Mastoidektomi Ameliyatı

Mastoidektomi; kronik orta kulak enfeksiyonlarını temizlemek amacıyla kulak arkasındaki mastoid kemiğe uygulanan cerrahi bir işlemdir. Bu operasyonla mastoid hava hücrelerindeki enfekte dokular mikroskop altında temizlenerek enfeksiyonun beyne veya yüz sinirlerine yayılması önlenir ve işitme fonksiyonlarının korunması hedeflenir.

Kulak arkasında hissedilen sert kemik çıkıntısı olan mastoid kemik, petek benzeri hava hücrelerinden oluşan bir yapıya sahiptir. Orta kulak ile doğrudan bağlantılı olan bu kemik yapısı, tedavi edilmeyen orta kulak enfeksiyonlarının (otitis media) hedefi haline gelebilir. Kulak kemiği iltihabı ameliyatı olarak da bilinen mastoidektomi, bu petek dokuların içine yerleşen ve ilaçla temizlenemeyen enfeksiyon odaklarını ortadan kaldırır.

Mastoidit ve Cerrahi Gereklilik

Mastoid kemik hücreleri iltihaplandığında (mastoidit), bu durum sadece kulakla sınırlı kalmaz; menenjit, beyin apsesi veya yüz felci gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu noktada cerrahi müdahale artık bir seçenek değil, hayati bir zorunluluktur.

Cerrahın müdahale edeceği alanın genişliğine ve hastalığın yayılma derecesine göre üç temel mastoidektomi yöntemi uygulanır:

Mastoidektominin uygulanış biçimi, hastalığın yaygınlığına ve orta kulaktaki yapıların durumuna göre değişir. Tıpta birkaç farklı mastoidektomi tipi tanımlanmıştır:

• Basit Mastoidektomi: Enfeksiyon sınırlı olduğunda tercih edilir. Mastoid hücrelerdeki iltihap temizlenir.
• Modifiye Radikal Mastoidektomi: Daha geniş alanı temizlemeyi amaçlar. Modifiye radikal mastoidektomi, enfeksiyonun kontrol altına alınmasını sağlarken işitme fonksiyonunun korunmasına da özen gösterir.
• Radikal Mastoidektomi: En ileri evrelerde, kulak zarı ve orta kulaktaki kemikçiklerle birlikte enfekte dokular da çıkarılır. İşitmenin korunması zor olabilir ancak yaşamı tehdit eden enfeksiyonların önüne geçilmesine yardımcı olur.

Ameliyat, genellikle genel anestezi altında yapılır. Ameliyat sırasında kulak arkasından bir kesi atılır ve mastoid kemiğe ulaşılır. Cerrah, mikroskop eşliğinde mastoid hücrelerine yayılmış enfeksiyonu temizler. Ameliyat, enfeksiyonun yayılımına göre 1 ila 3 saat sürebilir.

Bu işlem sırasında kulak zarının ve orta kulak yapılarının durumu da değerlendirilir. Eğer kulak zarında delik varsa, ya da orta kulakta enfeksiyon kemikçiklere zarar verdiyse, bazı işlemler yapılabilir.

Bu işlemler mastoidektomi timpanoplasti ameliyatı olarak adlandırılır. Bu iki işlem aynı seansta yapılabilir. Böylece enfeksiyon temizlenir. Kulak zarının ve işitme mekanizmasının onarımı da sağlanır.

A Life Sağlık Grubu’nda mastoidektomi işlemleri, ileri teknoloji mikroskoplar ve sinir monitörizasyon cihazları eşliğinde gerçekleştirilir.

1. Anestezi: İşlem hastanın konforu için genel anestezi altında yapılır.

2. Kesi: Genellikle kulak arkası ameliyatı olarak bilinen yöntemle, kulak kepçesinin arkasından küçük bir kesi yapılır. Bazı durumlarda kulak kanalı içinden de giriş yapılabilir.

3. Temizlik: Yüksek devirli cerrahi turlar (drill) yardımıyla mastoid kemikteki enfekte hücreler temizlenir.

4. Rekonstrüksiyon: Eğer gerekliyse, aynı seansta kulak zarı tamiri (timpanoplasti) veya işitme kemikçikleri onarımı (ossiküloplasti) yapılır.

Her cerrahi girişimde olduğu gibi mastoidektominin de belirli riskleri mevcuttur. Ancak modern mikrocerrahi yöntemleri ve sinir monitörizasyon teknolojileri sayesinde bu riskler günümüzde minimum seviyeye indirilmiştir. A Life Sağlık Grubu olarak, ameliyat öncesi detaylı radyolojik planlama ile bu riskleri şu şekilde yönetiyoruz:

• Enfeksiyonun Tekrarlaması veya Akıntı: Ameliyat sonrası kulak akıntısı bazen iyileşme dokusuna bağlı olarak devam edebilir veya enfeksiyon nüksedebilir. Bunu önlemek için cerrahlarımız kolesteatom kisti ve iltihaplı dokuları yüksek çözünürlüklü mikroskoplar altında tamamen temizlemektedir.

• İşitme Kaybı Riski: Bazı vakalarda işitme kaybı ilerleyebilir veya orta kulak kemikçiklerinde operasyonel hasar meydana gelebilir. Eğer işitme mekanizması zarar görmüşse, hekimlerimiz aynı seansta veya ikinci bir seansta "Ossiküloplasti" (kemikçik onarımı) ile işitmeyi restore etmeyi hedefler.

• Denge Problemleri ve Baş Dönmesi: İç kulak yapılarına çok yakın çalışıldığı için operasyon sonrası geçici denge sorunları görülebilir. Bu durum genellikle birkaç hafta içinde vücudun adaptasyonuyla kendiliğinden düzelir.

Kritik Risk: Yüz Felci (Fasiyal Sinir Hasarı)

Mastoidektomi ile ilgili en çok merak edilen konu yüz felci riskidir. Yüz siniri, mastoid kemiğin içinden geçer. Nadiren de olsa bu sinirin hasar görmesi mimik kaslarında geçici veya kalıcı felçlere yol açabilir.

Nasıl Önlüyoruz? A Life Sağlık Grubu’nda kullandığımız Fasiyal Sinir Monitörizasyonu teknolojisi, ameliyat boyunca sinirin yerini cerraha sesli ve görsel sinyallerle bildirir. Bu sayede sinir hasarı riski istatistiksel olarak en düşük seviyeye indirilir.

Kolesteatom cerrahisi, mastoidektominin en kritik uygulama alanlarından biridir. Kolesteatom, bir kanser türü olmasa da "kemik yiyen kist" olarak bilinir. Orta kulaktaki deri hücrelerinin anormal şekilde birikmesiyle oluşur ve zamanla mastoid kemiği, işitme kemikçiklerini (çekiç, örs, üzengi) ve hatta iç kulak duvarını eriterek ilerler.

Neden Ameliyat Şart? Kolesteatom kendi kendine gerilemez veya ilaçla yok edilemez. Eğer cerrahi ile temizlenmezse, kalıcı işitme kaybı ve denge bozuklukları kaçınılmazdır. Mastoidektomi ile bu kistik yapı tamamen kazınır ve kulağın anatomik bütünlüğü yeniden sağlanır.

Mastoidektomi çoğu zaman tek başına yapılmaz, beraberinde timpanoplasti uygulanır. Çünkü kronik enfeksiyonlarda kulak zarının onarılması da gereklidir. Timpanoplasti ameliyatı sonrası komplikasyonlar arasında kulak zarının yeniden delinmesi, enfeksiyonun tekrar etmesi ve işitme kaybı yer alır.

Bu nedenle mastoidektomi ve timpanoplasti kombinasyonu, hastanın hem enfeksiyondan kurtulmasını hem de işitme fonksiyonlarını korumasını hedefler. Ancak başarı oranı, cerrahın deneyimi, hastalığın evresi ve hastanın ameliyat sonrası bakım kurallarına uymasıyla yakından ilişkilidir.

Mastoidektomi ameliyatı olanlar, genellikle ilk birkaç gün boyunca hafif ağrı, kulakta dolgunluk hissi ve baş dönmesi yaşayabilir. Kulak bölgesinde pansuman yapılır ve düzenli olarak doktor kontrolleri gerekir. Ameliyat sonrası süreçte dikkat edilmesi gereken bazı noktalar şunlardır:

• Kulak kesinlikle su ile temas etmemelidir.
• Verilen ilaçlar düzenli kullanılmalıdır.
• Kontroller aksatılmamalıdır.
• Uçak yolculuğu gibi basınç değişikliklerinden bir süre kaçınılmalıdır.

Bu önlemler, ameliyatın başarısını artırır ve enfeksiyonun tekrarlamasını engeller.

Kulak arkası ameliyatı iyileşme süreci, cerrahın önerilerine sadık kalındığında oldukça konforludur.

• İlk 24 Saat: Kulakta baskılı bir sargı bulunur; bu sargı kanama kontrolü ve ödem için kritiktir.

• Pansuman ve Dikişler: Kesi hattı genellikle 7-10 gün içinde iyileşir. Kendiliğinden eriyen dikişler kullanılmadıysa bu sürenin sonunda dikişler alınır.

• Su Koruması: İyileşme tamamlanana kadar kulağa kesinlikle su kaçırılmamalıdır. Banyo sırasında vazelinli pamuk kullanımı hayat kurtarıcıdır.

• Basınç Kontrolü: Ağır kaldırmak, şiddetli sümkürmek veya uçak yolculuğu gibi basınç değişikliği yaratan durumlardan en az 1 ay kaçınılmalıdır.

Kronik orta kulak enfeksiyonları, işitme kaybına neden olabilir. Ayrıca, beyin zarı iltihabı (menenjit) ve beyin apsesi gibi tehlikeli sorunlara yol açabilir. Bu nedenle ilaç tedavisinden fayda görmeyen hastalarda mastoidektomi yapılması kritik öneme sahiptir.

Enfeksiyonun mastoid kemiğe yayılıp yayılmadığını anlamak için bilgisayarlı tomografi kullanılır. Görüntülemede olup olmadığına dair kesin bilgi edinilir ve gerekli durumlarda cerrahi planlama yapılır. Böylece enfeksiyonun ilerlemesi engellenir ve hastanın yaşam kalitesi korunur.

Mastoidektomi ameliyatı, hata payı kabul etmeyen yüksek hassasiyetli bir cerrahidir. A Life Sağlık Grubu KBB Kliniği olarak;

• Mikroskobik Cerrahi Üstünlüğü: En küçük enfeksiyon odağını dahi atlamayan yüksek çözünürlüklü görüntüleme sistemleri,

• Teknolojik Donanım: Yüz siniri güvenliği için gelişmiş nöromonitörizasyon cihazları,

• Uzman Kadro: Kronik kulak iltihabı ve kolesteatom cerrahisinde binlerce başarılı vaka tecrübesi ile hizmet veriyoruz.

Kulak sağlığınızı ihmal etmeyin, enfeksiyonun ilerlemesine izin vermeyin.