Kapalı Miyom Ameliyatı​ (Laparoskopik)

Miyom (Uterin Fibroid / Leiomyom); rahim duvarını oluşturan düz kas tabakasından (miyometriyum) köken alan, kadın üreme sisteminde en sık rastlanan iyi huylu (selim) tümöral yapılardır. Kansere dönüşme ihtimali neredeyse sıfıra yakın olan (%0.1'den az) miyomlar, üreme çağındaki her 4 kadından 1'inde görülür.

Genellikle östrojen ve progesteron hormonlarının etkisiyle büyüyen bu kas kitleleri; yerleştikleri anatomik bölgeye ve boyutlarına bağlı olarak aşırı ve düzensiz vajinal kanama, şiddetli kasık ve adet ağrısı, kısırlık (infertilite) ve tekrarlayan düşük krizlerine yolabilir.

Miyom ameliyatı (tıbbi adıyla miyomektomi); rahim duvarını oluşturan düz kas tabakasından (miyometriyum) köken alan iyi huylu (selim) kitlelerin, çevre sağlam rahim dokusuna, yumurtalıklara ve üreme fonksiyonlarına hiçbir zarar verilmeyen milimetrik bir hassasiyetle vücuttan çıkarılması işlemidir.

Miyom ameliyatlarında temel felsefe rahmi kesinlikle feda etmeden, sadece hastanın yaşam konforunu bozan miyom yumrularını temizlemektir. Günümüz modern tıbbında bu operasyonlar; kitlenin yerleşim yerine ve boyutuna bağlı olarak vajinal yolla kesisiz ve dikişsiz yapılan Histeroskopik Miyomektomi veya karın bölgesine açılan küçük deliklerden yönetilen kapalı Laparoskopik Miyom Ameliyatı teknolojileriyle gerçekleştirilir.

Kapalı miyom ameliyatı (Laparoskopik miyom ameliyatı); rahim kas duvarında (intramural) veya dış çeperinde (subserozal) büyüyen iyi huylu kas kitlelerinin, karın bölgesi boydan boya kesilmeden, sadece 3 ya da 4 adet milimetrik (5-10 mm) küçük delikten girilerek rahimden soyulup çıkarılması işlemidir.

Gelişmiş endoskopik kamera ve mikro-cerrahi aletlerin kullanıldığı bu operasyonda, rahmin anatomik bütünlüğü ve hastanın doğurganlık yeteneği milimetrik titizlikle korunur. Açık cerrahiye kıyasla neşter hasarı ve kan kaybı minimum düzeydedir; hastada estetik olarak büyük ameliyat izleri kalmaz, enfeksiyon riski çok düşüktür ve hastanın sadece 1 gece hastanede kaldıktan sonra hızla taburcu olması sağlanır.

Laparoskopik cerrahi, karın boşluğundan rahme ulaşmayı sağlayan üst segment bir endoskopik teknolojidir. Klinik protokollere göre kapalı yöntem için en ideal miyom sınıfları şunlardır:

• İntramural Miyomlar (Kas İçi): Rahim orta kas tabakasının derinliklerine yerleşen, büyüdükçe rahmin kasılma dengesini bozarak aşırı pıhtılı yoğun adet kanamalarına ve doğum sancısı benzeri ağrılara yol açan kitleler. Kapalı cerrahiyle rahim kası katman katman soyularak bu kitleler ayıklanır.

• Subserozal Miyomlar (Rahim Dışı): Rahmin dış zarından karın boşluğuna ve çevre organlara doğru büyüyen kitlelerdir. Kanama yapmazlar ancak idrar torbasını sıkıştırarak sık idrara çıkma, bağırsağı ezip kronik kabızlık veya pelvik sinirlere bası yaparak inatçı bel ve bacak ağrısı üretirler. Laparoskopi ile çevre organlardan güvenle ayrıştırılırlar.

• Saplı (Pedinküllü) Dış Miyomlar: Rahmin dış yüzeyine ince bir bağla tutunarak büyüyen salkım benzeri kitlelerdir. Kendi ekseni etrafında dönerek (miyom torsiyonu) akut batın/patlama ağrısı krizi yaratan bu yapılar laparoskopi ile saniyeler içinde kesilerek uzaklaştırılır.

Rahim kas dokusunda büyüyen kitleler belirli bir hacme ulaştıklarında hastanın yaşam kalitesini ve üreme sağlığını bloke ederek şu tıbbi ameliyat kriterlerini (endikasyonlarını) doğururlar:

• Medikal Tedaviye Dirençli Kanamalar: Hormon tedavilerine rağmen durmayan, hastada derin anemi (kansızlık), halsizlik ve solukluk yaratan yoğun adet kanaması şikayetleri.

• Çevre Organ Sıkışma Krizleri: Miyomun mesane kapasitesini daraltması yüzünden ani sıkışma ile idrar kaçırma, böbrek kanallarında genişleme veya kronik dışkılama zorlukları.

• Boyutun 5 cm ve Üzerine Çıkması: Kitlenin büyüme eğiliminde olması ve pelvik boşlukta mekanik kitle etkisi yaratması.

• Üreme Bariyeri ve Tekrarlayan Düşükler: Miyomun rahmin doğal yapısını eğriltmesi yüzünden embriyonun yerleşememesi (miyom kaynaklı kısırlık) veya gebelik sırasında büyüyerek erken doğumu tetiklemesi.

• Kanserli Miyom (Sarkom) Şüphesi: Özellikle menopoz dönemindeki hastalarda miyom boyutunun küçülmesi gerekirken olağandışı bir hızla büyümesi ve Pelvik MR taramalarında kitle içi çürüme (merkezi nekroz) alanlarının izlenmesi.

Kapalı miyom ameliyatı (Laparoskopik miyomektomi); karın bölgesi boydan boya kesilmeden, en büyüğü göbek deliğinde olmak üzere sadece 3 veya 4 adet milimetrik (5-10 mm) trokar deliğinden girilerek gerçekleştirilir. Genel anestezi altında karın boşluğu tıbbi karbondioksit gazıyla şişirilerek net bir görüş alanı açılır.

İnce bir boru şeklindeki mikro kamera (Laparoskop) ve hassas cerrahi kollar vasıtasıyla rahim duvarındaki miyom kitlesi, çevre sağlam kas dokularına zarar verilmeden bir muzun kabuğundan soyulması gibi (enükleasyon) ayrıştırılır. Boşalan miyom yatağı emilebilen mikro dikişlerle kat kat dikilerek kapatılır. Ayrıştırılan sert kitle karın içinde özel emniyetli bir torbaya alınır; kıyıcı bir mekanizma (morselatör) yardımıyla şeritler halinde eritilerek küçük deliklerden dışarı vakumlanır. Büyük neşter hasarı olmadığı için hasta sadece 1 gece hastanede kalır ve 7-10 gün içinde tamamen normal hayatına döner.

Laparoskopik operasyonun maksimum hasta güvenliği ve sıfır kan kaybı disipliniyle tamamlanması adına, cerrahi öncesinde klinikte şu adımlar kurgulanır:

• Radyolojik Navigasyon: Ameliyata girmeden önce, kitlelerin rahim kas duvarındaki derinliği ve damarlanma haritası yüksek çözünürlüklü üç boyutlu ultrason veya Pelvik MR (Manyetik Rezonans) ile milimetrik olarak haritalandırılır.

• Bağırsak Temizliği (Diyet): Ameliyattan 24 saat önce karın içi bağırsak hacmini küçültmek ve cerraha pelvik bölgede daha geniş bir manipülasyon alanı yaratmak amacıyla sıvı beslenme ve bağırsak boşaltıcı tıbbi protokoller uygulanır.

• Açlık ve Anestezi Hazırlığı: Ameliyat sabahı hastanın en az 8 saat tam aç (su dahil) olması istenir. Rutin kan sayımları (hemogram) ve pıhtılaşma paneli kontrol edilerek anestezi doktoru tarafından hasta operasyona onaylanır.

Hasta ameliyathane odasında tam uyku (genel anestezi) altına alınır. Göbek deliğinin hemen içinden veya alt sınırından 10 mm'lik milimetrik bir kesi açılır. Karın içi cerrahi görüş alanı oluşturmak ve organları birbirinden uzaklaştırmak amacıyla tıbbi karbondioksit ($CO_2$) gazıyla hassas bir şekilde şişirilir.

Göbek deliğindeki hattan içeriye yüksek çözünürlüklü, soğuk ışık kaynaklı cerrahi mikro kamera (Laparoskop) yerleştirilir ve rahim içi/karın içi tüm yapılar dev ekrana yansıtılır. Alt karın ve kasık bölgelerine mikro-cerrahi kolları (makas, tutucu, koter) yönlendirmek için 2 veya 3 adet 5 mm'lik trokar giriş kanalı daha açılır.

Ameliyat sırasındaki sızıntıları önlemek adına miyom yatağına kanama durdurucu özel medikal ajanlar enjekte edilir. Miyomun üzerindeki rahim zarı ve kas tabakası hassas bir hat şeklinde açılır. Miyom kitlesi, rahmin sağlam düz kas liflerine en ufak bir hasar verilmeden, bir muzun kabuğundan soyulması gibi titizlikle soyularak (enükleasyon) rahimden tamamen ayrıştırılır.

Miyomun çıktığı derin boşlukta damar uçları yakılarak kanama kontrolü (hemostaz) tam olarak sağlanır. İleride olası bir gebelikte hamilelik büyürken rahmin yırtılma riskini tamamen ortadan kaldırmak amacıyla, boşalan yatak emilebilen en kaliteli ipliklerle kat kat (anatomik planlarına uygun olarak) çok sıkı ve sağlam bir dikiş mimarisiyle dikilerek kapatılır.

Ayrıştırılan sert miyom kitlesi karın içinde özel sızdırmaz bir tümör güvenlik torbası (endobag) içine alınır. Morselatör adı verilen kapalı bıçak mekanizmasıyla torba içinde şeritler halinde kıyılıp eritilerek 10 mm'lik delikten dışarı vakumlanır. Karın içi gaz tamamen boşaltılır, milimetrik delikler estetik gizli dikişle kapatılır. Hasta 1 gece servis yatışının ardından ertesi sabah yürüyerek ve konforla taburcu edilir.

Kapalı miyom ameliyatı (Laparoskopik Miyomektomi) sonrası iyileşme süreci açık cerrahiye kıyasla çok daha hızlı ve konforludur. Hastalar genellikle hastanede 1 gece kaldıktan sonra taburcu edilir. İlk 48 saat karın içi gazın diyaframı uyarmasına bağlı olarak gelişen omuz ve sırt ağrısı ile hafif kasık sızıları normal kabul edilir.

Ameliyattan sonraki ilk 1 hafta karın içi basıncı artırmamak adına ağır kaldırılmamalı ve lifli beslenerek kesinlikle kabız olunmamalıdır. Rahim kas tabakasına atılan mikro dikişlerin güvenle kaynaması ve enfeksiyon riskinin sıfırlanması için ameliyatı takip eden ilk 4 ila 6 hafta boyunca cinsel ilişki, vajinal tampon kullanımı, deniz, havuz, sauna ve küvet banyosu kesinlikle yasaktır. Tam toparlanma 7-10 günde tamamlanır.

Karından açılan 3 veya 4 adet milimetrik küçük delikten girilerek tamamlanan laparoskopik operasyonun ardından evdeki nekahat (toparlanma) dönemi şu fizyolojik fazlarla yönetilir:

Ameliyat esnasında karın içini şişirmek için kullanılan karbondioksit (CO2) gazının bir kısmı dokular arasında kalabilir. Bu gaz diyafram sinirlerini uyararak hastada sağ omuz, boyun ve sırt ağrısı şeklinde yansıyan sızılar üretir.

• Klinik Çözüm: Bu ağrı ağrı kesicilerden ziyade hareketle geçer. Hasta evde ilk günlerde yatakta sürekli yatmak yerine, ev içi hafif tempolu kısa yürüyüşler yapmalıdır. Yürüdükçe gaz bağırsaklar ve solunum yoluyla vücuttan atılır ve omuz ağrısı saniyeler içinde hafifler.

Laparoskopik trokar delikleri estetik gizli dikişlerle kapatıldığı için dikiş aldırma stresi yoktur. Giriş yerlerinin enfeksiyon kapmaması için yara temizliği önemlidir.

• Banyo Kuralları: Ameliyattan sonraki 3. günde delik yerleri kapanmış olur. Giriş yerlerindeki koruyucu su geçirmez bantlar çıkarılarak ayakta ılık duş alınabilir. Kesi yerleri lifle ovalanmamalı, duş sonrası temiz bir havluyla hafifçe kurulanmalıdır.

• Kabızlık Bariyeri (Hayati Önem): Ameliyat sonrası bağırsak tembelliğini kırmak ve ıkınmayı önlemek adına bol su (günde en az 2.5 litre) içilmeli, zeytinyağlı yemekler, sebze çorbaları, kayısı kompostosu ve yulaf gibi lifli gıdalar tüketilmelidir. Ikınma esnasında oluşan karın içi basınç, rahim kas duvarına atılan taze mikro dikiş yataklarını gererek iç kanama riski doğurabilir.

Karın cildindeki milimetrik delikler 1 haftada iyileşse de, rahmin kas tabakasına (miyometriyum) atılan derin cerrahi dikişlerin biyolojik olarak erimesi ve dokunun eski mukavemetine kavuşması 4 ila 6 hafta sürer.

• Enfeksiyon ve Kanama Önlemleri: Rahim içi yatağın toparlanma sürecinde serum suyuna benzer kokusuz, pembe veya sarı renkli sulu akıntılar ile hafif lekelenme tarzı kanamalar normaldir. Ancak rahim ağzından içeri mikroorganizma sızmasını engellemek amacıyla en az 4-6 hafta boyunca vajinal duş yapılmamalı, tampon kullanılmamalı ve cinsel ilişkiden kesinlikle uzak durulmalıdır.

• Fiziksel Aktivite Sınırı: İlk 1 ay ev işleri yapılabilir, merdiven çıkılabilir ve hafif yürüyüşler kurgulanabilir. Ancak karın kaslarını zorlayan ağır fitness, pilates, yoga, mekik hareketleri ve 5 kilogramdan ağır yüklerin taşınması rahim bütünlüğü için kesinlikle yasaktır.

Hastanede 1 gece misafir edilen hastanın kan sayımları kontrol edilir, ultrasonla iç kanama riski elenir ve hekim vizitinin ardından taburcu edilir. Eve geçildiğinde ilk gün anestezi sersemliğini atmak için dinlenilmeli, ancak pıhtı atma riskini (tromboemboli) önlemek adına saat başı ev içinde 5'er dakikalık hafif adımlamalar kurgulanmalıdır.

Ameliyattan 3 gün sonra ayakta ılık duş alınmasına izin verilir. Karın içi gaz ağrıları ve omuz sızıları bu dönemin sonunda tamamen kaybolur. Hasta ev dışına çıkarak kısa, düz zeminlerde açık hava yürüyüşlerine başlayabilir. Lifli beslenme disiplinine kabızlıktan korunmak adına sıkı sıkıya devam edilir.

Ameliyatta çıkarılan miyom kitlelerinin laboratuvarda incelenen patoloji raporu (iyi huylu leiomyom teyidi) uzman hekim tarafından değerlendirilir. Poliklinik kontrolünde jinekolojik ultrason yapılarak rahim duvarının dikiş bütünlüğü izlenir. Her şey yolundaysa cinsel ilişki, havuz, deniz ve ağır spor yasakları tamamen kaldırılır.

Kapalı miyom ameliyatında rahmin kas tabakası derinlemesine onarıldığı için, hamilelik süresince büyüyen bebeğin ağırlığı altında rahmin yırtılma (rüptür) riskini sıfırlamak adına en az 6 ay boyunca güvenli korunma (gebelik yasağı) istenir. 6. ay ultrason kontrolünün ardından güvenle gebelik planlamasına onay verilir.

"Kapalı ameliyat oldum, yaram küçük, kurallara uymasa da olur" düşüncesiyle operasyon sonrasındaki iyileşme yasaklarını çiğnemek, kabızlığa dikkat etmemek ya da erken dönemde ağır kaldırmak; karın cildiniz iyileşmiş görünse bile rahim kas duvarındaki derin mikro dikişlerin zedelenmesine, iç kanamalara, karın içi sinsi yapışıklıklara ve en önemlisi ileride oluşabilecek gebeliklerde rahim yırtılması gibi hayati krizlere yol açabilir. Miyom cerrahisinin ameliyat sonrası yönetiminde modern tıbbın en katı kurumsal kuralı şudur: "Kapalı miyom ameliyatının başarısı sadece ameliyathanede kitleyi küçük deliklerden çıkartmakla tamamlanmaz; operasyon sonrasındaki kritik doku iyileşme fazının, mikro dikişlerin rahim duvarıyla tam kaynaşma sürecinin de aynı milimetrik titizlikle hekim-hasta koordinasyonunda yönetilmesiyle mühürlenir." Operasyon esnasında rahmin iç kas yatağına atılan dikişlerin kalitesi ve ameliyat sonrasında hastanın nekahat kurallarına tam uyum göstermesi, hastalarımızın gelecekte hiçbir üreme riski yaşamadan, güvenle hamile kalıp anne olabilmelerinin tek garantisidir.

Ankara genelinde modern jinekolojik cerrahi ve ameliyat sonrası hasta bakım teknolojisinin tüm olanaklarını kurumsal hasta emniyeti vizyonuyla her yerleşkesine ulaştıran tam teşekküllü tıp kampüslerimizde (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ, Eryaman, Sincan, Keçiören ve Batıkent) A Life Sağlık Grubu hastaneleri olarak; operasyonunuzun ilk saniyesinden tam iyileşme anınıza kadar sağlığınızı tam kapsamlı bir kurumsal koruma çemberine alıyoruz.

Kadın Hastalıkları ve Doğum anabilim dalı kürsümüz bünyesinde; kapalı laparoskopik miyom cerrahisi gerçekleştirdiğimiz hastalarımızın ameliyat sonrası ilk saatlerdeki anestezi takibini, omuz gaz ağrısı yönetimini ve mobilizasyon (yürüyüş) süreçlerini uzman klinik hemşire kadromuzla sıfır hata prensibiyle yönetiyoruz. Taburculuk sonrasında evdeki beslenmenizden ilaç kullanım takviminize, patoloji raporunuzun onkolojik jinekonkoloji konseylerimizde incelenmesinden 1. ay jinekolojik renkli doppler ultrason kontrollerinize kadar tüm nekahat haritanızı kurumsal rehber kurallarımızla planlıyoruz. "Hayatınıza Sağlık Katıyoruz" vizyonumuzla, sağlığınızı tahminlerin zayıflığına değil, modern tıp biliminin kurumsal kesin kanıtlarına emanet ediyoruz.

Yakın zamanda kapalı miyom ameliyatı (laparoskopi) olduysanız ve ameliyat sonrası süreçlerinizde (kanama, ağrı, beslenme, gebelik planlaması) aklınıza takılan soruları uzman jinekoloji kadromuzla değerlendirmek, patoloji sonucunuzu yorumlatmak veya 1. ay kontrol ultrason randevunuzu konforla planlamak istiyorsanız; süreçlerin üreme sağlığınızı koruyacak şekilde mükemmel tamamlanması adına A Life Sağlık Grubu çağrı merkezimizi arayabilir veya sitemiz üzerinden online randevu modülümüzü saniyeler içinde kurgulayabilirsiniz. Yarınlarınız için tüm tıbbi gücümüzle yanınızdayız.