Perikardit Nedir?

Perikardit, kalbi çevreleyen ince, kese benzeri çift katmanlı zar yapısı olan perikardın iltihaplanması durumudur. Halk arasında kalp zarı iltihabı nedir sorusuna verilen karşılık olan perikardit, genellikle göğüs ağrısı ile kendini gösterir. Bu zar, kalbi korur ve kalbin hareketini kolaylaştırmak için az miktarda sıvı içerir. İltihaplandığında, zarlar kalınlaşabilir ve birbirine sürtünerek tipik ağrıya neden olabilir. Bu durumun ciddiyeti ve seyri farklı tiplere ayrılır, ancak doğru tanı ve tedavi ile çoğunlukla tam iyileşme sağlanır.

Perikardit neden olur sorusunun cevabı genellikle enfeksiyonlara ve enfeksiyon dışı nedenlere dayanır.

Perikardit Nedenleri

• Enfeksiyonlar: En yaygın neden viral enfeksiyonlardır (özellikle Coxsackie ve influenza virüsleri). Bakteriyel enfeksiyonlar (tüberküloz dahil) ve mantar enfeksiyonları da nadir ama ciddi nedenler arasındadır. Kalp zarı iltihabı neden olur sorusunun büyük çoğunluğunda virüsler rol oynar.
• Enfeksiyon Dışı Nedenler:
  • Otoimmün Hastalıklar: Romatoid artrit, lupus gibi sistemik romatizmal hastalıklar.
  • Travma: Göğüs bölgesine alınan darbeler.
  • Maligniteler: Kanser türlerinin yayılması.
  • Metabolik Hastalıklar: Kronik böbrek yetmezliği (üremik perikardit).
  • İlaçlar: Bazı ilaçların yan etkileri.
  • Kalp Krizi Sonrası Durumlar: Dressler sendromu.

En sık görülen perikardit belirtileri şunlardır:

• Göğüs Ağrısı: En karakteristik bulgudur. Ağrı, genellikle keskin, bıçak saplanır tarzda ve plöretik (derin nefes almakla, öksürmekle veya yutkunmakla şiddetlenen) karakterdedir.
• Pozisyonel Ağrı: Ağrı, genellikle sırtüstü düz yatmakla artar ve oturmak veya öne eğilmekle hafifler.
• Yayılım: Ağrı, sol omuza ve boyun bölgesindeki trapezius kasına yayılabilir.
• Diğer Semptomlar: Ateş, yorgunluk/halsizlik, nefes darlığı (özellikle düz yatarken), çarpıntı ve kuru öksürük görülebilir. Kalp zarı iltihabı belirtileri genellikle bir üst solunum yolu enfeksiyonundan birkaç gün veya hafta sonra ortaya çıkabilir.

Perikardit, süresine ve neden olduğu yapısal değişikliğe göre sınıflandırılır.

Akut perikardit nedir, perikardın aniden başlayan ve tipik semptomlarla kendini gösteren, dört haftadan kısa süren iltihaplanmasıdır. Akut perikardit tedavisi genellikle anti-enflamatuar ilaçlarla yapılır.

Akut perikardit tanı kriterleri (Avrupa Kardiyoloji Derneği Kılavuzlarına göre) için aşağıdaki dört bulgudan en az ikisinin varlığı gerekir:

1. Tipik perikarditik göğüs ağrısı.

2. Perikardiyal sürtünme sesi (fizik muayenede stetoskopla duyulan karakteristik ses).

3. EKG'de yeni yaygın ST segment yükselmesi veya PR segment çökmesi. Perikardit EKG bulguları, özellikle ST elevasyonu, sıklıkla kalp krizinden (miyokard enfarktüsü) ayırt edilmelidir.

4. Yeni başlayan veya kötüleşen perikardiyal efüzyon (kalp zarı arasında sıvı birikimi).

Konstriktif perikardit, perikardın uzun süreli iltihaplanma, skarlaşma ve kireçlenme (kalsifikasyon) sonucu kalınlaştığı, sertleştiği ve elastikiyetini kaybettiği kronik bir durumdur. Bu sertleşmiş zar, kalbin özellikle gevşeme (diyastol) fazında normal doluşunu mekanik olarak kısıtlar ve kalbin kanı etkili bir şekilde pompalama yeteneğini bozar. Konstriktiv perikardit tedavi edilmezse, yorgunluk, nefes darlığı ve bacaklarda şişlik (ödem) gibi belirgin sağ kalp yetmezliği bulgularına yol açar.

Perikardit tedavisi, hastalığın tipine, şiddetine ve altında yatan nedene göre belirlenir.

• Akut Perikardit Tedavisi: Genellikle birinci basamak tedavi, yüksek doz aspirin veya nonsteroid anti-enflamatuar ilaçlar (NSAİİ) ile birlikte kolşisin kullanımıdır. Kolşisin, iltihabı azaltarak hastalığın tekrarlama (nüks) riskini önemli ölçüde düşürür. Egzersiz kısıtlaması da kritik öneme sahiptir.

• Komplikasyon Tedavisi: Perikardiyal efüzyonun çok artarak kalbin çalışmasını engellediği kalp tamponadı gelişirse, acil olarak perikardiyosentez (iğne ile sıvı boşaltma) işlemi uygulanır.

• Konstriktif Perikardit Tedavisi: Konstriktif perikardit için kalıcı tedavi genellikle cerrahi müdahale olan perikardiyektomidir. Bu işlemde, sertleşmiş perikard tamamen çıkarılarak kalbin serbestçe genişlemesi sağlanır.

1.Perikardit ne demek? Perikardit ne demek sorusu, Latince kökenli bir kelime olup, kalbi saran zarın (perikard) iltihaplanması anlamına gelir.

2.Kalp zarı iltihabı ölümcülmüdür? Basit akut perikardit vakalarının çoğu uygun tedavi ile tam olarak iyileşir ve ölümcül değildir. Ancak kalp zarı iltihabı ölümcülmüdür sorusunun cevabı, komplikasyonlara (kalp tamponadı, miyokardit veya ilerleyen konstriktif perikardit) bağlıdır. Bu ciddi komplikasyonlar acil müdahale gerektirir. Özellikle bakteriyel perikardit gibi nadir enfeksiyonlar, yüksek risk taşır.

3.Perikardit tanısı nasıl konulur? Tanı, tipik perikardit tanı kriterleri (göğüs ağrısı ve perikardiyal sürtünme sesi gibi) ile birlikte EKG (özellikle ST yükselmesi ve PR çökmesi), Ekokardiyografi (sıvı birikimi varlığını kontrol etmek için) ve kanda iltihap belirteçlerinin (CRP, ESR) yüksekliği ile konulur.

4.Perikardit tekrarlar mı? Evet, perikardit vakalarının yaklaşık %15-30’unda tekrarlama (nüks) görülebilir. Bu durum tekrarlayan perikardit olarak adlandırılır ve kolşisin tedavisi ile yönetilebilir.

A Life Sağlık ile kalp sağlığınız konusunda detaylı bilgi ve güvenilir tanı yöntemlerine ulaşın.