Demans ve Alzheimer Arasındaki Farklar Nelerdir?

Demans, hafıza, düşünme, karar verme ve günlük yaşam aktivitelerini etkileyen ilerleyici bir nörolojik sendromdur. Bir hastalık değil, farklı nedenlere bağlı olarak gelişebilen belirtiler bütünüdür. Demansın birçok türü bulunur ve bunlar arasında en yaygın olanı Alzheimer hastalığıdır.

Demans, genellikle ileri yaşta görülmekle birlikte, nadiren de olsa genç erişkinleri etkileyebilir. Demans ne demek sorusuna verilecek en net yanıt, “bilişsel fonksiyonlarda belirgin ve kalıcı bozulma”dır. Zihinsel kapasitede yavaş yavaş azalmaya neden olan bu durum, bireyin günlük yaşamına doğrudan etki eder.

Demans türleri, nedenlerine göre değişiklik gösterir. En bilinen türler şunlardır:

• Alzheimer hastalığı (en yaygın olanı)
• Frontotemporal demans (davranış ve kişilik değişiklikleri ile öne çıkar)
• Vasküler demans (inmelere bağlı gelişir)
• Lewy cisimcikli demans (hareket bozukluklarıyla birliktedir)

Demans hastalığı ne demek sorusu, tüm bu türlerin ortak noktası olan beyin fonksiyonlarında bozulmayı ifade eder.

Alzheimer, demansa yol açan en yaygın hastalıktır. Bu hastalıkta beyin hücrelerinde yapısal değişiklikler meydana gelir ve zamanla beyin fonksiyonları zayıflar. Alzheimer’ın neden olduğu en belirgin semptom hafıza sorunlarıdır. Hastalık ilerledikçe bireyde davranış değişiklikleri, kafa karışıklığı, oryantasyon kaybı ve konuşma bozuklukları gözlemlenebilir.

Bu sorunun cevabı, beyinde beyin hasarı oluşturan ve sinir hücreleri arasındaki iletişimi bozan, ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır şeklinde özetlenebilir.

Hayır, demans alzheimer aynı mı sorusunun cevabı: Alzheimer, demansın bir türüdür ancak her demans Alzheimer değildir. Yani Alzheimer demansa yol açar, ancak demans başka hastalıklarla da ilişkili olabilir. Örneğin frontotemporal demans ya da vasküler demans, Alzheimer’dan farklı nedenlerle ortaya çıkar.

Alzheimer demans farkı, tanım ve seyir açısından belirgindir. Demans çatı bir kavramdır; Alzheimer ise onun altındaki en sık karşılaşılan klinik durumdur. Ayrıca bazı demans türleri tedavi edilebilirken, Alzheimer ilerleyici ve geri döndürülemez bir seyir izler.

Demans ile Alzheimer arasındaki fark şu şekildedir:

Demans, bilişsel işlevlerin ilerleyici bozulmasıyla karakterize klinik bir sendromdur. Belirtiler, etkilenmiş beyin bölgelerine ve demansın türüne bağlı olarak farklılık göstermekle birlikte, çoğu hastada benzer temel belirtiler gözlemlenir.

• Hafıza kaybı
• Mantıksal düşünme becerisinde azalma
• Yön bulma güçlüğü
• Davranışsal değişiklikler ve konuşma bozukluklarıdır.
• Zamanla kişisel bakım alışkanlıklarında bozulma
• Çevreye karşı ilgisizlik
• Duygusal küntlük görülebilir.
• Bazı bireylerde uyku bozuklukları, hayal görme ve depresyon da gelişebilir.

Genç yaşta demans belirtileri daha agresif seyredebilir ve tanı geciktiğinde tedavi planlaması zorlaşabilir.

Demans tipik olarak ileri yaşlarda görülse de, genç yaşta demans (65 yaş altı başlangıçlı demans) olgularında klinik seyir genellikle daha hızlı ve agresif olabilir. Bu hastalarda tanı çoğu zaman gecikir, çünkü belirtiler depresyon, stres veya iş performansındaki düşüş gibi başka durumlarla karıştırılabilir. Tanının gecikmesi, tedaviye erken müdahale şansını azaltır ve hastalık yönetimini zorlaştırır.

Genellikle hafıza kaybı ile başlar ve zamanla konuşma, yazma, karar verme gibi bilişsel becerilerde bozulma ile ilerler. Hastalar tanıdıkları kişileri unutabilir, eşyaların yerini karıştırabilir, zaman-mekan kavramlarını yitirebilir.

Alzheimer 7 evresi ile tanımlanır. Bu evreler normal işlevlerden başlayıp, çok hafif bilişsel bozulma ile devam eder. Son evrede hasta tamamen bakıma muhtaç hale gelir.

Hastalığın şiddetine göre sınıflanır:

1. Hafif evre: Unutkanlık ve dikkat dağınıklığı
2. Orta evre: Günlük aktivitelerini gerçekleştirmekte zorluk
3. İleri evre: Tam bağımlılık, iletişim kuramama, fiziksel hareket kısıtlılığı

Demans hastalığı belirtileri bu evrelere göre farklılık gösterir. Demans hastası yakından gözlemlenmeli ve profesyonel destekle izlenmelidir.

Alzheimer 7 evresi şu şekildedir:

1. Hiç belirti yoktur.
2. Çok hafif unutkanlık.
3. Hafif bilişsel bozulma.
4. Orta düzeyde bilişsel bozukluk.
5. Orta-ileri düzeyde unutkanlık, yardıma ihtiyaç.
6. Şiddetli bilişsel bozulma, kişisel bakım eksikliği.
7. Son evrede, birey konuşamaz, yürüyemez, yutamaz hale gelir.

Bu süreçte alzheimer hastalarının yaşam kalitesi ciddi şekilde düşer.

Alzheimer son evre ölüm belirtileri, hareket kaybı, yemek yiyememe, bilinç bulanıklığı ve enfeksiyonlara yatkınlık şeklinde ortaya çıkar. Hastaya destek olunması hayati önem taşır.

Evet, hastalığın bazı formları kalıtsaldır. Özellikle erken başlangıçlı Alzheimer,

genetik mutasyonlarla ilişkilendirilmiştir. Ancak çevresel faktörler, yaşam tarzı ve genel sağlık durumu da hastalığın gelişiminde etkilidir.

Genç yaşta belirtileri, tipik yaşlı demansından farklı seyreder. 40-50 yaşlarında başlayan bu form, işlevsel bozukluklara daha erken neden olur ve tanı süreci gecikebilir. Belirtiler arasında davranış bozuklukları, konuşma güçlüğü ve plan yapamama öne çıkar.

Nedenler arasında;

• Alzheimer
• Parkinson
• inme
• beyin tümörleri
• beyin hasarı
• enfeksiyonlar
• B12 eksikliği
• Alkol bağımlılığı gibi faktörler yer alır.

Bazı durumlarda, bu belirtiler başka bir hastalığın sonucu olarak ortaya çıkabilir. Altta yatan neden tedavi edildiğinde gerileyebilir.

Hastalığın tedavisi, hastalığı tamamen ortadan kaldırmaz. Ancak semptomları hafifletmek ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak için çeşitli ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar arasında kolinesteraz inhibitörleri ve NMDA reseptör antagonistleri bulunur.

Düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme, sosyal etkileşim ve zihinsel uyarıcı aktiviteler hastalığın hastalığın tedavi seyrini olumlu etkileyebilir.

Demans tedavisi, altta yatan nedene göre planlanır. B12 eksikliği, tiroit bozuklukları gibi nedenlere bağlı gelişen demans türleri tedavi edilebilirken,

Alzheimer tipi demans için destekleyici tedaviler uygulanır. Psikososyal destek, hafıza terapileri ve uygun çevresel düzenlemeler tedavi sürecinin önemli bileşenleridir.

Demans alzheimer farkı, doğru tanı ve zamanında müdahale ile bireylerin yaşam kalitesini artırabilir. Dikkat edilmelidir ki her unutkanlık Alzheimer değildir; her demans da Alzheimer kaynaklı değildir. Farklı nedenlerle gelişebilir ve uygun tedavi planlamasıyla sürecin yavaşlatılması mümkündür. Erken farkındalık, hem hasta hem de yakınları için umut verici bir adımdır

A Life Sağlık ile sağlığınız emin ellerde.