Trikomonas Enfeksiyonu Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Trikomonas enfeksiyonu, tek hücreli bir parazit olan Trichomonas vaginalis’in neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Kadınlarda çoğunlukla vajina ve serviksi tutar ve “trikomonas vajinit” tablosuna yol açar. Erkeklerde ise genellikle üretra yerleşimli, daha hafif veya belirtisiz seyredebilir. “Trikomonas enfeksiyonu nedir?” sorusunun özeti, vajinal–üriner bölgede akıntı, kaşıntı, yanma ve ilişkide ağrı ile giden, tedaviyle tamamen kontrol edilebilen bir paraziter hastalıktır.

Bu enfeksiyon yalnızca rahatsızlık vermez; tedavi edilmediğinde üst genital yola ilerleyerek pelvik inflamasyon riskini artırabilir ve diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yakalanma olasılığını yükseltebilir. Bu nedenle erken tanı ve doğru tedavi hem kişisel sağlık hem de toplum sağlığı açısından önem taşır.

Bulaşın ana yolu korunmasız cinsel ilişkidir. Parazit, vajina/üretradaki salgılarda yüksek yoğunlukta bulunur ve yakın temasla partnerden partnere geçer. Asemptomatik (belirtisiz) taşıyıcılık sık olduğundan, kişi şikâyet yaşamasa bile bulaştırıcı olabilir.

Günlük hayattaki ortak eşya kullanımıyla bulaş olasılık olarak çok düşüktür; parazit vücut dışında uzun süre canlı kalamaz. Bu nedenle korunmada anahtar, prezervatif kullanımı ve tedavi sırasında cinsel perhiz/partner tedavisidir.

Kadınlarda en tipik yakınma akıntıdır: çoğu zaman sarımsı-yeşil, köpüklü, kötü kokulu (balık kokusu benzeri) olabilir. Kaşıntı, yanma, vajinal kızarıklık ve şişlik, ilişki sırasında ağrı (disparoni) ve idrar yaparken yanma eşlik edebilir. Serviks muayenesinde “çilek serviks” denilen noktasal kanlanma görülebilir.

Belirtiler bazen adet döngüsüne göre dalgalanır ve sıcak–nemli hava veya vajinal flora dengesini bozan ürünlerle alevlenebilir. “Trikomonas akıntı” arayanlar için ipucu, akıntının renk–koku–köpüklülük üçlüsünün çoğu vakada birlikte olmasıdır. Ancak her vakada bu kadar tipik olmayabilir.

Erkeklerde trikomonas çoğunlukla sessiz seyreder. Yakınma olduğunda üretrada yanma–sızlama, sabah damla damla akıntı, idrar yaparken batma ve nadiren prostatik rahatsızlık hissi görülebilir. Belirti vermese bile partnerine bulaştırabilir, bu nedenle tanı alan kişinin partner(ler)inin de değerlendirilmesi kritik önemdedir.

Erkeklerde “idrarda trikomonas” nadiren saptanabilir çünkü parazit idrarda uzun süre yaşamaz. Tanıda üretral örnek ve nükleik asit testleri (NAAT) daha değerlidir. Asemptomatik taşıyıcılığı sonlandırmak için eş zamanlı tedavi şarttır.

Gebelikte trikomonas enfeksiyonu, erken doğum, su gelmesi ve düşük doğum ağırlığı riskini artırabilir. Bu nedenle şüpheli yakınmalarda gecikmeden değerlendirme ve gebeliğe uygun tedavi önerilir. Tedavi seçenekleri ve dozlar gebelik haftasına göre düzenlenir; kendi kendine ilaç kullanılmamalıdır.

Gebelikte vajinal flora daha kolay bozulabildiği için nüks eğilimi görülebilir. Bu durumda hekiminiz kontrol testi, partner yönetimi ve nüksleri azaltacak vajinal bakım önerileri planlar.

Tanı, öykü–muayene ardından laboratuvar ile konur. Vajinal/üretral örnekte nükleik asit amplifikasyon testleri (NAAT) en duyarlı yöntemdir; ıslak preparat mikroskopisinde hareketli parazit görülebilir ancak duyarlılık düşüktür. Gerektiğinde kültür ve hızlı antijen testleri kullanılabilir.

Ayırıcı tanıda bakteriyel vajinozis, mantar (Candida), servisit, klamidya–gonore gibi diğer enfeksiyonlar mutlaka düşünülmelidir. Doğru tanı, doğru ilacın seçilmesi ve nükslerin önlenmesi için zorunludur.

Trikomonas tedavisi, paraziti eradike eden antiprotozoal ilaçlarla yapılır. Kılavuzlarda ilk seçenekler genellikle nitroimidazol grubu ajanlardır (ör. metronidazol veya tinidazol); tedavi şeması hastaya, eşlik eden durumlara ve gebeliğe göre hekim tarafından belirlenir. “Trikomonas enfeksiyonu tedavisinde kullanılan ilaçlar” başlığı altında doz–süre farklılaşabilir; tek doz veya kısa kürler tercih edilebilir.

Tedavinin başarısı için partner(ler)in eş zamanlı tedavisi ve kür süresince alkolden kaçınma (disülfiram benzeri reaksiyon riski nedeniyle) önemlidir. Tedavi bitene dek cinsel perhiz veya prezervatif gerekir; yakınmalar geçse bile ilacı erken kesmemek nüksleri azaltır.

“Geçmeyen trikomonas” vakalarında en sık neden partnerin tedavi edilmemesi, ilacın yanlış doz/erken kesilmesi veya yeniden bulaştır. Nadiren ilaç direnci de rol oynayabilir. Böyle durumlarda tanı NAAT ile doğrulanır, ilaç şeması gözden geçirilir ve gerekirse farklı protokoller uygulanır.

Tekrarlayan olgularda eşlik eden vajinal flora bozukluğu, diğer CYBE’ler ve vajinal iritanlar (duş, parfümlü ürünler) değerlendirilir. Vajinal bakımın sadeleştirilmesi ve eğitim nüks oranını belirgin azaltır.

Tedavisiz bırakılan enfeksiyon, kadınlarda pelvik inflamatuar hastalık riskini yükseltebilir; bu da kısırlık ve dış gebelik olasılığını artırır. Süreğen vajinal iltihap, cinsel yaşam kalitesini düşürür ve diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yatkınlığı artırır.

Erkeklerde ise kronik üretrit, nadiren prostatik yakınmalar ve partnerlere devamlı bulaştırma söz konusu olabilir. Kısacası tedavi, yalnızca şikâyetleri değil, uzun dönem sonuçları da önler.

“Trikomonas bitkisel tedavi” veya “trikomonas doğal tedavi” başlığıyla önerilen yağlar, gargaralar ve vajina içine uygulanan karışımlar kanıta dayalı değildir ve tahriş/alerji riski taşır. Bu tür uygulamalar floranın dengesini bozarak enfeksiyonu ağırlaştırabilir ve nüksleri artırabilir.

Doğal destek arıyorsanız güvenli alan;

• pamuklu–bol iç çamaşırı,
• ıslak mayo ile kalmamak,
• vajinal duş yapmamak,
• yalnızca ılık su ile nazik temizlik,
• prezervatif kullanımıdır.

Tedavinin yerine değil, yanına destek olarak görülmelidir.

Korunmada en etkili adım, ilişkide prezervatif kullanımı ve yeni/çoklu partner durumlarında düzenli taramadır. Tanı konduğunda eş/partner(ler) mutlaka değerlendirilip tedavi edilmelidir; aksi hâlde ping-pong bulaş ile enfeksiyon geri döner.

Tedavi boyunca alkolden kaçınma, ilişkiye kısa ara verme ve kontrol randevusunda şikâyetlerin ve gerekirse laboratuvar sonuçlarının teyidi önerilir. Başarılı tedavi sonrası şikâyetler tekrar ederse yeniden bulaş veya direnç akla gelmelidir.

“İdrarda trikomonas” ifadesi, idrarda parazitin görülmesini anlatır; pratikte duyarlılığı düşüktür. Doğru tanı için vajinal/üretral örnekte NAAT önceliklidir. Buna rağmen idrarda lökosit–eritrosit artışı gibi iltihap bulguları, uygun klinikle birlikte tanıyı destekleyebilir.

Ayrıca koku–renk–köpük gibi akıntı özellikleri ve vajinal pH ölçümü de muayenede yol göstericidir. Evde, koku–akıntı değiştiğinde kendi kendine ilaç başlamak yerine hızlıca değerlendirme almak en güvenli yaklaşımdır.

A Life’ta trikomonas vaginalis enfeksiyonu şüphesinde ayrıntılı öykü–muayene sonrası NAAT temelli tanı, kanıta dayalı tedavi şemaları ve partner yönetimi standarttır. Amaç yalnızca yakınmaları gidermek değil, nüksleri ve uzun dönem komplikasyonları önlemektir.

Gebelik, tekrarlayan enfeksiyon, birlikte seyreden vajinal flora bozuklukları ve diğer CYBE şüphesinde kişiye özel plan oluşturur. Vajinal bakım–korunma konusunda net, uygulanabilir öneriler veririz. Sorularınız için kliniğimizle iletişime geçebilir, güvenle değerlendirme ve tedavi sürecinizi başlatabilirsiniz.