Mide Delinmesi (Mide Perforasyonu) Nedir?

Mide delinmesi, tıbbi adıyla mide perforasyonu, mide duvarında oluşan yırtılma veya delik sonucu mide içeriği (asit, sindirim enzimleri ve yiyecekler) karın boşluğuna (periton boşluğuna) sızmasıdır. Bu durum, karın zarının (periton) iltihaplanmasına (peritonit) yol açarak hayatı tehdit eden ciddi bir acil durum yaratır.

Perforasyon nedir veya perforasyon ne demek; herhangi bir içi boş organın (mide, bağırsak, safra kesesi vb.) duvarında tam kat yırtık veya delik oluşmasıdır. Mide perforasyonu nedir sorusu ise, perforasyonun özel olarak midede meydana gelmesini ifade eder.

Mide delinmesi veya mide delinmesi nasıl anlaşılır sorusu, erken tanı ve hayatta kalma için kritik öneme sahiptir. Belirtiler genellikle ani başlar ve çok şiddetlidir:

• Ani ve Şiddetli Karın Ağrısı: Genellikle karın üst kısmında başlayan ve "bıçak saplanır" gibi tarif edilen, zamanla tüm karın bölgesine yayılan dayanılmaz bir ağrı. Hastalar genellikle ağrının başladığı anı tam olarak söyleyebilirler.

• Tahta Karın: Fizik muayenede karın kaslarının mide içeriği nedeniyle oluşan iltihaba karşı refleks olarak kasılması sonucu karın bölgesinin taş gibi sertleşmesi ve hassaslaşması.

• Bulantı ve Kusma: Sıklıkla görülür; ancak kusma sonrası ağrıda tipik bir hafifleme olmaz.

• Ateş, Terleme ve Çarpıntı: Enfeksiyon (peritonit) gelişmeye başladığında vücudun tepkisi olarak ortaya çıkar.

• Nefes Almada Zorluk: Karın zarının iltihaplanması (peritonit) ve karın boşluğunda biriken hava/sıvı nedeniyle diyaframın hareketi kısıtlanır.

• Omuz Ağrısı: Karın zarındaki tahrişin sinirler aracılığıyla omuza yansıması sonucu görülebilir.

mide delinmesi belirtileri yukarıdaki bulguların bir arada görülmesiyle karakterizedir ve bu durumda derhal tıbbi yardım alınmalıdır.

Mide delinmesi neden olur sorusunun cevabı genellikle altta yatan kronik bir hastalıktır, ancak travmatik veya iyatrojenik (tıbbi işlem kaynaklı) nedenler de mevcuttur.

1. Peptik Ülser Hastalığı (En Sık Neden):

   • Tedavi edilmemiş veya kronikleşmiş mide ve onikiparmak bağırsağı ülserleri en yaygın nedendir. Ülser, mide asidi ve sindirim enzimleri nedeniyle mide duvarını zamanla aşındırarak delinmeye yol açar.

   • Helicobacter pylori enfeksiyonu ve NSAİİ (Non-Steroidal Anti-inflamatuar İlaçlar, yani bazı ağrı kesiciler) gibi ilaçların uzun süreli ve kontrolsüz kullanımı ülser riskini büyük ölçüde artırır.

2. Travma:

   • Trafik kazaları, yüksekten düşme gibi künt travmalar veya bıçak/ateşli silah yaralanmaları gibi delici/kesici travmalar.

3. Tıbbi İşlemler (İyatrojenik):

   • Endoskopi veya diğer girişimsel işlemler sırasında mide duvarının inadvertently (istemeden) zarar görmesi.

4. Diğer Nadir Nedenler:

   • Mide kanseri, aşındırıcı madde yutulması veya yutulan keskin yabancı cisimler.

Mide delinmesi, kendiliğinden iyileşmeyen ve tedavi edilmediği takdirde ölümcül olabilen bir durumdur. Bu nedenle tanı konulduğu anda acil cerrahi müdahale şarttır.

Mide delinmesi ameliyatı, esas olarak delik olan bölgenin kapatılmasını (onarımını) ve karın boşluğunun mide içeriğinden temizlenmesini (lavaj) amaçlar.

• Cerrahi Yöntem: Ameliyat, hastanın genel durumuna, deliğin büyüklüğüne ve delinmenin ne kadar süredir var olduğuna bağlı olarak açık cerrahi (laparotomi) veya kapalı yöntemle laparoskopik olarak yapılabilir. Laparoskopik yöntem, daha az iz, daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme avantajı sunar.

• Tedavi Edilen Durum: Cerrahi, mide içeriğinin karın boşluğuna sızmasıyla oluşan peritonit adı verilen ciddi enfeksiyonu tedavi etmeyi hedefler.

• Mide delinmesi ameliyatı riskleri, genel anestezi ve büyük karın ameliyatı risklerini içerir. Bunlar arasında enfeksiyon, kanama, yara iyileşmesi sorunları ve en önemlisi peritonitin kontrol altına alınamamasına bağlı sepsis ve çoklu organ yetmezliği riski bulunur.

Mide delinmesi ameliyatı sonrası iyileşme süreci, genellikle yoğun bakım takibi, antibiyotik tedavisi ve mideyi koruyucu ilaçlarla desteklenir.

Mide delinmesi ameliyatı sonrası beslenme bir diyetisyen eşliğinde, aşamalı olarak ilerleyen katı kurallara tabidir:

1. İlk Günler (Berrak Sıvı Diyeti): Yalnızca su, az tuzlu et/tavuk suyu veya şekersiz komposto gibi berrak sıvılar, yudum yudum ve çok az miktarlarda alınır.

2. Sulu Yumuşak Gıdalar (Püre Dönemi): Hastanın tolere etmesine bağlı olarak, tanesiz çorbalar, yoğurt, yumuşak peynir gibi sulu-yumuşak ve blenderdan geçirilmiş püre kıvamında gıdalara geçilir.

3. Yumuşak Katı Gıdalar: İyileşme ilerledikçe iyi pişmiş sebzeler, yumuşak et ve balıklar diyete eklenir.

Temel Beslenme Kuralları:

• Az ve Sık Öğünler: Mideyi zorlamamak için küçük porsiyonlarda ve günde 6 veya daha fazla öğün tüketilmelidir.

• Yemek ve Sıvı Ayrımı: Mideyi doldurmamak ve sindirimi kolaylaştırmak için yemek sırasında ve hemen sonrasında sıvı tüketilmemelidir. Sıvılar öğünlerden 30-60 dakika sonra alınmalıdır.

• İyi Çiğneme: Her lokma çok iyi ve yavaşça çiğnenmelidir.

1.Mide delinmesi ölümcül müdür? Evet, mide delinmesi acil müdahale gerektiren ciddi bir durumdur. Zamanında ve etkili cerrahi müdahale yapılmazsa, karın boşluğuna yayılan enfeksiyon (peritonit) nedeniyle ölümcül olabilir.

2.Perforasyon nedir tıp alanında neden acildir? Perforasyon nedir tıp biliminde içi boş organın delinmesidir. Mide perforasyonu, sindirim asitlerinin ve enfeksiyon yapıcı içeriğin steril karın boşluğuna yayılmasına neden olduğu için dakikalar içinde ciddi enfeksiyon ve şoka yol açabilir; bu yüzden acildir.

3.Mide delinmesi ameliyatı sonrası normal hayata ne zaman dönülür? Hafif vakalarda ve laparoskopik ameliyatlarda iyileşme birkaç hafta sürerken, tam iyileşme ve normal beslenme düzenine kademeli geçiş 2-3 ayı bulabilir. Tam dönüş, hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna bağlıdır.

A Life Sağlık Grubu ile mide sağlığınızı korumak ve olası risklere karşı erken önlemler almak için uzman hekim kadrosundan destek alabilirsiniz.