Fissürektomi Nedir?

Fissürektomi, kronikleşmiş anal fissür odağındaki cansız, dolaşımı bozulmuş ve fibröz (sertleşmiş) hale gelmiş yara dokusunun cerrahi olarak çıkarılması işlemidir.

Geleneksel yöntemlerde sıklıkla uygulanan ve kas kesilmesine dayanan LIS (Lateral İnternal Sfinkterotomi) yönteminden farklı olarak fissürektomi, doğrudan yaranın kendisine odaklanır. Bu işlemde amaç, iyileşme kabiliyetini yitirmiş kronik dokunun yerine taze ve sağlıklı bir yara yüzeyi oluşturarak vücudun doğal onarım mekanizmalarını yeniden aktive etmektir.

Anal fissürlerin yaklaşık %80-90'ı akut evrede (ilk 4-6 hafta) medikal tedavilerle iyileşebilir. Ancak bazı vakalar, uygulanan kremlere ve diyet değişikliklerine rağmen kronikleşir. Bunun temelinde "kısır bir döngü" yatan iki önemli mekanizma vardır: İskemi ve Spazm.

Anal fissürlerin %90'ından fazlası anal kanalın arka orta hattında (saat 6 hizası) oluşur. Bu bölge, anatomik olarak kanlanmanın en zayıf olduğu noktadır. Yara oluştuğunda, iyileşme için gerekli olan oksijen ve besin maddeleri yetersiz kanlanma nedeniyle bölgeye ulaşamaz. Dokunun beslenememesi, çatlağın derinleşerek kemik dokuya kadar ilerlemesine (ülserleşmesine) neden olur.

Çatlak oluştuğunda vücut, bu ağrılı bölgeyi korumak için İnternal Anal Sfinkter kasını istemsizce kasar.

• Vicious Cycle (Kısır Döngü): Ağrı sfinkter spazmına, spazm ise anal kanaldaki basıncın artmasına neden olur.

• Basınç Etkisi: Artan basınç, zaten zayıf olan kan akışını daha da baskılar (mikro-iskemi).

• Kan gidemeyen yara daha çok ağrır ve bu döngü kırılmadığı sürece fissür asla kendiliğinden iyileşmez. Fissürektomi, bu döngünün yarattığı sertleşmiş dokuyu temizlemek için kritik bir müdahaledir.

Her anal fissür ameliyat gerektirmez; ancak doku yapısı bozulmuş ve anatomik defanslar oluşmuş vakalarda cerrahi, hastanın hayat kalitesini geri kazanması için tek yoldur. Ankara A Life Sağlık Grubu proktoloji ekibi olarak, konservatif yöntemlerden sonuç alınamayan "dirençli" vakalarda bu yöntemi önceliklendiriyoruz.

Nitrogliserinli kremler veya Botulinum Toksini (Botoks) enjeksiyonları, sfinkter kasını gevşeterek kanlanmayı artırmayı hedefler. Ancak fissürün tabanı beyazlaşmış fibröz dokuyla kaplanmışsa (skar dokusu), kas gevşese bile yara yüzeyi iyileşme özelliğini yitirmiştir. Bu durumda "kazıma" işlemi yani fissürektomi ile zeminin temizlenmesi şarttır.

Fissürektomi cerrahisi, milimetrik bir hassasiyet ve doku saygısı gerektirir. Operasyon genellikle derin sedasyon veya spinal anestezi altında, hastanın tamamen ağrısız olduğu bir ortamda gerçekleştirilir. Cerrahın buradaki görevi, anal kanaldaki o derin ve sertleşmiş çatlağı, sanki hiç oluşmamış gibi taze bir doku yüzeyine dönüştürmektir.

Kronik bir anal fissürün iyileşmemesinin en büyük nedeni, yara kenarlarının ve tabanının fibrozis dediğimiz sertleşmiş, dolaşımı olmayan bir dokuyla kaplanmış olmasıdır. Bu doku, vücudun onarım hücrelerinin yaraya ulaşmasını engelleyen bir bariyer gibidir.

• Teknik Uygulama: Cerrahi sırasında bu skarlaşmış, beyaz renkli ve cansız doku, sağlıklı pembe dokuya ulaşılana kadar çok ince tabakalar halinde temizlenir.

• Taze Dokunun Oluşturulması: "Vaskülarize" yani kanlanan doku ortaya çıktığında, vücudun doğal iyileşme faktörleri (büyüme faktörleri) bölgeye hücum eder. Bu aşama, kronik bir yarayı "akut" ve iyileşmeye meyilli bir yaraya dönüştürme işlemidir.

Kronik fissürlerin dış ucunda yer alan ve hastalar tarafından sıklıkla hemoroid zannedilen nöbetçi meme, aslında kronik enflamasyonun bir sonucudur.

• Neden Alınmalı?: Bu deri katlantısı, dışkı artıklarının birikmesine, anal hijyenin bozulmasına ve kaşıntı/enfeksiyon döngüsüne neden olur.

• Cerrahi Yaklaşım: Fissürektomi sırasında bu nöbetçi meme, estetik cerrahi prensipleriyle çıkarılır. Anal kanalın dış girişi pürüzsüz hale getirilirken, yara hattının drenajını (sıvı akışını) kolaylaştıracak bir geometri oluşturulur. Bu sayede yara üzerinde sıvı birikimi engellenerek iyileşme hızı artırılır.

Fissürektominin bir diğer önemli adımı, anal kanalın girişindeki darlığı (stenoz) gidermektir. Skar dokusu çıkarıldıktan sonra anal kanalın iç mukozası, yara hattını bir miktar örtecek şekilde serbestleştirilebilir.

• Genişletme: Kas kesilmeden yapılan bu işlemde, anal kanalın esnekliği kontrol edilir. Eğer hastada çok şiddetli bir spazm varsa, fissürektomiye ek olarak minimal bir sfinkter gevşetme işlemi (L-LIS) eklenebilir.

• Onarım: Temizlenen yara hattı genellikle "açık bırakma" tekniği ile iyileşmeye terk edilir. Bu, apse oluşumunu engellemek için proktolojideki en güvenli yaklaşımdır.

Teknolojik imkanlar, cerrahın dokuya verdiği hasarı minimize ederek hastanın ameliyat sonrası ağrısını doğrudan etkiler. A Life Sağlık Grubu ameliyathanelerinde, doku türüne göre özelleşmiş enerji cihazları kullanılmaktadır.

Modern cerrahide "kansız ameliyat" imkanı sağlayan bu cihazlar, operasyon süresini kısaltır ve doku travmasını azaltır.

• Radyofrekans (RF): Skar dokusunu çıkarırken aynı anda damarları mühürleyerek kanamayı durdurur. Bu sayede cerrah çok daha temiz bir alanda, milimetrik hassasiyetle çalışabilir.

• Lazer: Fissür tabanındaki fibrotik alanları "buharlaştırma" yöntemiyle temizlemede kullanılır. Lazer enerjisi, derin dokulara zarar vermeden sadece yüzeyel temizlik sağlar. Özellikle iyileşme hızı düşük olan hastalarda biyostimülasyon etkisi yaratarak onarımı hızlandırabilir.

Her ne kadar teknoloji gelişse de, bazı vakalarda "soğuk bistüri" (neşter) kullanımı hala altın standarttır.

• Avantajı: Lazer veya koter gibi ısı yayan cihazların çevredeki hücrelere verdiği "termal hasar", soğuk bistüride yoktur. Bu, yara kenarlarının çok daha canlı kalmasını ve hücrelerin daha hızlı birleşmesini sağlar. Kıdemli bir cerrah olarak, özellikle çok derin çatlaklarda doku canlılığını korumak için neşter hassasiyetini lazer teknolojisiyle kombine etmeyi tercih ediyorum.

Makat çatlağı ameliyatlarında temel bir yol ayrımı vardır: Sorunlu dokuyu mu temizlemeliyiz, yoksa spazmı çözmek için kası mı kesmeliyiz?

• LIS (Lateral İnternal Sfinkterotomi): Bu yöntemde, anal kanaldaki yüksek basıncı ve spazmı çözmek için iç makat kasının (İnternal Anal Sfinkter) bir kısmı cerrahi olarak kesilir. On yıllardır "altın standart" olarak kabul edilmesinin nedeni, ağrıyı operasyondan hemen sonra neredeyse tamamen yok etmesidir.

• Fissürektomi: Burada ise kaslara dokunulmaz. Sadece iyileşmeyen, sertleşmiş yara dokusu (skar) kazınarak çıkarılır. Amaç, kasın bütünlüğünü bozmadan biyolojik iyileşmeyi tetiklemektir.

Fissürektomiyi LIS’ten ayıran en radikal fark, anatomiye duyduğu saygıdır. Anal sfinkter kasları, bir insanın ömür boyu gaz ve dışkı kontrolünü sağlayan hayati bir mekanizmadır.

• Anatomik Bütünlük: Fissürektomide kas liflerine müdahale edilmediği için makatın sıkma basıncı ve tonusu korunur.

• Geri Dönüşü Olmayan Hasarın Önlenmesi: Bir kas kesildiğinde, onu tekrar eski haline getirmek cerrahi olarak çok zordur. Fissürektomi, kasın gücünden ödün vermeden iyileşme sağlamayı hedefler. Özellikle doğum yapmış kadınlarda veya yaşlı hastalarda, kas gücü zaten sınırda olabileceği için "kas koruyucu" felsefe hayat kurtarıcıdır.

Dürüst bir tıbbi değerlendirme yapmak gerekirse; LIS ameliyatı, her ne kadar iyileşme hızı yüksek olsa da, anal inkontinans (kaçırma) riski taşır. Tıbbi literatürde LIS sonrası kalıcı veya geçici gaz kaçırma riski %5 ile %15 arasında raporlanırken, sıvı dışkı kaçırma riski %2-5 civarındadır.

• İnkontinans Gerçeği: Kasın bir kısmının kesilmesi, özellikle ilerleyen yaşlarda "anal yetmezlik" riskini artırabilir. Başlangıçta sorun yaşamayan bir hasta, 20 yıl sonra kas dokusu doğal olarak zayıfladığında kontrol sorunları yaşayabilir.

• Fissürektomi Güvenliği: Fissürektomide kas bütünlüğü korunduğu için bu riskler neredeyse sıfıra yakındır. Hastalar ameliyat sonrası birkaç hafta yara yerinde sızlama hissetseler de, fonksiyonel açıdan tam güvenlik altındadırlar. Ankara A Life Sağlık Grubu proktoloji ekibi olarak biz, hastamıza "ağrının 3 gün erken geçmesi mi, yoksa ömür boyu kas güvenliği mi?" sorusunu dürüstçe yönlendiriyoruz.

Cerrahi tecrübe geliştikçe, proktologlar daha "defansif" ve "koruyucu" yöntemlere yönelmektedir. Fissürektomi, cerrah için daha zahmetli bir doku temizliği gerektirse de, uzun vadeli hasta memnuniyeti açısından paha biçilemezdir.

İki yöntem arasında bir "terazi" kurmak gerekirse:

1. Ağrı Kontrolü: LIS’te ağrı hemen biter, fissürektomide yara iyileşene kadar (yaklaşık 2 hafta) hafif bir yanma devam edebilir.

2. İyileşme Hızı: LIS sonrası fissür hızla kapanır çünkü spazm çözülmüştür. Fissürektomide taze dokunun taban yapması beklenir.

3. Nüks Riski: LIS’te nüks oranı %1-3 gibi çok düşük seviyelerdedir. Fissürektomide ise bu oran %5-10 civarındadır. Ancak fissürektomi sonrası nüks gelişirse, hastanın kası hala sağlam olduğu için her zaman ikinci bir şans (LIS veya botoks) mevcuttur. LIS sonrası kaçırma gelişirse, bu durumun telafisi çok daha zordur.

Sonuç olarak; eğer anal basıncınız çok aşırı yüksek değilse ve kas gücünüzü riske atmak istemiyorsanız, Fissürektomi modern proktolojinin sunduğu en güvenli limandır. Ankara A Life Sağlık Grubu’nda biz, sizinle bu riskleri paylaşarak ortak bir karara varıyor ve cerrahi başarımızı sizin uzun vadeli konforunuzla ölçüyoruz.

Kronik anal fissür tedavisinde başarının anahtarı, yara zeminindeki kan akışını (perfüzyon) yeniden sağlamaktır. Fissürektomi ile biz cerrahlar, iyileşme yeteneğini yitirmiş skar dokusunu ortamdan uzaklaştırırız. Ancak bu "temizlik", sahadaki düşman olan "kronik spazmı" tek başına yenemez. İşte bu noktada Botulinum Toksini (Botoks), devreye girerek cerrahi sahayı bir iyileşme laboratuvarına dönüştürür. Ameliyat sırasında uygulanan bu kombinasyon, cerrahi debridmanın gücü ile biyokimyasal gevşemenin konforunu birleştirir.

Fissürektomi sonrası oluşan taze doku yüzeyi, iyileşmek için yoğun bir oksijen ve besin desteğine ihtiyaç duyar. Eğer hastanın İnternal Anal Sfinkter kası bir "kıskaç" gibi anal kanalı sıkmaya devam ederse, bu mikro damarlar ezilir ve yara tekrar kronikleşme eğilimine girer.

• Kimyasal Sfinkterotomi: Botoks, ameliyat sırasında iç makat kasının belirli noktalarına enjekte edildiğinde, sinir uçlarından asetilkolin salınımını geçici olarak durdurur.

• Kasın Felç Edilmesi Değil, Gevşetilmesi: Bu işlem kası tamamen devre dışı bırakmaz; sadece cerrahi sahadaki o aşırı, kontrolsüz ve ağrılı kasılmayı (hipertonisiteyi) yaklaşık 4 ila 6 ay boyunca ortadan kaldırır. Bu süre, fissürektomi ile oluşturulan taze yaranın tam kapasiteyle kapanması için fazlasıyla yeterlidir.

Botoksun bu sinerjik etkisi, aslında bir "biyolojik pompa" mekanizması gibi çalışır. Anal fissürün iyileşmemesinin temel tıbbi nedeni olan iskemi (kanlanma azlığı), kas gevşediği anda ortadan kalkar.

1. Vasküler Açılma: Sfinkter kası gevşediğinde, kaskatı kesilmiş dokular yumuşar ve bölgeye giden kılcal damarlar genişler.

2. Oksijenasyon: Kanlanmanın artmasıyla birlikte yara yatağına bol miktarda oksijen ve onarıcı hücreler ulaşır.

3. Ağrı-Spazm Döngüsünün Kırılması: Spazm çözüldüğü için ameliyat sonrası ağrı hissedilir derecede azalır. Ağrısı azalan hastada yeni bir spazm tetiklenmez; böylece iyileşme süreci doğrusal ve hızlı bir şekilde ilerler.

Ankara A Life Sağlık Grubu'nda gerçekleştirdiğimiz Fissürektomi + Botoks uygulamaları, literatürdeki en güvenli sonuçlara sahiptir. Bu yöntemin en büyük üstünlüğü, Lateral İnternal Sfinkterotomi (LIS) ameliyatının sunduğu yüksek başarı oranına (%95+) yaklaşırken, LIS'in taşıdığı kalıcı dışkı kaçırma riskini tamamen bertaraf etmesidir.

• Kalıcı Hasar Riski Sıfırdır: Botoksun etkisi 6 ay sonra tamamen geçtiğinde, makat kası eski gücünü tamamen geri kazanır. Bu süre zarfında fissür zaten iyileşmiş olduğu için nüks riski minimalize edilmiş olur.

• Erken Mobilizasyon: Kombine tedavi alan hastalarımız, spazmın Botoks ile hızlıca çözülmesi sayesinde ameliyattan birkaç gün sonra günlük aktivitelerine ve çalışma hayatlarına ağrısız bir şekilde dönebilmektedir.

Sonuç olarak; fissürektomi ile temizlenen bir yara yatağına Botoks ile huzurlu bir ortam sağlamak, proktoloji cerrahisindeki en rasyonel ve hasta dostu yaklaşımdır. A Life Sağlık Grubu uzmanlığıyla, kaslarınızı riske atmadan bu kronik sorundan kalıcı olarak kurtulmanız mümkündür.

Aşağıdaki tablo, kronik makat çatlağı tedavisinde kullanılan üç ana yöntemin (Fissürektomi, LIS ve Botoks) teknik özelliklerini ve güvenlik sınırlarını karşılaştırmalı olarak sunmaktadır.

Fissürektomi genellikle günübirlik bir işlemdir. Ameliyattan yaklaşık 4-6 saat sonra hastalarımız mobilize edilerek taburcu edilebilir. İlk 24 saat, anestezinin etkisinin geçmesiyle birlikte yara yerinde hafif bir sızlama ve dolgunluk hissi olması normaldir. Kas kesilmediği için LIS yöntemindeki gibi ani bir "rahatlama" yerine, kademeli azalan bir hassasiyet dönemi başlar.

Hastalarımızın en büyük endişesi olan ilk dışkılama, genellikle ameliyattan sonraki 24-48 saat içinde gerçekleşir. Bu süreçte dışkıyı yumuşatacak tıbbi destekler verildiği için korkulanın aksine şiddetli bir acı yaşanmaz. İlk birkaç tuvalet sonrası kağıda bulaşma şeklinde hafif kanamalar olması beklenen bir durumdur ve endişe edilmemelidir.

Ağrı yönetimi, "ağrı-spazm-ağrı" döngüsünü kırmak için hayati önem taşır.

• Sistemik Tedavi: Doktorunuzun reçete ettiği anti-inflamatuar ilaçlar ve ağrı kesiciler düzenli saatlerde kullanılmalıdır. Ağrının başlamasını beklemek yerine, saatli dozlama yapmak konforu artırır.

• Lokal Destekler: Bölgesel uyuşma sağlayan anestezik pomatlar ve epitelizan (dokuyu onaran) kremler, özellikle dışkılama öncesi ve sonrası uygulandığında yara hattını koruma altına alır.

Ameliyat sonrası evdeki bakımın üç ana sütunu vardır: Hijyen, sıcak su ve beslenme. Bu üçlü sacayağı düzgün kurulduğunda nüks (tekrarlama) riski minimalize edilir.

Oturma banyosu, fissürektomi sonrası iyileşmenin altın anahtarıdır. Suyun sıcaklığı yarayı temizlerken, ısısı makat kaslarının gevşemesini sağlayarak bölgedeki kan akışını (perfüzyon) artırır.

1. Sıcaklık: Su, cildi yakmayacak kadar ılık (yaklaşık 37-40 derece) olmalıdır. Soğuk su spazmı tetikler, çok sıcak su ise doku hasarı yapabilir.

2. Süre ve Sıklık: Günde en az 3-4 kez, her seferinde 10-15 dakika sürecek şekilde yapılmalıdır.

3. Kritik Zamanlama: Özellikle dışkılama sonrası yapılan oturma banyosu, hem hijyeni sağlar hem de tuvalet sonrası oluşabilecek olası spazmları anında çözer. Banyodan sonra bölge mutlaka yumuşak bir havlu veya fön makinesinin soğuk ayarıyla nemden arındırılmalıdır.

Fissürektomi ameliyatı sonrası yara iyileşirken dışkının "yumuşak ve hacimli" gelmesi şarttır. Sert bir dışkı, taze yara hattını fiziksel olarak travmatize ederek iyileşmeyi geciktirebilir.

• Lif (Posa) Takviyesi: Günlük en az 25-30 gram lif tüketilmelidir. Tam buğdaylı gıdalar, yulaf, taze meyve (özellikle kabuklu elma, armut) ve bolca salata diyetin temeli olmalıdır.

• Su Tüketimi: Liflerin bağırsakta şişip dışkıyı yumuşatabilmesi için günde en az 2.5-3 litre su içilmelidir.

• Tuvalet Alışkanlığı: Tuvalette uzun süre kalınmamalı (maksimum 5 dakika), telefon veya gazete gibi alışkanlıklar bırakılmalıdır. Ikınmaktan kaçınmak, onarılan dokuların sağlığı için kritiktir.

Hastalarımızın en çok merak ettiği bir diğer soru da normal hayata ne zaman dönecekleridir.

• İlk 3 Gün: Evde dinlenme ve oturma banyolarına odaklanma dönemidir.

• 4. - 7. Gün: Masa başı işlerde çalışan hastalarımız genellikle bir hafta içinde işlerine dönebilirler. Bu dönemde uzun süre oturmak yerine aralıklı yürüyüşler yapmak ödemi azaltır.

• 14. Günden Sonra: Ağır fiziksel aktiviteler, yoğun egzersizler ve cinsel hayat için genellikle ikinci haftanın tamamlanması beklenmelidir.

• Tam İyileşme: Yara yerinin tamamen kapanması ve dokunun orijinal direncine kavuşması 4 ila 6 haftayı bulabilir.

Ankara A Life Sağlık Grubu uzmanlığıyla gerçekleştirdiğimiz fissürektomi cerrahisi sonrası, bu profesyonel takvime uyan hastalarımızın %95'inden fazlası sorunsuz bir şekilde eski sağlıklarına kavuşmaktadır. Unutmayın, doğru cerrahi teknik kadar, ameliyat sonrası özenli bakım da sağlığınızın anahtarıdır.

Ankara’daki hastanelerimizde (Etimesgut, Pursaklar, Altındağ), anal bölge rahatsızlıklarına sadece bir "cerrahi işlem" olarak değil, bir yaşam kalitesi restorasyonu olarak bakıyoruz.

1. Uzman Kadro: Proktoloji alanında binlerce vaka tecrübesi olan genel cerrahi ekibimizle hizmet veriyoruz.

2. Kas Koruyucu Felsefe: Ameliyatlarımızda anal sfinkter kaslarını kesmeden, sadece sorunlu dokuyu temizleyerek ömür boyu fonksiyonel güvenliği garanti ediyoruz.

3. Hızlı İyileşme Protokolü: 2026'nın en güncel medikal protokollerini uygulayarak, hastalarımızın sosyal hayatlarına en kısa sürede dönmelerini sağlıyoruz.