Pitozis: Göz Kapağı Düşüklüğü

Tıbbi olarak göz kapağı düşüklüğü anlamına gelir. Üst göz kapağının normal konumundan daha aşağıda yer almasıyla karakterizedir. Bu durum tek taraflı (unilateral pitozis) veya çift taraflı (bilateral pitozis) olarak ortaya çıkabilir.

Göz kapağındaki düşüklük doğuştan olabilir. Buna "konjenital pitozis" denir. Ayrıca, bu durum yaşamın ilerleyen dönemlerinde de gelişebilir.

Yalnızca estetik açıdan bir problem değildir; aynı zamanda görme alanını daraltarak görme fonksiyonunu olumsuz etkileyebilir. Göz kapağının düşük olması, özellikle üst görme alanını kapatarak kişinin gündelik yaşam kalitesini düşürebilir. Bu durum, uzun süre okuma, araç kullanma veya bilgisayar başında çalışma gibi dikkat isteyen işlerde sorunlar yaratabilir.

Göz kapağı düşüklüğünün belirtileri, düşüklüğün derecesine, nedenine ve tek ya da çift taraflı olmasına göre değişir. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Göz kapağında düşüklük: Üst kapak normalden daha aşağıda durur, bazen göz bebeğini kısmen ya da tamamen örtebilir.
• Göz küçülmesi görünümü: Göz kapağı düşüklüğü nedeniyle bir göz diğerine göre daha küçük görünür.
• Görme alanında daralma: Üst görme alanı kapandığında, kişi başını geriye eğer. Ayrıca kaşlarını kaldırarak daha iyi görmeye çalışır.
• Gözde yorgunluk ve ağrı: Göz kapağı kasları sürekli çalışır. Bu yüzden gün sonunda yorgunluk, kuruluk ve ağrı olabilir.
• Görsel asimetri: Tek taraflı pitozis durumunda yüz simetrisi bozulur.
• Kaş kaldırma refleksi: Göz kapağı düştüğünde, kişi kaşlarını kaldırır. Bu, daha geniş bir görme alanı sağlamaya yardımcı olur.
• Çift görme veya göz hareketlerinde zorluk: Eğer pitozis bir sinir felci ile ilişkiliyse, diğer göz hareketleri de etkilenebilir.

Bu belirtiler kişinin yaşına, pitozisin derecesine ve nedenine göre daha hafif ya da daha belirgin olabilir.

Pitozis belirtileri arasında en sık görüleni, göz kapağının aşağı doğru sarkmasıdır. Ancak bununla sınırlı değildir. Uzun dönemde göz kapağı düşüklüğü belirtileri arasında şunlar da yer alır:

• Tek ya da çift taraflı kapak düşüklüğü

• Diğer gözün daha açık görünmesi

• Sürekli yorgun ve uykulu bakış

• Göz hareketlerinde sınırlılık hissi

• Görüş açısında daralma

• Gözde kuruluk veya sulanma

Bunlara ek olarak, bazı hastalarda göz küçülmesi neden olur sorusunun cevabı da pitozis olabilir. Çünkü kapak, gözün görünür kısmını olduğundan küçük gösterir.

Doğuştan gelen yapısal sorunlardan nörolojik ve kas hastalıklarına kadar geniş bir yelpazede değerlendirilir. Temel nedenler şunlardır:

Konjenital Pitozis (Doğuştan Göz Kapağı Düşüklüğü)

• Göz kapağını kaldıran kasların (levator kası) doğuştan zayıf ya da gelişmemiş olması.
• Genetik geçişli bazı sendromlar.
• Göz kapağı kasları ile sinirlerin doğuştan anormal bağlantısı.

Edinilmiş Pitozis (Sonradan Gelişen Göz Kapağı Düşüklüğü)

• Yaşlanma: Göz kapağı kasları zamanla gevşer veya bağ dokusu zayıflar.
• Travma: Göz kapağı kaslarının veya sinirlerinin hasar görmesi.
• Sinir felçleri: Özellikle üçüncü kranial sinir felci (okülomotor sinir).
• Kas hastalıkları: Myastenia Gravis gibi nöromüsküler hastalıklar.
• Tümörler veya kitleler: Göz kapağı veya çevresinde oluşan tümörler, mekanik olarak kapağın düşmesine neden olabilir.
• Yalancı pitozis: Göz kapağının değil, gözün kendisinin pozisyonu nedeniyle düşüklük varmış gibi görünmesidir.
• Uzun süreli kontakt lens kullanımı: Özellikle sert lensler, levator kasında mikro travmalara neden olabilir.

Bazı durumlarda pitozis neden olur sorusunun cevabı, birden fazla faktöre bağlı olabilir. Yani, hem kas zayıflığı hem de sinir etkilenmesi bir arada olabilir.

Bazı durumlarda kapak düşüklüğü görünümü olur fakat gerçek pitosis söz konusu değildir. Buna yalancı göz kapağı düşmesi denir. Örneğin üst göz kapağında fazla deri birikmesi veya göz kapağı katlanması bu görünüme yol açar. Bu tür olgularda gerçek göz kapağı düşmesi kas zayıflığına bağlı olmadığından, tedavi yaklaşımı farklıdır.

Tedavisi, altta yatan nedene ve pitozisin şiddetine bağlı olarak planlanır. Tedavi seçenekleri arasında cerrahi ve cerrahi olmayan yaklaşımlar yer alır.

Cerrahi Tedavi (Pitozis Ameliyatı)

Tedavisinde en yaygın ve kalıcı çözüm göz kapağı düşüklüğü ameliyatıdır. Bu ameliyat sırasında cerrah, göz kapağını kaldıran kasları güçlendirir veya kısaltır. Gerekirse, göz kapağını yukarıya asmak için farklı teknikler kullanır. Kapak düşüklüğü ameliyatları, özellikle görme alanını etkileyen orta-ciddi düzeyde pitozislerde tercih edilir.

Ameliyat sırasında:

• Göz kapağını kaldıran levator kası kısaltılır veya yeniden şekillendirilir.
• Bazı durumlarda alın kaslarına göz kapağı askı sistemiyle bağlanabilir.
• Cerrahi teknik, hastanın yaşı, kas gücü, pitozis derecesi gibi faktörlere bağlı olarak değişir.

Ameliyat sonrası iyileşme süreci genellikle 1-2 haftadır. Şişlik, morluk ve geçici göz kuruluğu görülebilir. Ameliyat sonrası düzenli kontroller çok önemlidir.

Cerrahi Dışı Yöntemler

• Hafif pitozislerde pitozis egzersizleri ile kas gücünü artırmak mümkün olabilir.
• Gözlük camlarına takılan özel destek aparatları (ptosis crutch).
• Altta yatan neden tedavi edilirse (örneğin myastenia gravis), pitozis de düzelebilir.

Ameliyat fiyatları, hastane seçimi, cerrahın deneyimi, kullanılacak teknik ve şehir gibi birçok faktöre bağlı olarak değişkenlik gösterir. Özel hastanelerde fiyatlar devlet hastanelerine göre daha yüksek olabilir. 2024 itibarıyla Türkiye'de göz kapağı düşüklüğü ameliyatı fiyatı ortalama fiyatlar arasında değişmektedir. SGK kapsamında bazı durumlarda bu ameliyat ücretsiz yapılabilir.

• Pitozis ameliyatı fiyat araştırması yaparken, yalnızca fiyat değil, cerrahın tecrübesi ve hasta yorumları da dikkate alınmalıdır.
• Pitozis ameliyatı yapan doktorlar, genellikle göz hastalıkları veya plastik cerrahi uzmanlarıdır.

Pitozis ameliyatı olanlar, genellikle ameliyat sonrası görme alanlarının düzeldiğini söyler. Ayrıca, estetik olarak daha simetrik bir yüz ifadesi kazandıklarını belirtirler. Ameliyat sonrası süreçle ilgili bazı yaygın yorumlar şunlardır:

• İlk birkaç gün şişlik ve morluk normaldir.
• Gözde kuruluk ve batma hissi geçici olabilir.
• Dikişler genellikle 5-7 gün sonra alınır.
• Göz kapağı simetrisi zamanla daha doğal bir hal alır.
• Bazı hastalarda ikinci düzeltme ameliyatına gerek duyulabilir.

Hastaların çoğu ameliyattan memnun kalır; ancak gerçekçi beklentiler ile sürece başlamak önemlidir.

Göz kapağı düşüklüğü şikayetiyle doktora gitmek isteyen kişiler genellikle Göz Hastalıkları (Oftalmoloji) bölümüne başvurmalıdır. Burada yapılan muayene sonucunda gerekirse hasta oküloplastik cerrahi alanında uzman bir doktora yönlendirilir. Eğer göz kapağı düşüklüğü bir sinir hastalığına bağlıysa, Nöroloji bölümü de sürece dahil olabilir.

Üst göz kapağının normalden düşük olup olmadığı durumudur. Bu durum doğuştan olabileceği gibi yaşa bağlı, travma veya sinir hastalıklarına bağlı olarak da gelişebilir. Yalnızca estetik bir sorun değil, aynı zamanda görmeyi etkileyen bir durumdur.

Pitozis neden olur?

Göz küçülmesi neden olur? Pitozisin nedenleri arasında doğuştan kas zayıflığı, yaşlanma, sinir felçleri, travmalar, kas hastalıkları ve tümörler vardır. Özellikle tek taraflı pitozis nedenleri arasında üçüncü sinir felci önemli bir yer tutar.

Pitozis belirtileri nelerdir?

Hastanın göz kapaklarında sarkma var mı, kontrol edilmelidir. Göz kapağı düşüklüğünün bazı belirtileri vardır. Bunlar arasında görme alanında daralma, göz yorgunluğu ve başın geriye eğilmesi yer alır.

Ayrıca kaşların kaldırılması ve yüz asimetrisi de bu belirtilerdendir. Ayrıca göz kapağında pitozis olan kişilerde estetik kaygılar da görülebilir.

Pitozis tedavisi nasıl yapılır?

Göz kapağı düşüklüğü tedavisi cerrahi veya cerrahi olmayan yöntemlerle yapılır. Hafif vakalarda egzersiz veya aparat kullanılabilirken, orta ve ağır vakalarda cerrahi müdahale gerekir. Göz kapağı düşüklüğü pitozis ameliyatı sırasında göz kapağını kaldıran kaslar cerrahi olarak güçlendirilir.

Pitozis ameliyatı kalıcı mıdır?

Evet, genellikle kalıcı bir çözümdür. Ancak bazı hastalarda özellikle konjenital veya kas hastalıklarına bağlı durumlarda ikinci bir düzeltme ameliyatı gerekebilir.

Pitozis ameliyatı riskli midir?

Her cerrahi işlemde olduğu gibi, pitozis ameliyatının da bazı riskleri vardır. Enfeksiyon, kanama, göz kuruluğu ve asimetri gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Ancak deneyimli cerrahlar tarafından yapıldığında bu riskler minimuma iner.