Anevrizma: Tanımı, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Damar duvarında meydana gelen balonlaşma ya da genişleme durumudur. Halk arasında beyinde baloncuk denilen bu durum, genelde beyin anevrizması veya aort anevrizması olarak görülür.

Beyin damar genişlemesi, damar duvarının zayıflaması sonucu oluşur ve yırtıldığında ciddi kanamalara yol açabilir. Tıpta “anevrizma ne demek?” sorusunun yanıtı, damar duvarındaki zayıf bir noktanın genişlemesidir. Bu genişleme, kan basıncının etkisiyle balon gibi şişer.

Belirtileri çoğu zaman sessiz ilerler. Ancak kanamış anevrizma durumunda bazı sorunlar ortaya çıkar. Bu sorunlar ani baş ağrısı, görme bozukluğu, bilinç kaybı, bulantı ve kusmadır.

Anevrizma kanaması genellikle ani ve şiddetlidir. Beyinde meydana gelen kanamalar, beyin zarlarının tahriş olmasına ve ciddi nörolojik hasara yol açabilir.

Kalp anevrizma belirtileri ise göğüs ağrısı, nefes darlığı ve çarpıntı şeklinde olabilir. Anevrizma patlamadan önce genellikle belirti vermez, bu nedenle düzenli kontroller önemlidir.

Neden olur sorusunun cevabı, birden fazla faktörü kapsar. Damar duvarındaki zayıflama; genetik yatkınlık, yüksek tansiyondur, damar sertliği, enfeksiyonlar veya travmalar gibi sebeplerle gelişebilir. Ayrıca polikistik böbrek hastalığı gibi bazı genetik hastalıklar da anevrizma riskini artırır.

Büyük anevrizmalar, damarın bulunduğu bölgedeki kan akışının baskısıyla daha da genişleyebilir. Anevrizmanın boyutuna ve yerleşim yerine göre risk düzeyi belirlenir.

Beyin anevrizması, beyni besleyen damarlarda oluşan balonlaşmadır. Bu baloncuk patlarsa anevrizmaya bağlı beyin kanaması meydana gelir.

Beyin kanaması, beyin zarlarının altında ya da içinde gelişebilir ve yaşamı tehdit eden bir durumdur. Bazı kişilerde bu kanama, ilk belirti olarak ortaya çıkar. Beyin anevrizmaları, yerleşim yerine ve anevrizmanın boynunu etkileyen faktörlere göre sınıflandırılır.

Ameliyat sonrası yaşam, hastanın genel durumuna, ameliyatın türüne ve olası komplikasyonlara göre değişir.

Beyin anevrizma hastalarının dikkat etmesi gerekenler:

• Kan basıncını kontrol etmek önemlidir.
• Ağır egzersizlerden kaçınılmalıdır.
• Düzenli doktor kontrolleri yapılmalıdır.
• Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsenmelidir.

Anevrizmalarının tedavisinde, büyüklüğüne, bulunduğu bölgeye ve hastanın genel sağlık durumuna göre planlanır. Küçük ve risksiz anevrizmalar genellikle düzenli takip ile kontrol edilir. Ancak büyük anevrizmalar veya kanamış olanlar mutlaka cerrahi müdahale gerektirir. Tedavide iki temel yöntem bulunur:

• Açık cerrahi (klipleme): Anevrizmanın boynuna metal bir klips yerleştirilerek kan akışı kesilir.
• Endovasküler tedavi (koilleme): Kasık damarından girilerek anevrizma içine özel teller (coil) yerleştirilir.

Anevrizma ameliyatı, genel anestezi altında yapılır ve işlem sonrası hasta genellikle yoğun bakımda izlenir.

Aort, kalpten çıkan en büyük atardamardır. Burada oluşan genişlemeye aort anevrizması denir. Ana damarda meydana gelen bu durum, özellikle yırtıldığında ölümcül olabilir. Aort anevrizma ameliyatı olanların yorumları, operasyon sonrası dikkatli yaşamın önemini vurgulamaktadır.

Beyin anevrizması, damarın zayıf noktasında oluşan balonlaşmanın beyin içinde yer almasıdır. Beyin damar genişlemesi olarak da adlandırılır. Patladığında anevrizmaya bağlı beyin kanaması meydana gelir.

Bazı durumlarda sakküler adı verilen küçük kesecikli yapılar oluşur. Bu tip rahatsızlık daha yüksek kanama riski taşır. Özellikle anevrizmanın boynunu belirlemek, tedavi planı açısından önemlidir. Anevrizmaları damarların farklı bölgelerinde görmek mümkündür.

Kapalı beyin anevrizma ameliyatı riskleri, damar tıkanıklığı, felç, enfeksiyon, kanama ve nadiren ölüm riski içerir. Beyin anevrizma ölüm oranı, hastanın sağlık durumuna, anevrizmanın büyüklüğüne ve kanama olup olmamasına göre değişir. Kanama sonrası müdahale edilmezse ölüm oranı yüksektir.

Ameliyat sonrası komplikasyonlar arasında felç, hafıza problemleri, konuşma bozuklukları ve enfeksiyon sayılabilir. Beyin anevrizma ameliyatı sonrası felç riski, damarların yerleşimine ve ameliyat sırasında oluşabilecek hasarlara bağlıdır.

Ameliyat sonrası iyileşme süreci, hastanın genel durumuna ve ameliyat yöntemine göre değişir. Operasyon genellikle genel anestezi altında yapılır ve hasta ilk etapta yoğun bakımda sağlık durumu takip edilir.

Beyin anevrizma ameliyatı sonrası felç, nadir de olsa görülebilir. Bunun yanı sıra ameliyat sonrası komplikasyonlar arasında enfeksiyon, kanama veya nörolojik sorunlar yer alır. Beyin anevrizma ameliyatı sonrası hastanın durumu iyiye giderse, aşamalı olarak normal yaşama dönüş sağlanır.

Beyin anevrizma ameliyatı sonrası yaşam, bazı yaşam tarzı düzenlemeleri gerektirir.

Beyin hastalarının dikkat etmesi gerekenler;

• Kan basıncını kontrol etmelidirler.
• Sağlıklı beslenmelidirler.
• Düzenli doktor kontrollerine gitmelidirler.

Sakküler, en sık görülen tipidir. Damardan sarkar şekilde balonlaşma yapar ve genellikle beyin damarlarında görülür. Kanamış olan anevrizma, en çok bu tipte görülür.

Kanama, damar duvarının yırtılmasıyla oluşur ve beyin dokusunda ciddi hasara neden olabilir. Bu durumda acil cerrahi müdahale şarttır. Ortaya çıkar çıkmaz şiddetli baş ağrısı ve bilinç kaybı görülür.

Riski azaltmak için yaşam tarzı değişikliği çok önemlidir. Sigaranın bırakılması, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, stresin azaltılması ve kan basıncının kontrolü yardımcı olur. Özellikle sorulan sorulara yardımcı olabilir yaklaşımıyla hareket etmek, uzun vadede damar sağlığını korur.