Fototerapi (Işık Tedavisi), belirli dalga boyundaki ultraviyole (UV) veya görünür ışık spektrumlarının, belirli hastalıkları tedavi etmek amacıyla kontrollü bir şekilde kullanılmasıdır. En yaygın kullanımı, kandaki bilirubin seviyesini düşürmek için yenidoğan bebeklere uygulanan sarılık tedavisidir. Ayrıca sedef, egzama ve vitiligo gibi kronik cilt hastalıklarında da yaygın olarak tercih edilen cerrahi olmayan bir yöntemdir.
Fototerapi (ışık tedavisi), belirli dalga boyundaki ışık ışınlarının vücut üzerinde iyileştirici etkiler yaratması amacıyla uygulanır. Bu tedavi, özellikle ilaç tedavisinin yetersiz kaldığı veya yan etkilerinin önlenmek istendiği durumlarda cerrahi olmayan, etkili bir seçenek sunar.
İşte fototerapinin uygulanma nedenleri ve temel amaçları:
Fototerapinin en yaygın ve hayat kurtarıcı kullanım alanı yenidoğan bebeklerdir. Bebeklerin karaciğeri henüz tam gelişmediği için kanlarındaki bilirubin maddesini süzemezler.
Neden Yapılır? Kandaki bilirubin seviyesi çok yükseldiğinde beyin hasarına (kernikterus) yol açabilir.
Amacı: Mavi-yeşil ışık spektrumu kullanılarak, bilirubinin yapısını değiştirmek ve vücuttan idrar/dışkı yoluyla atılmasını sağlamaktır.
Bağışıklık sisteminin ciltteki aşırı tepkisini (enflamasyon) baskılamak için kullanılır.
Sedef Hastalığı (Psoriasis): Hücre çoğalmasını yavaşlatır.
Egzama (Atopik Dermatit): Kaşıntı ve kızarıklığı azaltır.
Vitiligo: Ciltteki pigment kaybını durdurmayı ve renk geri kazanımını amaçlar.
Işığın insan psikolojisi ve biyolojik saati (sirkadiyen ritim) üzerinde doğrudan etkisi vardır.
Mevsimsel Duygu Durum Bozukluğu (SAD): Kış aylarında güneş ışığı eksikliği nedeniyle oluşan depresyonu, "ışık kutuları" (Light Box) aracılığıyla serotonin hormonunu artırarak tedavi eder.
Uyku Bozuklukları: Melatonin salgılanmasını düzenleyerek jet-lag veya vardiyalı çalışma kaynaklı uyku sorunlarını giderir.
Fototerapi (ışık tedavisi), belirli dalga boylarındaki ışınların kontrollü bir şekilde kullanılarak çeşitli hastalıkların tedavi edildiği modern bir tıbbi yöntemdir. A Life Sağlık Grubu bünyesinde, Yenidoğan Yoğun Bakım üniteleri 'nden Dermatoloji kliniklerine kadar geniş bir alanda kullanılan bu teknoloji, ilaçsız veya ilaca destekleyici bir tedavi seçeneği sunar.
| Tedavi Alanı | Işık Türü | Temel Amacı |
|---|---|---|
| Bebek Sarılığı | Mavi Işık | Kernikterus Riskini Önleme |
| Dermatoloji | UVB / PUVA | Cilt İltihabı Kontrolü |
| Psikiyatri | Parlak Beyaz | Uyku ve Mood Dengesi |
| A LIFE SAĞLIK GRUBU | ||
Fototerapi cihazı, belirli bir dalga boyundaki (genellikle 400-500 nm arası mavi ışık veya UV) ışık enerjisini kullanarak tıbbi tedavi sağlayan elektronik bir cihazdır. Bu cihazlar, vücuttaki kimyasal süreçleri (özellikle bilirubin parçalanmasını) ışık yoluyla hızlandırmak veya cilt hücrelerindeki enflamasyonu baskılamak amacıyla tasarlanmıştır.
Fototerapi sınırı, yenidoğan bebeklerde kandaki bilirubin seviyesinin, beyin hasarı (kernikterus) riskini önlemek amacıyla ışık tedavisine (fototerapi) başlanması gereken kritik eşik değeridir. Bu sınır sabit bir rakam olmayıp; bebeğin doğum haftasına, postnatal yaşına (kaç saatlik olduğuna) ve sahip olduğu risk faktörlerine göre kişiye özel olarak belirlenir.
Hekimler, fototerapiye karar verirken genellikle Bhutani Nomogramı adı verilen saatlik bilirubin çizelgelerini kullanır:
Postnatal Yaş (Saat): Bebeğin kaçıncı saatte olduğu en önemli değişkendir. Örneğin, 24. saatteki 10 mg/dL değeri fototerapi gerektirebilirken, 72. saatteki aynı değer normal kabul edilebilir.
Gestasyonel Yaş (Doğum Haftası): Erken doğan (preterm) bebeklerin kan-beyin bariyeri daha hassas olduğu için fototerapi sınırları çok daha düşüktür.
Risk Faktörleri: Kan uyuşmazlığı (Rh veya ABO), G6PD enzim eksikliği, asfiksi, sepsis veya albümin düşüklüğü gibi durumlar varsa sınır 2 mg/dL daha aşağıya çekilir.
Yenidoğan sarılığında fototerapi (ışık tedavisi) kararı, bebeğin doğum ağırlığı, kaç haftalık doğduğu ve doğumdan sonra geçen sürenin (saat olarak) bilirubin düzeyi ile karşılaştırılmasına dayanır. A Life Sağlık Grubu Yenidoğan Yoğun Bakım ünitelerimizde, Türk Neonatoloji Derneği ve uluslararası protokoller eşliğinde, bebeğin risk grubuna göre milimetrik doğrulukla tedavi eşikleri takip edilmektedir.
Aşağıdaki değerler, risk faktörü olmayan, 35 hafta ve üzeri doğan bebekler için yaklaşık eşiklerdir (mg/dL cinsinden):
| Yaş (Saat) | Düşük Risk | Orta Risk | Yüksek Risk |
|---|---|---|---|
| 24. Saat | 12 mg/dL | 10 mg/dL | 8 mg/dL |
| 48. Saat | 15 mg/dL | 13 mg/dL | 11 mg/dL |
| 72. Saat | 18 mg/dL | 15 mg/dL | 13 mg/dL |
| 96. Saat+ | 20 mg/dL | 17 mg/dL | 14 mg/dL |
| A LIFE SAĞLIK GRUBU | |||
Not: 2022 yılında güncellenen AAP rehberleri, gereksiz hastane yatışlarını azaltmak adına fototerapi sınırlarını bir miktar yükseltmiştir. Ancak Türkiye'de Türk Neonatoloji Derneği'nin güncel tabloları esas alınmaktadır.
Yenidoğan döneminin en sık karşılaşılan durumlarından biri olan bebek sarılığı, doğru müdahale ile kısa sürede kontrol altına alınabilen bir süreçtir. A Life Sağlık Grubu olarak; Ankara’nın üç stratejik noktası olan Etimesgut, Pursaklar ve Altındağ hastanelerimizde, en son teknoloji fototerapi cihazlarımız ve uzman çocuk sağlığı kadromuzla bebeklerimize sağlıklı bir başlangıç sunuyoruz.
Hastanelerimizde uygulanan fototerapi işlemleri, bebeklerin konforu ve ebeveynlerin huzuru odaklı bir "Altın Üçgen" stratejisiyle yürütülmektedir:
İleri LED Teknoloji: Geleneksel yöntemlere göre daha hızlı sonuç veren, ısı artışına neden olmayan ve bebeğin cildini koruyan yüksek yoğunluklu LED fototerapi sistemleri kullanıyoruz.
7/24 Uzman Gözetimi: Fototerapi süreci boyunca bebeklerimiz, deneyimli neonatoloji (yenidoğan) hemşirelerimiz ve Çocuk Doktorları'mız tarafından kesintisiz izlenir.
Anne-Bebek Dostu Yaklaşım: Tedavi süresince anne sütünün sürekliliği ve bebekle bağın kopmaması için beslenme saatlerine ve anne ziyaretlerine özel hassasiyet gösteriyoruz.
A Life Sağlık Grubu olarak, "Sağlığınız İçin Altın Üçgen" vizyonumuzla Ankara’nın her noktasından kolayca ulaşabileceğiniz lokasyonlarımızda hizmetinizdeyiz:
A Life Etimesgut Hastanesi: Modern yoğun bakım ünitesiyle bölgenin sağlık üssü.
A Life Pursaklar Hastanesi: Yenidoğan bakımında uzmanlaşmış kadro ve teknolojik altyapı.
A Life Altındağ Hastanesi: Merkezi konumu ve hızlı laboratuvar sonuçlarıyla güvenilir adres.
Unutmayın: Erken teşhis ve doğru fototerapi uygulaması, sarılığın neden olabileceği komplikasyonları önlemede hayati önem taşır.
Araştırma Yaptığınız Konu ve Hastalık Hakkında Uzman Hekimlerimize Danışarak Sizlere Geri Dönüş Sağl
Fototerapi, cildin belirli dalga boyundaki (mavi-yeşil) ışığa maruz bırakılarak kandaki bilirubin maddesinin parçalanmasını ve idrar/dışkı yoluyla atılmasını sağlayan bir tedavi yöntemidir. Genellikle yeni doğan sarılığında karaciğerin henüz işleyemediği bilirubini temizlemek için kullanılır.
Fototerapiye başlama sınırı bebeğin doğum ağırlığına, kaç günlük olduğuna ve risk durumuna göre değişir. Genel olarak, zamanında doğan sağlıklı bir bebekte 3. günden sonra bilirubin seviyesinin 15 mg/dL ve üzerine çıkması fototerapi uygulanması için kritik bir sınırdır.
Fototerapi süresi, bilirubin seviyesindeki düşüş hızına bağlı olarak genellikle 24 ile 48 saat arasındadır. Bilirubin seviyesi güvenli sınırın altına düşene kadar tedaviye devam edilir; her 4-6 saatte bir yapılan kan testleriyle süreç takip edilir.
Fototerapide kullanılan yoğun mavi ışığın (UV olmasa bile) göz retina tabakasına zarar vermesini önlemek amacıyla özel koruyucu göz bantları kullanılır. Bu bantlar tedavi boyunca bebeğin gözlerini ışıktan tamamen izole eder.
Fototerapi oldukça güvenli bir yöntemdir ancak bazı geçici yan etkiler görülebilir:
Ciltte döküntü veya kızarıklık.
Sulu dışkı ve dışkı renginde değişiklik.
Sıvı kaybı (dehidratasyon): Işığın etkisiyle vücut ısısı artabilir, bu yüzden sık emzirme çok önemlidir.
Bronz bebek sendromu (nadir görülür).
Evet, fototerapi kesildikten sonra vücutta biriken bilirubinin tekrar kana karışması sonucu sarılık seviyesinde hafif bir yükselme (rebound) görülebilir. Bu nedenle tedavi sonrası 12-24 saat içinde bilirubin seviyesi tekrar kontrol edilir.
Hayır, fototerapide kullanılan mavi ışık ultraviyole (UV) ışınları içermez. Bu nedenle bebeğin cildinde güneş yanığına benzer bir hasar oluşturmaz. Sadece ışığın ısısı nedeniyle oluşabilecek sıvı kaybını önlemek için bebeğin beslenmesine dikkat edilmelidir.
Bilirubin seviyesi çok yüksek olmayan vakalarda, doktor onayı ile kiralık fiberoptik battaniyeler (biliblanket) kullanılarak evde fototerapi yapılabilir. Ancak bilirubin seviyesi riskli sınırdaysa, bebeğin hastane ortamında yoğun fototerapi alması daha güvenlidir.
Tedavi sırasında bilirubinin dışkıyla atılması için bebeğin çok sık emzirilmesi (2 saatte bir) hayati önem taşır. Anne sütü, bağırsak hareketlerini hızlandırarak tedavinin başarısını artırır ve fototerapinin neden olduğu sıvı kaybını engeller.
Yoğun fototerapi, bilirubinin çok hızlı yükseldiği durumlarda bebeğin hem altından hem üstünden birden fazla ışık kaynağına maruz bırakılmasıdır. Bu yöntem, ışık yoğunluğunu artırarak bilirubin seviyesini daha kısa sürede düşürmeyi hedefler.
Bebekleri doğrudan güneş ışığına tutmak, fototerapi yerine geçmez ve güneş yanığı veya hipertermi (aşırı ısınma) riski nedeniyle önerilmez. Tıbbi fototerapi cihazları, bilirubini parçalayan spesifik dalga boyundaki ışığı kontrollü bir şekilde verir.
Ankara'da Etimesgut, Pursaklar ve Altındağ bölgelerindeki modern yenidoğan yoğun bakım ünitelerimizde, gelişmiş fototerapi cihazları ve uzman neonatoloji kadromuzla sarılık tedavisi 7/24 kesintisiz olarak uygulanmaktadır.
7/24 tüm soru ve sorunlarınız için buradayız.
E-Sonuç 
0 (850) 888 54 33
E-Randevu 
E-Randevu 
0 (850) 888 54 33
WhatsApp
E-Sonuç