Mide Fıtığı Ameliyatı

Mide fıtığı (Hiatal Herni), modern toplumda beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve hareketsiz yaşam tarzıyla birlikte görülme sıklığı artan, ancak belirtileri genellikle başka hastalıklarla karıştırılan karmaşık bir anatomik bozukluktur. Midenin, normalde bulunması gereken karın boşluğundan, göğüs boşluğu ile karın boşluğunu ayıran diyafram kasındaki açıklıktan (hiatus) yukarı doğru kayması, sindirim sisteminin tüm dengesini altüst eder.

Ankara’nın sağlık üssü olan A Life Sağlık Grubu, mide fıtığı cerrahisinde (Reflü Cerrahisi) sadece anatomik bir onarım değil, hastanın yaşam kalitesini 2026 yılının modern tıbbi teknolojileriyle yeniden inşa etmektedir. Bu devasa rehberde, "mide fıtığı ameliyatı nasıl yapılır?" sorusundan, iyileşme sürecindeki en ince detaylara kadar merak ettiğiniz tüm süreçleri bulacaksınız.

Mide fıtığı, midenin bir kısmının diyaframda bulunan açıklıktan (hiatus) göğüs boşluğuna doğru kayması sonucu oluşan bir durumdur. Diyafram, göğüs boşluğu ile karın boşluğunu ayıran bir kastır ve yemek borusunun mideye bağlandığı yerde bir açıklık (hiatus) bulunur. Normalde mide, bu açıklığın altında karın boşluğunda yer alır. Mide fıtığında ise, midenin bir kısmı veya tamamı bu açıklıktan göğüs boşluğuna doğru kayar.

Mide fıtığı, tek başına bir hastalık olabileceği gibi, çoğu zaman şiddetli Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GÖRH) ile birlikte seyreder. Yemek borusu ile midenin birleştiği noktada bulunan Alt Özofagus Sfinkteri (AÖS), mide asidinin yukarı kaçmasını engelleyen doğal bir kapakçıktır. Mide fıtığı geliştiğinde, bu kapakçık diyaframın desteğini kaybeder ve göğüs boşluğuna kayar. Sonuç olarak asit, hiçbir engel tanımadan yemek borusuna sızar.

Mide Fıtığı (Hiatal Herni), diyaframdaki yemek borusunun geçtiği doğal açıklıktan (hiatus) midenin bir kısmının göğüs boşluğuna doğru kayması durumudur. Bu durum tek bir yapıya sahip değildir; anatomik yerleşimlerine ve ciddiyetlerine göre dört ana tipe ayrılır. Her tipin belirtileri, riskleri ve tedavi yaklaşımı farklılık gösterebilir. Fıtığın doğru teşhisi ve sınıflandırılması, uygun cerrahi müdahalenin planlanması için hayati önem taşır.

Tip I: Kayan Tip (Sliding) Hiatal Herni – En Yaygın Tip

• Tanım: Midenin üst kısmı (kardia) ve yemek borusu (özofagus) ile midenin birleştiği nokta (Gastroözofageal bileşke), diyafram açıklığından yukarı doğru göğüs boşluğuna kayar.
• Sıklık: Mide fıtıklarının yaklaşık %90'ını oluşturur.
• Belirtiler ve Riskler: Bu tip fıtık, genellikle Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GÖRH) belirtilerine (mide yanması, regürjitasyon) neden olur. Çünkü fıtık, alt özofagus sfinkterinin (yemek borusu altındaki kapakçık) kapanma fonksiyonunu bozmaktadır.

Tip II: Paraözofageal Herni (Yuvarlanan Tip)

• Tanım: Gastroözofageal bileşke yerinde sabit kalır, ancak midenin bir kısmı (fundus) diyafram açıklığından yemek borusunun yanından (paraözofageal) göğüs boşluğuna doğru yuvarlanır.
• Belirtiler ve Riskler: Bu fıtık tipinde reflü nadir görülür. Ana belirtiler göğüste dolgunluk, yemek sonrası ağrı ve nefes darlığıdır. En büyük risk, fıtıklaşan mide kısmının boğulması (strangülasyon) veya kanlanmasının bozulması (iskemi) durumudur. Bu nedenle genellikle cerrahi müdahale önerilir.

Tip III: Karma Tip (Mixed) Herni

• Tanım: Hem Tip I'in kayma özelliği (bileşkenin yukarı çıkması) hem de Tip II'nin yuvarlanma özelliği (mide fundusunun yukarı çıkması) bir aradadır.
• Sıklık: En sık görülen ikinci fıtık tipidir.
• Belirtiler ve Riskler: Hem reflü semptomları hem de büyük fıtığa bağlı bası (boğulma ve kanama) risklerini taşır. Cerrahi onarım bu vakalarda da sıklıkla gereklidir.

Tip IV: Komplike Tip (Büyük Fıtık)

• Tanım: Diyafram açıklığı (hiatus) çok geniştir ve mideden başka organlar (kalın bağırsak, dalak veya karaciğerin bir kısmı) da fıtıklaşarak göğüs boşluğuna kaymıştır.
• Riskler: Bu, en ciddi fıtık tipidir. Organların sıkışma ve boğulma riski çok yüksektir ve acil cerrahi müdahale gerektirebilir.

Mide fıtığının kesin nedeni bilinmemektedir, ancak bazı faktörlerin riski artırdığı düşünülmektedir:

• Yaşlanma: Yaş ilerledikçe diyafram kasları zayıflayabilir ve mide fıtığı riski artar.
• Obezite: Fazla kilo veya obezite, karın içi basıncını artırarak mide fıtığı riskini artırır.
• Gebelik: Gebelik sırasında büyüyen rahim, diyafram kaslarına basınç yaparak mide fıtığı riskini artırır.
• Kronik öksürük ve kabızlık: Kronik öksürük ve kabızlık gibi durumlar, karın içi basıncını artırarak mide fıtığı riskini artırır.
• Ağır kaldırma: Ağır kaldırmak, diyafram kaslarına aşırı yüklenerek mide fıtığı riskini artırır.
• Sigara içme: Sigara içmek, diyafram kaslarını zayıflatarak mide fıtığı riskini artırır.

Mide fıtığı olan kişilerin çoğunda hiçbir belirti görülmez. Ancak bazı kişilerde aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:

• Göğüste yanma: Mide asidinin yemek borusuna geri kaçması (reflü) sonucu göğüste yanma hissi oluşur. Bu yanma hissi, özellikle yemeklerden sonra veya uzanırken daha da kötüleşebilir.
• Hazımsızlık: Mide fıtığı, hazımsızlık, şişkinlik ve gaz gibi sindirim problemlerine neden olabilir.
• Öksürük: Mide asidinin yemek borusuna kaçması, öksürüğe neden olabilir.
• Yutma güçlüğü: Mide fıtığı, yutma güçlüğüne neden olabilir.
• Kusma: Mide fıtığı, kusmaya neden olabilir.
• Hıçkırık: Mide fıtığı, hıçkırığa neden olabilir.
• Göğüs ağrısı: Nadir durumlarda, mide fıtığı göğüs ağrısına neden olabilir.

Mide fıtığı ameliyatı, fıtıklaşan mide kısmını karın boşluğuna geri yerleştirmek ve diyafram açıklığını onarmak için yapılan bir cerrahi işlemdir. Ameliyat genellikle laparoskopik yöntemle yapılır, ancak bazı durumlarda açık cerrahi gerekebilir.

Hastalarımızın en çok merak ettiği konu olan "mide fıtığı ameliyatı nasıl olur?" sorusu, günümüzde kapalı cerrahi ile yanıt bulmaktadır.

Laparoskopik Nissen Fundoplikasyonu (Altın Standart)

Laparoskopik cerrahi, karın bölgesine büyük bir kesi yapmadan, 0.5 ile 1 cm arasındaki 5 adet küçük delikten girilerek yapılır.

1. Karın İçi Alanın Hazırlanması: Karın boşluğu $CO_2$ gazı ile şişirilerek cerraha çalışma alanı oluşturulur.

2. Fıtık İçeriğinin Redüksiyonu: Göğüs boşluğuna kaymış olan mide ve yemek borusu, karın içindeki orijinal yerine çekilir.

3. Fıtık Kesesinin Çıkarılması: Göğüs boşluğunda oluşan yapay boşluk temizlenir.

4. Krurorafi (Diyafram Onarımı): Genişlemiş olan diyafram açıklığı, emilmeyen özel dikişlerle daraltılır. Çok büyük fıtıklarda nüksü önlemek için bu bölgeye mesh (yama) yerleştirilebilir.

5. Fundoplikasyon (Valf Oluşturma): Midenin üst kısmı (fundus), yemek borusunun etrafına bir "manto" gibi sarılır. Bu, asit kaçağını engelleyen yeni ve güçlü bir kapakçık oluşturur.

Mide fıtığı ameliyatı ne kadar sürer? Standart bir vakada cerrahi süre yaklaşık 60-90 dakikadır. Ancak dev fıtıklarda bu süre 3 saate kadar uzayabilir.

Mide fıtığı onarımı, midenin fıtıklaşan kısmının karın boşluğuna geri çekilmesi ve diyafram açıklığının daraltılması (Hiyatal Onarım) sonrasında, reflüyü önlemek amacıyla mide üst kısmının yemek borusu etrafına sarılması (Fundoplikasyon) ile tamamlanır. Bu sarım dereceleri, hastanın reflü şiddetine ve özel durumlarına göre seçilir:

Özellikle çok büyük veya tekrarlayan (nüks) mide fıtıklarında, diyafram açıklığının dikilerek daraltılması yeterli olmayabilir. Bu durumlarda, onarım hattını güçlendirmek ve fıtığın tekrarlama riskini minimize etmek amacıyla biyolojik veya sentetik yama (Mesh) materyalleri kullanılabilir. Yama kullanımı, uzun dönem başarı oranını artırmada kritik bir rol oynar.

Doğru bir mide fıtığı ameliyatı için sadece röntgen yeterli değildir. Ankara şubelerimizde (Etimesgut ve Pursaklar) uyguladığımız ileri tanı protokolleri şunları içerir:

• Yüksek Çözünürlüklü Gastroskopi: Yemek borusundaki hasarın (özofajit) ve fıtığın milimetrik boyutunun tespiti.

• İlaçlı Özofagus Grafisi: Yutma fonksiyonunun ve fıtığın anatomik pozisyonunun dinamik olarak izlenmesi.

• 24 Saatlik pH Metri ve Empedans: Mideye kaçan asit miktarının ve asit olmayan (alkali) reflünün ölçümü.

• Özofagus Manometrisi: Yemek borusunun kasılma gücünün ölçülmesi. Bu test, "mide fıtığı ameliyatı sonrası" yutma güçlüğü yaşanmaması için cerrahi tekniğin (360 derece mi yoksa 270 derece mi sarma yapılacağı) belirlenmesinde kilit rol oynar.

Mide fıtığı ameliyatı öncesinde bazı hazırlıklar yapmanız gerekebilir:

• Ameliyattan önceki gece yarısından sonra hiçbir şey yememeli ve içmemelisiniz.
• Kullandığınız ilaçlar hakkında doktorunuza bilgi verin. Bazı ilaçların ameliyattan önce kesilmesi gerekebilir.
• Sigara içiyorsanız, ameliyattan en az birkaç hafta önce bırakmanız önerilir.
• Ameliyattan önce duş alın ve ameliyat bölgesini temizleyin.

Mide fıtığı ameliyatı sonrası iyileşme süreci genellikle hızlıdır, ancak bazı noktalara dikkat etmek önemlidir:

• Ameliyattan sonra birkaç saat hastanede gözlem altında tutulacaksınız.
• Ağrı ve rahatsızlığı azaltmak için ağrı kesiciler verilecektir.
• Ameliyattan sonra birkaç gün evde dinlenmeniz gerekecektir.
• Doktorunuzun önerilerine uyarak yavaş yavaş normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.
• Ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı aktivitelerden kaçınmalısınız.
• Ameliyattan sonra birkaç hafta boyunca yara bölgenizi temiz ve kuru tutmalısınız.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde pansumanlarınızı yapmalısınız.
• Ameliyattan sonra ilk birkaç gün sıvı gıda tüketebilirsiniz. Daha sonra yavaş yavaş katı gıdalara geçebilirsiniz.
• Lifli gıdalar tüketerek kabızlığı önlemeye çalışın.

Mide fıtığı ameliyatı sonrası iyileşme süreci, hastanın hastanede geçirdiği 24 saat ile başlar.

• 1-3. Gün: Omuz ağrısı (gaz sancısı kaynaklı) normaldir. Yürüyüşlerle bu ağrı dağıtılır.

• 1. Hafta: Küçük pansumanlar çıkarılır. Hasta ev içinde tamamen bağımsızdır.

• 1. Ay: Dikişler iyileşir, iç dokular bütünleşir. Ağır kaldırmaktan (5 kg üzeri) kaçınılmalıdır.

Hastanemizde mide fıtığı ameliyatı olanların yorumları, özellikle 1. aydan sonra "hayata yeniden dönmüş gibi hissetme" üzerine yoğunlaşmaktadır.

Mide fıtığı ameliyatı, reflü tedavisinde çok yüksek başarı oranına sahiptir ve çoğu zaman kalıcı çözüm sağlar. Ancak her cerrahi işlemde olduğu gibi, fıtığın tekrarlama (nüks) riski mevcuttur.

• Tekrarlama Riski: Deneyimli merkezlerde bu risk düşük (%5-10) tutulsa da, özellikle diyafram onarımı sonrasında ağır kaldırma, sürekli ıkınma, sigara kullanımı ve obezite gibi karın içi basıncı artıran faktörler nüks riskini yükseltir.
• Yaşam Tarzı: Başarılı bir cerrahi sonucu kalıcı hale getirmek için kilo kontrolü ve ağır kaldırmaktan kaçınma önemlidir.

Mide fıtığı ameliyatı genellikle güvenli bir işlemdir, ancak her ameliyatta olduğu gibi bazı komplikasyon riskleri vardır. Bu komplikasyonlar arasında enfeksiyon, kanama, pnömotoraks (akciğer çökmesi), yutma güçlüğü, ses kısıklığı ve fıtığın tekrarlaması yer alır.

Ameliyatın başarısı, cerrahın dikişleri kadar hastanın çiğneme disiplinine bağlıdır. Mide fıtığı ameliyatı sonrası beslenme, yeni kapakçığın ödemli olduğu süreci yönetmeyi amaçlar.

Aşama 1: Sıvı Dönemi (1-7. Gün)

Sadece berrak sıvılar; süzülmüş çorbalar, şekersiz komposto suları ve protein takviyeli içecekler.

Aşama 2: Püre Dönemi (8-21. Gün)

Yemek borusundan rahatça geçebilecek kıvamda yoğurt, sebze püreleri, blenderdan geçirilmiş tavuk suyu yemekler. Bu dönemde mide fıtığı ameliyatı sonrası yemek listesi glütensiz ve gaz yapmayan besinlerle desteklenmelidir.

Aşama 3: Yumuşak Katı Dönemi (21. Gün Sonrası)

İyi pişmiş sebzeler, kıyma et, haşlanmış balık. Lokmaların en az 30 kez çiğnenmesi ve her lokma sonrası beklenmesi altın kuraldır.

Mide fıtığı hastaları genellikle ameliyattan korktukları için yıllarca asit düşürücü ilaçlara mahkum olurlar. Ancak mide fıtığı ameliyatı kesin çözüm mü? sorusunun yanıtı, mekanik bir bozukluğun ancak mekanik bir onarımla düzeleceği gerçeğidir.

Hastaların Korkusu: "Ameliyattan sonra yutkunamayacak mıyım?" Cerrahi Çözümümüz: A Life Ankara ekibi olarak uyguladığımız "Floppy Nissen" tekniği ile sarma işlemini bir "kalem geçecek kadar" gevşek ancak asidi durduracak kadar sıkı yapıyoruz. Bu hassas ayar, ameliyat sonrası kalıcı yutma güçlüğü riskini ortadan kaldırır. Amacımız sadece reflüyü durdurmak değil, hastanın iştahla yemek yiyebildiği bir sosyal hayata dönmesidir.

A Life Sağlık Grubu'nda mide fıtığı ameliyatı olmanın avantajları şunlardır:

• Deneyimli genel cerrahi uzmanları: Ameliyatınız, alanında uzman ve deneyimli genel cerrahi uzmanları tarafından yapılır.
• İleri teknoloji laparoskopik cerrahi ekipmanları: Laparoskopik cerrahi, daha küçük kesilerle yapıldığı için daha az ağrı, daha hızlı iyileşme ve daha küçük izler gibi avantajlar sunar.
• Hasta odaklı hizmet: Hasta memnuniyetine önem veriyor ve konforlu bir ortamda hizmet almanızı sağlıyoruz.
• Uygun fiyatlar: Herkesin ileri düzey tedavi yöntemlerine erişebilmesi için uygun fiyatlarla hizmet sunuyoruz.
• Hızlı randevu ve sonuç alma: Randevu almak ve tedavi olmak için uzun süre beklemenize gerek yok.

Bu makale, A Life Sağlık Grubu Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Fahri Yetişir tarafından bilimsel açıdan incelenmiş ve onaylanmıştır.