Skolyoz Nedir?

Skolyoz Nedir?

İçindekiler

skolyoz nedir

Skolyoz, omurganın yana doğru eğriliği anlamına gelen bir ortopedik bir durumdur. Normalde, insan omurgası düz bir çizgi boyunca uzanmalıdır, ancak skolyoz durumunda omurga yana doğru bir eğrilik gösterir. Skolyozun şiddeti ve nedeni bireyden bireye değişebilir. Skolyoz, çocukluk döneminden yetişkinliğe kadar her yaşta ortaya çıkabilir.

Skolyoz Nedenleri Nedir?

Skolyozun nedenleri çeşitli faktörlere bağlı olarak değişebilir ve bazen nedeni belirlenemeyen (idiopatik) durumlar da olabilir. Skolyozun bilinen nedenleri şunlar olabilir:

  1. İdiopatik Skolyoz: Bu, skolyozun nedeni belirlenemeyen en yaygın türüdür ve genellikle ergenlik döneminde başlar. İdiopatik skolyozun alt tipleri şunlardır:
  • Adolesan İdiopatik Skolyoz (AIS): En yaygın türdür ve ergenlik döneminde başlar.
    • Çocuk İdiopatik Skolyoz (CIS): 3 yaşından önce başlar ve çocukluk döneminde teşhis edilir.
    • Yetişkin İdiopatik Skolyoz (AIS): Genellikle ergenlik döneminden sonra yetişkinlikte başlar.
  • Konjenital Skolyoz: Doğuştan gelen omurga anormallikleri nedeniyle oluşur. Fetusun rahimdeki gelişimi sırasında omurga oluşumunda sorunlar yaşanması sonucu gelişebilir.
  • Nöromusküler Skolyoz: Kas ve sinir sistemi hastalıkları veya zayıflığı nedeniyle ortaya çıkar. Örnekler arasında serebral palsi, kas distrofisi ve omurilik yaralanmaları bulunur.
  • Dejeneratif Skolyoz: Yaşlanma süreciyle ilişkilendirilen bir tür skolyozdur. Omurgadaki disklerin ve eklemlerin dejenerasyonu sonucu ortaya çıkabilir.
  • Romatoid Artrit ve Diğer Romatizmal Hastalıklar: Bazı romatizmal hastalıklar, omurga eğriliğine yol açabilir. Bu hastalıkların neden olduğu iltihap ve eklem hasarı skolyoza neden olabilir.
  • Postür Bozuklukları: Uzun süreli yanlış duruş veya vücut ağırlığının dengesiz şekilde taşınması sonucu postür bozuklukları oluşabilir ve bu da skolyoza yol açabilir.
  • Spinal Enfeksiyonlar veya Tümörler: Omurga bölgesindeki enfeksiyonlar veya tümörler omurun yapısını etkileyebilir ve skolyoza yol açabilir.

Skolyoz Belirtileri Nelerdir?

Skolyozun belirtileri, omurganın eğrilik derecesine, yaşa, cinsiyete ve skolyozun nedenine bağlı olarak değişebilir. Bazı insanlar hafif skolyozla yaşamlarının büyük bir kısmını etkilenmeden sürdürebilirken, diğerleri daha ciddi vakalarda daha belirgin semptomlar yaşayabilirler. Skolyozun belirtileri şunlar olabilir:

  1. Omurga Eğriliği: Skolyozun en belirgin belirtisi, omurganın yana doğru eğriliği veya C veya S şeklindeki bir eğriliktir. Bu eğrilik, sırtın sağa veya sola doğru büküldüğünde görülebilir.
  2. Omuz veya Kalça Asimetrisi: Skolyozlu bireylerde omuzlar veya kalçalar farklı yüksekliklere sahip olabilir. Bu, omurganın eğriliğinin bir sonucu olarak ortaya çıkabilir.
  3. Sırtta Çıkıntı veya Oyuklar: Skolyozun ilerlemesi durumunda sırtta çıkıntılar (gibbus) veya sırtta oyuklar (lordoz) oluşabilir. Bu, omurganın anormal eğriliği nedeniyle sırtta görülen değişikliklerdir.
  4. Sırt veya Bel Ağrısı: Skolyoz, sırt veya bel ağrısına neden olabilir. Ağrı genellikle omurganın eğriliğinin şiddeti ve yerine bağlı olarak değişebilir.
  5. Solunum veya Sindirim Sorunları: Skolyozun şiddetli vakaları, akciğerlerin normal fonksiyonunu engelleyebilir ve bu da solunum sorunlarına yol açabilir. Ayrıca sindirim organlarının yer değiştirmesi nedeniyle sindirim sorunları da görülebilir.
  6. Yorgunluk: Skolyozlu bireyler, vücutları dengesini korumak için ekstra enerji harcadıkları için günlük aktiviteler sırasında daha çabuk yorulabilirler.
  7. Kıyafetlerin Düzensiz Oturması: Skolyoz, giyilen kıyafetlerin düzgün oturmasını zorlaştırabilir. Özellikle elbiselerin veya pantolonların bir tarafı diğerine göre daha kısa veya daha uzun görünebilir.
  8. Estetik Değişiklikler: Skolyoz, vücutun görünümünü etkileyebilir ve sırtın veya belin asimetrik görünmesine neden olabilir.

Skolyoz Tedavileri Nelerdir?

Skolyoz tedavisi, eğrilik derecesine, yaşa, hastanın genel sağlık durumuna ve skolyozun nedenine bağlı olarak farklılık gösterebilir. Tedavi, skolyozun şiddetine ve ilerlemesine yönelik olarak aşağıdaki şekillerde olabilir:

  1. İzleme (Gözlem): Hafif skolyoz vakalarında, sadece düzenli izleme gerekebilir. Doktor, omurga eğriliğinin ilerleyip ilerlemediğini takip edebilir. Bu izlemeler genellikle altı ayda bir veya yılda bir yapılabilir.
  2. Fizik Tedavi ve Egzersizler: Fizik tedavi, skolyozun ilerlemesini durdurmak ve semptomları hafifletmek için kasları güçlendirmek ve omurgayı desteklemek amacıyla kullanılabilir. Fizik tedavi programları, özel egzersizler, masaj ve diğer terapileri içerebilir.
  3. Ortez ve Sırtlıklar: Skolyozlu hastalara özel olarak tasarlanmış sırtlıklar veya ortezler kullanılabilir. Bu cihazlar, omurgayı düzeltmeye veya eğriliği kontrol altına almaya yardımcı olabilirler. Özellikle ergenlik dönemindeki hastalar için kullanılırlar.
  4. İlaçlar: Skolyozun kendisi için ilaç tedavisi önerilmez. Ancak, skolyozun neden olduğu ağrıları veya semptomları yönetmek için ağrı kesiciler veya anti-inflamatuar ilaçlar kullanılabilir.
  5. Cerrahi Müdahale: Şiddetli skolyoz vakalarında veya omurganın ciddi şekilde eğrildiği durumlarda, cerrahi müdahale düşünülebilir. Cerrahi, omurganın düzeltilmesini ve sabitlenmesini amaçlayan bir dizi prosedürü içerebilir. Bu tür cerrahi müdahalelerin kararı, hastanın yaşına, eğriliğin şiddetine, semptomlara ve diğer faktörlere bağlı olarak verilir.
  6. Daha Özel Tedaviler: Bazı durumlarda, skolyozun nedenine bağlı olarak özel tedaviler gerekebilir. Örneğin, romatoid artrit veya romatizmal bir hastalığın neden olduğu skolyoz, bu temel hastalığın tedavisini içerebilir.

Skolyoz Cerrahi İşlem Ne Zaman Gerekir?

Skolyoz cerrahisi, omurganın ciddi bir eğriliği olduğu durumlarda veya skolyozun semptomları (örneğin, şiddetli ağrı, solunum güçlüğü) diğer tedavi yöntemleriyle kontrol altına alınamadığında düşünülür. Cerrahi müdahale gerekip gerekmediği, bir dizi faktöre bağlı olarak belirlenir. İşte skolyoz cerrahisinin ne zaman gerekebileceğini etkileyen bazı önemli faktörler:

  1. Eğrilik Derecesi: Skolyozun eğrilik derecesi, cerrahi müdahalenin gerekliliğini etkileyen en önemli faktördür. Genellikle 40 ila 50 derece ve üzerindeki eğrilikler cerrahi müdahaleyi düşünmeye başladığınız noktadır. Ancak, cerrahiye başvurulma kararı, hastanın yaşına, semptomlarına ve genel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir.
  2. Eğrilikteki İlerleme: Eğrilik, hızla ilerliyorsa veya daha önce başlamışsa, cerrahi müdahale daha erken düşünülebilir.
  3. Semptomlar: Skolyozun neden olduğu semptomlar, cerrahi gerekliliğini etkileyebilir. Şiddetli ağrılar, solunum güçlükleri, kalp veya akciğer problemleri gibi semptomlar cerrahi müdahale gerektirebilir.
  4. Yaş: Skolyoz cerrahisi, özellikle ergenlik dönemindeki gençlerde sıklıkla düşünülür, çünkü bu dönemde omurga büyümesi tamamlanmamıştır ve omurganın düzeltilmesi daha mümkün olabilir. Ancak, yetişkinlerde de cerrahi gerekebilir, özellikle semptomlar ciddiyse veya eğrilik hızla ilerliyorsa.
  5. Omurga Eğriliğinin Tipi: Omurga eğriliğinin türü ve nedeni de cerrahi kararını etkileyebilir. Örneğin, konjenital skolyoz (doğuştan gelen omurga anormallikleri) cerrahi gerektirebilir.
  6. Hastanın Genel Sağlık Durumu: Cerrahi müdahale, hastanın genel sağlık durumunu dikkate almalıdır. Cerrahiye uygunluğu değerlendiren bir doktor, hastanın ameliyatı tolere edebilir durumda olup olmadığını değerlendirecektir.

Skolyoz Cerrahi İşlem Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Skolyoz cerrahi işlemi sonrası, hastaların iyileşme sürecini başarılı bir şekilde geçirmeleri ve sağlıklarını korumaları için bazı önemli dikkat edilmesi gereken hususlar vardır. Cerrahi sonrası bakım ve rehabilitasyon, cerrahın talimatlarına uygun olarak yapılmalıdır. İşte skolyoz cerrahisi sonrası dikkat edilmesi gerekenler:

  1. Doktor Takibi: Cerrahi sonrası, düzenli doktor takipleri çok önemlidir. Doktorunuz, omurganın iyileşme sürecini izlemek ve herhangi bir komplikasyonu erken teşhis etmek için sizi düzenli olarak muayene edecektir.
  2. İlaç Kullanımı: Cerrahi sonrası ağrı ve inflamasyon kontrolü için size reçete edilen ilaçları düzenli olarak kullanmalısınız. İlaçların kullanım talimatlarına tam olarak uyun.
  3. Hareket ve Egzersiz: Doktorunuzun izin verdiği süre içinde yavaşça fiziksel aktivitelerinize dönebilirsiniz. Fizik tedavi ve egzersiz programları, omurganın iyileşmesini ve güçlenmesini desteklemek için önerilebilir.
  4. Sırtlık veya Ortez Kullanımı: Doktorunuz, cerrahi sonrası dönemde bir sırtlık veya ortez kullanmanızı önerebilir. Bu cihazları talimatlara uygun şekilde kullanmalısınız.
  5. Yara Bakımı: Cerrahi bölgedeki yaranın temiz ve kuru kalmasına özen göstermelisiniz. Doktorunuzun önerdiği yara bakımı talimatlarına uyun.
  6. Beslenme: Sağlıklı bir beslenme düzenine dikkat ederek, kemiklerin iyileşmesini ve güçlenmesini desteklemek önemlidir. Daha fazla kalsiyum ve D vitamini alımına dikkat edebilirsiniz.
  7. Sigara ve Alkol Kaçınma: Sigara içmek ve alkol tüketmek, iyileşme sürecini olumsuz etkileyebilir. Bu maddelerden kaçının veya doktorunuzun önerilerine uyun.
  8. Ağır Kaldırmaktan Kaçınma: Cerrahi sonrası dönemde ağır cisimleri kaldırmaktan kaçının. Omurganın iyileşmesi için gereken süre boyunca doktorunuzun önerdiği yük sınırlamalarına uyun.
  9. Sosyal Desteğin Kullanımı: Cerrahi sonrası dönemde duygusal ve pratik destek almak önemlidir. Aile ve arkadaşlarınızdan yardım isteyebilirsiniz.
  10. Stres ve Psikolojik Destek: Cerrahi ve iyileşme süreci stresli olabilir. Gerekirse bir psikolog veya terapistten destek alabilirsiniz.
Hızlı Başvuru Formu
Benzer Makaleler

İlgili Hekimler

Uzm Dr Emine Yuksel Kars
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Uzm. Dr. Emine Yüksel Kars
Op Dr Salih Firat
Ortopedi ve Travmatoloji
Op. Dr. Salih Fırat
Op Dr Huseyin Avni Ozkok
Ortopedi ve Travmatoloji
Op. Dr. Hüseyin Avni Özkök
Uzm Dr Uzeyir Cansever
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Uzm. Dr. Üzeyir Cansever
Op Dr Alp Burak Ekmekci
Ortopedi ve Travmatoloji
Op. Dr. Alp Burak Ekmekci
hekim foto no
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Uzm. Dr. Tahir Onurlu