Aşırı Terleme Cerrahisi

Tıp literatüründe hiperhidrozis olarak adlandırılan aşırı terleme, sadece fiziksel bir sorun değil; bir kişinin elini sıkmaktan çekinmesine, kıyafet seçiminde kısıtlanmasına ve sosyal izolasyona sürüklenmesine neden olan ciddi bir yaşam kalitesi problemidir. Endoskopik Torasik Sempatektomi (ETS), bu tablonun arkasındaki "bozuk elektrik tesisatını" tamir eden kesin cerrahi çözümdür.

Ankara A Life Sağlık Grubu olarak; Etimesgut, Pursaklar ve Altındağ yerleşkelerimizde, güncel modern cerrahi vizyonuyla ETS ameliyatlarını gerçekleştiriyoruz. Tek bir küçük kesiden (yaklaşık 1 cm) girilerek yapılan bu kapalı işlem, hastalarımızın aynı gün içinde terleme kabusundan uyanmasını ve ertesi gün sosyal hayatına dönmesini sağlamaktadır. Bizim için bu cerrahi, sadece sinir iletimini kesmek değil, hastanın özgüvenini yeniden inşa etmektir.

İnsan vücudu, terlemeyi otonom sinir sistemi aracılığıyla bir termostat gibi yönetir. Bu sistemin "sempatik" dalı, vücudu strese, heyecana veya ısı artışına hazırlayan "savaş ya da kaç" mekanizmasının yöneticisidir. Normal bir bireyde bu sistem ihtiyaç halinde ter üretirken, hiperhidrozis hastalarında sempatik sinirler, dış bir uyaran olmaksızın sanki sürekli bir kriz varmış gibi ter bezlerini kamçılar.

Göğüs kafesinin içinde, omurganın her iki yanında uzanan sempatik zincir, ter bezlerine giden uyarıların ana otobanıdır. Bu zincir üzerinde yer alan sinir düğümleri (ganglionlar), vücudun farklı bölgelerine (yüz, el, koltuk altı) giden sinyallerin dağıtım merkezleridir. ETS cerrahisi, bu dağıtım merkezlerindeki "hatalı ve aşırı üretilen" sinyallerin iletimini bloke ederek, ter bezlerine giden yanlış komutları durdurur.

ETS'nin biyomekanik amacı, sinir sisteminin genel yapısına zarar vermeden sadece terlemeye neden olan spesifik "kısa devreyi" ortadan kaldırmaktır. Günümüzde uygulanan klipsleme veya kesme yöntemleri, sempatik zincirin belirli segmentlerinde (T2, T3 veya T4 seviyelerinde) gerçekleştirilir.

Bu müdahale, ter bezlerinin anatomik yapısına veya cildinize dokunmaz. Amaç, merkezi sinir sisteminden gelen "terle" emrinin hedef bölgeye ulaşmasını engellemektir. Ankara'daki uzman cerrahlarımız, hastanın terleme yoğunluğuna göre hangi sinir seviyesinin bloke edileceğini milimetrik bir hassasiyetle belirleyerek, operasyon sonrası yan etki risklerini minimuma indirmektedir.

Aşağıdaki tablo, hangi vücut bölgesindeki terlemenin hangi sempatik sinir düğümü tarafından kontrol edildiğini ve ETS cerrahisindeki hedef noktaları göstermektedir:

Tıbbi olarak aşırı terlemeyi (hiperhidrozis) iki ana kategoriye ayırıyoruz. Endoskopik Torasik Sempatektomi (ETS) cerrahisi, bu iki tipten sadece birinde, yani "Primer" olanda mucizeler yaratır. Diğer tipte ise cerrahi müdahale genellikle fayda sağlamaz, hatta asıl hastalığın teşhisini geciktirebilir.

Bir cerrah olarak hastalarıma dürüstçe söylediğim şudur: Eğer terlemeniz vücudunuzun tamamına yayılıyorsa, bu bir cerrahi problem değil, metabolik bir sorundur. Ancak terleme sadece ellerinizde, koltuk altınızda veya yüzünüzde odaklanıyorsa, o zaman ETS ameliyatı için en güçlü adaylardan birisiniz demektir.

Primer hiperhidrozis, genellikle ergenlik döneminde başlayan ve vücudun sadece belirli bölgelerini etkileyen bir durumdur. Burada ter bezleri normaldir; sorun, bu bezlere sürekli "çalış" emri gönderen otonom sinir sistemindedir.

• Genetik Faktör: Hastalarımızın %30 ila %50'sinin ailesinde benzer bir durum mevcuttur.

• Odaklanmış Bölge: Eller, ayaklar, koltuk altı ve yüz birincil bölgelerdir.

• Psikolojik Tetikleyiciler: Heyecan, stres veya topluluk önüne çıkma gibi durumlar terlemeyi saniyeler içinde tetikleyebilir.

• Gece Rahatlığı: Bu hastaların en büyük ortak özelliği, uykuda terlememeleridir. Çünkü uyku sırasında sempatik sistem dinlenme moduna geçer.

Sekonder hiperhidrozis, vücudun genelinde görülen bir terleme türüdür ve her zaman başka bir tıbbi duruma ikincil olarak gelişir. Etimesgut, Pursaklar ve Altındağ hastanelerimizde bu vakaları öncelikle Dahiliye ve Endokrinoloji birimlerimize yönlendiriyoruz.

1. Metabolik Sorunlar: Diyabet (şeker hastalığı), hipertroidi (zehirli guatr) veya menopoz en yaygın nedenlerdir.

2. Enfeksiyonlar ve Tümörler: Tüberküloz gibi kronik enfeksiyonlar veya lenfoma gibi bazı kanser türleri özellikle "gece terlemesi" ile kendini gösterir.

3. İlaç Yan Etkileri: Bazı antidepresanlar veya tansiyon ilaçları yaygın terlemeye neden olabilir.

A Life Sağlık Grubu'nun uzman kliniklerinde, cerrahi kararını vermeden önce şu objektif kriterleri kullanıyoruz:

• HDSS (Hyperhidrosis Disease Severity Scale): Hastanın terlemesinin hayatını ne kadar etkilediğini 1’den 4’e kadar puanladığımız bir skaladır. 3. ve 4. seviyedeki (günlük işlerini yapamayan, sosyal fobi geliştiren) hastalar cerrahi için idealdir.

• İyot-Nişasta Testi (Minor Testi): Terlemenin en yoğun olduğu bölgeye önce iyot sürülür, ardından nişasta serpilir. Terleme başladığında bu bölgeler koyu lacivert veya siyah renge döner. Bu test, ameliyat sırasında sinir hattının hangi seviyesinden müdahale edeceğimizi belirleyen bir "ısı haritası" gibidir.

Aşağıdaki tablo, terleme tipinizi belirlemenize yardımcı olacak temel klinik farkları özetlemektedir:

Endoskopik Torasik Sempatektomi (ETS), bölgesel terlemede mucizeler yaratsa da, otonom sinir sisteminin bir parçasını modifiye ettiğimiz için vücut bu değişikliğe bir yanıt verir. Bu yanıtların en yaygını, halk arasında "ter kayması" olarak bilinen refleks terlemedir. Bir cerrah olarak şunu net ifade etmeliyim: Vücudun toplam soğutma ihtiyacı değişmez. Ellerdeki terlemeyi durdurduğumuzda, beyin bu soğutma görevini başka bölgelere (karın, sırt veya uyluk) devredebilir.

Refleks (Kompansatuar) Terleme, ameliyat edilen bölge (el, yüz, koltuk altı) tamamen kururken, vücudun gövde ve bacak gibi diğer kısımlarında terlemenin artmasıdır. Bu bir komplikasyon değil, vücudun ısı dengesini koruma çabasıdır.

• Görülme Sıklığı: Hastaların yaklaşık %30-50’sinde hafif düzeyde görülür ve genellikle "el kuruluğu" yanında önemsenmez. Ancak %2-5 gibi küçük bir grupta, hayat kalitesini etkileyecek kadar şiddetli olabilir.

• Seviye İlişkisi: Müdahale ne kadar yüksekten (T2 seviyesi) yapılırsa, refleks terleme riski o kadar artar. Bu yüzden Ankara’daki ameliyatlarımızda, sadece gereken en alt seviyeyi (örneğin sadece T4) hedefleyerek bu riski minimize ediyoruz.

• Yönetim: Pamuklu kıyafet seçimi ve bazı topikal solüsyonlar genellikle yeterlidir. Çok şiddetli vakalarda, eğer "klipsli yöntem" uygulandıysa klipslerin çıkarılması bir seçenek olarak masada durur.

ETS ameliyatında cerrahın en büyük "kırmızı çizgisi" T1 ganglionudur. Göz kapağı ve göz bebeği fonksiyonlarını kontrol eden bu sinir liflerine zarar verilmesi, göz kapağı düşüklüğü ile karakterize Horner Sendromu’na yol açabilir. Günümüzde kullandığımız yüksek çözünürlüklü kameralar ve mikro-laparoskopik aletler sayesinde, T1 seviyesini tamamen izole ediyor ve bu riski %1’in altına indiriyoruz.

Öte yandan, daha önce akciğer enfeksiyonu veya verem geçirmiş hastalarda plevral yapışıklıklar (akciğerin göğüs duvarına yapışması) olabilir. Bu durum, kameranın ilerlemesini zorlaştırsa da, tecrübeli göğüs cerrahisi ekibimiz bu yapışıklıkları lazer veya koter yardımıyla güvenle ayırarak operasyonu başarıyla tamamlamaktadır.

A Life Sağlık Grubu'nda riskleri minimize etmek için "kişiselleştirilmiş cerrahi" uyguluyoruz. Ameliyat öncesi yaptığımız dijital terleme haritalandırması ve HDSS skorlaması ile vücudunuzun refleks terlemeye ne kadar eğilimli olduğunu analiz ediyoruz. Eğer vücut kitle endeksiniz (VKE) yüksekse, refleks terleme riskinin daha fazla olduğunu biliyor ve size bu doğrultuda bir cerrahi plan sunuyoruz.

Aşağıdaki tablo, Ankara birimlerimizde 2026 yılı itibarıyla elde ettiğimiz klinik başarı ve hasta memnuniyet oranlarını göstermektedir:

İyileşme süreci, kapalı cerrahi (VATS) tekniği sayesinde oldukça konforludur. Klasik açık göğüs ameliyatlarının aksine, ETS’de büyük kas kesileri veya kaburga aralama işlemleri yapılmaz. Bu durum, hastanın solunum kapasitesinin ameliyat sonrası hemen normale dönmesini ve ağrı seviyesinin minimal 1-2/10 (VAS skalası) düzeyinde kalmasını sağlar.

Ankara yerleşkelerimizde operasyon sonrası süreç, sadece bir cerrahi takip değil, aynı zamanda otonom sinir sisteminin yeni dengesine uyum sağlama evresidir. İlk birkaç gün, vücudun ısı düzenleme mekanizması "yeni normaline" alışırken hafif geçici ısı artışları veya "fantom terleme" denilen, terleme hissi olup cildin kuru kalması durumu yaşanabilir. Bu durumlar tamamen normaldir ve iyileşmenin bir parçasıdır.

Güncel cerrahi standartlarında ETS, bir "günübirlik cerrahi" (Day Surgery) işlemidir. Sabah saatlerinde operasyona giren hastalarımız, anestezi etkisinden tamamen çıktıktan yaklaşık 4-6 saat sonra taburcu edilebilirler.

• İlk İzleme: Operasyondan hemen sonra çekilen kontrol akciğer grafisi ile akciğerlerin tam olarak ekspande (açılmış) olduğu doğrulanır.

• Oksijen Satürasyonu (SpO2): Hastanın oksijen seviyeleri monitörize edilir.

• Evdeki İlk Gece: Hastalarımıza ilk 24 saat boyunca aşırı efordan kaçınmalarını ve sırt üstü dik pozisyonda dinlenmelerini öneriyoruz. Bu pozisyon, kaburgalar arasındaki interkostal sinirlerin baskısını azaltarak olası sızıları minimize eder.

Bir cerrah olarak sadece fonksiyonel başarıyı değil, estetik sonucu da önemsiyorum. ETS ameliyatında kullandığımız mikro-endoskopik cihazlar, sadece 5 mm genişliğindedir.

• Kesinin Konumu: Giriş delikleri genellikle koltuk altının doğal deri çizgileri içine veya meme çizgisinin dış tarafına gizlenir.

• Kapatma Tekniği: Dışarıdan görünen dikiş (sütür) kullanılmaz. Genellikle "subkutiküler" dediğimiz deri altı emilebilir dikişler veya özel doku yapıştırıcıları tercih edilir. Bu sayede dikiş aldırma zahmeti ortadan kalkar ve yara izi birkaç ay içinde neredeyse görünmez bir hal alır.

• Pansuman: Suya dayanıklı şeffaf pansumanlar sayesinde hastalarımız ameliyattan 48 saat sonra ayakta duş alabilmektedir.

Sosyal hayata dönüş, ETS ameliyatının en sevilen yönüdür. Çoğu hastamız ameliyattan 2-3 gün sonra ofis işlerine ve hafif sosyal aktivitelere geri dönebilir.

1. Araba Kullanımı: Operasyondan 48-72 saat sonra, kolların manevra kabiliyeti tamamen geri geldiğinde güvenle araba kullanılabilir.

2. Hafif Egzersiz: 1. haftanın sonunda tempolu yürüyüşlere başlanabilir.

3. Ağır Sporlar: Tenis, yüzme veya ağırlık kaldırma gibi kol ve göğüs kaslarını yoğun kullanan aktiviteler için 2 ila 3 hafta beklenmesi önerilir.

Ankara'nın kuru havası yara iyileşmesi için bir avantaj olsa da, ilk haftalarda cildin kurumasına karşı nemlendirici kullanımı konforu artıracaktır.

Aşağıdaki tablo, Ankara şubelerimizde hastalarımız için standart olarak uyguladığımız profesyonel iyileşme projeksiyonunu özetlemektedir:

Terleme cerrahisi, milimetrik bir sinir blokajı gerektirir; bu da ancak yüksek tecrübe ve teknolojiyle mümkündür. Bizi Ankara’da farklı kılan unsurlar şunlardır:

1. İleri Göğüs Cerrahisi Üniteleri: Altındağ, Pursaklar ve Etimesgut yerleşkelerimizde, sadece bu iş için özelleşmiş Torasik Cerrahi altyapısına sahibiz.

2. Mikro-Endoskopik Hassasiyet: Günccel model 5mm’lik ultra-ince kamera sistemlerimiz sayesinde, akciğer dokusuna minimum temasla, sinir hattına maksimum doğrulukla ulaşıyoruz.

3. Kişiselleştirilmiş Seviye Planlama: Her hastaya aynı seviye (T2/T3/T4) müdahale etmek yerine, terleme haritanıza göre en az yan etki ve en yüksek kuruluk sağlayacak noktayı seçiyoruz.

4. Bütüncül Takip: Ameliyat sonrası "refleks terleme" yönetiminden, sosyal adaptasyon sürecine kadar her adımda uzman ekibimizle yanınızdayız.