Spinal Stenoz Tedavisi

Tıbbi literatürde, omurga kanalının daralması sonucu sinirler üzerindeki baskı oluşmasıyla seyreden bir durumdur. Halk arasında “bel daralması nedir?” sorusunun cevabı da aslında budur.

Omurga kanalının daralması, sinir kökleri ve omuriliğe baskı yapar. Bu durum ağrı, uyuşma ve güçsüzlük gibi şikâyetlere neden olur. Bu daralma, nöral foramen adı verilen sinirlerin omurilikten çıkış boşluklarında ya da omurga kanalının genelinde olabilir.

Omurga kanalının ön kısmında beyin omurilik sıvısını içeren boşluk, yani anterior subaraknoid mesafe daralmıştır. ifadesi, genellikle radyolojik incelemelerde stenozun varlığını belirtir. En sık olarak lomber bölge (bel) ve servikal spinal stenoz (boyun) olarak iki ana türde görülür.

Stenoz nedir sorusunun cevabı “daralma” olsa da bu daralmanın nedenleri çok çeşitlidir.

En yaygın sebepler şunlardır:

• Omurga kemiklerini etkileyen damar sertliğine benzer dejeneratif değişiklikler
• Bel fıtıkları ile diskin omurilik kanalına doğru taşması
• Faset eklemler ve bağ dokularında kalınlaşma
• Travmalar sonrası gelişen kemik çıkıntılar
• Omurilik tümörleri
• Doğumsal omurga kanalı darlıkları

Bu durum olan hastalarda yaşlanma süreci ile birlikte ilerler. Genetik yatkınlık ve skolyoz gibi omurga eğrilikleri, kanal daralması spinal stenoz gelişiminde etkilidir. Ayrıca, tekrarlayan mekanik zorlanmalar da bu durumu etkileyebilir.

Belirtileri genellikle yavaş başlar ve zamanla şiddetlenir. Hastalar sıklıkla bacaklarda ağrı, uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlükten yakınır. Uzun süre yürüyememe, oturunca rahatlama tipiktir. Belirtiler, lomber spinal stenoz belirtileri veya boyun bölgesinde ise servikal formda karşımıza çıkar.

Öne eğilmekle rahatlama hissi ve dik durmakla artan ağrı, bu hastalıkta sık rastlanan bir durumdur. İlerlemiş vakalarda idrar ve dışkı kontrolünde sorunlar ile sinir hasarı belirtileri görülebilir. Boyun bölgesinde servikal spinal stenoz oluşur. Bu durum, kollarda güçsüzlük, denge sorunları ve ince motor becerilerde bozulma ile belirtiler gösterir.

Tanı, öncelikle hastanın klinik öyküsü ve nörolojik muayene bulgularına dayanır. Kesin tanı için manyetik rezonans görüntüleme (MR) ve bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılır. Bu yöntemler ile anterior subaraknoid mesafe daralmıştır gibi bulgular net şekilde gösterilir.

• İleri yaş: Dejeneratif süreçler nedeniyle omurga yapılarında kalınlaşma ve sertleşme.
• Travma: Omurga kırıkları, spor yaralanmaları.
• Genetik yatkınlık: Doğuştan dar omurga kanalı.
• Enflamatuvar hastalıklar: Romatoid artrit gibi.
• Sigara kullanımı: Doku iyileşmesini yavaşlatır ve damar sağlığını bozar.

Tedavisi, hastalığın şiddetine, hastanın yaşına ve eşlik eden sağlık durumlarına göre belirlenir. Tedavi seçeneklerinin amacı sinirler üzerindeki baskıyı azaltmak ve yaşam kalitesini artırmaktır.

İlaç Tedavisi

• Ağrı kesici ilaçlar: Non-steroid antiinflamatuvarlar (NSAİİ).
• Kas gevşeticiler.
• Sinir ağrısını azaltan ilaçlar.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Spinal stenoz fizik tedavi sürecinde bir physical therapist eşliğinde yapılan egzersizler, kasları güçlendirir ve omurga esnekliğini artırır. Physical therapy sayesinde sinirler üzerindeki baskı dolaylı olarak azaltılabilir.

• Lomber spinal stenoz egzersizleri: Bel kaslarını güçlendiren core çalışmaları.
• Servikal spinal stenoz egzersizleri: Boyun mobilitesini artıran hafif germe hareketleri.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

• Düzenli yürüyüş ve yüzme.
• Fazla kilolardan kurtulmak.
• Postür düzeltme çalışmaları.

Ameliyatsız Tedavi Yöntemleri

Spinal stenoz ameliyatsız tedavi seçeneği özellikle hafif ve orta düzey olgularda tercih edilir. Epidural steroid enjeksiyonları, ağrının kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir. Düzenli egzersiz programları uzun vadede faydalı olur.

Cerrahi Müdahale

Spinal stenoz cerrahisi sinirler üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmak için uygulanır. En sık kullanılan yöntem laminektomi (omurga arka kemiklerinin bir kısmının çıkarılması) ve füzyon cerrahisidir.

• Spinal stenoz ameliyatı genellikle ilerlemiş ve yaşam kalitesini ciddi etkileyen vakalarda tercih edilir.
• Cerrahi müdahaledir ifadesiyle tanımlanan bu işlem, omurilik ve sinir köklerini rahatlatır.

Spinal stenoz ameliyatı sonrası, iyileşme süreci hastanın genel sağlık durumuna bağlıdır. Fizik tedaviye devam etmek, yeniden daralma riskini azaltır. Spinal stenoz ameliyatı olanlar, genellikle 3-6 ay içinde eski aktivitelerine dönebilir.

Prognoz ve Önleme

Hastalık tamamen önlenemese de, yaşam tarzı değişiklikleri ve düzenli egzersizle semptomların ilerlemesi yavaşlatılabilir. Postür düzeltme, bel ve boyun sağlığını korumada kritik öneme sahiptir.

Bu hastalığı olan kişiler tedavi edilmezse, hareket kısıtlılığı, sürekli ağrı ve sinir hasarı gibi sorunlar yaşayabilir. Bu durum, ciddi yaşam kalitesi kaybına yol açabilir. Bu nedenle erken tanı ve düzenli takip büyük önem taşır.

Yaşam tarzında bazı değişiklikler yapmak mümkündür. Kilo kontrolü sağlamak, omurga sağlığını korumak ve uygun iş ergonomisi kullanmak önemlidir. Bu önlemler, ilerlemenin önüne geçebilir. Özellikle lomber bölge ve boyun bölgesine yönelik düzenli egzersizler, hastalığın tekrar etme riskini azaltır.

Spinal stenoz nedir? Soru, sadece anatomik bir daralma ile açıklanamaz. Bu durum, yaşam kalitesini etkiler ve sinir sistemi sağlığını tehdit eder. Gerek spinal stenoz ameliyatı, gerekse spinal stenoz ameliyatsız tedavi yöntemleri, doğru hasta seçimi ile başarılı sonuçlar verir. Uzman hekim takibi de önemlidir. Düzenli egzersiz, doğru duruş ve tedavi sürecine uyum, hastalığın seyrini olumlu yönde değiştirir.

A Life Sağlık ile omurga sağlığınız için en güncel tanı ve tedavi yöntemlerine güvenle ulaşabilirsiniz.