Hamileyken Kabız Neden Olunur?

Kabızlık, tıbbi adıyla konstipasyon, bağırsak hareketlerinin yavaşlaması ve dışkılama sıklığının azalmasıyla ortaya çıkan sindirim sistemi problemidir. Normal şartlarda bağırsaklar düzenli çalışır. Kişi her gün ya da gün aşırı tuvalete rahatça çıkabilir. Ancak kabızlık durumunda dışkı sertleşir, bağırsaktan zor geçer ve kişi “büyük tuvaletimi yapamıyorum” şikâyetini dile getirir.

Kabızlık belirtileri arasında dışkılama sıklığının azalması, karında şişkinlik, ağrı, dışkının sertleşmesi ve tuvalete çıkarken zorlanma vardır. Özellikle psikolojik kabızlık belirtileri de bazı kişilerde görülebilir; stres ve kaygı gibi faktörler bağırsak hareketlerini doğrudan etkiler.

Kabızlığın ilk fark edilen belirtisi, tuvalete çıkma sıklığının azalmasıdır. Normalde haftada üçten az dışkılama varsa kabızlıktan söz edilebilir. Ayrıca kabızlık belirtileri arasında şu noktalar öne çıkar:

• Sert ve parça parça dışkı
• Kabızlık ağrısı ile birlikte karın krampları
• Dışkılama sırasında zorlanma ve ağrı
• Karında şişkinlik ve gaz problemi
• Tuvalete çıkamama hissi

Kabızlık şikayetlerini yaşayan kişiler çoğu zaman “kabızlık nasıl geçer” sorusunun cevabını arar. Erken önlem almak hem komplikasyonların önüne geçer hem de yaşam kalitesini artırır.

Kabızlık neden olur? sorusunun cevabı, genellikle yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarıyla ilgilidir.

Başlıca nedenler şunlardır:

• Lifli gıdalar tüketmemek
• Sıvı alımını yetersiz bırakmak
• Uzun süre hareketsiz kalmak
• Süt ürünlerinin aşırı tüketilmesi
• Kabız yapan yiyecek ve içecekler (pirinç, çikolata, kahve, işlenmiş gıdalar)
• İlaç kullanımı (ağrı kesiciler, antidepresanlar, demir takviyeleri)
• Hormonal değişiklikler (hamilelik, tiroit hastalıkları)
• Kronik kabızlığın nedenleri arasında bağırsak tembelliği ve bağırsak florası bozuklukları da bulunur.

Bazı kişilerde kabızlık bir hastalık değildir, sadece yanlış beslenme ve yaşam tarzından kaynaklanır. Ancak 10 gün süren kabızlık gibi uzun süreli vakalarda mutlaka doktora başvurmak gerekir.

Kabızlığa ne iyi gelir? sorusu, kabızlık problemi yaşayan herkesin merak ettiği konudur. Öncelikle doğal yöntemlerle çözüm aranabilir.

• Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) bağırsak hareketlerini artırır.
• Su tüketimi günlük en az 2–2,5 litre olmalıdır.
• Düzenli fiziksel aktivitelerin yapılması bağırsak sağlığını destekler.
• Kabızlığa iyi gelen meyveler arasında kayısı, armut, incir ve erik öne çıkar.
• Kabızlığa iyi gelen yiyecekler probiyotik yoğurt, kefir ve baklagillerdir.

Evde çözüm arayanlar için kabızlıkla ilgili bazı öneriler var.

Kabızlığa ne iyi gelir evde?

1. Bol su içmek.
2. Bağırsak dostu yiyecekler yemek.
3. Düzenli tuvalet alışkanlığı edinmek.

Kabızlık nasıl geçer? sorusuna yanıt, hem doğal yöntemlerle hem de ilaçlarla mümkündür.

• Kabızlığa çözüm için en etkili yöntem beslenme düzenini değiştirmektir.
• Kabızlık ilacı ve reçetesiz kabızlık ilaçları, doktor önerisiyle kullanılmalıdır.
• Kabızlık şurubu özellikle çocuklarda ve bebeklerde tercih edilebilir.
• İleri vakalarda kabızlık tedavisi, hekim gözetiminde ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle yapılır.

Kabızlık acilen nasıl giderilir? sorusunun yanıtı ise, doktorun önerdiği hızlı etki eden müshil ilaçları veya fitiller olabilir. Ancak bu ilaçların uzun süreli kullanımı bağımlılık yapabilir.

Kabız yapan yiyecekler listesi bilinerek beslenmeden çıkarılmalıdır.

• Pirinç ve beyaz ekmek
• Çikolata
• Aşırı kafeinli içecekler
• Fast food ve işlenmiş gıdalar
• Patates kızartması
• Fazla tüketilen süt ve peynir

Bu yiyeceklerin fazla tüketilmesi bağırsak hareketlerini yavaşlatarak kabızlık sorununu artırır.

Bebeklerde kabızlık, anne babaların en sık karşılaştığı sorunlardan biridir. Bebeklerin sindirim sistemi henüz tam gelişmediği için dışkılama problemleri yaşanabilir.

• Bebeklerde kabızlığa ne iyi gelir? Anne sütüyle beslenen bebeklerde annenin beslenme düzeni önemlidir. Ek gıda döneminde lifli gıdalar faydalıdır.
• Bebeklerde kabızlık nasıl geçer? Karın masajı, ılık banyo ve doktor önerisiyle verilen damlalar kullanılabilir.
• 1 yaş bebeklerde kabızlığa ne iyi gelir sorusu da sık sorulur; bu dönemde su tüketimini artırmak faydalıdır.

Çocuklarda kabızlık durumunda ise lifli gıdaların yanı sıra düzenli tuvalet alışkanlığı kazandırmak önemlidir.

Hamilelikte kabızlık, hormonal değişiklikler ve bağırsak hareketlerinin yavaşlamasıyla sık görülen bir durumdur.

• Hamilelikte kabızlığa ne iyi gelir? Lifli beslenmek, bol sıvı almak ve hafif yürüyüşler yapmak faydalıdır.
• Gebelikte kabızlık, rahmin büyümesiyle bağırsaklara baskı yapmasından da kaynaklanabilir.
• Doktor önerisi olmadan kabızlık ilaçları kullanılmamalıdır.

Hamilelerde kabızlık tedavisi, daha çok yaşam tarzı düzenlemeleriyle yapılır.

Kabızlık tedavisi, altta yatan sebebe bağlı olarak planlanır.

• Diyet değişiklikleri: Lifli besinler artırılır.
• Sıvı alımı: Su tüketimi düzenli hale getirilir.
• Egzersiz: Günlük yürüyüş bağırsak hareketlerini hızlandırır.
• İlaç tedavisi: Doktor kontrolünde müshiller veya fitiller.
• Psikolojik kabızlık belirtileri olan kişilerde stres yönetimi de önemlidir.

Uzun süre devam eden vakalarda bağırsak hastalıkları ihtimaline karşı uzman hekim değerlendirmesi gerekir.

Kabızlığı geçirmek için öncelikle yaşam tarzında ve beslenme düzeninde değişiklikler yapmak gerekir. Günlük beslenmede lifli gıdaları artırmak, yeterince su tüketmek ve düzenli fiziksel aktivite yapmak bağırsakların doğal hareketlerini destekler. Ayrıca düzenli bir tuvalet alışkanlığı kazanmak da son derece önemlidir. Şiddetli durumlarda ise doktor tavsiyesiyle kullanılan kabızlık ilaçları veya şuruplar kısa sürede rahatlama sağlayabilir.

Kabızlığa iyi gelen yiyeceklerin başında lif açısından zengin besinler gelir. Kayısı, incir, armut, erik gibi meyveler bağırsak hareketlerini artırarak dışkının yumuşamasına yardımcı olur. Baklagiller, tam tahıllar ve probiyotik yoğurt da bağırsak florasını dengeler.

Bu yiyecekleri düzenli yemek, kabızlığı gidermeye yardımcı olur. Ayrıca, sindirim sisteminin uzun vadede daha sağlıklı çalışmasını sağlar.

Kabızlık problemi yaşayanların uzak durması gereken yiyecekler vardır. Pirinç, beyaz ekmek, patates kızartması, çikolata ve aşırı süt ürünleri bağırsakların yavaş çalışmasına sebep olabilir. Ayrıca fast food ürünleri ve işlenmiş gıdalar da bağırsak sağlığı için zararlıdır. Bu yiyeceklerin fazla tüketilmesi dışkının sertleşmesine ve tuvalete çıkarken daha fazla zorlanmaya yol açar.

Evet, 10 gün süren kabızlık normal kabul edilmez ve mutlaka ciddiye alınmalıdır. Uzun süreli kabızlık bağırsak tıkanıklığı, hemoroid, anal fissür gibi sorunlara yol açabilir. Bu kadar uzun süren kabızlık vakalarında kendi kendine tedavi yöntemlerine başvurmak yerine bir gastroenteroloji uzmanına gitmek gerekir. Böylece hem altta yatan sebep araştırılır hem de uygun tedavi planı yapılır.

Bebeklerde kabızlık genellikle sindirim sistemlerinin tam gelişmemiş olmasından kaynaklanır. Anne sütüyle beslenen bebeklerde annenin beslenmesi bile dışkılamayı etkileyebilir. Kabızlık yaşayan bebeklere karın masajı yapmak, bacak egzersizleri uygulamak ve doktor önerisiyle uygun damlalar kullanmak faydalıdır.

Ek gıda dönemine geçmiş bebeklerde ise lifli gıdaların verilmesi kabızlığı azaltır. Ancak 3 günden uzun süren kabızlık vakalarında mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Çocuklarda kabızlık çoğunlukla yanlış beslenme alışkanlıkları ve yeterli sıvı tüketilmemesinden kaynaklanır. Lifli sebze ve meyvelerin düzenli verilmesi, günlük su tüketiminin artırılması ve çocuklara tuvalet alışkanlığı kazandırılması önemlidir. Ayrıca çocukların oyun ve egzersiz yoluyla aktif olmaları bağırsak hareketlerini destekler.

İnatçı kabızlık vakalarında doktor önerisiyle şurup veya hafif müshil ilaçlar kullanılabilir. Anne babaların çocukların dışkılama düzenini takip etmesi, kabızlığın kronikleşmesini önlemede kritik rol oynar.

Yoğurdun kabızlığa etkisi tüketim şekline göre değişebilir. Fazla miktarda süt ve süt ürünleri bazı kişilerde kabızlığa yol açabilir. Ancak probiyotik içeren yoğurt bağırsak florasını dengeler ve sindirime yardımcı olur.

Özellikle ev yapımı yoğurt, kabızlığın önlenmesinde yararlı bir besin olabilir. Dolayısıyla yoğurdu ölçülü tüketmek ve probiyotik zengin çeşitlerini tercih etmek bağırsak sağlığı için faydalıdır.