Vestibüler migren, migren ile ilişkili vestibüler yani denge sistemi belirtilerinin ön planda olduğu bir durumdur. Kişide çevrenin veya kendisinin dönüyor gibi hissedilmesi, hareket sırasında dengesizlik, baş hareketleriyle ortaya çıkan baş dönmesi ya da görsel uyaranlarla artan rahatsızlık görülebilir. Vestibüler migrenin önemli özelliklerinden biri, baş dönmesinin her zaman tipik migren baş ağrısıyla birlikte ortaya çıkmamasıdır.
Bu nedenle vestibüler migren hastaları, yalnızca baş ağrısı yaşayan kişilerden farklı bir tablo tarif edebilir. Bazı ataklarda dönme veya dengesizlik hissi belirgin olurken baş ağrısı hiç olmayabilir. Başka bir atakta ise baş dönmesine zonklayıcı baş ağrısı, ışık ve ses hassasiyeti veya görsel aura eşlik edebilir. Bu çeşitlilik nedeniyle vestibüler migrenin tanınması her zaman kolay olmayabilir.
Vestibüler migren tanısında yalnızca “migrenim var ve başım dönüyor” şeklindeki bir öykü yeterli değildir. Tanı, belirli sayıda vestibüler atağın bulunması, kişinin geçmişte veya halen migren öyküsünün olması, atakların en az bir bölümünde migren özelliklerinin eşlik etmesi ve başka bir vestibüler hastalığın tabloyu daha iyi açıklamaması gibi ölçütler birlikte değerlendirilerek konur.
Vestibüler migren, baş ağrısıyla birlikte veya baş ağrısı olmadan vertigo, baş dönmesi, hareket hassasiyeti, ışık ve ses duyarlılığı, bulantı ve görsel rahatsızlıklara yol açabilen bir migren türüdür. Bu makalede vestibüler migren nedir, belirtileri, atakları, tanı ve vestibüler migren tedavisi hakkında bilgi verilmektedir.
Vestibüler migren belirtileri, kişiden kişiye ve ataktan atağa değişebilir. En belirgin yakınma baş dönmesi veya vertigodur. Ancak vestibüler migren yalnızca “baş dönmesi” ile sınırlı değildir; kişinin hareketleri algılama biçimi, görsel uyaranlara verdiği tepki ve migrenle ilişkili diğer belirtiler de tabloya eşlik edebilir.
Vestibüler migren sırasında görülebilen belirtiler arasında şunlar bulunabilir:
Vestibüler belirtiler kendiliğinden başlayabileceği gibi baş hareketleri, yoğun görsel uyaranlar veya hareket nedeniyle de tetiklenebilir. Uluslararası baş ağrısı sınıflandırmasında vestibüler migren kapsamında spontan vertigo, pozisyonel vertigo, görsel olarak tetiklenen vertigo ve baş hareketiyle ortaya çıkan vertigo gibi farklı vestibüler belirtiler tanımlanmaktadır.
Vestibüler migrende baş ağrısı görülebilir ancak her atakta baş ağrısının bulunması gerekmez. Bu, vestibüler migrenin anlaşılması açısından önemli noktalardan biridir. Bazı kişilerde vertigo ve denge sorunları ön plandayken baş ağrısı hiç ortaya çıkmayabilir.
Baş ağrısının bulunduğu ataklarda migrene özgü bazı özellikler görülebilir. Ağrı tek taraflı olabilir, zonklayıcı nitelikte olabilir, orta veya şiddetli düzeyde hissedilebilir ve günlük fiziksel aktivitelerle artabilir. Işık veya ses hassasiyeti ve görsel aura gibi diğer migren özellikleri de atağa eşlik edebilir. Tanı kriterlerinde bu özelliklerin özellikle değerlendirilmesinin nedeni budur.
Bu nedenle yalnızca baş ağrısının bulunup bulunmaması üzerinden vestibüler migren tanısı koymak doğru değildir. Baş dönmesinin özellikleri, geçmiş migren öyküsü ve atak sırasında ortaya çıkan diğer belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.
Vestibüler migren göz ve görme ile ilişkili çeşitli yakınmalara neden olabilir. Özellikle parlak ışıklardan rahatsız olma, görsel hareketlere karşı hassasiyet ve bazı kişilerde aura ile ilişkili geçici görsel belirtiler ortaya çıkabilir.
Vestibüler migren ve göz ilişkisi değerlendirilirken görsel belirtilerin niteliği önemlidir. Örneğin kişinin hareketli görüntüler karşısında baş dönmesi yaşaması, kalabalık ortamlarda veya ekran kullanımında rahatsızlığının artması vestibüler migrenle ilişkili olabilir. Bazı kişilerde ise görsel aura sırasında ışık çakmaları, zigzag çizgiler veya geçici görme alanı değişiklikleri görülebilir.
Ancak yeni başlayan görme kaybı, çift görme veya kalıcı görme değişikliği yalnızca vestibüler migrene bağlanmamalıdır. Özellikle ani gelişen veya şiddetli görme sorunlarında farklı nörolojik ve gözle ilişkili nedenlerin değerlendirilmesi gerekir.
Evet, migren mide bulantısı yapar mı sorusunun yanıtı evettir. Bulantı ve kusma migren ataklarında görülebilen belirtilerdendir ve vestibüler migren sırasında baş dönmesiyle birlikte daha belirgin hale gelebilir.
Baş dönmesi, hareket hassasiyeti ve bulantı birbirini artırabilir. Örneğin araç yolculuğu, hızlı baş hareketleri veya yoğun görsel hareketler bazı kişilerde hem vestibüler belirtileri hem de bulantıyı artırabilir. Vestibüler migren tanı kriterlerinin bir parçası olmasa da bulantı ve kusma vestibüler migrenle ilişkili eşlik eden belirtiler arasında yer alabilir.
Migren kulağa vurur mu sorusu özellikle vestibüler migren yaşayan kişiler tarafından sık sorulabilir. Migren bazı kişilerde kulak çınlaması, kulakta dolgunluk hissi veya sese karşı hassasiyet gibi işitsel yakınmalarla birlikte görülebilir. Ancak bu belirtiler vestibüler migren için tek başına tanı koydurucu değildir.
Özellikle tek taraflı ve belirgin işitme kaybı, tekrarlayan kulak dolgunluğu veya sürekli tinnitus varsa yalnızca migrene odaklanmak doğru olmaz. Ménière hastalığı ve diğer iç kulak hastalıkları da değerlendirilmelidir.
Vestibüler migren nedenleri tamamen açıklanmış değildir. Migrenin oluşumunda beyindeki ağrı ve duyusal işlemleme mekanizmalarının yanı sıra kişinin çeşitli duyusal uyaranlara karşı daha hassas hale gelmesinin rol oynadığı düşünülmektedir. Vestibüler migren söz konusu olduğunda bu duyusal hassasiyet denge sistemiyle ilişkili belirtilerin ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir.
Her hastada aynı tetikleyici bulunmayabilir. Bazı kişilerde uykusuzluk veya düzensiz uyku, uzun süre aç kalma, susuz kalma, stres, hormonal değişiklikler, parlak ışıklar, yoğun sesler veya hareket gibi faktörler atakların ortaya çıkmasıyla ilişkili olabilir.
Vestibüler migren ile ilişkili olabilecek bazı tetikleyiciler şunlardır:
Bununla birlikte bir kişinin belirli bir yiyecek veya yaşam tarzı faktörünün kendisinde tetikleyici olduğunu düşünmesi, bunun herkes için aynı olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle tetikleyicileri kişisel olarak takip etmek daha yararlı olabilir.
Vestibüler migren atakları nasıldır sorusunun tek bir yanıtı yoktur. Ataklar kişiden kişiye farklı şekilde yaşanabilir. Bazı kişilerde çevrenin dönmesi şeklinde belirgin vertigo görülürken bazı kişilerde daha çok sallanma, dengesizlik, hareket sırasında rahatsızlık veya başın içinde sersemlik hissi ön plana çıkabilir.
Ataklar kendiliğinden başlayabileceği gibi baş hareketleri, görsel uyaranlar veya hareket nedeniyle de ortaya çıkabilir. Kişi kalabalık bir alışveriş merkezinde yürürken, hızlı hareket eden görüntülere bakarken, araçta seyahat ederken veya başını hareket ettirirken şikâyetlerinin arttığını fark edebilir.
Tanı kriterlerine göre vestibüler migren ataklarındaki vestibüler belirtiler orta veya şiddetli düzeyde olabilir ve tipik olarak 5 dakika ile 72 saat arasında sürebilir. Bununla birlikte atakların süresi kişiden kişiye değişebilir; bazı kişilerde kısa süreli tekrar eden belirtiler, bazılarında ise saatler süren yakınmalar görülebilir.
Atak sonrasında kişinin tamamen toparlanması da zaman alabilir. Bu nedenle yalnızca dönme hissinin sona ermesiyle kişinin kendisini tamamen iyileşmiş hissetmesi aynı şey değildir.
Vestibüler migren tanısı, tek bir kan testi veya görüntüleme yöntemiyle konulmaz. Tanı temel olarak hastanın öyküsü, atakların özellikleri, migren geçmişi ve fizik muayene bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle konur.
Doktor, baş dönmesinin ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü, kendiliğinden mi yoksa belirli hareketlerle mi ortaya çıktığını, baş ağrısının bulunup bulunmadığını ve ışık-ses hassasiyeti gibi migren özelliklerinin eşlik edip etmediğini sorgulayabilir. Bunun yanında işitme kaybı, kulak çınlaması, nörolojik belirtiler ve daha önce geçirilmiş vertigo atakları da değerlendirilir.
Gerekli durumlarda işitme testleri, vestibüler değerlendirmeler veya görüntüleme yöntemleri başka hastalıkları dışlamak amacıyla kullanılabilir. Özellikle belirtilerin tipik olmaması veya nörolojik bulguların bulunması halinde daha kapsamlı değerlendirme gerekebilir.
Güncel ICHD-3 sınıflandırmasında vestibüler migren tanı kriterleri belirli temel koşullara dayanır. Kesin tanı için kişinin en az beş vestibüler atak geçirmiş olması, halen veya geçmişte migren öyküsünün bulunması, vestibüler belirtilerin orta veya şiddetli düzeyde olması ve atakların genellikle 5 dakika ile 72 saat arasında sürmesi beklenir.
Bunun yanında atakların en az yarısında migrene özgü özelliklerden en az birinin bulunması gerekir. Bunlar; belirli özelliklere sahip baş ağrısı, ışık ve ses hassasiyeti veya görsel aura olabilir. Ayrıca belirtilerin başka bir vestibüler hastalıkla daha iyi açıklanmaması gerekir.
Bu kriterler tanı sürecini standartlaştırmak amacıyla kullanılır. Kişinin yalnızca migren geçmişinin bulunması veya zaman zaman başının dönmesi tek başına vestibüler migren tanısı için yeterli değildir.
Vestibüler migren tedavisi, kişinin ataklarının sıklığına, şiddetine, eşlik eden belirtilere ve günlük yaşam üzerindeki etkisine göre planlanır. Tedavide yalnızca ilaç kullanımı değil, yaşam tarzı düzenlemeleri ve uygun hastalarda vestibüler rehabilitasyon gibi yaklaşımlar da değerlendirilebilir.
Tedavinin temel amaçları arasında atakların sıklığını ve şiddetini azaltmak, günlük yaşam üzerindeki etkisini sınırlamak ve kişinin kendi tetikleyicilerini tanımasına yardımcı olmak bulunur.
Tedavi yaklaşımı genel olarak şu başlıklardan oluşabilir:
Vestibüler migren için tek bir herkes için geçerli tedavi protokolü bulunmadığından tedavinin kişiselleştirilmesi önemlidir.
Vestibüler migren ilacı, kişinin ataklarının özelliklerine göre farklı amaçlarla kullanılabilir. Bazı ilaçlar atak sırasında ortaya çıkan baş ağrısı veya bulantı gibi belirtilerin kontrolüne yönelikken, bazı ilaçlar sık tekrarlayan atakların önlenmesi amacıyla kullanılabilir.
Koruyucu tedavide bazı antidepresanlar, beta blokerler, antiepileptik ilaçlar veya kalsiyum kanal blokerleri gibi migren tedavisinde kullanılan ilaç gruplarından yararlanılabilir. Ancak hangi ilacın seçileceği kişinin yaşı, eşlik eden hastalıkları, kullandığı diğer ilaçlar, gebelik durumu ve atak özellikleri gibi birçok faktöre bağlıdır.
Bu nedenle internet üzerinden belirli bir ilacı kendi kendine başlamak veya dozunu değiştirmek doğru değildir. Vestibüler migren ilacı doktor tarafından kişisel değerlendirme sonrasında belirlenmelidir.
Vestibüler migren nasıl geçer sorusunun yanıtı kişiye göre değişir. Bazı kişilerde tetikleyicilerin belirlenmesi, uyku ve öğün düzeninin sağlanması ve uygun yaşam tarzı değişiklikleriyle atakların sıklığı azalabilir. Daha sık veya şiddetli ataklarda ise doktor tarafından koruyucu tedavi planlanabilir.
Atak sırasında kişinin güvenli bir ortamda dinlenmesi, yoğun ışık ve ses gibi rahatsız edici uyaranların azaltılması ve kendisine daha önce önerilmiş bir tedavi planı varsa buna uygun hareket etmesi yardımcı olabilir.
Vestibüler migren kronikleşebilen veya dönemsel olarak tekrarlayabilen bir durum olduğundan “bir kez tedavi edilince bir daha asla olmaz” şeklinde bir yaklaşım doğru değildir. Amaç, kişinin ataklarını mümkün olduğunca kontrol altına almak ve yaşam kalitesini korumaktır.
Vestibüler migren diyeti, herkese uygulanması gereken tek tip bir beslenme programı değildir. Migreni tetikleyen yiyecekler kişiden kişiye değişebilir. Bu nedenle gereksiz yere çok sayıda yiyeceği uzun süre tamamen hayatından çıkarmak yerine, kişinin kendi tetikleyicilerini belirlemesi daha uygun olabilir.
Bazı kişilerde alkol, fazla kafein, öğün atlama veya bazı işlenmiş gıdalar ataklarla ilişkilendirilebilir. Ancak bir yiyeceğin migreni tetiklediğine dair kişisel bir gözlem yoksa yalnızca internette önerildiği için o yiyeceği tamamen bırakmak gerekmeyebilir.
Düzenli öğünler, yeterli sıvı tüketimi ve dengeli beslenme ise genel olarak migren yönetiminin önemli parçalarıdır. Kişinin hangi yiyeceklerden sonra şikâyetlerinin arttığını anlaması için migren günlüğü tutması faydalı olabilir.
Vestibüler migren bitkisel tedavi ile tamamen ortadan kaldırılabilir şeklinde güvenilir bir kanıt bulunmamaktadır. Bazı vitamin ve besin destekleri migren yönetiminde araştırılmış olsa da bunların vestibüler migren için etkili ve güvenli olduğu anlamına gelmez.
Özellikle magnezyum, riboflavin veya koenzim Q10 gibi destekler migren alanında araştırılmıştır. Ancak bunların kullanımı kişinin mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve özel durumları dikkate alınarak doktorla değerlendirilmelidir.
“Doğal” veya “bitkisel” olması bir ürünün herkes için güvenli olduğu anlamına gelmez. Bitkisel ürünler bazı ilaçlarla etkileşime girebilir veya istenmeyen etkilere neden olabilir. Bu nedenle reçeteli tedavinin yerine bitkisel ürün kullanmak uygun değildir.
Vestibüler migrende nelere dikkat edilmeli sorusunun yanıtı büyük ölçüde kişinin kendi tetikleyicilerini tanımasıyla ilgilidir. Aynı faktör her hastada atağı tetiklemez. Bu nedenle kişinin atak öncesindeki uyku düzenini, beslenmesini, stres düzeyini, kullandığı ilaçları ve maruz kaldığı görsel veya işitsel uyaranları takip etmesi yararlı olabilir.
Günlük yaşamda dikkat edilebilecek başlıca noktalar şunlardır:
Yaşam tarzı düzenlemeleri tek başına her hastada yeterli olmayabilir. Sıklaşan veya günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyen ataklarda tıbbi değerlendirme gerekir.
Vestibüler migren ve Ménière hastalığı bazı durumlarda birbirine benzeyebilir. Her iki durumda da vertigo, bulantı ve bazı işitsel yakınmalar görülebilir. Bu nedenle yalnızca “başım dönüyor” şeklindeki bir şikâyet üzerinden iki durumu birbirinden ayırmak mümkün değildir.
Ménière hastalığında özellikle dalgalanan işitme kaybı, tinnitus ve kulakta dolgunluk gibi iç kulak belirtileri tanı açısından önem taşır. Vestibüler migrende ise migren öyküsü, ışık ve ses hassasiyeti, görsel aura ve migren özellikleriyle ilişkili baş ağrısı gibi bulgular daha belirleyici olabilir. Bununla birlikte iki durum aynı kişide birlikte de bulunabilir.
Bu nedenle tekrarlayan vertigo ile birlikte belirgin işitme değişiklikleri yaşayan kişilerin KBB değerlendirmesi alması, migren özellikleri belirgin olan kişilerin ise gerektiğinde nörolojik değerlendirmeden geçmesi önemlidir.
Vestibüler migren ile BPPV zaman zaman benzer şikâyetlere neden olabilir ancak atakların özellikleri farklıdır. BPPV'de baş dönmesi genellikle belirli bir baş pozisyonuyla tetiklenir ve tipik dönme hissi kısa sürer. Tanıda pozisyon testleri ve nistagmusun özellikleri önemli rol oynar.
Vestibüler migrende ise baş dönmesi farklı biçimlerde ortaya çıkabilir; baş hareketleriyle veya görsel uyaranlarla tetiklenebileceği gibi kendiliğinden de başlayabilir. Buna ışık veya ses hassasiyeti, migren özellikli baş ağrısı ya da görsel aura eşlik edebilir.
Bu nedenle daha önce BPPV tanısı konulmuş olması, yeni ortaya çıkan her baş dönmesinin yeniden BPPV olduğu anlamına gelmez. Belirtilerin şekli değiştiğinde veya yeni belirtiler ortaya çıktığında yeniden değerlendirme gerekebilir.
Vestibüler migren şüphesinde Nöroloji ve Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanları değerlendirme sürecinde rol oynayabilir. Hangi bölüme öncelikle başvurulacağı kişinin baskın belirtilerine ve daha önce yapılmış değerlendirmelere göre değişebilir.
Baş dönmesiyle birlikte belirgin işitme kaybı, kulak çınlaması veya kulakta dolgunluk bulunuyorsa KBB değerlendirmesi özellikle önem kazanabilir. Migren öyküsü, ışık-ses hassasiyeti ve baş ağrısı gibi özellikler ön plandaysa nörolojik değerlendirme gerekebilir.
Bazı hastalarda tanının netleştirilmesi için her iki uzmanlık alanının değerlendirmesine ihtiyaç duyulabilir.
Vestibüler migren öyküsü bulunan bir kişinin yaşadığı her baş dönmesi atağı migren kaynaklı olmayabilir. Özellikle ilk kez ortaya çıkan çok şiddetli baş dönmesi veya alışılmış ataklardan belirgin şekilde farklı bir tablo dikkatle değerlendirilmelidir.
Baş dönmesine konuşma bozukluğu, yüzde veya vücudun bir bölümünde güçsüzlük ya da uyuşma, çift görme, belirgin yürüme bozukluğu, bilinç değişikliği, bayılma veya ani ve çok şiddetli baş ağrısı eşlik ediyorsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Bu tür belirtilerde kişinin “nasıl olsa vestibüler migrenim var” diyerek atağın kendiliğinden geçmesini beklememesi önemlidir.
Vestibüler migren yaşayanlar için en önemli noktalardan biri, belirtilerin kişiden kişiye değişebildiğini bilmektir. Bir kişinin atağını tetikleyen faktör başka bir kişide herhangi bir sorun oluşturmayabilir. Bu nedenle başkalarının deneyimlerini birebir kendi tedavisi olarak uygulamak yerine kişinin kendi belirtilerini takip etmesi daha doğrudur.
Atak günlüğü tutmak; baş dönmesinin ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü, o gün nasıl uyunduğunu, öğünlerin atlanıp atlanmadığını, stres durumunu ve eşlik eden baş ağrısı veya ışık-ses hassasiyetini kaydetmeye yardımcı olabilir.
Bu bilgiler doktorun vestibüler migren tedavisi planını kişiselleştirmesine de yardımcı olabilir. Özellikle atakların sıklığında belirgin artış varsa veya mevcut tedavi günlük yaşamı yeterince desteklemiyorsa yeniden değerlendirme yapılmalıdır.
A Life Sağlık Grubu'nda baş dönmesi, vertigo ve migrenle ilişkili yakınmalar hastanın belirtileri ve klinik öyküsü doğrultusunda değerlendirilir. Vestibüler migren şüphesinde atakların özellikleri, migren öyküsü, eşlik eden nörolojik ve kulakla ilişkili belirtiler dikkate alınarak gerekli değerlendirme planlanabilir.
Vestibüler migren tanısı başka vestibüler hastalıklarla benzer belirtiler gösterebildiğinden, gerektiğinde BPPV, Ménière hastalığı ve diğer baş dönmesi nedenlerinin ayırıcı değerlendirmesi yapılması önemlidir.
Tedavi yaklaşımı kişinin şikâyetlerinin sıklığı ve şiddetine, eşlik eden belirtilere ve genel sağlık durumuna göre kişiselleştirilir.
Lütfen size ulaşabilmek için aşağıdaki alanları doldurunuz
Vestibüler migren, migrenle ilişkili olarak vertigo, baş dönmesi, hareket hassasiyeti ve denge sorunlarının ortaya çıkabildiği bir durumdur. Baş ağrısı her atakta bulunmak zorunda değildir.
Tanı kriterlerinde vestibüler belirtilerin tipik olarak 5 dakika ile 72 saat arasında sürmesi beklenir. Ancak kişilerin atakları farklı özellikler gösterebilir ve toparlanma süresi daha uzun olabilir.
Hayır. Vestibüler migren atağı baş ağrısı olmadan da ortaya çıkabilir. Işık ve ses hassasiyeti veya görsel aura gibi başka migren özellikleri bulunabilir.
Evet. Baş dönmesi ve hareket hassasiyetine bulantı ve bazı kişilerde kusma eşlik edebilir.
Vestibüler migrenin seyri kişiden kişiye değişir. Tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle atakların sıklığı ve şiddeti azaltılabilir; ancak herkes için kesin ve kalıcı bir iyileşme garantisi vermek doğru değildir.
Tedavide kullanılabilecek ilaç grupları kişinin durumuna göre değişir. Koruyucu migren ilaçları veya atak sırasında belirtilere yönelik ilaçlar doktor tarafından değerlendirilebilir. Kişinin kendi kendine ilaç başlamaması gerekir.
Şikâyetlerin özelliklerine göre Nöroloji veya KBB uzmanına başvurulabilir. Bazı hastalarda her iki uzmanlık alanının değerlendirmesi gerekebilir.
Hayır. İki hastalık bazı belirtilerde benzerlik gösterebilir ancak tanı kriterleri ve tipik klinik özellikleri farklıdır. Özellikle işitme kaybı, tinnitus ve kulakta dolgunluk gibi belirtiler Ménière hastalığının değerlendirilmesinde önemlidir.
BPPV'de baş dönmesi çoğunlukla belirli baş pozisyonlarıyla tetiklenir ve kısa süreli ataklar şeklinde görülür. Vestibüler migrende ise vertigo farklı şekillerde ortaya çıkabilir ve migrene özgü belirtiler eşlik edebilir.
Bitkisel tedavilerin vestibüler migreni kesin olarak ortadan kaldırdığı gösterilmiş değildir. Bazı besin destekleri migren alanında araştırılmış olsa da bunların kullanımı doktorla değerlendirilmelidir.
7/24 tüm soru ve sorunlarınız için buradayız.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Randevu ve sağlık hizmetlerimiz hakkında bilgi almak için size en uygun iletişim kanalını seçebilirsiniz.
E-Sonuç 
0 (850) 888 54 33
E-Randevu 
E-Randevu 
0 (850) 888 54 33
WhatsApp
E-Sonuç