyla ortaya çıkar.
Özofajit (yemek borusu iltihabı)	Yemek borusunun iç yüzeyinde iltihaplanma gelişmesidir.
Yemek borusu darlığı	Yemek borusunun normalden daha dar hâle gelmesidir.
Akalazya	Yemek borusunun alt ucundaki kasın yeterince gevşeyememesi ve yiyeceklerin mideye geçişinin zorlaşmasıdır.
Yemek borusu spazmı	Yemek borusu kaslarının anormal kasılmasıdır.
Eozinofilik özofajit	Bağışıklık sistemiyle ilişkili hücresel birikimin yemek borusunda iltihaplanmaya yol açtığı hastalıktır.
Yemek borusu ülseri	Yemek borusunun iç yüzeyinde yara oluşmasıdır.
Yemek borusu divertikülü	Yemek borusu duvarında cep benzeri bir çıkıntı gelişmesidir.
Yemek borusu varisleri	Genellikle portal hipertansiyonla ilişkili olarak yemek borusundaki toplardamarların genişlemesidir.
Yemek borusu mantar enfeksiyonu	Özellikle bazı risk faktörleri bulunan kişilerde yemek borusunda mantar kaynaklı enfeksiyon gelişmesidir.
Barrett özofagusu	Genellikle uzun süreli reflüyle ilişkili olarak yemek borusunun iç yüzeyindeki hücrelerin değişmesidir.
Yemek borusu kanseri	Yemek borusundaki hücrelerden gelişen kötü huylu tümördür.

Bu hastalıkların belirtileri birbirine benzeyebilir. Bu nedenle yalnızca şikâyetlere bakılarak kesin tanı konulamaz.

Yemek Borusu Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?

Yemek borusu hastalıklarının belirtileri, hastalığın türüne, şiddetine ve ne kadar süredir devam ettiğine göre değişir. Bazı rahatsızlıklarda yanma ön plandayken bazı durumlarda yutma güçlüğü veya göğüs ağrısı daha belirgin olabilir.

Yemek borusu hastalıklarında görülebilen başlıca belirtiler şunlardır:

Göğüs kemiğinin arkasında yanma hissi
Yutkunurken ağrı veya zorlanma
Yiyeceklerin boğazda ya da göğüste takıldığı hissi
Yiyecek veya sıvıların ağıza geri gelmesi
Göğüs bölgesinde ağrı veya baskı hissi
Boğazda tahriş, öksürük veya ses kısıklığı
Yemek sırasında ya da sonrasında rahatsızlık
İleri derecede yutma güçlüğüne bağlı beslenme sorunları
İstem dışı kilo kaybı
Bazı hastalıklarda kanlı kusma veya siyah dışkı

Bu belirtilerin bir veya birkaçının bulunması, mutlaka yemek borusu hastalığı olduğu anlamına gelmez. Özellikle göğüs ağrısının kalp kaynaklı nedenleri de olabileceğinden yeni başlayan veya şiddetli göğüs ağrısı tıbbi açıdan değerlendirilmelidir.