Tiroid Fonksiyon Testleri

Tiroid fonksiyon testleri, aşağıdaki durumları değerlendirmek için yapılır:

• Tiroid Hastalıklarının Teşhisi:
  • Hipotiroidizm (tiroid bezinin az çalışması)
  • Hipertiroidizm (tiroid bezinin çok çalışması)
  • Tiroid nodülleri
  • Tiroid kanseri
• Tiroid Hastalıklarının Takibi: Tiroid hastalığı teşhisi konan hastaların tedavi sürecini izlemek için düzenli olarak yapılır.
• Tiroid Hastalığı Belirtilerinin Değerlendirilmesi: Yorgunluk, kilo değişiklikleri, saç dökülmesi, kalp çarpıntısı gibi tiroid hastalığı belirtileri olan kişilere yapılır.
• Hamilelikte Tiroid Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi: Hamilelikte tiroid hormonlarının seviyeleri değişebilir. Bu nedenle, hamile kadınlara tiroid fonksiyon testleri yapılabilir.
• Yeni Doğan Tarama Testleri: Yeni doğan bebeklerde doğuştan tiroid hastalığı olup olmadığını belirlemek için yapılır.
• Bazı İlaçların Yan Etkilerinin İzlenmesi: Bazı ilaçlar tiroid fonksiyonlarını etkileyebilir. Bu nedenle, bu ilaçları kullanan kişilere tiroid fonksiyon testleri yapılabilir.

Tiroid fonksiyon testlerinin temel bileşenleri:

TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon) Testi:

• Bu test, hipofiz bezinin tiroid bezini uyarmak için salgıladığı TSH hormonunun kandaki seviyesini ölçer.
• TSH seviyesi, tiroid bezinin ne kadar iyi çalıştığının en önemli göstergelerinden biridir.
• Yüksek TSH seviyesi, tiroid bezinin yeterli tiroid hormonu üretmediğini (hipotiroidizm) gösterirken, düşük TSH seviyesi, tiroid bezinin aşırı tiroid hormonu ürettiğini (hipertiroidizm) gösterir.

T4 (Tiroksin) Testi:

• T4, tiroid bezinin ürettiği ana hormondur. Bu test, kandaki T4 hormonunun seviyesini ölçer.
• T4, kanda iki şekilde bulunur: proteine bağlı T4 ve serbest T4.
• Serbest T4 (FT4) Testi: Bu test, kandaki serbest (bağlanmamış) T4 hormonunun seviyesini ölçer. Serbest T4, dokular tarafından kullanılan aktif hormondur. Doktorlar genellikle serbest T4 testini tercih ederler.

T3 (Triiyodotironin) Testi:

• T3, tiroid bezinin ürettiği diğer bir hormondur. Bu test, kandaki T3 hormonunun seviyesini ölçer.
• Serbest T3 (FT3) Testi: Bu test, serbest(bağlanmamış) T3 hormon seviyesini ölçer. Genellikle Hipertiroidi durumunu kontrol ederken daha sık bakılır.

Tiroid Antikor Testleri:

• Bu testler, tiroid bezine karşı antikorların varlığını ölçer.
• Tiroid antikorları, otoimmün tiroid hastalıklarının (Hashimoto tiroiditi ve Graves hastalığı gibi) teşhisinde kullanılır. En sık bakılan antikor testleri şunlardır:
  • Anti-TPO (Tiroid Peroksidaz Antikorları): Hashimoto tiroiditi teşhisinde kullanılır.
  • Anti-TG (Tiroglobulin Antikorları): Hashimoto tiroiditi ve Graves hastalığı teşhisinde yardımcıdır.
  • TRAb (TSH Reseptör Antikorları): Graves hastalığı teşhisinde kullanılır.

Tiroid fonksiyon testlerinin sonuçları, tiroid bezinin ne kadar iyi çalıştığını gösterir ve genellikle şu parametreleri içerir:

TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon):

• Normal Değerler: Laboratuvarlara göre hafif farklılıklar gösterebilmekle birlikte genellikle 0.4 - 4.0 mIU/L (mili-uluslararası birim/litre) arasındadır.
• Yüksek TSH:
  • Tiroid bezinin yeterince hormon üretmediğini (hipotiroidizm) gösterir.
  • Hipofiz bezi, tiroidi daha fazla hormon üretmesi için uyarır ve bu da TSH seviyesinin yükselmesine neden olur.
• Düşük TSH:
  • Tiroid bezinin aşırı hormon ürettiğini (hipertiroidizm) gösterir.
  • Hipofiz bezi, tiroidi daha az hormon üretmesi için uyarır ve bu da TSH seviyesinin düşmesine neden olur.

T4 (Tiroksin) ve Serbest T4 (FT4):

• Normal Değerler: Laboratuvarlara göre değişir.
• Yüksek T4/FT4:
  • Hipertiroidizmi gösterebilir.
• Düşük T4/FT4:
  • Hipotiroidizmi gösterebilir.
• Serbest T4(FT4): T4'ün proteine bağlı olmayan aktif olan kısmıdır, bu yüzden doktorlar genelde bu sonuca bakarlar.

T3 (Triiyodotironin) ve Serbest T3 (FT3):

• Normal Değerler: Laboratuvarlara göre değişir.
• Yüksek T3/FT3:
  • Hipertiroidizmi gösterebilir.
• Düşük T3/FT3:
  • Hipotiroidizmi gösterebilir.
• Serbest T3(FT3): T3'ün proteine bağlı olmayan aktif olan kısmıdır. Genelde Hipertiroid durumlarının kontrolünde bakılır.

Tiroid Antikorları:

• Anti-TPO (Tiroid Peroksidaz Antikorları) ve Anti-TG (Tiroglobulin Antikorları):
  • Bu antikorların varlığı, otoimmün tiroid hastalıklarını (Hashimoto tiroiditi gibi) gösterebilir.
• TRAb (TSH Reseptör Antikorları):
  • Bu antikorların varlığı, Graves hastalığı gibi durumları gösterebilir.