Apandisit Neden Olur​? | Apandisit Ağrısı Nerede Olur​?

Apandisit, karın bölgesinin sağ alt tarafında yer alan apandis adı verilen küçük, parmak şeklindeki organın iltihaplanmasıdır. Acil tıbbi müdahale gerektiren bir durumdur ve genellikle cerrahi olarak apandisin alınmasıyla (apendektomi) tedavi edilir.

Apandisit belirtileri, genellikle göbek çevresinde ani bir sızıyla başlayan ve saatler içinde karnın sağ alt kısmına yerleşen şiddetli, keskin karın ağrısıdır. Bu ağrıya ani iştahsızlık, mide bulantısı, kusma, hafif ateş ve yürürken, öksürürken veya karın bölgesine bastırıldığında artan hassasiyet eşlik eder.

Apandisit ilerledikçe semptomlar genellikle belirli bir sırayı takip eder ve şiddetlenir:

• Gezici Karın Ağrısı: Ağrı ilk olarak göbek deliği çevresinde künt bir sızı olarak başlar. Birkaç saat içinde karnın sağ alt kadranına (sağ kasık bölgesine) doğru kayar ve burada sabitlenir.

• Belirgin İştahsızlık: Apandisitin en karakteristik erken bulgularından biridir. Karın ağrısı başlamadan hemen önce veya ağrıyla birlikte kişi aniden yemek yeme isteğini kaybeder.

• Mide Bulantısı ve Kusma: İştahsızlık ve karın ağrısını takip eden, sindirim sisteminin inflamasyona verdiği refleks tepkidir.

• Hafif Ateş ve Titreme: Vücudun iltihapla mücadelesine bağlı olarak vücut ısısı genellikle 37.5°C - 38.5°C arasına yükselir. (Apandis patlarsa ateş hızla yükselebilir).

• Ribaund (Geri Tepme) Hassasiyeti: Karnın sağ alt kısmına elle bastırılıp el birden çekildiğinde, içerideki iltihaplı dokunun sarsılması nedeniyle bıçak saplanır gibi çok şiddetli bir acı hissedilir.

• Harekete Bağlı Ağrı Artışı: Yürümek, dik durmak, öksürmek, hapşırmak veya araba yolculuğundaki sarsıntılar karın içi zarı uyardığı için ağrıyı katlanılmaz hale getirir.

• Sindirim Değişiklikleri: Gaz çıkaramama, şişkinlik veya tam tersi şekilde ani gelişen ishal ya da kabızlık görülebilir.

Daha Detaylı Bilgi İçin, Apandisit Belirtileri? | Kadınlarda ve Erkeklerde Belirtileri? Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

Acil servislerin en sık karşılaştığı, aniden başlayan karın ağrılarının arkasındaki baş şüpheli çoğunlukla apandisittir. Halk arasında genellikle "apandisitim patladı" veya "apandisit oldum" şeklinde ifade edilen bu durum, aslında kalın bağırsağın ucundaki o küçük, solucan benzeri kör uzantının (apandis) mikroplarla dolarak iltihaplanması halidir.

Peki, durup dururken bu küçük organ neden bir anda pimi çekilmiş bir bombaya dönüşür? Tıbbi olarak apandisitin tek bir tetikleyicisi yoktur; ancak tüm yollar tek bir ortak mekanizmaya çıkar: Tıkanma.

Apandisin içi, kalın bağırsağa açılan incecik bir tünel gibidir. Bu tünelin ağzı herhangi bir sebeple kapandığında, içerideki sıvı dışarı akamaz, basınç artar ve apandisit tablosu kaçınılmaz hale gelir. İşte o gizli tüneli tıkayan başlıca klinik nedenler:

Yetişkinlerde ve özellikle lif açısından fakir, düzensiz beslenen bireylerde apandisitin açık ara en yaygın sebebi budur. Kalın bağırsaktan geçen dışkı kütlesinden kopan küçük ve taşlaşmış bir dışkı parçası (fekalit), apandisin o daracık girişine tam bir tıkaç gibi oturur. İçeride hapsolan mukus salgısı birikmeye başladıkça organ şişer.

Çocuklarda ve gençlerde görülen apandisit vakalarının arkasındaki asıl suçlu genellikle budur. Apandis, vücudun bağışıklık sistemine ait yoğun lenf dokularıyla kaplıdır. Üst solunum yolu enfeksiyonu, ağır bir grip veya bağırsak enfeksiyonu geçirdiğinizde, vücudun diğer yerlerindeki lenf bezleri gibi apandisin içindeki lenf dokusu da mikroplarla savaşmak için şişer. Bu şişme, kendi tünelini içeriden kapatarak tıkanmaya yol açar.

Toplumda "Domatesin, karpuzun çekirdeğini yutma, apandisitin patlar" uyarısını duymayan yoktur. Klinik olarak bu durum sanıldığı kadar çok yüksek bir yüzdeye sahip olmasa da tıbben mümkündür. Sindirilemeyen sert meyve çekirdekleri, küçük kıkırdak parçaları veya nadiren yutulan yabancı cisimler yerçekiminin de etkisiyle kör bağırsağa çökerek apandis ağzını bloke edebilir.

Bağırsak kurdu, kıl kurdu gibi parazitler veya ağır amip enfeksiyonları, apandis boşluğuna kümelenerek mekanik bir tıkanma yaratabilir ya da doğrudan organın duvarında ülserler oluşturarak iltihap sürecini başlatabilir.

Tünelin ağzı kapandığı an, biyolojik bir geri sayım başlar:

1. Apandisin iç duvarı mukus üretmeye devam eder ancak dışarı çıkış olmadığı için organ balon gibi gerilir.

2. Gerilme arttıkça, apandisi besleyen ince kılcal damarlar baskı altında kalır ve kan akışı durur.

3. Oksijensiz ve kanlanmasız kalan organ duvarı çürümeye (nekroz) başlar.

4. İçerideki bakteriler milyarlarca sayıya ulaşarak gaz üretir. Basınç dayanılamayacak noktaya geldiğinde ise apandis duvarı yırtılır (halk tabiriyle patlar) ve iltihap karın boşluğuna yayılır.

Apandisit ağrısı, kör bağırsağın ucunda bulunan apendiks organının iltihaplanması sonucu ortaya çıkan, karakteristik bir yayılım izleyen ve cerrahi aciliyet sinyali veren spesifik bir karın ağrısı türüdür. Bu ağrı, sadece bir huzursuzluk değil, organ içindeki basınç artışının somatik ve visseral sinir sistemindeki yansımasıdır.

Karnın sağ alt tarafında bir sızı başladığında akla gelen ilk korku "Acaba apandistim mi patlıyor?" olur. Ancak klinik pratiğimizde acil servise başvuran hastaların düştüğü en büyük tuzak, apandisit ağrısının ilk saniyeden itibaren sağ alt tarafta başlayacağını sanmalarıdır.

Apandisit, yerinde sabit duran bir ağrı değildir; kelimenin tam anlamıyla "göçmen" bir ağrıdır. İçerideki iltihap ilerledikçe ağrının tüm anatomik konumu ve karakteri saatler içinde radikal bir şekilde değişir.

Eğer kendinizde veya bir yakınınızda apandisitten şüpheleniyorsanız, içerideki biyolojik saatin nasıl işlediğini ve ağrının tam koordinatlarını adım adım bilmeniz gerekir.

Apandisitte ağrı, sanılanın aksine sağ tarafta değil, göbek deliğinin tam çevresinde veya midenin hemen üzerinde (epigastrik bölge) başlar. Bu evrede ağrı oldukça künt, yaygın ve derindir. Hasta tam olarak neresinin ağrıdığını parmağıyla işaret edemez, elini göbeğinin üzerine koyarak "Burada genel bir huzursuzluk, gaz sıkışması veya hazımsızlık var" der. Bu sinsi başlangıç nedeniyle birçok hasta durumu basit bir üşütme sanarak evde zaman kaybeder.

İçerideki tıkanıklık büyüyüp apandis duvarı şiştikçe, iltihap karın zarının sağ alt kısmına (peritona) temas etmeye başlar. İşte bu temas gerçekleştiği an, ağrı göbek çevresini tamamen terk eder ve karnın sağ alt çeyreğine, yani leğen kemiğinin hemen iç tarafına yerleşir.

• McBurney Noktası: Tıpta bu tam konuma McBurney noktası denir. Göbek deliğiniz ile sağ leğen kemiğinizin çıkıntısı arasında hayali bir çizgi çizerseniz, bu çizginin dış 1/3'lük kısmı tam olarak apandisin izdüşümüdür. Ağrı buraya indiğinde artık künt değildir; bıçak saplanır gibi keskin, net ve sabittir.

Ağrının yeri kadar, ona eşlik eden fiziksel tepkiler de teşhiste hayat kurtarır. Poliklinikte hastayı muayene ederken uyguladığımız şu basit mekanik refleksleri evde gözlemleyebilirsiniz:

• Öksürme ve Zıplama Testi (Dunphy Belirtisi): Apandisit ağrısı çeken bir kişi sağ bacağını karnına doğru bükerek hafif öne eğik yürür. Dik yürümek karın zarını gerdikçe canını yakar. Hastadan öksürmesini veya sağ ayağı üzerinde hafifçe zıplamasını istediğinizde, sağ alt karnına aniden şiddetli bir elektrik çarpması gibi ağrı saplanıyorsa içeride akut bir iltihap var demektir.

• Bas-Bırak Testi (Rebound Tenderness): Sağ alt karna parmak uçlarınızla yavaşça ve derine doğru bastırın. Bastırdığınız an bir ağrı olur; ancak asıl şiddetli, çığlık attıran ağrı elinizi karnından aniden çektiğiniz an yaşanır. Karın zarının o ani geri hareketi iltihaplı apandisi sarsar.

Her insanın anatomisi atlaslardaki gibi kusursuz değildir. Bazı bireylerde apandisin ucu arkaya, yani böbreğe veya sırt kaslarına doğru dönüktür (Retroçekal apandisit). Bu durumda ağrı sağ alt karından ziyade sağ böbrek boşluğunda (bölde) veya belde hissedilir. Hasta idrar yolu enfeksiyonu veya böbrek taşı düşürdüğünü zanneder.

(Ayrıca hamileliğin son aylarında büyüyen rahim apandisi yukarı ittiği için, gebelerde apandisit ağrısı sağ üst karonda, karaciğer hizasında ortaya çıkabilir.)

Göbek çevresinde başlayıp sağ alt karna doğru süzülen, üzerine basıldığında acı veren ve yürürken sağ kasığı çeken karın ağrıları, kendi kendine geçmesini bekleyeceğiniz bir lükse sahip değildir. Bu aşamada "Belki gazdır" diyerek karna sıcak su torbası koymak veya ağrı kesici bir hap yutmak, apandisin içeride patlama (perfore olma) süresini hızlandırmaktan başka bir işe yaramaz. Baskılanan ağrı yüzünden apandisit sessizce patlar ve iltihap tüm karnı sararak hayati tehlike yaratır.

Ankara'da acil tıbbi müdahale ve cerrahi operasyonlarda tam donanımlı altyapısıyla hizmet sunan (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ, Eryaman, Sincan, Batıkent ve Aydınlıkevler) A Life Sağlık Grubu hastanelerimizde; uzman Genel Cerrahi kadromuzla 7/24 kesintisiz nöbet sisteminde görevimizin başındayız.

Acil servislerimize başvurduğunuz an saniyeler içinde ultrason, tomografi (BT) ve kan panellerimizi (WBC/CRP) devreye sokarak ağrının gerçek nedenini kesinleştiriyoruz. Teşhis netleştiğinde, hastamızı doku hasarını minimumda tutan, ameliyat izi bırakmayan ve ertesi gün ayağa kalkmanızı sağlayan Kapalı Ameliyat (Laparoskopik Apandektomi) teknolojisiyle güvenle tedavi ediyoruz. "Hayatınıza Sağlık Katıyoruz" mottomuzla, risk almadan en doğru teşhis ve tedaviye ulaşmak için çağrı merkezimizi arayabilir veya sitemizden hızlıca online randevunuzu oluşturabilirsiniz.