Timpanostapedi

Timpanostapedi, orta kulak mekanizmasındaki ses iletim bozukluklarını düzeltmek amacıyla yapılan, kulak zarı (timpanoplasti) ve üzengi kemiği (stapes) müdahalelerini kapsayan kombine bir rekonstrüktif cerrahidir. 

Bu operasyon, özellikle kronik orta kulak iltihaplarına bağlı kemikçik hasarları veya otoskleroz (kulak kireçlenmesi) ile birlikte görülen zar delinmelerinde işitme fonksiyonunu geri kazandırmak için uygulanır.

Timpanostapedi, ismini Latince tympanum (kulak zarı) ve stapes (üzengi kemiği) kelimelerinin birleşiminden alır. Standart bir timpanoplastiden farkı, sadece kulak zarındaki deliğin onarılmasıyla yetinilmeyip, ses iletim zincirinin son halkası olan üzengi kemiğine de müdahale edilmesidir.

İşitme kaybının hem zar hem de kemikçik kaynaklı olduğu durumlarda, cerrah aynı seansta hem zarı yamalar hem de üzengi kemiği üzerindeki kireçlenmeyi veya iletim engelini ortadan kaldıran bir protez yerleştirir.

Bu operasyon, orta kulağın karmaşık yapısında birden fazla sorunun eş zamanlı görüldüğü vakalarda hayati önem taşır. Başlıca uygulama nedenleri şunlardır:

• Kronik Orta Kulak İltihabı (Kronik Otit): Uzun süreli enfeksiyonlar sonucu kulak zarının delinmesi ve buna bağlı olarak üzengi kemiği (stapes) çevresinde kireçlenme veya kemikçik erimesi oluşması.

• İleri Derece Otoskleroz: Üzengi kemiğinin iç kulağa ses ileten tabanının kireçlenerek hareketsizleşmesi ve bu duruma eşlik eden zar patolojileri.

• Timpanoskleroz (Kulak Kireçlenmesi): Orta kulak boşluğunda ve kemikçiklerin üzerinde kireç plaklarının birikmesi sonucu ses iletim zincirinin tamamen kilitlenmesi.

• Kemikçik Zinciri Kopuklukları: Travma veya operasyon sonrası, zar ile üzengi kemiği arasındaki mekanik bağlantının kopması.

Timpanostapedi cerrahisinde iki ana hedef eş zamanlı olarak gerçekleştirilir:

1. Hava Yolunu Kapatmak: Delik olan kulak zarını hastanın kendi dokularıyla (genellikle temporal kas zarı veya kıkırdak) kapatarak orta kulağı dış ortamdan izole etmek.

2. Ses İletim Zincirini Kurmak: Hareketsizleşmiş veya hasar görmüş olan üzengi kemiği ile zar arasına, sesi titreşim yoluyla iç kulağa iletecek biyouyumlu bir protez (piston) yerleştirmek.

Önemli Bilgi: Timpanostapedi, işitme cihazı kullanmak istemeyen veya cihazdan yeterli verim alamayan, "iletim tipi işitme kaybı" yaşayan hastalar için en kalıcı ve etkili cerrahi tedavi yöntemidir.

A Life Sağlık Grubu KBB ünitelerimizde yapılan detaylı muayeneler ve odyolojik (işitme) testler sonucunda;

• İç kulak fonksiyonları korunmuş olan,

• Zar deliği ile birlikte kemikçik kireçlenmesi saptanan,

• Daha önce yapılmış kulak ameliyatlarından sonuç alamamış (revizyon vakaları) hastalar bu cerrahi için en uygun adaylardır.

Timpanostapedi, kulak cerrahisinin "mikro-mühendislik" gerektiren en hassas operasyonlarından biridir. Ameliyatın başarısı, sadece cerrahın deneyimine değil, kullanılan görüntüleme sistemlerinin ve yerleştirilen protezlerin kalitesine de bağlıdır. A Life Sağlık Grubu’nda bu süreç, yüksek çözünürlüklü cerrahi mikroskoplar ve lazer teknolojileri eşliğinde, her hastanın anatomisine özel olarak planlanır.

İşte adım adım bir timpanostapedi ameliyatı süreci:

Ameliyat, hastanın durumuna ve cerrahın tercihine göre genellikle iki yoldan yapılır:

• Endaural (Kulak Kanalı İçinden): Dışarıdan herhangi bir kesi görünmez, iyileşme süreci çok hızlıdır.

• Retroauriküler (Kulak Arkasından): Daha geniş bir görüş alanı sağlar; özellikle dar kanal yapısına sahip hastalarda veya kompleks vakalarda tercih edilir.

Ses iletim yolunu inşa etmeden önce, orta kulağı dış dünyadan koruyacak olan kulak zarı restore edilir.

• Greftleme: Hastanın kendi temporal kas zarı (fasya) veya kulak kıkırdağından alınan ince bir doku, zarın delik olan kısmına "yama" olarak yerleştirilir.

• Bu yama, hem orta kulağı enfeksiyonlardan korur hem de ses titreşimlerini kemikçik zincirine ileten bir platform görevi görür.

Operasyonun en teknik bölümüdür. Kireçlenmiş ve hareketsiz kalmış olan üzengi kemiği (stapes) devre dışı bırakılır.

• Stapedotomi: Üzengi kemiğinin iç kulağa temas eden tabanında (footplate), lazer veya mikro-matkap (mikrodil) yardımıyla milimetrik bir delik açılır.

• Protez Yerleşimi: Bu deliğe, sesi iletecek olan biyouyumlu bir piston protez yerleştirilir.

• Yerleştirilen pistonun bir ucu iç kulağa, diğer ucu ise örs kemiğine (incus) veya doğrudan yeni yapılan kulak zarına bağlanır. Böylece;

  1. Ses dalgaları zara çarpar.

  2. Titreşim piston aracılığıyla doğrudan iç kulağa iletilir.

  3. Kireçlenmiş kemiğin yarattığı engel baypas edilmiş olur.

A Life Sağlık Grubu olarak, vücudun reddetme riskini minimize eden ve ses iletim kalitesini maksimize eden en üst segment materyalleri tercih ediyoruz:

Geleneksel yöntemlerde üzengi kemiğine yapılan mekanik müdahaleler, iç kulak sıvılarında dalgalanmaya ve dolayısıyla ameliyat sonrası baş dönmesine neden olabilir. Ancak lazerli timpanostapedi ile:

• Dokulara fiziksel temas olmadan milimetrik kesiler yapılır.

• Kanama riski minimuma iner.

• İşlem sonrası baş dönmesi ve denge kaybı şikayetleri ciddi oranda azalır.

Kritik Bilgi: Timpanostapedi bir "tek seferlik şans" ameliyatı olarak görülmelidir. İlk müdahalede kurulan düzgün mekanizma, ömür boyu işitme konforu sağlar. Bu yüzden kullanılan protezin kalitesi ve mikro-cerrahi hassasiyeti tartışmaya kapalıdır.

Timpanostapedi ameliyatının başarısı, cerrahın mikro-cerrahi hassasiyeti kadar hastanın ameliyat sonrası dönemi ne kadar titiz yönettiğine de bağlıdır. Orta kulağa yerleştirilen milimetrik protezin (piston) yerinden oynamaması ve yeni kulak zarının sağlıklı bir şekilde kaynaması için ilk 4 hafta "altın dönem" olarak kabul edilir.

A Life Sağlık Grubu olarak, hastalarımıza ameliyat sonrası konforlarını artıracak ve işitme kazanımlarını koruyacak özel bir iyileşme protokolü uyguluyoruz.

Ameliyat bittikten hemen sonra başlayan süreçte en çok dikkat edilmesi gereken unsurlar şunlardır:

• Baş Dönmesi (Vertigo) Yönetimi: Üzengi kemiğine (stapes) müdahale edildiği için iç kulak sıvıları bu durumdan etkilenebilir. İlk 24-48 saat hafif bir baş dönmesi veya dengesizlik hissi normaldir. Bu süreçte ani baş hareketlerinden kaçınılmalıdır.

• Tampon ve Pansuman: Kulak kanalının içine yerleştirilen ve "gel-foam" adı verilen kendiliğinden eriyen süngerler, kulak zarını destekler. Bu aşamada kulağınızda bir dolgunluk veya su varmış hissi olması tamamen beklenen bir durumdur.

• Ağrı Kontrolü: Genellikle şiddetli bir ağrı beklenmez. Basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilen hafif bir sızı veya zonklama görülebilir.

Orta kulağınızdaki mikro-mekanizmanın stabil hale gelmesi için şu kurallara harfiyen uyulmalıdır:

• Basınçtan Kaçınma (En Önemli Kural): Şiddetli burun temizlemek (sümkürmek), hapşırığı tutmak veya ıkınmak orta kulak basıncını artırarak yerleştirilen protezi yerinden oynatabilir. Hapşırırken ağzınızı açık tutmanız hayati önem taşır.

• Su Temasından Korunma: Kulak zarı tamamen iyileşene kadar kulağa su kaçmamalıdır. Banyo yaparken vazelinli pamuk veya özel kulak tıkaçları kullanılmalıdır.

• Fiziksel Aktiviteler: İlk 4 hafta ağır kaldırma, eğilerek iş yapma ve yoğun spor aktivitelerinden uzak durulmalıdır.

• Uçak Seyahati: Kabin basıncı değişiklikleri nedeniyle ameliyat sonrası ilk 4-6 hafta uçak yolculuğu önerilmez.

Hastaların en çok sorduğu soru şudur: "Ne zaman tam olarak duyacağım?" Timpanostapedi sonrası işitme kazancı bir süreçtir:

1. 2. Hafta: Kulak içindeki dikişler (varsa) ve dış pansumanlar alınır; sesler biraz daha netleşmeye başlar.

2. 4. Hafta: Orta kulaktaki ödem azalır ve protez dokuyla bütünleşir.

3. 3. Ay: Nihai işitme testi (Odyometri) yapılır. Bu evrede ses iletim zinciri en verimli kapasitesine ulaşmış olur.

Doktor Notu: Ameliyat sonrası dönemde kulağınızda duyduğunuz "pıt pıt" veya "çıt çıt" sesleri, kulak zarının iyileştiğinin ve orta kulak basıncının dengelendiğinin pozitif bir işaretidir. Endişelenmeyin, her şey yolunda!

Kulak cerrahisinde isimler birbirine benzese de, uygulanan teknikler ve hedeflenen dokular birbirinden tamamen farklıdır. Birçok hasta, internette araştırma yaparken kulak kireçlenmesi ameliyatı ile kulak zarı ameliyatı arasındaki farkı karıştırabilmektedir. Doğru tedaviye karar vermek için bu üç temel prosedürün ayrımını bilmek, beklentilerinizi yönetmenizi sağlar.

A Life Sağlık Grubu olarak, hastalarımıza hangi yöntemin neden seçildiğini şeffaf bir şekilde açıklıyoruz.

Timpanoplasti, temel olarak kulak zarındaki deliğin kapatılması ve orta kulaktaki kemikçiklerin (çekiç ve örs) fonksiyonel hale getirilmesidir.

• Ne zaman yapılır?: Üzengi kemiği (stapes) hareketliyse ve sorun sadece zar veya diğer kemikçiklerdeyse.

• Sonuç: Enfeksiyonlar durur ve iletim tipi işitme kaybı düzelir.

Bu işlem, sadece üzengi kemiğinin kireçlendiği (otoskleroz) durumlarda yapılır.

• Ne zaman yapılır?: Kulak zarı tamamen sağlamsa ancak üzengi kemiği kireçlenip donduğu için ses iletilemiyorsa.

• Sonuç: Ses iletimi bir piston aracılığıyla yeniden sağlanır.

İşte bu noktada timpanostapedi, yukarıdaki iki ameliyatın en zorlu kısımlarını birleştirir.

• Ne zaman yapılır?: Hem kulak zarı delikse hem de üzengi kemiği (stapes) hareketsizleşmişse (kireçlenmişse).

• Sonuç: Tek bir operasyonla hem zarın bütünlüğü sağlanır hem de sesin iç kulağa iletilmesini engelleyen kemik engeli (stapes kireçlenmesi) aşılır.

Eski ekol yaklaşımlarda, önce zarın iyileşmesi beklenir, aylar sonra kemikçik ameliyatı yapılırdı. Ancak A Life Sağlık Grubu’ndaki modern mikro-cerrahi teknikleri sayesinde;

• Tek Seans, Çift Başarı: Hastanın iki kez anestezi alması ve iki ayrı iyileşme süreci yaşaması engellenir.

• Daha Hızlı Sonuç: İşitme kazanımı aylar sonrasına ertelenmek yerine, tek bir iyileşme periyodunun ardından gerçekleşir.

• Maliyet Etkinliği: İki ayrı operasyon yerine tek bir prosedürle sorun kökten çözülür.

Kritik Otorite Notu: Timpanostapedi, cerrah için "santranç oynamak" gibidir. Bir yandan zarı yamarken diğer yandan mikronluk bir pistonu iç kulağa yerleştirmek, ancak yüksek teknoloji ve derin tecrübe ile mümkündür.

Her cerrahi müdahalede olduğu gibi, timpanostapedi ameliyatında da hastaların en çok merak ettiği iki konu vardır: "Ne kadar duyacağım?" ve "Bir sorun yaşar mıyım?". Bu operasyon, mikro-cerrahi tekniklerinin zirvesi olduğu için başarı oranları yüksek, ancak deneyimli ellerde yapılması gereken bir işlemdir.

A Life Sağlık Grubu olarak, şeffaflık ilkemiz gereği başarı verilerimizi ve risk yönetim protokollerimizi hastalarımızla paylaşıyoruz.

Ameliyatın başarısı iki ana kriter üzerinden değerlendirilir: Graft (Zar) Başarısı ve Fonksiyonel (İşitme) Başarı.

• Zar Tutma Oranı (%90 - %95): Yerleştirilen yeni kulak zarının (yama) sağlıklı bir şekilde beslenip delik bölgeyi kapatma oranıdır. Doğru teknik ve doku seçimiyle bu oran oldukça yüksektir.

• İşitme Kazanımı (%80 - %90): İletim tipi işitme kaybı olan hastalarda, hava-kemik yolu aralığının (gap) 10-15 desibele kadar düşürülmesi hedeflenir. Çoğu hasta, ameliyat sonrası işitme cihazına ihtiyaç duymadan sosyal hayatına devam edebilir.

Mikro-cerrahi ne kadar gelişmiş olursa olsun, orta kulağın milimetrik yapısı nedeniyle bazı riskler mevcuttur. A Life'ta bu riskleri minimize etmek için her vaka "yüksek risk yönetimi" protokolüyle ele alınır.

• Baş Dönmesi (Vertigo): Üzengi kemiğine (stapes) müdahale edildiği için iç kulak sıvılarında geçici dalgalanmalar olabilir. Hastaların bir kısmında görülen bu durum genellikle 24-48 saat içinde kendiliğinden geçer.

• Tat Duyusu Değişikliği: Dilin o tarafındaki tat duyusunu alan sinir (Chorda Tympani), kulak zarının hemen altından geçer. Ameliyat sırasında bu sinirin etkilenmesine bağlı olarak dilde metalik bir tat hissi oluşabilir (Genellikle 1-3 ayda düzelir).

• Yüz Siniri (Fasiyal Sinir) Riski: Orta kulaktan geçen yüz siniri, modern mikroskoplar ve sinir monitörizasyon sistemleri sayesinde %1'den daha az bir risk altındadır.

• İşitme Kaybı Riski: Çok nadir vakalarda (%1-2), iç kulağın işleme tepki vermesi sonucu "sensörinöral" tipte işitme kaybı gelişebilir. Bu riski önlemek için lazer ve travmasız yerleştirme teknikleri kullanılır.

Timpanostapedi ile elde edilen işitme kazanımı, eğer hasta ilk 1 aylık kritik iyileşme döneminde kulağını basınçtan ve travmadan korursa, genellikle ömür boyu kalıcıdır. Kullanılan titanyum veya teflon protezler vücut tarafından reddedilmez ve zamanla deforme olmaz.

Güven Notu: Ankara'daki şubelerimizde (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ), timpanostapedi ameliyatları öncesinde hastalarımıza detaylı bir "Risk ve Başarı Analizi" sunulur. Amacımız, sadece ameliyat yapmak değil, sizi en güvenli şekilde sağlığınıza kavuşturmaktır.

Timpanostapedi, bir cerrahın mikron seviyesindeki hassasiyetini, mühendislik bilgisiyle birleştirdiği bir "işitme restorasyonu" sanatıdır. Orta kulaktaki kireçlenmeyi temizlerken aynı zamanda kulak zarını onarmak, hata payı kabul etmeyen bir süreçtir. A Life Sağlık Grubu, Ankara’nın üç stratejik noktasında (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ) sunduğu üst düzey teknolojik altyapı ve akademik kadrosuyla, işitme kaybı tedavisinde bölgenin referans merkezi konumundadır.