Çocukluk çağındaki böbrek hastalıkları tek bir hastalık grubundan oluşmaz. Böbreğin yapısını, idrarın böbrekten mesaneye taşınmasını veya böbreklerin kanı süzme görevini etkileyen farklı durumlar bu kapsamda değerlendirilebilir.
Bazı hastalıklar doğumdan önce gelişen böbrek ve idrar yolu anomalileriyle ilişkilidir. Bazıları ise enfeksiyon, bağışıklık sistemi kaynaklı hastalıklar veya kalıtsal özellikler nedeniyle daha sonraki dönemlerde ortaya çıkabilir.
Çocuklarda görülebilen başlıca böbrek hastalıkları ve durumları şunlardır:
Her böbrek hastalığının seyri ve tedavi yaklaşımı aynı değildir. Özellikle çocuklarda böbrek hastalığının nedeni, çocuğun yaşı ve böbrek fonksiyonlarının durumu değerlendirilerek hareket edilir.
Çocuklarda böbrek hastalıklarının nedenleri yaşa ve hastalığın türüne göre değişebilir. Doğuştan gelen yapısal farklılıklar, genetik hastalıklar, enfeksiyonlar, bağışıklık sistemiyle ilişkili böbrek hastalıkları ve bazı sistemik hastalıklar önemli nedenler arasında yer alır.
Çocukluk çağındaki kronik böbrek hastalıklarının önemli bir bölümü böbrek ve idrar yollarının gelişimi sırasında ortaya çıkan yapısal sorunlarla ilişkilidir.
Böbreklerin sayısında veya yapısında farklılıklar, idrar yollarında darlık ya da idrarın normal akışını engelleyen anomaliler çocukluk döneminde böbrek fonksiyonlarını etkileyebilir. Bazı durumlar gebelik sırasında yapılan ultrasonografi ile fark edilebilirken, bazıları çocuk büyüdükçe tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları veya başka belirtiler nedeniyle ortaya çıkabilir.
Vezikoüreteral reflü, mesanedeki idrarın üreterler aracılığıyla böbreklere doğru geri kaçmasıdır. Özellikle tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarıyla birlikte görülebilir.
İdrarın böbreklere geri kaçması bazı çocuklarda böbrek dokusunda hasara ve zaman içinde skar oluşumuna neden olabilir. Risk, reflünün derecesine ve tekrarlayan enfeksiyonların bulunup bulunmamasına göre değişebilir.
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonları sık görülebilen durumlardan biridir. Mesane ile sınırlı enfeksiyonların yanı sıra böbrekleri etkileyen enfeksiyonlar da gelişebilir.
Özellikle ateşle seyreden veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarında altta yatan idrar yolu anomalileri araştırılabilir. Küçük çocuklarda belirtiler erişkinlerden farklı olabileceği için ateş, huzursuzluk, beslenme sorunları veya kusma gibi daha genel bulgular da dikkate alınabilir.
Glomerülonefrit, böbreklerde kanın süzülmesini sağlayan glomerüllerin iltihaplanmasıdır. Bazı glomerülonefrit türleri enfeksiyonların ardından gelişebilirken, bazıları bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklarla bağlantılı olabilir.
İdrarda kan veya protein görülmesi, idrar miktarında değişiklik, ödem ve tansiyon yüksekliği gibi bulgular ortaya çıkabilir. Tanıda kan ve idrar testlerinin yanı sıra çocuğun klinik durumuna göre görüntüleme veya başka incelemeler kullanılabilir.
Nefrotik sendrom, böbreklerin süzme bariyerindeki bozulma sonucunda idrarla normalden fazla protein kaybedilmesiyle ortaya çıkan bir klinik tablodur.
Protein kaybı kandaki protein seviyesinin azalmasına ve vücutta sıvı birikmesine bağlı ödem gelişmesine yol açabilir. Özellikle göz çevresinde, bacaklarda veya ayaklarda şişlik fark edilebilir. Çocukluk çağında nefrotik sendromun bazı türleri tedaviye iyi yanıt verebilirken hastalığın nedenine ve özelliklerine göre takip ve tedavi yaklaşımı değişir.
Bazı böbrek hastalıkları genetik geçiş gösterebilir. Polikistik böbrek hastalıkları, Alport sendromu ve bazı kalıtsal tübüler hastalıklar çocukluk çağında böbrek fonksiyonlarını etkileyebilir.
Ailede böbrek hastalığı öyküsü bulunması, çocukta açıklanamayan idrar değişiklikleri veya böbrek fonksiyonlarında bozulma görülmesi durumunda kalıtsal nedenler de değerlendirmeye alınabilir.
Çocuklarda böbrek hastalıklarının belirtileri hastalığın türüne ve böbreklerin ne ölçüde etkilendiğine göre değişir. Bazı çocuklarda hastalık yalnızca idrar veya kan testlerinde fark edilirken, daha belirgin böbrek sorunlarında çeşitli klinik bulgular ortaya çıkabilir.
Sık görülebilen belirtiler arasında:
Özellikle küçük çocuklarda şikâyetlerin ifade edilmesi zor olabilir. Bu nedenle tekrarlayan ateş, beslenme güçlüğü, huzursuzluk veya gelişme sorunları gibi daha genel belirtiler de klinik değerlendirmede önem taşıyabilir.
Çocuklarda böbrek hastalığından şüphelenildiğinde değerlendirme çocuğun belirtileri, fizik muayene bulguları, aile öyküsü ve gerekli laboratuvar testleri birlikte ele alınarak yapılır.
İdrar tahlili, böbrek hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılan temel incelemelerden biridir. İdrarda kan, protein, enfeksiyon bulguları veya başka anormalliklerin saptanmasına yardımcı olabilir.
Gerektiğinde idrar protein-kreatinin oranı veya albumin-kreatinin oranı gibi testlerle idrarla protein kaybı daha ayrıntılı değerlendirilebilir.
Kan testlerinde özellikle kreatinin ve böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesine yardımcı olan diğer parametreler incelenebilir. Çocuğun yaşına, boyuna ve diğer özelliklerine göre böbrek fonksiyonunu değerlendirmek için tahmini glomerüler filtrasyon hızı gibi hesaplamalardan yararlanılabilir.
Elektrolitler, kan sayımı ve hastalığın nedenine yönelik diğer kan testleri de gerekli durumlarda istenebilir.
Böbrek ultrasonografisi, çocuklarda böbreklerin boyutunu ve yapısını değerlendirmek ve bazı yapısal sorunları araştırmak için kullanılan görüntüleme yöntemlerinden biridir.
Hidronefroz, böbreklerdeki bazı yapısal farklılıklar veya kistler gibi durumların değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
İlk değerlendirmede elde edilen bulgulara göre işeme sistoüretrografisi, sintigrafik incelemeler, ileri görüntüleme yöntemleri veya genetik testler gündeme gelebilir. Her çocuğun ihtiyaç duyduğu tetkikler aynı değildir ve incelemeler klinik bulgulara göre belirlenir.
Çocuklarda böbrek hastalıklarının tedavisi hastalığın nedenine, böbrek fonksiyonlarının durumuna, çocuğun yaşına ve hastalığın şiddetine göre değişir.
İdrar yolu enfeksiyonlarında uygun tedavi uygulanırken, yapısal idrar yolu sorunlarında çocuk nefrolojisi veya çocuk ürolojisi tarafından farklı takip ve tedavi yöntemleri değerlendirilebilir. Bağışıklık sistemiyle ilişkili böbrek hastalıklarında ise hastalığın türüne göre ilaç tedavileri kullanılabilir.
Kronik böbrek hastalığında amaç, böbrek fonksiyonlarının mümkün olduğunca korunması ve büyüme-gelişmenin desteklenmesidir. İleri evredeki bazı çocuklarda diyaliz veya böbrek nakli gibi böbrek yerine koyma tedavileri gündeme gelebilir.
İlaçların türü ve dozunun çocuğun yaşına, kilosuna, böbrek fonksiyonlarına ve hastalığın özelliklerine göre belirlenmesi gerekir. Bu nedenle çocuklarda doktor önerisi olmadan ilaç, vitamin, bitkisel ürün veya takviye başlanmamalıdır.
Böbrek hastalığı bulunan her çocuğun beslenme ihtiyacı aynı değildir. Bazı çocuklarda özel bir beslenme düzenine gerek olmayabilirken, böbrek fonksiyonlarında bozulma bulunan çocuklarda tuz, protein, sıvı, potasyum veya fosfor alımının hastalığın durumuna göre düzenlenmesi gerekebilir.
Özellikle sıvı tüketimi konusunda genel öneriler yerine çocuğun böbrek fonksiyonları ve kullandığı tedaviler dikkate alınmalıdır. Çocuğa doktor veya diyetisyen tarafından özel bir beslenme planı verilmişse bu plana uygun hareket edilmesi önemlidir.
Tüm çocukluk çağı böbrek hastalıklarının önlenmesi mümkün değildir. Özellikle genetik ve doğuştan gelen bazı hastalıklar tamamen önlenemeyebilir. Bununla birlikte idrar yolu enfeksiyonlarının uygun şekilde değerlendirilmesi ve tekrarlayan enfeksiyonların altında yatan nedenlerin araştırılması böbreklerin korunmasına katkı sağlayabilir.
Çocuklarda yeterli ve dengeli beslenme, yaşa uygun fiziksel aktivite, uygun sıvı tüketimi ve rutin sağlık kontrollerinin ihmal edilmemesi genel böbrek sağlığının desteklenmesine yardımcı olabilir.
Ailede kalıtsal böbrek hastalığı bulunuyorsa veya çocukta tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, idrarda kan ya da protein gibi bulgular görülüyorsa gerekli değerlendirmelerin yapılması önemlidir.
Çocuklarda böbrek hastalıklarının değerlendirilmesinde Çocuk Nefrolojisi temel uzmanlık alanlarından biridir. Çocuğun yaşına ve hastalığın özelliklerine göre Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı tarafından ilk değerlendirme yapılabilir ve gerekli görülürse çocuk nefrolojisine yönlendirme gerçekleştirilebilir.
Böbrek veya idrar yollarında cerrahi değerlendirme gerektiren yapısal bir sorun bulunması halinde Ürolojisi de sürece dahil olabilir.
Çocukta belirgin şekilde azalan idrar miktarı, yaygın veya hızlı gelişen şişlik, nefes darlığı, bilinç değişikliği, şiddetli yan veya bel ağrısı, gözle görülür kanlı idrar ya da yüksek ateşle birlikte genel durum bozukluğu gibi bulgular ortaya çıktığında gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.
Özellikle böbrek hastalığı tanısı bulunan çocuklarda yeni başlayan veya hızla kötüleşen belirtiler, mevcut hastalığın durumunda değişiklik olabileceği için değerlendirilmelidir.
A Life Sağlık Grubu'nda çocuklarda böbrek hastalıklarının değerlendirilmesi, çocuğun şikâyetleri ve klinik bulguları doğrultusunda gerçekleştirilir. Gerekli durumlarda kan ve idrar testleri, görüntüleme yöntemleri ve ilgili uzmanlık branşlarının değerlendirmelerinden yararlanılabilir.
Çocuğun yaşına, mevcut bulgularına ve hastalığın özelliklerine göre Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ile Çocuk Nefrolojisi gibi ilgili branşlar tarafından takip ve değerlendirme planlanabilir. Yapısal veya cerrahi değerlendirme gerektiren durumlarda ilgili uzmanlık alanlarının görüşü sürece dahil edilebilir.
Böbrek hastalıklarının genel türleri, belirtileri ve hangi durumlarda hangi uzmanlık alanına başvurulması gerektiği hakkında daha kapsamlı bilgi için “Böbrek Hastalıkları Nelerdir? Böbrek Hastalıklarına Hangi Bölüm Bakar?” başlıklı ana makalemizi inceleyebilirsiniz.
Lütfen size ulaşabilmek için aşağıdaki alanları doldurunuz
İdrarda kan veya köpürme, ödem, sık idrara çıkma, idrar yaparken ağrı, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, yüksek tansiyon ve büyüme-gelişme sorunları görülebilir.
Doğuştan böbrek ve idrar yolu anomalileri, genetik hastalıklar, idrar yolu enfeksiyonları, bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklar ve bazı yapısal sorunlar böbrek hastalıklarına neden olabilir.
Özellikle tekrarlayan veya böbrekleri etkileyen idrar yolu enfeksiyonları bazı çocuklarda böbrek dokusunda hasara yol açabilir. Bu nedenle tekrarlayan enfeksiyonların nedeni araştırılmalıdır.
Bazı böbrek hastalıklarında idrarda kan görülebilir. İdrarın pembe, kırmızı veya koyu kahverengi olması ya da testlerde kan saptanması farklı nedenlerle ortaya çıkabileceğinden değerlendirilmesi gerekir.
Bazı böbrek hastalıklarında, özellikle idrarla fazla protein kaybı olduğunda vücutta sıvı birikmesine bağlı ödem gelişebilir. Şişlik göz çevresinde, yüzde, ellerde veya bacaklarda fark edilebilir.
Tanıda çocuğun şikâyetleri ve fizik muayenenin yanı sıra idrar ve kan testleri, böbrek ultrasonografisi ve gerektiğinde ileri görüntüleme veya genetik testlerden yararlanılabilir.
Tedavi, hastalığın nedenine ve böbrek fonksiyonlarının ne ölçüde etkilendiğine göre değişir. Bazı durumlarda ilaç tedavisi ve takip yeterli olabilirken, yapısal sorunlarda farklı tedavi yöntemleri gerekebilir.
Özellikle uzun süre devam eden veya ileri düzeydeki böbrek hastalıkları çocuklarda büyüme ve gelişmeyi etkileyebilir. Bu nedenle kronik böbrek hastalığı bulunan çocukların büyüme ve gelişimleri düzenli olarak takip edilir.
Çocuklarda böbrek hastalıklarının değerlendirilmesinde Çocuk Nefrolojisi uzmanları görev alır. İlk değerlendirme çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı tarafından yapılabilir ve gerekli durumlarda çocuk nefrolojisine yönlendirme yapılabilir.
Bazı böbrek ve idrar yolu hastalıkları doğuştan gelişebilir. Böbreklerin veya idrar yollarının gelişimindeki yapısal farklılıklar çocukluk döneminde böbrek fonksiyonlarını etkileyebilir.
Tüm böbrek hastalıklarını önlemek mümkün değildir. Ancak tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarının değerlendirilmesi, altta yatan yapısal sorunların belirlenmesi ve mevcut böbrek hastalıklarının düzenli takibi böbrek sağlığının korunmasına yardımcı olabilir.
Belirgin idrar azalması, yaygın veya hızlı gelişen şişlik, kanlı idrar, nefes darlığı, şiddetli bel veya yan ağrısı, yüksek ateşle birlikte genel durum bozukluğu gibi belirtilerde gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.
7/24 tüm soru ve sorunlarınız için buradayız.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Randevu ve sağlık hizmetlerimiz hakkında bilgi almak için size en uygun iletişim kanalını seçebilirsiniz.
E-Sonuç 
0 (850) 888 54 33
E-Randevu 
E-Randevu 
0 (850) 888 54 33
WhatsApp
E-Sonuç