Polikistik Böbrek Hastalığı: Belirtiler & Tedavi

Polikistik böbrek hastalığı (PKD), böbrek dokusunda çok sayıda kistin oluşması ile karakterize genetik bir hastalıktır. Bu kistler, böbreklerin normal yapısını bozarak fonksiyonlarının azalmasına neden olur. Polikistik böbrek hastalıkları, en sık rastlanan böbrek kisti hastalıkları arasında yer alır ve hem çocuklarda hem de erişkinlerde görülebilir.

PKD'nin iki ana tipi vardır: otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı ve otozomal resesif polikistik böbrek hastalığı. Otozomal dominant PKD, daha yaygın olup genellikle yetişkinlerde ortaya çıkar ve genetik geçiş gösterir. Otozomal resesif PKD ise daha nadir görülür ve genellikle bebeklerde veya çocukluk çağında kendini gösterir.

PKD hastalığı, böbrekte çok sayıda kistin oluşması durumudur. Bu kistler zamanla büyür ve böbrek dokusunun sağlıklı işlevini engeller. Böbrekte kist nedir? diye bakıldığında;

sıvı dolu, genellikle iyi huylu yapılar olduğu görülür. Ancak sayıdaki kistler arttıkça ve büyüdükçe böbrek dokusunun zarar görmesi kaçınılmaz olur.

Böbrekte kist neden olur? sorusu genetik faktörlerle açıklanır. Bu kistler, genetik mutasyonlar sonucu böbreğin gelişim sürecinde oluşan anormal yapılar olarak ortaya çıkar.

Böbrekte kist kanser midir? konusu ise hastalar tarafından sıkça merak edilir. Çoğunlukla kistler kanseröz değildir, ancak bazen kist içinde komplikasyonlar veya nadiren kanser gelişebilir. Bu nedenle düzenli takip önemlidir.

Otozomal dominant hastalıklar, tek bir ebeveynden gelen mutasyona bağlı olarak hastalığın ortaya çıkmasıdır. Yani, hastalıkta böbrekler etkilenmişse ve bu genetik özellik taşıyorsa, bireyin çocuklarına geçme riski yüksektir.

Otozomal resesif ne demek sorusunun cevabı ise;

hastalığın ortaya çıkabilmesi için her iki ebeveynden de genin bozuk kopyasının alınması gereklidir. Bu tip genetik geçiş şekli daha nadir görülür ancak bebeklerde polikistik böbrek hastalığı genellikle bu tiptedir.

Polikistik böbrek hastalığı belirtileri, hastalığın şiddetine ve kistlerin büyüklüğüne bağlı olarak değişebilir. Erken dönemlerde genellikle belirgin bir semptom görülmez. Ancak hastalık ilerledikçe şu belirtiler ortaya çıkabilir:

• Böbrek rahatsızlığı belirtileri arasında en sık görülen şikayetler arasında bel ve yan ağrısı,
• İdrarda kan görülmesi,
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonuna bağlı ateş,
• Kan basıncının yükselmesi yani hipertansiyon,
• Böbrek büyümesi nedeniyle karın bölgesinde dolgunluk hissi,
• İdrar yapma problemleri.

Ayrıca, bazı hastalarda böbrek kisti belirtileri olarak sırt ve yan bölgede hassasiyet görülebilir.

PKD tanısında temel araçlardan biri ultrason gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanmaktır. Ultrason, manyetik rezonans (MR) veya bilgisayarlı tomografi (BT) ile böbreklerdeki kistlerin sayısı, boyutu ve dağılımı belirlenir.

Polikistik böbrek hastalığı tanı kriterleri genel olarak şunları içerir:

• Aile öyküsü ve genetik geçmiş,
• Böbreklerde belirli sayıda kist bulunması,
• Hastanın yaşı ve semptomları.

Polikistik böbrek hastalığı tedavisi varmı? sorusuna ne yazık ki tam anlamıyla hastalığı ortadan kaldıran bir yanıt yoktur. Mevcut tedavi yöntemleri hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yöneliktir.

Tedavi kapsamında:

• Kan basıncında kontrol sağlanması,
• Ağrı yönetimi,
• Enfeksiyonların tedavisi,
• Böbrek fonksiyonlarının izlenmesi,
• Diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri.

Bazı durumlarda, polikistik böbrek hastalığı ilacı olarak tolvaptan gibi ilaçlar kullanılır. Bu ilaç, kistlerin büyümesini yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Ayrıca, kronik böbrek hastalıklarında görülen komplikasyonların yönetimi de tedavinin önemli parçasıdır. PKD, tedavi edilmez veya kontrol altına alınmazsa;

Zamanla böbrek fonksiyonları azalır ve kronik böbrek hastalıklarında olduğu gibi böbrek yetmezliği gelişebilir. Bu durum ise yaşam kalitesini düşürür ve diyaliz veya böbrek nakli gerektirebilir.

Ancak, polikistik böbrek hastalığı ölümcülmüdür diye sorulduğunda, erken tanı ve tedaviyle yaşam süresinin normal seviyelere çıkarılabildiği yanıtı verilebilir. Düzenli takip ve uygun tedavi planı ile hastalar uzun yıllar sağlıklı yaşayabilir.

Bebeklerde polikistik böbrek hastalığı, genellikle otozomal resesif polikistik böbrek hastalığı olarak ortaya çıkar ve daha ağır seyreder. Bu tür PKD, yenidoğanlarda böbrek fonksiyonlarının ciddi derecede etkilenmesine yol açabilir.

Erken tanı için genetik testler ve prenatal (doğum öncesi) görüntüleme yöntemleri önemlidir. Bebeklerde tedavi, hastalığın şiddetine göre destekleyici ve semptomatik olarak düzenlenir.

PKD'nin gelişiminde genetik yatkınlık en önemli risk faktörlerinden biridir. Bunun yanında, yüksek tansiyon, böbreklerde tekrarlayan enfeksiyonlar ve yaşam tarzı da hastalığın seyri üzerinde etkili olabilir.

PKD, sadece böbreklerde değil, karaciğer ve pankreas gibi diğer organlarda da kistlerin oluşmasına neden olabilir. Bu durumla birlikte, hastalığın kapsamını genişletmeye sebep olan başka hastalıklar vardır.

• Böbrekte kistine ne iyi gelir? sorusu hastalar için önemli bir noktadır. Bol su içmek, kan basıncını kontrol altında tutmak, tuz ve protein alımını sınırlamak faydalıdır.
• Böbrek kanseri riski PKD’de çok düşük olmakla birlikte, kistlerin takibi ve düzenli kontroller gerekir.
• PKD'nin erken evrelerinde belirtiler olmayabilir; bu nedenle risk grubundaki kişilerin tarama yaptırması önemlidir.

Polikistik böbrek hastalığı, böbrek fonksiyonlarını etkileyen genetik kökenli bir hastalıktır. Erken tanı ve tedavi ile hastalık yönetilebilir. Böbrek sağlığınız ve genel durumunuz açısından dikkatli olmalı, düzenli doktor kontrollerinizi ihmal etmemelisiniz.

A Life Sağlık Grubu olarak,

polikistik böbrek hastalığı ve diğer böbrek hastalıklarında en güncel tanı ve tedavi yöntemleriyle sağlığınızı korumanız için yanınızdayız. Uzman ekibimizle size özel çözümler sunmaya devam ediyoruz.