Psikoz Nedir?

Psikoz Nedir?

İçindekiler

psikoz

Psikoz, bireyin gerçeklik algısının bozulduğu, düşünce süreçlerinin anormal hale geldiği ve duygusal tepkilerin değiştiği bir psikiyatrik bozukluktur. Psikoz, kişinin gerçek dünya ile bağlantısını kaybettiği ve kendini düşünce sapmaları, yanılsamalar (halüsinasyonlar), yanılsama inançları (delüzyonlar) ve bozulmuş düşünce desenleri gibi semptomlarla karakterize edilen ciddi bir zihinsel durumdur.

Psikoz Belirtileri Nelerdir?

Psikoz belirtileri, bir kişinin gerçeklik algısının bozulduğu, düşünce süreçlerinin anormal hale geldiği ve duygusal tepkilerin değiştiği ciddi bir psikiyatrik durumu tanımlar. Psikozun belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir, ancak aşağıda en yaygın psikoz belirtileri sıralanmıştır:

  1. Hallüsinasyonlar: Kişi gerçekte var olmayan duyusal deneyimler yaşar. Bu deneyimler görsel, işitsel, dokunsal, tat duyusu veya koku gibi farklı şekillerde olabilir. Örneğin, sesler duymak (en yaygın olanı), hayali görüntüler görmek veya dokunma hissi yaşamak gibi.
  2. Delüzyonlar: Kişi yanılsama inançlarına sahip olur. Bu inançlar genellikle gerçek dışı ve mantıksızdır. Örneğin, kişi kendini özel bir görevi yerine getiren bir kişi olarak düşünebilir veya birinin kendisini takip ettiğine inanabilir.
  3. Düşünce Bozuklukları: Kişinin düşünce süreçleri normalden sapabilir. Düşünce parçalanması (konuşma ve düşüncelerin anlamsız bir şekilde kesilmesi), düşünce blokları (düşüncelerin aniden kesilmesi), düşüncelerin mantıksız ve anlamsız bir şekilde birbirine bağlanması gibi belirtiler görülebilir.
  4. Duygusal Değişiklikler: Psikoz yaşayan kişilerin duygusal tepkileri değişebilir. Apati (duygusal donukluk), duygu durum dalgalanmaları (ani öfke veya üzüntü atakları), düşük motivasyon ve ilgi kaybı gibi belirtiler yaygın olabilir.
  5. İşlevsellik Kaybı: Psikoz semptomları genellikle kişinin günlük yaşamını etkiler. Kişi iş, okul, ilişkiler ve kişisel bakım gibi günlük aktivitelerini sürdürmekte zorlanabilir.
  6. Sosyal İzolasyon: Psikoz yaşayan kişiler, çevreleriyle ilişkilerini azaltabilir veya koparabilirler. Bu, insanlar arasındaki ilişkilerde sorunlara yol açabilir.
  7. Anksiyete ve Paranoya: Psikoz yaşayan kişiler sıklıkla anksiyete (kaygı) ve paranoya (şüphecilik) yaşarlar. Başkalarının kendilerine zarar vermek istediğine veya kötü niyetli olduğuna inanabilirler.

Psikoz, farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir, en yaygın nedenler şunlar olabilir:

  • Şizofreni veya şizoaffectif bozukluk gibi psikiyatrik bozukluklar.
  • Bipolar bozuklukta manik atakların bir parçası olarak.
  • Uyuşturucu madde kötüye kullanımı veya yoksunluğu.
  • Travmatik olaylar veya aşırı stres.
  • Tıbbi durumlar veya beyin lezyonları.

Psikoz Hastaları Nasıl Davranır?

Psikoz hastalarına yönelik doğru davranışlar, onların yaşadığı zorlukları anlamak, destek sağlamak ve empati göstermek gerektirir. İşte psikoz hastalarıyla nasıl davranılması gerektiğine dair bazı önemli ipuçları:

  1. Sakin ve Anlayışlı Olun: Psikoz yaşayan bir kişi ile iletişim kurarken sakin ve anlayışlı olmak çok önemlidir. Onların deneyimlerini ve hissettiklerini ciddiye almalısınız.
  2. Gerçekliği Sarsmayın: Psikoz semptomları yaşayan kişilere gerçekliği sarsıcı veya düşünce yapısını daha da karmaşık hale getirecek şekilde müdahale etmekten kaçının. Delüzyonları veya yanılsamaları sorgulamak yerine empati göstermeye odaklanın.
  3. Sıkıntıyı Artırmayın: Psikoz yaşayan bir kişinin kaygı veya paranoyasını artırabilecek davranışlardan kaçının. Örneğin, onun inançlarını ya da duygusal tepkilerini eleştirmek yerine destek olun.
  4. Güvende Olduklarından Emin Olun: Psikoz yaşayan kişilerin fiziksel ve duygusal güvenliklerini sağlamak önemlidir. Kendi kendilerine veya başkalarına zarar verme riski taşıyorlarsa, profesyonel yardım alınmalıdır.
  5. İletişimde Net ve Basit Olun: Karmaşık veya açık olmayan bir dil kullanmaktan kaçının. İletişim sırasında net ve basit ifadeler kullanarak anlaşılır olun.
  6. Destek ve Yardım Sağlayın: Psikoz yaşayan bir kişiye destek olmanın yanı sıra, uygun profesyonel yardım alın. Psikiyatrist, psikolog veya diğer sağlık profesyonelleri, psikozun nedenlerini belirlemek ve uygun tedaviyi yönlendirmek için gereklidir.
  7. Kendi Sınırlarınızı Belirleyin: Psikoz hastası bir kişiye yardım ederken, kendi sınırlarınızı ve duygusal sağlığınızı korumayı unutmayın. Bakım verenler, zaman zaman yorucu ve zorlayıcı bir durumla karşı karşıya kalabilirler, bu nedenle kendinizi ihmal etmemeye dikkat edin.
  8. Destek Gruplarına Katılın: Psikoz yaşayan bir sevdikiniz varsa, destek gruplarına katılmak veya psikolojik destek almak sizin için de faydalı olabilir. Bu tür gruplar, benzer deneyimlere sahip kişilerle bağlantı kurmanıza yardımcı olabilir.

Psikoz Tedavileri Nelerdir?

Psikoz tedavisi, bir kişinin semptomlarını hafifletmek, işlevselliğini geri kazandırmak ve yaşam kalitesini artırmak için tasarlanmış bir dizi tedavi yaklaşımını içerir. Psikoz tedavileri, psikoterapi (konuşma terapileri) ve ilaç tedavisi (antipsikotik ilaçlar) olmak üzere temel olarak iki ana kategoriye ayrılabilir. Tedavi genellikle bir psikiyatrist veya bir psikolog tarafından yönlendirilir ve kişinin özel ihtiyaçlarına göre uyarlanır. İşte psikoz tedavilerinin daha ayrıntılı bir açıklaması:

  1. Antipsikotik İlaçlar (Nöroleptikler):
  • Antipsikotik ilaçlar, psikozun semptomlarını hafifletmeye yardımcı olan temel tedavi seçeneğidir. Bu ilaçlar, halüsinasyonları ve yanılsamaları azaltabilir, düşünce bozukluklarını düzeltebilir ve duygusal stabiliteyi artırabilir.
    • İlaçlar, tipik (birinci nesil) ve atipik (ikinci nesil) olmak üzere iki ana sınıfa ayrılır. Atipik antipsikotikler, tipik olanlara göre daha az yan etkiye sahip olabilir ve bazı kişiler için daha iyi tolere edilebilir.
    • İlaç tedavisi süresince düzenli doktor kontrolü ve ilaçların yan etkilerini izlemek önemlidir.
  • Psikoterapi (Konuşma Terapileri):
  • Psikoterapi, bireyin zihinsel sağlığını ve yaşam becerilerini geliştirmesine yardımcı olabilir. Şu tür psikoterapiler psikoz tedavisinde kullanılabilir:
  • Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Kişinin anormal düşünce desenlerini tanımlamasına ve değiştirmesine yardımcı olur.
    • İkinci Nesil Psikoterapiler: Bu, bilişsel davranışçı terapiye dayalı daha yeni terapi türlerini ifade eder, örneğin, kabul ve taahhüt terapisi (ACT) veya dialektik davranış terapisi (DBT).
    • Aile Terapisi: Psikoz hastalarının aileleri ve yakın çevresi ile ilişkilerini düzeltmeye yardımcı olabilir.
    • Destekleyici Terapi: Kişinin günlük yaşam becerilerini ve duygusal dayanıklılığını artırmaya odaklanır.
  • Destek Hizmetleri:
  • Psikoz hastaları, günlük yaşamlarını sürdürmelerine yardımcı olacak destek hizmetlerine erişebilirler. Bu hizmetler iş, eğitim, konut ve sosyal destek gibi alanlarda yardımcı olabilir.
  • Tedavi ve İlaç Uyumunu Destekleme:
  • Psikoz hastalarının tedaviyi düzenli olarak takip etmeleri ve ilaçlarını düzgün bir şekilde alabilmeleri önemlidir. Bu konuda hasta ve ailesine rehberlik ve destek sağlanmalıdır.
  • Ayrıca, hastanın güvende olduğundan emin olmak ve kendine veya başkalarına zarar verme riski varsa profesyonel yardım almak da önemlidir.
Hızlı Başvuru Formu
Benzer Makaleler

İlgili Hekimler

İlgili Birimler